Tags

Moeten we binnenkort opnieuw een prik tegen het coronavirus? (Jan Braaksma en Maarten van Poll, Zorg/fd, 5 aug 21)

In het kort:

  • Duitsland en Frankrijk beginnen binnenkort aan een nieuwe vaccinatieronde voor ouderen en kwetsbaren.
  • Voor zulke groepen kan een extra prik helpen de bescherming tegen het virus op te krikken.
  • Maar het is de vraag of toedienen van extra vaccinaties in het Westen zo slim is, zo lang in armere landen de vaccinatiegraad nog laag ligt.

Ruim 80% van de Nederlanders ouder dan 11 jaar heeft de eerste inenting gehad, meer dan 60% is al volledig gevaccineerd tegen het coronavirus. En nu zingt een volgende vraag rond: moeten zij nóg een prik krijgen? Zes vragen vragen over zogenoemde ‘boosters’.

1. Wat is het idee van zo’n booster?

Boosters zijn bedoeld om het immuunsysteem nog eens extra aan het werk te zetten. Confrontatie met een vaccin zet het lichaam ertoe aan antistoffen aan te maken. Die komen vervolgens in actie als een echt coronavirus het lichaam binnendringt.

Het toepassen van extra prikken is bij andere ziektes ongebruikelijk, zegt de Leidse emeritus hoogleraar vaccinontwikkeling Ben van der Zeijst. Op dit moment is het ook niet nodig, zegt hij, omdat de gewone vaccinatie goed beschermt tegen ziekenhuisopname en ernstige ziekte.

Van der Zeijst kan zich twee groepen indenken die baat zouden hebben bij zo’n booster. Allereerst mensen met een minder goed werkend immuunsysteem. Dat kan aangeboren zijn, of het gevolg zijn van medicatie na bijvoorbeeld een orgaantransplantatie. Een verminderde afweer kan wel een extra zetje gebruiken.

Daarnaast zijn er de mensen die het Janssen-vaccin hebben gekregen. Bij dit middel was het idee dat één prik genoeg zou zijn. Inmiddels is duidelijk dat de bescherming tegenvalt. Daarom onderzoeken medici, bijvoorbeeld in het Rotterdamse Erasmus MC, of een tweede inenting met het Pfizer-vaccin helpt om de immuunreactie te versterken.

2. Wat zegt de wetenschap?

Die is er nog niet over uit. Het RIVM en de Gezondheidsraad melden dat er onvoldoende wetenschappelijk bewijs is voor de heilzame werking van boosters. Dat is ook de lijn van het Europese medicijnagentschap EMA en zijn Amerikaanse tegenhanger FDA.

Vaccinmaker Pfizer heeft onderzocht of de bescherming na volledige vaccinatie afneemt. Dat lijkt inderdaad het geval te zijn, al is de studie nog niet door externe wetenschappers beoordeeld. Rond zulke onderzoeken hangt al snel de geur van commerciële motieven: Pfizer heeft er belang bij zoveel mogelijk doses te verkopen.

3. Wat doen andere landen?

De meeste landen zijn nog volop bezig met de eerste vaccinatieronde. Slechts een handvol is al begonnen met het geven van boosters. Sinds april kunnen inwoners van de Verenigde Arabische Emiraten die het Chinese Sinopharm-vaccin hebben gekregen een derde dosis krijgen.

Net als bij de reguliere vaccinatiecampagne is Israël een van de koplopers. Premier Naftali Bennett zei vorige week dat het land een booster gaat aanbieden aan inwoners van boven de zestig die minstens vijf maanden geleden gevaccineerd zijn.

Vanaf september gaan ook Duitsland en Frankrijk oppepvaccinaties uitdelen aan ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid. Duitsers die de vaccins van AstraZeneca en Janssen hebben gehad komen eveneens aan de beurt. Zij krijgen een prik met Pfizer of Moderna. Ook het Verenigd Koninkrijk en Ierland achten het waarschijnlijk dat ouderen en kwetsbaren in aanmerking komen voor een nieuwe vaccinatieronde.

4. Wat is Nederland van plan?

Voorlopig niets. Het demissionaire kabinet hakt pas een knoop door als de adviezen van de Gezondheidsraad en het Outbreak Management Team over nut en noodzaak van boosters binnen zijn. Dat duurt waarschijnlijk tot het najaar.

Nederland heeft ook geen haast, zegt Van der Zeijst. De Europese Unie heeft ruim ingekocht: woensdag sloot zij nog een akkoord over de aankoop van 100 miljoen Novavax-vaccins. Er zijn dus extra doses beschikbaar als dat nodig blijkt. ‘Misschien loopt de bescherming inderdaad terug,’ zegt de vaccinoloog. ‘Daar moet je op voorbereid zijn, en dat zijn we ook.’

5. Wat zeggen vaccinmakers?

Pfizer is, net als concurrent Moderna, groot voorstander van boosters. Het bedrijf werkt ook aan een bijgewerkte versie van het vaccin, die specifieker is toegespitst op de deltavariant van het virus. Ook andere farmaceuten ontwikkelen boosters.

Het Franse Sanofi bijvoorbeeld. Dat bedrijf verloor de initiële race om een vaccin te ontwikkelen. Nu hoopt Sanofi in de volgende fase van de inentingscampagnes alsnog een slag te slaan. ‘Het is een beetje dubbel’, zegt Van der Zeijst. ‘Aan de ene kant willen deze bedrijven helpen, maar aan de andere kant hebben ze er ook belang bij dat hun hulp nog steeds nodig is.’

6. Is het niet handiger eerst de rest van de wereld te vaccineren?

Ja, vindt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Vaccins zijn scheef verdeeld over de wereld. Waar in Nederland ruim 80% van de volwassenen ten minste één keer gevaccineerd is, ligt dat percentage in armere landen veel lager. In de landen met de laagste inkomens heeft volgens de WHO slechts 1,1% van de bevolking één of meerdere prikken gekregen.

Om dat recht te trekken pleitte Tedros Adhanom Ghebreyesus, directeur-generaal van de WHO, woensdag voor een verbod op boosters tot en met eind september. Hij staat daar niet alleen in. Nu herhaalprikken geven terwijl zo’n groot deel van de wereldbevolking nog onbeschermd is tegen het coronavirus is ‘moreel twijfelachtig’, vindt hulporganisatie Médecins Sans Frontières. Epidemiologisch rekenwerk wijst bovendien uit dat een nieuwe vaccinatie veel meer bijdraagt aan het stuiten van de pandemie dan een booster.

Voor wie dat niet overtuigend vindt, is er nog het eigenbelang. In landen met een lage vaccinatiegraad is de kans groter op het muteren van nieuwe virusvarianten. Die zijn mogelijk besmettelijker, zoals de uitbraak van de deltavariant afgelopen maanden heeft aangetoond, en het is de vraag of vaccins net zo effectief zijn tegen zulke mutaties.

*Wat uit dit artikel blijkt is dat de pandemie alleen uitgaat van het technisch-medische feit dat de coviduitbraak steeds weer met nieuwe uitbraken te maken heeft en dat er nog geen uitzicht is op het definitieve einde van deze covid-19 en de verklaring dat deze uitbraak blijft doorwoekeren. Want de stelling van een aantal virologen dat pas bij 80% gevaccineerde burgers er voldoende weerstand en immuniteit is ontstaan, blijkt nu een halve waarheid te zijn omdat in Wuhan/China zelfs weer nieuwe uitbraken hebben plaatsgevonden. Het is dus een nieuw fenomeen van snel muterende virussen die maakt dat het voorlopig niet is afgelopen met deze ramp of met een dergelijk rampenscenario. Hierop bestaat dus nog geen begin van een antwoord.

https://fd.nl/economie-politiek/1407080/moeten-we-binnenkort-opnieuw-een-prik-tegen-het-coronavirus-heh1caSQ3MpW

Advertisement