Tags

Shell maakt zich op voor vertrek uit zwaar vervuilde Nigerdelta (redacteur, Energie/fd, 5 aug 2)

Ceo Ben van Beurden had het afgelopen mei zijn steeds meer kritisch wordende aandeelhouders al omfloerst toevertrouwd: Shell wil weg uit de Nigeriaanse delta. ‘De verhouding tussen risico’s en wat het oplevert bij onze onshore portfolio past niet meer bij onze strategische ambities.’

Shell heeft nu een concrete stap gezet om de activiteiten te verkopen: volgens de Nigeriaanse krant This Day heeft de Britse bank Standard Chartered de opdracht gekregen om een koper te zoeken voor zijn bezit op het vasteland.

Het West-Afrikaanse land was lang een van de belangrijkste productieregio’s voor het olie- en gasbedrijf. Zo’n 8% van de totale jaarproductie van Shell komt uit Nigeria, maar het bedrijf worstelt er met grote milieuproblemen.

De Britse bank, met een uitgebreid netwerk in Sub-Sahara Afrika, wil niet reageren op vragen van het FD. Shell zelf laat schriftelijk weten: ‘Er vinden gesprekken met de Nigeriaanse overheid plaats over de volgende stappen voor onze activiteiten op land in Nigeria. We zitten in de beginfase van het evalueren van onze commerciële mogelijkheden.’ Shell blijft offshore wel actief in Nigeria, ook staat een nieuwe LNG-terminal in het land op stapel.

Duizend oliebronnen

Met een exit van Shell zou een einde komen aan 85 jaar van activiteiten in de Nigerdelta. Het olie- en gasbedrijf heeft 30% van de aandelen in Shell Petroleum Development Company of Nigeria (SPDC) in bezit. Total (10%), Eni (5%) en het Nigeriaanse staatsbedrijf NNPC (55%) bezitten de rest. Shell is de exploitant, de andere zijn vooral aandeelhouder.

SPDC heeft de afgelopen jaren al de helft van zijn concessies verkocht, vaak aan kleine lokale spelers. Maar het bezit nog altijd zesduizend kilometer aan pijpleidingen, duizend oliebronnen, acht gascentrales en telt 4500 werknemers. Volgens Shell is dat goed voor een productie van 156.000 vaten per dag, waarvan 66.000 vaten olie.

De keerzijde van deze activiteiten is een enorme milieuvervuiling in de delta van de Niger, een bijzonder natuurgebied dat dankzij het mangrovewoud een kraamkamer is van talrijke vissoorten. Door lekkages aan pijpleidingen is er door de jaren heen veel schade ontstaan aan het ecosysteem met grote gevolgen voor mens en dier. Volgens ngo’s is er zelfs sprake van ‘de grootste olieramp ooit’, groter dan bijvoorbeeld de ramp met Exxon Valdez in Alaska.

*Om deze laatste reden is het een regelrechte schande wat Shell aan roofbouw van de natuur heeft uitgevoerd.

Zorgen over vertrek

Advocaat Channa Samkalden noemt een mogelijk vertrek van Shell ‘verontrustend’. Zij procedeert namens Nigeriaanse slachtoffers van de olieramp en Milieudefensie al jaren tegen het oliebedrijf. De grote vraag zal zijn hoe Shell het land achterlaat, zegt Samkalden. ‘Shell heeft er in Nigeria een enorme rotzooi van gemaakt. Het uitgangspunt zou moeten zijn dat Shell dat eerst opruimt.’

*Er zijn dus overeenkomsten met onze kabinetsformatie zichtbaar: eerst de enorme rotzooi van de toeslagencrisis oplossen en dan pas met nieuwe poppetjes aan tafel gaan zitten in een vers kabinet.

De angst is dat Shell straks die verplichtingen en aansprakelijkheden mee verkoopt, zegt Samkalden. ‘Het is misschien economisch aantrekkelijk om op te houden met de oliewinning in de delta, maar ze mogen niet zomaar van al hun andere verantwoordelijkheden weglopen. We hebben gezien hoe ze dat in het verleden wel eens hebben gedaan, bijvoorbeeld op Curaçao.’

*De volgende generatie aardbewoners zal schande spreken van de fossiele roofbouw in deze tijden van hoog- en laatindustrialisatie zonder enig moreel besef.

Shell incasseerde door de jaren heen veel kritiek op de wijze waarop het de oliebronnen in de Nigeriaanse delta exploiteerde. De Nederlandse rechter veroordeelde het olie- en gasbedrijf na een slepende procedure tot een schadevergoeding voor drie olielekkages. De hoogte daarvan is nog niet vastgesteld. De Britse rechter veroordeelde Shell al eens tot het betalen van €70 mln.

*Hier ligt dus de jurisprudentie achter op de werkelijke schade die aan dat land is toegebracht.  Het bedrag van €70 mln is natuurlijk een schijntje.

Ondertussen lopen de kosten van de olievervuiling snel op. Zo pleitten de Verenigde Naties voor een herstelfonds van $1 mrd, dat in 25 jaar tijd de delta moet herstellen. SPDC zou 90% daarvan moeten inleggen, in jaarlijkse termijnen. Het fonds is in 2017 gelanceerd.

https://fd.nl/ondernemen/1406969/shell-onderzoekt-exit-uit-zwaar-vervuilde-nigerdelta-geh1caSQ3MpW