Het wordt tijd om uit te leggen waarom het stelsel van representatieve democratie vervangen moet worden door Directe Digitale Democratie @tweedekamer #politiekehervormingen #staatsrecht

Featured

Tags

Stelling vooraf:
1. Het stelsel van de representatieve democratie is (altijd al) een lege huls geworden/geweest vanwege het relatief geringe aantal burgers (binnen het electoraat) dat lid is van een politieke partij (ca 2%; dat percentage geldt waarschijnlijk voor alle westerse democratieën)

2. De politieke & ambtelijke cultuur die in ons land is ontstaan maakt het onvermijdelijk dat het democratische gehalte van onze rechtsstaat qua vertrouwenskloof tussen bestuurder en burger steeds verder afvlakt of wegzakt en is dus een papieren constructie is geworden waar geen burger meer iets van kan begrijpen wat uitkomsten van dat besluitvormingsproces betreft. De formele positie van de stemgerechtigde kiezer die maar eens in de vier jaar zijn stem kan uitbrengen, een hol vat is geworden

3. En zelfs binnen onze Tweede Kamer wordt het steeds zichtbaarder dat de oppositiepartijen geen idee hebben hoe ze zich kunnen profileren en dat ze door eigen geknoei machteloos staan ; dat is de schuld van een chaotische oppositie waarbij de Kamervoorzitter probeert er nog enige structuur in aan te brengen. En de huidige Kamervoorzitter Arib is de enige die daarvoor geschikt is en zij kan vergeleken worden met een charismatische kleuterjuf of toezichthouder op een kleuterschool dat het parlement is (aan het slot van onderstaande analyse in deel 2 volgt een weergave van de chaos die zich deze week heeft gemanifesteerd in de Tweede Kamer)

Omdat ik op deze website in het verleden vaker over de directe democratie (verder DDD) als potentieel werkmodel heb geschreven, al dan niet in combinatie met het begrip referendum, en ik nu vanwege mijn pensioen’status’ mijn oorspronkelijke vakgebied van de politieke filosofie (onderdeel van de politicologie) wil blijven bijhouden en transponeren naar dit nieuwe tijdsgewricht, ben ik verplicht om een handzaam model DDD te presenteren. Daarom zal deze tekst, eenmaal volledig uitgewerkt en gecontroleerd – lees: getoetst aan de hedendaagse vakliteratuur – gepubliceerd worden.

Daarom ben ik ook alle Tweede Kamerdebatten (als ‘achtergrondmuziek’) aan het volgen via het scherm van Politiek 24 en ontdek ik ook – tot afgrijzen van Kamerleden die zich gecontroleerd kunnen gaan voelen – de mogelijkheden om het huidige bestel om te zetten in zo’n DDD-model, dat zeer tegen de zin van het gemiddelde Kamerlid zal zijn, want zijn macht wordt hem ontnomen. Dat invoeren van DDD is gemakkelijker dan men denkt omdat met de huidige digitale technieken er een model én concreet bestel kan worden ontwikkeld, dat op termijn de Staten-Generaal kan vervangen (overigens alleen met een grondwetswijziging met tweederde meerderheidsclausule die noodzakelijk is).

Vervanging van de Tweede Kamer met gelijktijdige vervanging van de Eerste Kamer als politiek adviesorgaan dat overstapt naar de huidige Raad van State als regeringsadviseur maakt een DDD mogelijk op gelijksoortige basis als het stelsel dat in de VS bestaat: iedere politiek gemotiveerde burger die zijn stem wil uitbrengen schrijft zich in voor welke verkiezingen dan ook. In de VS gaat het zowel om de verkiezing van een nieuwe president, die ook gepaard gaat met nieuwe Huis van Afgevaardigden als rechters. In tussentijdse verkiezingen worden deels nieuwe Senaatsleden verkozen. Het Amerikaanse model wordt hier onvolledig maar als principe genoemd om het accent te leggen op de mogelijkheid van inschrijving voor deelname aan verkiezingen. Het verschil met ons land is dat iedere meerderjarige burger stemrecht heeft en een stembiljet ontvangt waar hij al dan niet gebruik van maakt. Individuele inschrijving zoals in de VS maakt hier veel kosten overbodig omdat het dan vastligt wie komt stemmen. Er hoeven geen stembiljetten meer verstuurd te worden.

Maar hoe kan deze politieke transitie van een parlement worden omgezet in een DDD?

Iedere staatsburger die zich inschrijft, doet dat voor algemene verkiezingen van vertegenwoordigende lichamen (GR, PS of TK) of via specifieke dossiers of thema’s die aan de orde zijn, dus zoals alle plenaire debatten die zich wekelijks in onze Tweede Kamer afspelen. Inschrijving voor DDD kan ofwel betekenen dat het om het hele politieke traject gaat om die te volgen, of speciaal voor deelgebieden en thema’s waarvoor de ingeschrevene binnen zijn eigen expertisegebied kan inzetten.

Het voordeel van dit DDD-model is dat de (staats)burger zich rechtstreeks kan bemoeien met de politieke gang van zaken, maar dan wel zónder partijenstelsel (dat overigens ook in onze grondwet niet voorkomt omdat het partijwezen bij de eerste feitelijke grondwet van de Unie van Utrecht (1579) nog niet bestonden, en pas na de grondwetswijziging van 1848 (door Thorbecke) in de toenmalige 19e eeuw van de grond is gekomen, zijn we binnen de DDD verlost van partijdiscipline en interpartijenoverleg tussen regering en coalitiepartijen.

Zoals gezegd kunnen burgers zich met een actieve politieke belangstelling zich aanmelden of inschrijven bij het (Kies)bureau dat de stemgerechtigden in staat om deel te nemen aan welke verkiezingen of stemmingen dan ook, zodat er ook (cybersecurity-proof) controle van die in te schrijven (tijdelijke of permanente) personen kan plaatsvinden. Het wordt een soort Postbus51-bureau, maar dan een door de overheid gecontroleerde instelling waarin toezicht wordt gehouden om iedere vorm van obstructie, manipulatie of fraude tegen te gaan en waar vooral gewaakt wordt tegen cybercrime of cybermanipulatie en hackingrisico’s. Maar dat zijn technische aspecten die in deze analyse verder niet centraal staan, maar wel benoemd dient te worden.

Hoe werkt DDD in de praktijk van de toekomst?

Zoals gezegd leven we in een ‘digitale wereld’, waarin we die digitale mogelijkheden goed kunnen benutten. Maar daarmee wordt die digitale niet tegelijkertijd ook een ‘soort’ van virtual reality wereld – lees: niet een ‘echte’ VR – maar een werkelijk materieel bestaand instrument, zoals nu de Tweede (en Eerste) Kamer formeel de medewetgevende machten zijn en ons als burgers vertegenwoordigen.

Waar nu in het dagelijkse parlementaire werk de gekozen volksvertegenwoordigers aan het werk zijn, kunnen die vertegenwoordigers evengoed vervangen worden door de ingeschreven burgers in DDD, dat als een digitaal parlement gaat functioneren (in de toekomst). Hoe moeten we ons dat voorstellen omdat het voor een gemiddelde burger een enorme omzetting betekent van het huidige representatieve bestel en de expertise van het Kamerlid lijkt te verdwijnen. Toch is dat niet zo.

Als we even ten dienste van ons voorstellingsvermogen ervan uitgaan dat de huidige Kamer vervangen kan worden door DDD, dan betekent dat tegelijkertijd ook voldoende aanmeldingen vanuit de burgerij om zitting te nemen in DDD. Gezien de huidige onvrede over het functioneren van ons parlement, zullen in inschrijvingen binnenstromen. Maar niet alleen vanwege de onvrede over de representativiteit van onze volksvertegenwoordigers die alleen maar belangenbehartigers zijn geworden voor hun eigen deelbelangen omdat partijen nu eenmaal belangenbehartigers of lobbyisten genoemd kunnen worden, maar ook omdat de burger direct betrokken wil worden bij het politieke besluitvormingsproces en dat kan via deze DDD.

Deze digitale Kamer zal van alle voorzieningen kunnen profiteren die de huidige Kamerleden hebben, namelijk ambtelijke ondersteuning: zowel de persoonlijke en beleidsmedewerkers als de algemene ambtenaren die in dienst van de Kamer functioneren als ondersteuning van Kamerleden in algemene zin en dat niet alleen, maar ook alle departementale ambtenaren, die dan gaan dienen als ondersteuning van DDD-ingeschrevenen ofwel ‘digitale parlementariërs’.

Het ingeschreven zijn aan het op te richten Bureau (zoals Postbus 51 of het Kieswetbureau) van DDD betekent de volle verantwoordelijkheid op zich nemen die nu door Kamerleden wordt gedragen. De DDD-parlementariër werkt vanuit eigen huis, maar zal behalve voor de inhoudelijke ondersteuning kunnen terugvallen op alle genoemde en bestaande ambtelijke expertise dat via de emailsaccounts zal verlopen zoals dat nu ook het geval is met Kamerleden, en kan ook eigen onderzoek doen en dus veldwerk verrichten als de omstandigheden dat vragen, zoals dat nu gebeurt via bedrijfsbezoeken.

De ingeschreven DDD’ers zullen dus dezelfde verantwoordelijkheden dienen te dragen als het huidige Kamerlid, met dat verschil dat iedere stemming gepaard zal moeten gaan met een stemverklaring dat digitaal voor iedereen en dus openbaar leesbaar is. Dat hoort immers bij het functioneren als (digitale) volksvertegenwoordiger, dat parallel loopt met het indienen van moties en amendementen tijdens commissie- en plenaire vergaderingen van de Kamer.

Maar dat niet alleen. Waar met het verdwijnen van de oude Staten-Generaal dat vervangen wordt door DDD, een nieuwe medewetgever ontstaat, kan er geen groepsdwang (fractiediscipline) meer bestaan, maar wordt de besluitvorming op regeringsvoorstellen en wetsontwerpen per DDD’er inhoudelijk en technisch toegelicht zoals dat nu gebeurt per fractielid, maar op DDD in feite persoonlijke verkiezingsprogramma’s bij verkiezingen voor een nieuwe regering, of voor wetswijzigingen of wetsvoorstellen per ministerie zal ontstaan, waarop de DDD’er op het scherm zal kunnen reageren en er een database of -bestand aan stemverklaringen ontstaat.

Die stemverklaringen en stemmen vóór of tegen liggen dus vast en zijn ook zichtbaar (zoals stemmingen op hedendaagse partijcongressen dat allemaal digitaal verloopt). In deze situatie wordt afgesproken dat iedere meerderheid van stemmen bepalend is. Het verschijnsel van een coalitiemeerderheid bij de stemming verdwijnt dus. Omdat er geen regeerakkoorden meer worden gesloten (want overbodig geworden) zal iedere uitslag die zichtbaar wordt op het scherm bepalend worden en dat stelsel kan de volmaaktheid bereiken als 100% van de stemgerechtigde ingeschreven staat op het Bureau (Schrijver J.J. Voskuil glimt in zijn graf na van trots en vreugde!)

Daardoor ontstaat de situatie dat een nieuwe regering op dezelfde 4-jaars basis van reguliere Kamerverkiezingen van het huidige bestel via DDD wordt benoemd, maar dan in beginsel zonder verkiezingscircuit zoals dat in het huidige verkiezingstheater altijd plaatsvindt, maar via het DDD-scherm en via audiovisuele middelen waardoor het voordeel ontstaat dat de winst bestaat in de ‘korte verklaring’, want meer is niet nodig om het publiek te overtuigen; zwevende kiezers bestaan immers niet meer!).

Omdat er op deze manier een grote verzameling van standpunten per thema of in algemene generieke zin op het DDD-scherm ontstaan, kan daaruit gemakkelijk een nieuwe minister-president worden uitverkozen en aangewezen die ofwel zelf zijn nieuwe kabinet samenstelt, of als alternatief dat de hoogst geplaatste favorieten op het scherm een kabinet zal gaan vormen. Geen constant geduvel en geruzie om details!

Iedere bestaande natiestaat zal immers een eigen (fysieke) regering blijven houden, want het is geen ‘VR-wereld’ geworden, maar altijd een kabinet met persoonlijke (en fysieke) ministers zullen blijven bestaan want de ‘uiteindelijke’ verantwoordelijken vanwege de bestaande ministeriële verantwoordelijkheid, die zich ook tot internationale verdragen strekt. En er zal ongetwijfeld minder gereisd hoeven te worden om internationale overleggen bij te wonen, maar òf alles via digital conferencing kan worden ‘afgeregeld’ is de vraag.

Hoe dan ook, het lijkt er vaak op (ook in deze tekst) dat de huidige reële maatschappij wordt omgezet in een toekomstige VR-maatschappij, maar dat is in mijn visie volstrekte onzin: VR is een product van menselijk vernuft en is dus te beschouwen als een soort van nieuwe filmische techniek, maar de VR kan alleen door de mens tot leven geroepen worden en niet anders dan dat. VR wordt nooit de ‘nieuwe menselijke‘ realiteit’ – lees: van vlees en bloed – in de vorm van een menselijke robot, maar blijft een product van de menselijke programmeurs die een nieuwe film aan het scheppen zijn.

De mens kan dus eenvoudigweg niet worden overgenomen door een levende robot, want die zal nooit ontstaan. Daarmee is ook dat misverstand naar het rijk der fabelen verwezen. Maar ik geef ook toe dat mijn standpunt een hypothetische veronderstelling is en nog onbewijsbaar, want zover is de techniek nog niet. Maar dat geldt dus vanzelfsprekend ook voor mijn opponenten. De toekomst zal uitwijzen wie gelijk heeft.

Nog een (voorlopige) slotopmerking ten aanzien van het nieuwe DDD-stelsel of dito parlement. Het wordt duidelijk dat er heel andere stemverhoudingen ontstaan, want er bestaan in de toekomst geen 150 Kamerleden meer, want tegen die tijd vervangen door een 30 (aanloopfase) tot 70 procent (middelfase) deelnemers aan DDD en 100% in de volmaakte fase. En pas als dit nieuwe bestel vervolmaakt wordt tot het ideale ontwerp dat dan mogelijk is, dan zal de nieuwe burger anno 2050 zich met alles willen ‘bemoeien’ (in het oude politieke denken wordt zo gedacht) en willen ‘meedenken’ (in het nieuwe denken). Hiermee worden meerdere slagen gemaakt:

1. Iedere burger is (ten principale) betrokken bij het landsbestuur en zijn stem doet er daadwerkelijk toe, omdat zijn bewuste stemverklaring of motivering voor iedereen zichtbaar is. En daarmee als ‘nevenproduct’ zijn eigen aanhang ontwikkelt of creëert omdat er geen partijprogramma’s meer bestaan met geworstel om meerderheden (bij stemverhoudingen op congressen), maar alleen individuele standpunten (keuzebepaling) of dito programma’s.

2. ‘Je weet op wie je stemt’ en de keuze kan snel gemaakt zijn waarbij ook geldt dat als ‘het keuzemoment’ tegenvalt, maar dan weet je dat voor de volgende keer.

3. De kloof tussen bestuurder en burger is of wordt op deze manier beslecht omdat niemand meer het excuus heeft om niet te stemmen (en zich aan te melden) uit luiheid en tijdgebrek, want randvoorwaarde is wel dat leesdiscipline vereist wordt. Maar daar staat tegenover dat stemmen alleen bij inschrijving voor een specifieke gebeurtenis plaatsvindt en dus vooraf bekend is wie – lees: hoevelen – zich hebben aangemeld. Bijkomend voordeel is dat de behoefte aan referenda is verdwenen omdat DDD een permanent referendum betekent want er wordt een doorlopende activiteit gevraagd als ingeschrevene.

4. Iedereen wordt ‘gedwongen’ om kort en bondig te formuleren, want in de ‘beperking van spreken of schrijfkunst toont zich de meester’.

5. De pers en media krijgen via dit nieuwe burgerschap een nieuwe impuls om kwalitatief goede analyses en verslagen te schrijven aangezien die van allesbepalend gewicht zullen zijn voor een goed functionerende DDD’er. En een ‘ingelezen’ burger laat zich nooit misleiden door nepnieuws.

6. Het tijdgebrek van huidige Kamerleden om kwaliteitskranten en weekbladen intensief te lezen en op zich in te laten werken, wordt op deze wijze opgeheven, want de DDD’er besteedt zijn standpuntbepaling via een nuttiger en meer effectieve tijdsbesteding aan huis. Het Kamerlid is eigenlijk alleen maar in overleg met zijn gebruikelijke opponenten en verspilt op die manier kostbare tijd. De nieuwe DDD heeft daar geen last van. Het gekakel en gebazel van politici is voorgoed voorbij. Deze DDD-revolutie is in dat opzicht vergelijkbaar met de Franse Revolutie waarin de burger zijn stemkracht/macht veroverde. Wat willen we nog meer?

Wordt vervolgd

‘Laat kritiek op de corona-noodwet niet over aan extremisten’ @vrij_nederland #luister-naar-Marli-Huijer #nieuw-coviddebat-noodzakelijk

Tags

Column Roxane van Iperen, Vrij Nederland, 21 oktober 21

Voor het geval je het misschien vergeten was: we bevinden ons nog steeds in een wereldwijde gezondheidscrisis en de ‘noodwet’ geldt ook nog. Drie dingen baren Roxane van Iperen zorgen aan deze situatie.

Nu de kinderen niet langer meer thuis les krijgen, de A1 weer stremt als verzuurde melk en eetafspraken helaas weer doorgaan zou u het bijna vergeten, maar we bevinden ons nog steeds in een wereldwijde gezondheidscrisis. Om het volk vanuit deze brandhaard naar veiliger tijden te loodsen, golden er vanaf maart 2020 noodverordeningen, die de minister van Volksgezondheid opdroeg aan de voorzitters van de veiligheidsregio’s.

Het ging om vrijheids- of evenementenbeperkingen die lokaal met spoed konden worden ingezet, maar niet door de volksvertegenwoordiging werden gecontroleerd. Begrijpelijk, maar vanuit democratisch oogpunt niet minder verontrustend.

De kortdurende crisissituatie die velen verwachtten, ging over in een langdurige verplichte winterslaap die deinde op steeds weer nieuwe uitbraakgolven. De noodverordeningen, slechts bedoeld voor een acute crisis, werden daarom op 1 december 2020 vervangen door de ‘Tijdelijke wet maatregelen covid-19’ (Twm). Volgens minister De Jonge bood deze ‘noodwet’ het kabinet geen andere bevoegdheden dan de verordeningen, maar was er nu tenminste een controlemogelijkheid voor het parlement. Slaap rustig verder.

De noodwet gold in eerste instantie voor drie maanden, tot 1 maart 2021, maar werd recent voor de derde keer verlengd, tot 1 december 2021. Vreemd genoeg ging dat redelijk geruisloos. Ik zocht in kranten, op overheidssites en op sociale media, maar liep vast in een satanische draaimolen van protesten vol Jodensterren, antisemitische complottheorieën, naargeestige kruidenvrouwtjes met superieure moedergevoelens en misplaatste oorlogsretoriek. Radicale stemmen die kwaadaardige onzin verspreiden en een rap groeiend publiek bereiken, soms via het wereldwijde web, soms via het parlement.

EEN NIEUWE REALITEIT

Er zijn drie dingen die me zorgen baren aan de situatie waarin we nu zijn beland: dat kritiek op het normaliseren van een noodtoestand aan extremisten wordt overgelaten; dat midden in die noodtoestand de urgentie van een razendsnelle formatie op geen enkel moment merkbaar is; en dat er geen structureel plan ligt om de onderliggende oorzaken voor het uitbreken van infectieziekten aan te pakken. Ik vind niet dat we moeten wennen aan quarantaineplichten, toegangstesten, vrijheidsbeperkende maatregelen die mensen uitsluiten of regelingen waarmee mondkapjes of afstand houden verplicht kunnen worden.

*Dit zijn op zichzelf juiste kanttekeningen op het huidige beleid, maar ik ben wel gerustgesteld door Jaap van Dissel als directeur van RIVM, dat de vaccinatiegraad voldoende is om een nieuwe uitbraak te voorkomen.[i] Kortom, het wordt nu eerst tijd om een nieuwe afweging te gaan maken tussen de voorrang voor covid-patiënten en de reguliere achterstanden. Want dat gesprek werd afgelopen avond in Met het Oog op Morgen gevoerd met filosoof en medicus Marli Huijer: https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nos-met-het-oog-op-morgen/9684e59d-70dd-448f-96b0-0c76cd2aac10/2021-10-20-hoe-verhoudt-individuele-vrijheid-zich-tot-onze-collectieve-gezondheid Zij voerde overtuigende argumenten aan dat de huidige voorrang aan covidpatiënten niet meer gerechtvaardigd is: waarom vaccinatieweigeraars die opgenomen moeten worden voorrang verlenen boven structurele rokers of alcoholverslaafden, om maar twee doelgroepen met verkeerde levensgewoonten te benoemen?

‘Zeker niet in een realiteit waarin steeds meer virusinfecties zullen bestaan. Maar ik vind het ook geen excuus om onwetenschappelijke quatsch te verspreiden, oorlogshyperbolen uit te melken tot ieder taboe verdwenen is, of te stemmen op radicaal-rechtse partijen die uitsluiting nu juist als core business hebben – alleen toevallig niet van de groep waartoe hun eigen achterban behoort. Op dit moment is er geen kabinet, en liggen er geen plannen voor een duurzame aanpak van de ware oorzaken van deze gezondheidscrisis: intensieve veeteelt, voedselproductie, klimaatverandering, ontbossing en ons reisgedrag.

*Van Iperen hoeft niet eens te schermen met verspreiden van ‘onwetenschappelijke quatsch’, want inmiddels zijn meer dan genoeg elkaar weersprekende uitlatingen gedaan op radio en tv tussen artsen onderling. Dat mag in de toekomst ook beter op elkaar worden afgestemd.

In de Kamerbrief over de verlenging van de noodwet schrijft minister De Jonge: ‘Wanneer covid-19 wereldwijd blijvend onder controle is, vervalt (…) de noodzaak voor instandhouding van de Twm.’

Het is een uitspraak die de noodtoestand feitelijk permanent maakt.

*Dat zou inderdaad kunnen maar de auteur vergeet dat dit betekent dat de aanname bij de start van de uitbraak ook onjuist was, want met het oog op het medische optimisme dat ‘snel’ een vaccin gevonden én geproduceerd zou worden, bleek niet te kunnen worden bewaarheid. De medische arrogantie van hun briljante techniek in hun vakgebied brak ons, de bevolking, op.


[i] OMT-voorzitter verwacht geen nieuwe lockdown in de winter

 23 uur geleden

Studie makelaardij en vastgoed enorm populair: ‘Goed salaris niet het…

Zowel in Europa als in India één miljard prikken gezet

OMT-voorzitter Jaap van Dissel verwacht, ondanks oplopende besmettingscijfers, dat lockdown-maatregelen zoals winkel- of schoolsluiting of een avondklok komende winter niet nodig zijn. Hij wijst daarbij op de hoge vaccinatiegraad onder de Nederlandse bevolking, ruim 85 procent heeft een eerste prik gehad. „Dus we zitten in een principieel andere situatie dan vorig jaar. Toen hadden we geen vaccins. Dus in alle realiteit zie ik geen aanleiding om zulke ingrijpende maatregelen te adviseren.”

© Aangeboden door De Telegraaf

Dat zegt Van Dissel in gesprek met het AD.

De OMT-voorzitter vindt het moeilijk aan te geven of we ons zorgen moeten maken nu zowel het aantal ziekenhuisopnames als het aantal coronabesmettingen oploopt. „Dat is lastiger in te schatten dan vorig jaar en het hangt van een aantal dingen af”, aldus Van Dissel tegen de krant. „Eerst was de relatie tussen besmettingen en ziekenhuisopnames duidelijker. Maar door de hoge vaccinatiegraad is die verhouding nu anders. Veel van de besmettingen zien we nu bijvoorbeeld onder jongeren, dus dat is relatief gunstig voor het aantal ziekenhuisopnames. Maar het hangt ook af van de snelheid van verspreiding in niet gevaccineerde groepen en regio’s waar minder mensen ingeënt zijn.”

Een grote extra vaccinatieronde met een boosterprik acht hij vooralsnog niet nodig. „Dat je in verpleeghuizen overgaat tot een boostervaccinatie is begrijpelijk. Daar gaat het virus makkelijker rond en kun je lastiger isolatiemaatregelen treffen. Maar als je nu kiest voor brede inzet van zo’n prik, zoals Israël doet, dan moet je dat elk half jaar gaan doen om de antistoffen op peil te houden. Maar wil je elk mild symptoom dan voorkomen? Of alleen ernstige ziekte en ziekenhuisopnames? Voor dat laatste is een massale extra prikronde vooralsnog niet nodig.”

Van Dissel denkt dat Nederland na het voorjaar in 2022 voor een belangrijk deel van het coronavirus verlost kan zijn, maar houdt nog wel slagen om de arm. „Dat hangt van een boel factoren af, zoals de duur van de immuniteit, de eventuele opkomst van varianten, import uit andere landen, de beschikbaarheid van vaccins en ons gedrag, de vaccinatiebereidheid. Maar als de Delta-variant niet verdrongen wordt en je houdt een hoge vaccinatiegraad en immuniteit, dan zou je na het voorjaar voor een belangrijke mate van de crisis verlost kunnen zijn.” (De Telegraaf, 20-10-21)

Uitstekend en helder overzicht van het EU-Verdrag dat geen ruimte biedt tot onjuiste aannamen @nrc @EU_Commission

Tags

Stop het ‘knabbelen’ aan beginselen EU (Jos Geukers, Brieven/Opinie/nrc.nl, 16/17 oktober 2021)

‘Na mijn rechtenstudie met specialisatie Europees Recht werkte ik van 1980 tot 1986 als EU-onderhandelaar voor Nederland op het gebied van de Interne Markt. Wezenskenmerk van wat later de Europese Unie is gaan heten zijn de vier vrijheden: voortaan zouden mensen, goederen, diensten en kapitaal onbeperkt toegang hebben tot elkaars grondgebied. De EU heeft ook sinds 1952 een eigen systeem van rechtspraak, uitgeoefend door het Europese Hof van Justitie in Luxemburg. En tenslotte geldt als een van haar belangrijkste grondbeginselen het principe van de voorrang van het Gemeenschapsrecht boven het nationale recht.

Al sinds 1963 en 1964 concludeerde het Europese Hof in cruciale spraakmakende arresten – en sindsdien onweersproken! – , „dat de Europese Gemeenschap in het volkenrecht een nieuwe rechtsorde vormt ten bate waarvan de Staten, zij het op een beperkt terrein, hun soevereiniteit hebben begrensd en waarbinnen niet slechts deze lidstaten, maar ook hun onderdanen gerechtigd zijn”.

Elementaire beginselen van het gemeenschapsrecht zijn aldus de duurzaamheid, de rechtstreekse werking en de voorrang van dit recht, evenals de bescherming van een aantal grondrechten en fundamentele vrijheden. Hieraan (laten) ‘knabbelen’ is niets minder dan het zetten van de bijl aan de wortels van het unieke project ‘Europese Unie’. De 450 miljoen inwoners van de EU hebben hieraan in belangrijke mate hun relatief hoge welvaartsniveau te danken in vergelijking tot de rest van de wereld.

De Britten en ook de Denen zijn na hun toetreding tot de EU in 1973 met dit ‘knabbelen’ al heel snel begonnen door om de haverklap uitzonderingen te bedingen, bijvoorbeeld bij de harmonisatie van wetgeving. Schoorvoetend werden deze regelmatig toegestaan, om maar de lieve vrede te bewaren, dan wel uit angst om ze als partners kwijt te raken. Uiteindelijk gebeurde dit laatste toch met het Verenigd Koninkrijk. Ik ken geen duidelijker voorbeeld van de mogelijke gevolgen van het geven van valse voorlichting aan de eigen bevolking over de essentie van de EU, en de toegevoegde waarde daarvan voor in casu het VK zelf.

Nu zijn het de leiders van lidstaten als Polen, Hongarije en Tsjechië die zich eveneens steeds minder lijken aan te trekken van de EU-grondbeginselen, omdat hun dat om uiteenlopende redenen beter uitkomt. Populistische tendensen in die landen lopen hiermee opvallend parallel.

‘De dialoog gaande houden’ zoals EU-Commissievoorzitter Von der Leyen lijkt te willen: allemaal prima, maar het wordt wel – nee is al veel langer! – de hoogste tijd voor het weldenkende deel van de EU, de staatshoofden en regeringsleiders voorop, om nu echt de rode lijnen te markeren om verdere erosie te voorkomen.

Jos Geukers

Heerlen

[ Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 16 oktober 2021]

https://www.nrc.nl/nieuws/2021/10/16/europese-unie-stop-het-knabbelen-aan-beginselen-eu-a4062043

‘Partijen geschokt over uithuiszettingen toeslagenkinderen’ @ANP

Tags

(ANP, 19-10-21)

Partijen geschokt over uithuiszettingen toeslagenkinderen© Copyright ANP 2021 Partijen geschokt over uithuiszettingen toeslagenkinderen

DEN HAAG (ANP) – Partijen zijn geschokt en verontwaardigd dat de afgelopen vijf jaar meer dan 1100 kinderen van toeslagenouders uit huis zijn geplaatst. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kwam tot dit aantal na onderzoek in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

*Het radio1-interview was nog schokkender, namelijk dat de uit huisgeplaatste kinderen allemaal te maken hadden met een compleet 11-tal aan jeugdzorginstellingen die allemaal langs elkaar heen werkten. Eerste maatregel dient dus te zijn dat de organisatiestructuur rondom de Jeugdzorg volkomen gereorganiseerd wordt. Houdt de rijksoverheid hierop supervisie of controle?

SP-leider Lilian Marijnissen noemt het “een gruwelijke schande”. Haar partijgenoot Peter Kwint vermoedt dat het er meer zijn, omdat dit onderzoek zich alleen op de afgelopen vijf jaar heeft gericht. Hij wil een groter onderzoek en compensatie.

Volgens onafhankelijk Kamerlid Pieter Omtzigt, die zich veel met de toeslagenaffaire heeft beziggehouden, maakt dit onderzoek duidelijk dat “de regering totaal het overzicht kwijt is van de gevolgen van het eigen beleid”. Ook is hij verontwaardigd dat deze informatie pas “na veel trekken” boven water is gekomen en bovendien niet is gedeeld via een Kamerbrief maar door het CBS is bekendgemaakt.

DENK-leider Farid Azarkan zegt dat “het vermoeden” nu ook waarheid is geworden. “Het onrecht en het aangedane leed is niet meer te bevatten.” Hij vindt het “onverteerbaar” en “een schop na” dat partijleiders Mark Rutte (VVD), Sigrid Kaag (D66), Wopke Hoekstra (CDA) en Gert-Jan Segers nu praten over het voortzetten van de coalitie. Azarkan noemt hen de eindverantwoordelijken van de toeslagenaffaire.

*Wat dit laatste betreft is het duidelijk dat er geen andere opties mogelijk waren en dus spreekt hij zonloze woorden uit.

https://www.msn.com/nl-nl/nieuws/Binnenland/partijen-geschokt-over-uithuiszettingen-toeslagenkinderen/ar-AAPI4QH

Het verhaal van ‘Nederland Distributieland’ is een versleten praatje @fd

Tags

(Merten Nefs, Tom Daamen, Paul Gerretsen, Frank van Oort en Wil Zonneveld, Logistiek/fd, 18 okt. 21)

(…)

H elaas worden deze werelden grotendeels gescheiden gehouden, tot in de recente Nationale Omgevingsvisie aan toe. Daardoor ontvouwt zich in Nederland een inefficiënt, maatschappelijk onhoudbaar logistiek systeem dat bewoners van dorpen en steden opzadelt met onnodige congestie en (landschaps)vervuiling.

Ons land moet loskomen uit dit doodlopende pad. In het buitenland zijn gestapelde logistiek en functiecombinaties (met bijvoorbeeld energieproductie, sport, tuinbouw en wonen) al verder ontwikkeld dan hier. Ook de logistieke concepten zelf, zoals het efficiënt gestandaardiseerde Fysieke Internet, wachten nog op ruimtelijke toepassing. Als Poort naar Europa met schaarse ruimte zou Nederland hierin het voortouw moeten nemen.

[Merten Nefs is onderzoeker bij Vereniging Deltametropool en TUDelft. Tom Daamen is universitair hoofddocent gebiedsontwikkeling bij TUDelft. Paul Gerretsen is directeur van Vereniging Deltametropool. Frank van Oort is hoogleraar ruimtelijke economie aan Erasmus Universiteit Rotterdam. Wil Zonneveld is hoogleraar planologie bij TUDelft.]

https://fd.nl/opinie/1415909/het-verhaal-van-nederland-distributieland-is-een-versleten-praatje-orj1carww3Le

Het gelijk van Bart Snels om af te treden als Kamerlid omdat de algemene chaos daar met de dag groter wordt en even erg is als het aandeel van het kabinet zelf @trouw

Tags

Het vertrek van Bart Snels zal nadreunen binnen GroenLinks (Bart Zuidervaart, vandaag/Trouw, 14 oktober 2021

GroenLinks-Tweede Kamerlid Bart Snels stapt onverwacht op. Hij is ontevreden over het besluit van zijn partijleider Jesse Klaver om zich in deze formatieperiode vast te klampen aan de PvdA.

Bart Zuidervaart, vandaag/Trouw, 14 oktober 2021

Verloren verkiezingen, opnieuw veroordeeld tot de oppositie en nu ook onrust in de partij: GroenLinks krijgt tegenslag na tegenslag. Het onverwachte vertrek van het belangrijke Tweede Kamerlid Bart Snels zal hard aankomen binnen de partij. Hij is Kamerlid sinds 2017, maar al veel langer op prominente plekken verbonden aan GroenLinks. De afgelopen jaren maakte hij naam als iemand die met succes streed tegen belastingontwijking door grote bedrijven, in het bijzonder Shell.

Maar voor Snels is de maat vol. Donderdagavond verspreidde hij via Twitter een verklaring waarin hij afstand neemt van de innige samenwerking met de PvdA. Snels noemt dit ‘kiezersbedrog’. “Mijn stem in de Kamer is gebaseerd op een GroenLinks-mandaat, niet op een mandaat dat gedeeld wordt met de PvdA.”

De vraag hoe de Kamer zelf functioneert is taboe

In zijn verklaring haalt Snels ook uit naar de ‘destructieve politiek’ in de Tweede Kamer, waar ‘om de haverklap bewindslieden voor leugenaar uitgemaakt worden’. Hij noemt dat het grote taboe in het debat over de nieuwe bestuurscultuur: “De wijze waarop de Kamer zelf functioneert.” Er wordt, vindt hij, gestrooid met moties van afkeuring en wantrouwen, slechts bedoeld om ministers en staatssecretarissen te beschadigen.

*Juist de ‘destructieve politiek van de Tweede Kamer’ zelf is ongetwijfeld voor zeer vele toehoorders van Kamerdebatten een doorn in het oog. Vooral het automatisme waarmee PVV met moties van wantrouwen strooit.  Blamerend dat het Presidium daarover nog nooit een uitspraak deed en als dat wel het geval is, dat die opmerking genegeerd werd.

In een eerder interview met deze krant hekelde hij de gewoonten van andere Kamerleden om ‘vinnige quootjes in de kranten’ te krijgen. Hij keerde zich tegen opgewonden optredens voor tv-camera’s waar met spoed om opheldering wordt gevraagd over het zoveelste incident waar een minister bij betrokken is geraakt.

“Er zijn radiostations die vragen of je om 06.00 uur wilt opstaan om ergens snel even commentaar op te geven”, zei Snels. “Dat doe ik dus niet. Ik laat me niet afleiden tot relletjes en dingetjes. Ik wil serieus mijn werk doen. Dat betekent het kabinet controleren en wetgeven.” Liever werkte hij achter de schermen aan een wetsvoorstel om ervoor te zorgen dat Shell in Nederland winstbelasting moet betalen.

Waar staat de PvdA voor?

Maar de belangrijkste reden voor zijn besluit is de innige samenwerking op links. Snels: “Het is mij niet duidelijk waar de PvdA echt voor staat en de opportunistische stijl van politiek bedrijven spreekt mij niet aan.” Hij laat doorschemeren dat GroenLinks nu aan de onderhandelingstafel had kunnen zitten, op weg naar een vierpartijencoalitie. Het verbond met de PvdA maakte dat onmogelijk; VVD en CDA weigerden met beide linkse partijen te onderhandelen.

Het gevolg is dat GroenLinks ook dit keer naast de macht dreigt te grijpen, net als in 2006 en 2017, toen de partij ook kansen op regeringsdeelname liet lopen. Snels schrijft dat hij vindt dat hij onvoldoende de ruimte kreeg van de fractieleiding (lees: Klaver) om de discussie over de samenwerking met de PvdA te voeren. “Het zou goed zijn als de fractie eens het gesprek voert over hoe besluiten worden genomen en wat de zeggenschap is van Kamerleden over de werkwijze van de fractie en de samenstelling van het fractiebestuur.”

Daarmee bekritiseert Snels ook hoe de partij op dit moment wordt geleid. Klaver hield het gisteravond bij een bedankje richting zijn collega. Deze breuk zal onvermijdelijk leiden tot discussie binnen de partij over de koers, de strategie en de leiding, waarbij de vraag is hoeveel partijgenoten het eens zijn met de kritiek van Snels.

(…)

https://www.trouw.nl/politiek/het-vertrek-van-bart-snels-zal-nadreunen-binnen-groenlinks~b0fe3c9f/

Consequentie van deze moord is dat Taliban dus niet kan worden toegelaten tot de VN @rtl

Tags

‘Tolk die op evacuatielijst stond vannacht vermoord in Kabul’ (RTL Nieuws, 14-10-21)

Een Afghaanse tolk die op de lijst stond om door Nederland geëvacueerd te worden, is vannacht doodgeschoten in Kabul. Dat meldt de NOS.

Vannacht zou er bij de 36-jarige man, die in het huis van zijn ouders was, zijn aangeklopt door leden van de taliban. Die zouden hebben gevraagd naar zijn naam. “Ze vroegen om hem en toen hij bevestigde wie hij was, begonnen ze ineens met een AK-47 op hem te schieten” , zegt een familielid van de tolk tegen de NOS.

De dood van de tolk is officieel nog niet bevestigd. Voor zover bekend is er niet eerder een tolk vermoord die op de Nederlandse evacuatielijst stond. Veel tolken zitten ondergedoken uit angst voor de taliban vanwege hun werk voor Nederlandse of andere buitenlandse missies.

‘Als het klopt, is het een drama’

Demissionair minister Ben Knapen van Buitenlandse Zaken laat in een reactie weten: “Op dit moment weten we niet meer dan in het bericht staat. Als het zo is, is het een drama. Wij hebben nog geen bevestiging. We proberen zo snel mogelijk te achterhalen hoe dit zit en of deze tolk op een evacuatielijst stond.”

Tot nu toe zijn 2500 mensen met als bestemming Nederland uit Afghanistan gehaald. Eerder deze week werd bekend dat het demissionaire kabinet verwacht dat er nog zo’n 2100 mensen in Afghanistan in aanmerking komen voor evacuatie naar Nederland.

Chaotische evacuatie

Het terughalen van Nederlanders én Afghaanse tolken die voor de Nederlandse missies hadden gewerkt, verliep zo chaotisch dat het twee weken geleden de kop kostte aan de ministers Kaag en Bijleveld. Vooral die laatste, CDA-minister Bijlveld, werd verantwoordelijk gehouden voor het niet snel genoeg terughalen van die tolken.

De Tweede Kamer drong al maanden aan op het snel naar Nederland halen van die groep. Maar Bijleveld maakte daar het afgelopen jaar ondanks dat aandringen, volgens een Kamermeerderheid niet genoeg haast mee. Toen het vliegveld van Kabul werd gesloten na de machtsovername door de taliban, waren niet alle tolken die de Nederlanders hadden ondersteund naar Nederland gebracht.

https://www.msn.com/nl-nl/nieuws/overig/tolk-op-nederlandse-evacuatielijst-zou-afgelopen-nacht-zijn-vermoord-in-kaboel/ar-AAPvcel

Hoeveel ‘sterren’ een nieuw lobbybedrijf ook in huis krijgt/heeft, vergeet de balans in het maatschappelijk evenwicht niet tussen publiek en overheid en daarom is een officiële registratie van het lobbywezen noodzakelijk @volkskrant

Tags

Het sterrenteam van lobbykantoor Hague: twee generaals, een topdiplomaat en een oud-premier (Ariejan Korteweg, Ten eerste/de Volkskrant, 14-10-21)

Lobbykantoren komen ruwweg in twee smaken: bureaus met dossiertijgers en relatiebeheerders. En bureaus die daarnaast met bekende namen kunnen schermen.

Tot voor kort was Meines Holla & Partners, gevestigd op Lange Voorhout, het lobbykantoor waar de draaideur van politiek naar bedrijfsleven het vaakst werd gebruikt. Daar werken de oud-bewindspersonen Ben Bot en Fred Teeven, alsmede voormalig Kamerlid Bert Bakker. De toegang tot een flink deel van het Haagse netwerk is daarmee op orde, bovendien keurig verdeeld over CDA, VVD en D66.

Die rangorde is ingrijpend veranderd. Met een assertief transferbeleid zit Hague Corporate Affairs ineens veel hoger in de boom. Hague werd een jaar of tien geleden opgericht door Peter ter Horst, een voormalig journalist – net als Rob Meines en Jan Schinkelshoek, een andere lobbyist met uitstekende contacten; ook journalisten weten de draaideur te vinden.

Bij Hague staat inmiddels een sterrencast klaar voor de klanten. Dat begon in maart met de komst van Dick Berlijn, voormalig chef van de strijdkrachten. In mei kwam voormalig minister-president Jan-Peter Balkenende over van Ernst & Young consultancy; hij lobbyde vorige week nog namens de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen om een ‘medicijnhub’ in Nederland te bouwen. Of zo’n ‘Boston aan de Noordzee’ alsjeblieft in het regeerakkoord kon worden opgenomen.

*Zo’n ‘sterrencast’ is bepaald geen garantie voor uitstekende adviezen. Dus is een kritische waarneming en controle van die oud-ambtenaren zeer noodzakelijk.

In september maakte Hague de komst bekend van Ed Kronenburg, topdiplomaat en voormalig ambassadeur in Frankrijk en China. Vervolgens werd Stéphane Abrial ingelijfd, voormalig chef van de Franse luchtmacht. Al veel langer aan boord is Loek Hermans, voormalig minister, Kamerlid en senator, bovendien vader van VVD-fractieleider Sophie en van Caroline, rechterhand van Mark Rutte. Er zijn er in Den Haag die dit een nogal forse bundeling van krachten vinden.

Dit exclusieve gezelschap houdt kantoor in het enige pand met voortuin aan de Fluwelen Burgwal, halverwege het oude en nieuwe Binnenhof. Hague doet aan lobby, maar daar blijft het niet bij. Men doorbreekt er volgens de website ‘de grenzen tussen public affairs, communicatie en media’, met kantoren in Den Haag, Amsterdam, Brussel en Parijs: ‘Full service advies.’

Dat roept twee vragen op: wat wil Hague? En waarom zou je er – doorgaans na je pensioen – gaan werken?

Dat laatste vraag ik aan Kronenburg, die ik als correspondent in Frankrijk leerde kennen als een zeer bekwame, gastvrije en actieve ambassadeur. Lobbyist wordt hij niet, verzekert Kronenburg. Hij moet de samenwerking tussen Franse en Nederlandse bedrijven bevorderen, ‘een slag verder dan een ambassade dat zou doen’. Daarvoor moet je in een land de weg weten, de culturele verschillen kennen, zegt hij. Een sterrenteam vindt hij het niet. ‘Het is een beetje een vriendenclub, we kennen elkaar al lang.’

Dat hij vanwege deze overstap zijn column in Het Financieele Dagblad moest opgeven, begrijpt Kronenburg niet. ‘Ze vinden die combinatie moeilijk. Ik schreef daar over geopolitiek. Wat mij betreft gaat dat prima samen met werken voor Hague.’

Ter Horst beaamt dat hij Kronenburg al lang kent. Ook hij wil niet van een sterrenteam spreken, en zeker niet van een uitzendbureau voor oud-politici. Dat deze veteranen van de publieke zaak werden aangetrokken, is vanwege de kantoren in Brussel en Parijs, zegt hij. ‘We hebben hier ook 25 jonge mensen. Ik geloof in de combinatie van ervaring en talent. In Nederland schrijven we mensen te snel af.’

Of het lobbyisten zijn? Ter Horst vindt van niet. ‘Ze hebben een enorm netwerk, bereiken mensen die anders moeilijker te bereiken zouden zijn. Maar dit zijn niet de mensen die met een mapje onder de arm naar de Tweede Kamer lopen. Ze zitten op ceo-level.’

De komst van twee generaals suggereert dat Hague zich in de defensielobby wil begeven. Te simpel gedacht, zegt Ter Horst. ‘Berlijn en Abrial houden zich bezig met cybersecurity. Klanten uit de defensiesector zie ik als bijvangst.’

Stel, u heeft een bedrijf in – pak ‘m beet – steenwol en wilt de regelgeving in Nederland, en nog liever Europa, naar uw hand zetten. U zoekt mensen met zoveel gezag dat de blikken als vanzelf in hun richting gaan. Zoek niet verder: Hague staat klaar. Ter Horst: ‘Het gaat goed met ons, dat is zeker.’

[Los van bovenstaande tekst een persoonlijke voetnoot vanuit deze website: https://ibestuur.nl/weblog/transparantie-is-key-voor-de-nederlandse-lobby#:~ ]

https://krant.volkskrant.nl/titles/volkskrant/7929/publications/1385/articles/1463601/9/1

Waarom sociale media de wereld fundamenteel hebben veranderd en dat vooral in omloopsnelheid van nieuws @volkskrant

Tags

De prijs van de anonieme haat op de sociale media wordt te hoog (Volkskrant-commentaar door Raoul de Pré, Ten eerste/de Volkskrant, 14-10-21)

De vergiftigde sfeer op internet krijgt langzaam maar zeker het hele openbaar bestuur in haar greep.

Het Team Bedreigde Politici van de Haagse politie heeft weer drukke dagen. Dinsdag was de rechtszaak tegen de bedreiger van D66-leider Kaag nog niet achter de rug (vijf maanden cel) of er werd bekend dat in Amsterdam een man is aangehouden wegens het bedreigen van demissionair premier Rutte. Als de zaak rondkomt, zal ook hij een forse celstraf krijgen.

Want daar ligt het allang niet meer aan. De tijd dat bedreigingen werden afgedaan met een paar dagen cel, ligt jaren achter ons. Politie en justitie zitten er merkbaar bovenop. Er is mankracht vrijgemaakt om alle aangiften snel op te nemen, er worden vrijwel wekelijks bedreigers aangehouden en zelfs de meest afhoudende politici – Rutte voorop – krijgen beveiliging opgedrongen als justitie meent dat het nodig is.

Het is alleen jammer dat het zo weinig helpt. Elk jaar wordt het gekker. Tweede Kamerleden voelen zich op straat geïntimideerd. Leden van het Outbreak Management Team ontvangen lange reeksen bedreigingen. Steeds meer bewindslieden hebben dagelijks beveiligers om zich heen. De Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV) waarschuwt dat al die incidenten niet meer op zichzelf kunnen worden beschouwd: er is sprake van een groeiende ‘radicale onderstroom’ waarin individuen de brandstof vinden voor ‘extremistische gedragingen’, zoals het belagen van politici.

Het ontbreekt op het Binnenhof niet aan oproepen aan mensen om zich te gedragen, maar die blijven zonder effect. Langzaam maar zeker krijgt de vergiftigde sfeer het hele openbaar bestuur in haar greep. Wie wil er nog minister, burgemeester of wethouder worden als de kans groot is dat je eindigt met een politiepost in je voortuin?

Politici hebben het niet graag over maatregelen ten dienste van zichzelf – altijd beducht voor het verwijt van zelfzucht – maar het moment is gekomen om die schroom te laten varen en op zoek te gaan naar een rigoureuzere aanpak. Dat is niet eenvoudig, maar aangezien vrijwel alles begint met anonieme accounts op de sociale media, waarop mensen schijnbaar ongehinderd hun haat mogen spuwen, zou het al heel veel helpen als Google, Facebook en Twitter hun gebruikers eens gaan vragen om legitimatie.

Ook dat is niet zonder nadelen, maar het idee moet weg dat mensen zich op internet incognito dingen kunnen permitteren waaraan ze zich in het echte leven nooit zouden wagen. De prijs van de anonieme haat wordt te hoog.

https://krant.volkskrant.nl/titles/volkskrant/7929/publications/1385/articles/1463601/12/2

Goede samenvatting van de reden of oorzaak waarom de oude (19e -eeuwse) ideologieën niet meer opgaan @volkskrant

Tags

Struikelend van crisis naar crisis tuigt Nederland een nieuw soort verzorgingsstaat op (Koen  Haegens, Ten eerste/de Volkskrant, 14-10-21)

Voorwaarts!

Het begon met het coronavirus. Als een donderslag bij heldere hemel. Nou ja, wetenschappers waarschuwden al jaren voor een pandemie, maar dat overheden in reactie hierop grote delen van de economie op slot zouden gooien, viel niet te voorspellen. Het kostte de Nederlandse schatkist 82 miljard euro. In ruil behielden werknemers hun baan, bleven bedrijven overeind en werd een langdurige crisis voorkomen.

Toen kwamen de overstromingen. In Zuid-Limburg veroorzaakte het hoogwater voor honderden miljoenen schade. Opnieuw die vraag: moet de staat bijspringen? Gelukkig vergoeden particuliere inboedel- en opstalverzekeringen het overgrote deel. Daarnaast is er een publiek fonds. Terecht, als het onverzekerbare schade betreft. Maar er zijn ook bedrijven zonder verzekering tegen waterschade. Of een budgetpolis die overstromingen niet dekt. Moet de belastingbetaler daarvoor opdraaien? En al die ondernemers dan die wel jaar in jaar uit netjes verzekeringspremie afdragen?

Het zijn dilemma’s die steeds vaker zullen opspelen. Door de opwarming van de aarde neemt de kans op overstromingen toe. Heel onverwacht is zo’n ramp over een aantal jaren niet meer. Toch gaan mensen – ook ik – zonder nadenken in een polder ver onder zeeniveau wonen, of vlak bij een rivier. Er is een moment dat aan dat risico een prijskaartje moet komen hangen.

Nu is er de gascrisis. Het kabinet sleutelt aan een vorm van compensatie voor de opgelopen energierekening. Ook hier lijden de verstandigen onder de kortzichtigen. Wie eerder koos voor een iets duurder, langlopend contract, heeft deze winter geen last van hoge prijzen. Toch valt er wat voor te zeggen dat dat voor consumenten een te grote verantwoordelijkheid is. Mensen verkiezen nou eenmaal tastbaar voordeel op de korte termijn boven abstracte risico’s in de toekomst. Als dat gedrag er zoals nu toe leidt dat de overheid moet lappen, is de simpele conclusie dat burgers ongeschikt zijn voor een vrije gasmarkt.

Van professionele ondernemers voor wie gas tot de grootste kostenposten behoort, mag je daarentegen verwachten dat ze zich indekken tegen een prijsstijging. Toch legt aluminiumfabriek Aldel de productie stil. Ook andere zware industrie en tuinders slaan alarm. Ze vragen de regering om steun. Alweer.

Geeft Den Haag hieraan toe, dan lijkt het hek van de dam. Kom er maar in, transportbedrijven die compensatie willen voor de dure benzine. De bouw die de prijzen van materialen razendsnel ziet stijgen. Vergeet ook de auto-industrie niet met het chiptekort. Het wachten is op de eerste winkeliers die een vergoeding eisen voor de dure scheepscontainers.

Er is heel wat afgekletst over hoe de pandemie onze maatschappij verandert. De files zijn inmiddels terug van weggeweest. Net als vliegvakanties. Maar hier hebben we wel degelijk een hardnekkige coronaconsequentie te pakken. Wat in 2008 begon met de banken, is ruim een decennium later uitgebreid naar de rest van de economie: de overheid als ultieme verzekeraar van alles.

Struikelend van crisis naar crisis, tuigt Nederland daarmee een nieuw soort verzorgingsstaat op. Niet alleen voor burgers, maar ook voor bedrijven.

[Economieredacteur Koen Haegens werpt wekelijks een blik op de economische trends die ons allemaal raken.]

https://krant.volkskrant.nl/titles/volkskrant/7929/publications/1385/articles/1463601/15/1

‘Raad van Europa vindt dat Nederland politieke cultuur moet veranderen’ @nu @rtl @trouw

Tags

 NU.nl, 12-10-21

© Aangeboden door NU.nl

De Nederlandse politiek moet verregaande hervormingen doorvoeren om een toekomstig schandaal zoals de toeslagenaffaire te voorkomen. Dat staat in een nog ongepubliceerd rapport van de Raad van Europa (RvE) over de democratie en rechtspraak in Nederland, waar RTL Nieuws en Trouw maandagavond over schrijven.

De Venetiëcommissie van de RvE schreef op verzoek van de Tweede Kamer en naar aanleiding van de toeslagenaffaire een rapport over de rechtsbescherming in Nederland. RTL Nieuws en Trouw kregen alvast inzage in de aanbevelingen in het vertrouwelijke rapport.

In het rapport wordt hard uitgehaald naar de huidige politieke cultuur in ons land. Zo is er forse kritiek op het achterhouden van informatie voor Kamerleden en het hinderen en tegenwerken van parlementariërs van coalitiepartijen. De commissie doelt hiermee op de kritiek en tegenwerking die toenmalig CDA’er Pieter Omtzigt binnen zijn fractie te verduren kreeg toen hij zich in het toeslagendossier vastbeet. Tijdens de ministerraad werd door bewindspersonen geregeld over zijn optredens geklaagd.

Door het toeslagenschandaal werden tienduizenden ouders door de Belastingdienst onterecht als fraudeur bestempeld en moesten zij soms voor de kleinste fouten enorme bedragen terugbetalen.

Verder moet de positie van het parlement en individuele Kamerleden worden versterkt, vindt de RvE. Het informatierecht moet beter en ook zouden Kamerleden en parlementaire commissies meer geld en ondersteuning moeten krijgen. Daarnaast zou een minderheid in de Kamer in de toekomst voldoende moeten zijn om hoorzittingen of een parlementair onderzoek te starten.

Kritische geluiden moeten op hoogste niveau terechtkomen

Kritische geluiden over het regeringsbeleid moeten niet onder het tapijt geveegd worden, maar juist op het hoogste niveau worden behandeld, stelt de RvE. Verder moeten burgers beter worden geholpen als zij klachten hebben over overheidsinstanties en zouden die neutraal moeten worden behandeld.

Volgens RTL Nieuws en Trouw uit de Venetiëcommissie ook kritiek op de rol van Kamerleden bij de totstandkoming van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir), die bijdroeg aan de ‘alles-of-nietsaanpak’ in het toeslagenschandaal. De parlementariërs zouden daarbij onvoldoende hebben gelet op de basisprincipes van behoorlijk bestuur, zoals redelijkheid en billijkheid. In nieuwe wetgeving zouden die principes moeten worden opgenomen, zodat uitvoeringsorganisaties van wetten kunnen afwijken als die burgers onevenredig hard raken.

Het demissionaire kabinet kondigde in januari, na het aftreden naar aanleiding van het rapport Ongekend onrecht, verschillende hervormingen aan. De Venetiëcommissie zegt er vertrouwen in te hebben dat die zullen leiden tot een verbetering van de huidige bestuurscultuur. De commissie zegt Nederland bij die hervormingen te willen ondersteunen.

De RvE is een internationale organisatie bestaande uit 47 Europese landen, die erop gericht is om de democratie, mensenrechten en de rechtsstaat te verbeteren. Het is niet de eerste keer dat de Venetiëcommissie van de RvE harde kritiek uit op de politieke cultuur in een Europees land. Malta, Polen en Hongarije werden eerder al stevig aangepakt vanwege hun bestuurscultuur.

https://www.msn.com/nl-nl/nieuws/overig/raad-van-europa-vindt-dat-nederland-politieke-cultuur-moet-veranderen/ar-AAPoso8