Wat is de mens? Over (biomedische) technologie en ‘mens­ver­betering’

Tags

,

ARTIKEL RATHENAU INSTITUUT https://www.rathenau.nl/nl/wat-de-mens-over-biomedische-technologie-en-mensverbetering

17 APRIL 2018

TECHNOLOGISCH BURGERSCHAP

Wat is de mens? Over (biomedische) technologie en ‘mensverbetering’

# Nieuwe technologieën – van kunstmatige intelligentie tot synthetische biologie – gaan de wereld, de menselijke conditie en ons mens-zijn ongekend veranderen. De discussie hierover beperkt zich veelal tot individuele waarden. Het is echter ook cruciaal om te praten over de collectieve menselijke waarden die we willen waarborgen in onze intiemtechnologische samenleving. Er ligt namelijk een belangrijke politieke vraag op tafel: hoe kunnen we mensverbetertechnologieën op een maatschappelijk verantwoorde manier ontwikkelen en in gaan zetten?

# Dit essay verscheen eerder in de bundel ‘Over medische ethiek gesproken – bespiegelingen op leven, levenseinde en zorg’, van de Hans van Mierlo-stichting. Geschreven door Rinie van Est en Ira van Keulen.

Intieme verbe­ter­technologie vereist tech­nologisch burgerschap

# De afgelopen decennia is de mens steeds meer object van studie en technisch ingrijpen geworden. We zijn zelf een ingenieursproject. Een belangrijke motor hierachter is het samengaan van nanotechnologie, biotechnologie, informatietechnologie en cognitieve technologie. Deze zogenaamde NBICconvergentie zorgt voor een nieuwe golf aan toepassingen, die grotendeels bestaat uit intieme technologieën die ons lichaam en gedrag op allerlei manier kunnen monitoren, analyseren en beïnvloeden. In essentie houdt NBICconvergentie een steeds sterkere interactie tussen de natuurwetenschappen (nano en info) en de levenswetenschappen (bio en cogno) in. Die interactie leidt tot twee megatrends: “biologie wordt steeds meer technologie” en “technologie wordt steeds meer biologie.”[1]

Klopt het dat we ‘zelf een ingenieursproject’ zijn geworden? Op mijn gevoel af gesproken – omdat ik hierover helemaal geen onderzoeken heb gelezen – is hiervan geen sprake. Ik heb de indruk als ik de landelijke kranten goed gelezen en begrepen heb dat er geen sprake is van ingenieurs die met hersenwetenschappen bezig ben, en hooguit alleen bij nanotechnologie, want dat lijkt me een technologisch onderdeel van de nano-wetenschap dat anders dan hersenwetenschap zich bezighoudt met de technologie van het allerkleinste, terwijl hersenwetenschappen worden bedreven vanuit de biologie, medische- en neurospecialismen en psychologie en neurologie.

Waarom zijn we in deze nieuwe ‘specialismen’ verzeild geraakt? Omdat het functioneren van de hersencellen en de hersenen in het algemeen gesproken een vrij onbekend terrein zijn. Twintig jaar geleden bestonden er nog geen scans van hersengebieden en dus tastten we in het duister hoe de hersenen precies werkten, laat staan hoe psychosen konden ontstaan. Daarom werden dat soort (geestes)ziekten daarom psychiatrisch verder onderzocht en behandeld. Vandaar dat ook de cognitieve wetenschappen zijn ontstaan omdat het niet duidelijk was hoe kennis in het menselijk lichaam en met name in de hersenen ontstaan. Het zijn samengevat die wetenschapsgebieden waarover nog te weinig concrete kennis bestond en die exploratie werd ook pas mogelijk na de technologische ontwikkelingen in de scantechnieken.

Zo houdt het een verband met het ander, maar allemaal rationele ontwikkelingsfasen in de techniek. Inderdaad het tussengebied binnen de sfeer van natuurwetenschappen (nano en info) en de levenswetenschappen (bio en cogno). Het klopt ook dat “biologie wordt steeds meer technologie” wordt en “technologie steeds meer biologie”, maar in mijn ogen een heel logische ontwikkeling. Maar zoals we ook in bijna alle functies op de arbeidsmarkt met een computer op de werktafel functioneren, en als die niet op de eigen kamer staat dan bijvoorbeeld in het onderwijs op de leraarskamer, waar verslagen en voortgangsprocessen opgemaakt en opgeborgen.

En die computerontwikkeling is commercieel ook pas in de jaren negentig exploitabel geworden op de arbeidsmarkt verschenen, voorafgegaan door de ontwikkeling en productie van de personal computer voor huishoudelijk gebruik. En dat past geheel in het brede verband van de Industriële revoluties die we in verschillende sectoren hebben meegemaakt, van fabrieksmachines en hoogbouw, tot elektriciteit en lampen, telefonie en telegrafie, atoomkracht en -energie met als slotstuk de atoombommen die een eind aan WO2 maakten, en vervolgens de ICT, de mondiale communicatie die de wereld tot een ‘global village’ maakte en tot slot het big dataverkeer en het ontstaan van flitskapitaal.

Mijn algemene conclusie is dat technologie en biologie nog steeds in het verlengde mogen worden beschouwd zoals ze in de 20e eeuw al werden ontwikkeld, als technologie die ten dienste staat aan de mensheid en dat geldt ook voor de biologie als wetenschap die in de 20e eeuw met de blik van nu ook nog erg primitief was vergeleken wat we nu werden. De wereld blijft even technisch als een halve eeuw geleden en even menselijk als dat toen ook het geval was. Wat ik nu met de computer doe – al schrijvend en bloggend – , werd 40 jaar geleden toen ik afstudeerde via de klassieke typemachine uitgewerkt. In dat opzicht is er niets veranderd, met uitzondering van het werktempo binnen het productieproces, dat door de vroegere Remingtons veel trager ging dan nu op het toetsenbord van de laptop. De aanslagen op de typemachine kostte je eelt op je vingers en nu met het toetsenbord was er sprake van een muisarm of RSI. En daarover hoor je ook niets meer. Wij zijn dus geen ingenieursproject naar mijn stellige overtuiging, maar nieuwe mensen die veel meer gebruik kunnen maken van nieuwe technologieën die ons veel meer mogelijk maken en creatiever maken dan pakweg 50 jaar geleden.</strong>

Specifieke conclusies:

1. ‘De afgelopen decennia is de mens steeds meer object van studie en technisch ingrijpen geworden’. De tekst overtuigt mij in genen dele. De mens is niet ‘steeds meer object van studie of van technisch ingrijpen’, maar omgekeerd heeft de mens de techniek zo veel verder in ontwikkeling gebracht dat het lijkt alsof de mens een object van studie is geworden in plaats van dat dit in dezelfde mate gebeurt als een kwart eeuw geleden, maar toen lager tempo omdat de techniek nog niet zover was als nu.

2. ‘We zijn zelf een ingenieursproject’: in het bovenstaande heb ik hierbij al mijn grote vraagtekens geplaatst en volgens mij is er wel sprake van gezichtsbedrog vanwege het tempoverschil zoals ik dat benoemd heb. Maar dat we zelf een ingenieursproject zouden zijn geworden komt volgens mij neer op een overschatting van de technische ontwikkelingen en onderschatting van onze menselijke capaciteiten. De techniek is door ons tot ontwikkeling gebracht in plaats van omgekeerd, dat de machine ons op sleeptouw heeft genomen. Mensen die zo denken laten zich misleiden door de angst dat de machine de heerschappij van de mens op aarde aan het overnemen is. Dat acht ik een onzinnige redeneerwijze.

3. ‘Die interactie leidt tot twee megatrends: “biologie wordt steeds meer technologie” en “technologie wordt steeds meer biologie”. Of dit juist is (geformuleerd), is voor mij de vraag. Technologie dringt steeds verder én meer door tot in de haarvaten van de menselijke samenleving, waarin ook de techniek door menselijke creativiteit en kunde steeds verder wordt ontwikkeld, wat ook ondermeer noodzakelijk wordt gemaakt door de nationale en internationale competitie vanwege de nationale concurrentiekracht (bbp) tussen naties onderling en die tot een ‘goed einde’ – lees: je te kunnen blijven meten met je concurrenten – te brengen. Dit alles betekent niet dat de mens op voorhand in een (over- of doorgeschoten) vertechnologiseerde wereld zijn terechtgekomen. Omdat wij als mensen deze ontwikkeling bewust hebben gestimuleerd, hebben we achteraf gezien én met de wijsheid van vandaag er zelf naartoe gewerkt dat de biologie steeds meer technologisch is geworden, maar wel met een technologie die wij zelf als een computer kunnen programmeren en instellen door nieuwe onderzoeksdata voort te brengen. Dat is alles. Wij hebben de algemene techniek of technische randvoorwaarden geschapen om daar zelf mee verder te komen.

4. Dat geldt ook voor de computertechniek, zoals zichtbaar gemaakt door de Facebookprogrammatuur, waar je echter ook andere zaken mee kunt regelen zoals we die nu hebben ontdekt in de vorm van privacyschendingen, waardoor de Facebooktop miljardairs geworden zijn. Dat is Amerikaanse inhaligheidcultuur, die door het Europese continent wordt verafschuwd. Het zijn menselijk bedachte algoritmetechnieken die de mensheid aan het verzieken zijn omdat sommigen hun maatschappelijke status onbeperkt wensen te verhogen als gevolg van hun persoonlijke competitieve instelling de beste onder de besten willen zijn. Puur materialisme dus.

Wordt vervolgd

Advertisements

Als het Europees Parlement de benoeming van Selmayr laat gaan – vanwege de lieve vrede intern – verliezen ze hun laatste greintje respect en kunnen ze dat ook nooit meer herstellen; beide Europese organen (Commissie en Parlement) gaan eeuwig als krachteloze organen door het leven. Bravo Juncker, dat Uw verdienste door met uw eigen opstappen te dreigen. Schandelijke gang van zaken @eu @nrc @Timmermans_EU

Tags

Junckers ‘coupachtige actie’ dwingt niet tot aftreden (Stéphane Alonso, Buitenland/papieren editie nrc.nl, 19-4-18)

Kwestie Selmayr

Juncker pleegde ‘coup-achtige actie’, maar aftreden hoeft niet (digitale editie)

In harde bewoordingen veroordeelt het Europarlement de flitsbenoeming van Martin Selmayr tot hoogste EU-ambtenaar.

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/04/18/juncker-pleegde-coup-achtige-actie-maar-aftreden-hoeft-niet-a1599883

De subtitel van de papieren editie spreekt van ‘dwingt niet tot aftreden’ en de digitale van ‘aftreden hoeft niet’, en dat ondanks ‘harde bewoordingen’ die in het Parlement zijn gebruikt middels een resolutie. Wat een slappe (als een leeuw brullen maar zich als een muisje gedragen) hap daar in het EP en eigenlijk is dat parlement klaar en rijp om opgeheven te worden; want het is immers nooit een waar parlement geworden.

Samen met al het momenteel even ‘zwakke’ Europese Commissie dat als ‘sterk’ is gestart, maar met deze blunders ieders respect en waardering heeft verloren. Ook de subtop van vicevoorzitters heeft het lef of de moed niet gehad om Juncker tot de orde te roepen. Ik blijf erbij dat de EU een noodzakelijke orgaan binnen de huidige geglobaliseerde wereld is, maar de huishoudelijke reglementen moeten in de toekomst veranderd worden want het wordt nu nooit meer iets met de amateuristische structuur van het Europese Huis.

En dat maakt het spijtig dat de Commissie volgens de reglementen niet tot aftreden kan worden gedwongen en dat was natuurlijk de betekenis van de uitspraak ‘dat alles volgens de bestaande regels is verlopen’, maar dit soort schijnargumenten maakt het alleen maar triester dat dit überhaupt mogelijk was. Driewerf schande.

En dat geldt wat mij betreft helemaal ten aanzien van ‘onze’ (top- en vice) Commissaris. Hij had moeten weten dat dit een storm van kritiek zou opleveren; en de ‘lieve vrede’ geldt niet meer in deze hectische tijden. Mijn overtuiging is bevestigd dat de huidige politieke structuren (nationaal en internationaal) op basis van 19e eeuwse regentenmentaliteit volledig achterhaald is en alleen na een hervorming hiervan is er dan nog redding mogelijk. Zonder Nexit. Ik roep alle stemgerechtigden op om volgend jaar niet te stemmen bij de Europese parlementsverkiezingen. Als protest tegen de huidige gang van zaken.

‘De coalitie is het oneens over de financiële afhandeling van het gasbesluit’ #nrc @ecvano

Tags

De coalitie is het oneens over de financiële afhandeling van het gasbesluit, kalifaatkinderen, arbeidsgehandicapten en Lelystad. Maar Asscher laat zien: je kunt altijd op je coalitiecompromis terugkomen.

Emilie van Outeren, nrc.nl, 19-4-18

COALITIECONTROVERSE I: Het ingrijpende kabinetsbesluit dat de gaswinning tot nul reduceert, zorgt financieel voor “een gigantisch groot probleem” in zowel de Voorjaars- als de Miljoenennota. De tegenvaller van mogelijk enkele miljarden moet binnen de begroting worden opgelost, dus andere ministeries moeten ergens inleveren (al zou de ChristenUnie liever de staatsschuld laten oplopen en twijfelt D66). Geen minister wil de eerste zijn die ruimte voor bezuinigingen vindt. Financiënminister Wopke Hoekstra moet de impasse zien te doorbreken en streng zijn bij de lopende onderhandelingen over de Voorjaarsnota. “Je gaat ernaartoe met een verlanglijst en je keert terug met een besparingsopdracht”, herinnert Jeanine Hennis zich van dat overleg.

Het grootste nieuws vind ik dan nog dat CU liever kiest voor het laten oplopen van de staatsschuld aangezien dan de begroting sluitend houden zoals de EMU-normen dat voorschrijven. En daarmee is de kiem van de aloude economische scholen weer op: de neokeynesiaanse die voorschrijven dat het laten oplopen van staatsschulden op zich geen probleem is voor de ontwikkeling van de economie of zelfs geel gezond kan zijn, terwijl de monetaristen de klassieke lijn aanhouden. Maar met de nieuwe economische structuren vanwege de globalisering en de oneindige digitale geldcreatie die ook oorzaak zou zijn geweest van het ontstaan van de bubbels in de economie, zou ook iedere economische theorie ophouden te bestaan of in ieder geval hun geldigheid kwijt zijn.

Dat debat kan dus nu weer opgestart worden aangezien dat debat nooit geëindigd is of gelegitimeerd afgesloten met eenduidigheid van besluitvorming: welke economische had eigenlijk gelijk en is er sprake van een ontoereikendheid van de economische theorie?

COALITIECONTROVERSE II: Nog een leuke in de categorie ‘coalitiecontroverse’. De Kinderombudsman vindt dat de overheid niet kan wachten om zogeheten kalifaatkinderen terug te halen uit Syrië, Irak en omringende vluchtelingenkampen. Nu moeten hun (strafbare) moeders zelf naar een Nederlandse ambassade of consulaat reizen. “Als we ze nu niet naar Nederland halen, is de kans groot dat ze later komen, en dan wellicht ernstig getraumatiseerd en geradicaliseerd”, aldus Margrite Kalverboer over de naar schatting 145 kinderen die door hun ouders zijn meegenomen naar het gebied van Islamitische Staat, of daar geboren werden. D66 en de ChristenUnie pleitten al voor een ophaaldienst. Opvallender is dat ze ook samen optrekken in een oproep tot een verbindingsroute tussen de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever. Of BuZa-minister Stef Blok dat even wil regelen.

Dit zijn toch zinnige vraagstukken die de tweedimensionale politieke denkers nooit in hun denken betrekken. Ook weer aan aanleiding om het islamisme en jihadisme in concrete beleidsmaatregelen te vertalen. Want anders blijft alles hangen in ‘vaagheden’ en onafgewerkte beleidsvoornemens.

COALITIECONTROVERSE III: Voor plannen om arbeidsgehandicapten onder het minimumloon te betalen, is steeds minder steun. Het Centraal Planbureau berekent dat dit niet meer mensen aan het werk helpt – het doel van het plan. Bij een hoorzitting in de Tweede Kamer was veel weerstand te horen, onder andere de VNG is tegen. En de gehandicapten zelf natuurlijk. Het College voor de Rechten van de Mens rept van discriminatie. Alleen werkgevers lijken nog voor. Vooral D66 en ChristenUnie zijn gevoelig voor de kritiek. Volgende week debatteert de Kamer over het plan van staatssecretaris Tamara van Ark (VVD).

Alweer een thema dat worstelt met een nooit beëindigd en afgesloten beleidskader. Het reppen van discriminatie is volstrekt logisch en gerechtvaardigd, waar binnen het bedrijfsleven steeds meer autonome groei ontstaat van topinkomens en vooral binnen het (multinationale)bedrijfsleven. Dat creëert wantoestanden als groeiende scheefgroei én van een algehele afwezigheid van rechtvaardigheid binnen inkomensverhoudingen, dat zo is verworden tot een vanzelfsprekendheid omdat de beloningsstructuren binnen dat bedrijfsleven (en bancaire sector) een kwestie zijn van de ‘onzichtbare hand’ van Adam Smith. Zo kun je alles wel proberen te rechtvaardigen en te legitimeren.

COALITIECONTROVERSE IV: En om het coalitiefeest compleet te maken, krijgt de uitbreiding van vliegveld Lelystad nu wel een voldoende in de milieueffectrapportage.

OEPS, SORRY: Hij is nog geen half jaar minister van Sociale Zaken af en nu wil ook Lodewijk Asscher van het snel oplopen van de AOW-leeftijd af. Hij biedt zelfs excuses aan voor zijn beleid. “Dat hadden we niet moeten doen. De stijging van de pensioenleeftijd gaat gewoon te snel voor heel veel mensen”, aldus de inmiddels PvdA-fractievoorzitter. Hij stelt voor de pensioenleeftijd straks niet met vier, maar met één maand per jaar te laten stijgen. De PvdA wilde voor zware beroepen al een flexibele regeling. De miljarden om dit te financieren zouden moeten komen van milieubelastingen op bedrijven.

Ja, die Asscher die ook tot de ontdekking komt hoe de politiek werkt. De rollen van bewindslieden en oppositie lijken zo een kwestie van opportuniteit te zijn geworden want als je je als bewindspersoon moet houden aan de begrotingsdiscipline, mag je daar als oppositieleider blijkbaar gratis en voor niets van losmaken. Wat een gebrek aan logica. Maar je bent ook als je Lodewijk Asscher heet nooit te oud om te leren.

Maar dat dit gedraai eens voorbij zijn want het slaat nergens op: het was een crisismaatregel om onze begroting binnen de EMU-normen te houden maar de crisis is voorbij en als Asscher de moed had om het echte probleem aan te zwengelen dan was het dit keer om die 3% begrotingstekort eens aan te zwengelen, want die is gewoon neoliberaal want geen enkel sociaal beleid is dan meer mogelijk. En zo blijf ik tegen het neoliberalisme vechten als een vorm van libertarisme, klassiek liberalisme omdat onder die school geen sociale visie bestaat terwijl in het moderne liberalisme een evenwicht bestaat tussen de economische en sociale aspecten van dat moderne liberalisme, in de waaier van deelaspecten staatkundig, sociaal, economisch, cultureel en geestelijk liberalisme (https://aquariuspolitiek.wordpress.com/2013/05/16/enige-aspecten-van-het-moderne-liberalisme-brochure-1958/).

Ik kan het Asscher niet kwalijk nemen dat deze bundel onbekend is bij hem, maar zijn partij heeft ook nooit een sluitend en consistent beleid ontwikkeld over moderne inkomensbeleid in het kader van politieke en sociale rechtvaardigheid, die ondersteund wordt vanuit de nieuwe economische theorie die nog ontwikkeld moet worden. En dat de VVD zich niet houdt aan die bundel uit 1958 is die partij ook nauwelijks kwalijk te nemen omdat het een uitvloeisel is vanuit het eerste beginselprogram uit 1948 toen de VVD ontstond als een fusiepartij tussen de Liberale Staatspartij en de Partij van de Vrijheid van Stikker en een groep oud-Vrijzinnig Democraten. Vandaar dat wijlen prominent Vonhoff ooit een boek heeft geschreven dat de liberalen in ons land weer verenigd werden onder één dak, maar dat ene dak heeft niet lang bestaan omdat de sociaal-liberalen altijd in de minderheid waren en dus een kansloze missie onder één dak. Alleen daarom was het ontstaan van D66 een logische aangelegenheid, al was dat ten tijde van wijlen Van Mierlo en Gruijters (zelf afkomstig uit de VVD) niet vanwege liberale idealen, maar een nieuwe politieke revolutie zoals Forum voor Democratie vandaag de dag. FvD voor een klassiek conservatisme, D’66 destijds voor een pragmatische doorbraak- en hervormings- of progressieve politiek.

KLIKHANDEL: Niet alleen veel bedrijven zijn nog niet klaar voor de ‘privacywet’ die volgende maand ingaat, ook de Belastingdienst kan hier niet aan voldoen. De Groene Amsterdammer onthulde gisteren dat Meld Misdaad Anoniem tips doorverkoopt aan gemeenten en energieleveranciers, verzekeraars en diezelfde Belastingdienst. De Kamer van Koophandel verhandelt aan Facebookadverteerders en algoritmen speuren naar potentiële uitkeringsfraude. “Intussen krijgen mensen voortdurend vrijheid aangepraat – vrijheid van denken, gedrag, opvattingen, klikken. Maar ons (digitale) handelen is een product in andermans handen geworden. Achter onze rug zijn we voortdurend te koop, en worden we voortdurend verkocht”, concludeert politiek columnist Tom-Jan Meeus.

WAT WIJ VOLGEN: NAVO-baas Jens Stoltenberg is in Den Haag en luncht met Mark Rutte en Stef Blok op het Catshuis. Daarna praat hij met de Tweede Kamer. Wie zou de Noor gaan opvolgen?

QUOTE VAN DE DAG
“Als mensen zeggen dat het niet nodig is, denk ik: nou, dan is er ook geen bezwaar tegen.”
[Staatssecretaris Mona Keijzer ontvouwt bij de presentatie van haar plan om telecombedrijven tegen ongewenste overnames te beschermen, in De Telegraaf, een visie op overheidsbemoeienis die niet iedereen in haar CDA zal delen.]

‘De Tweede Kamer maalt nog niet om de begrotingsproblemen’

Tags

De Tweede Kamer verkleint het aantal gemeenten verder, maar maalt nog niet om de begrotingsproblemen. En in Almere is een VVD’er gearresteerd voor ‘porno-hacken’.

Emilie van Outeren, nrc.nl, 17-4-18

OPENGEBROKEN REGEERAKKOORD: Het Centraal Planbureau heeft gewaarschuwd. De Raad van State heeft gewaarschuwd. Het begrotingsbeleid van dit kabinet – veel uitgeven in vette jaren – kreeg al kritiek van de instanties en nu zijn daar de kosten voor het dichtdraaien van de Groningse gaskraan bijgekomen, terwijl de NAM zich aan de kosten van de bevingsschade wil onttrekken. “Ongemakkelijke feiten die feitelijk ingrijpen vergen”, schrijft politiek columnist Tom-Jan Meeus. Maar “om de feestvreugde te vergroten menen sommige coalitiepolitici, tot woede van andere, dat het regeerakkoord inzake gas is opengebroken”, waardoor het ieder voor zich lijkt in de coalitie. In De Telegraaf wordt de ernst en omvang van de financiële tegenvallers gebagatelliseerd.

Beide instanties moeten vanzelfsprekend uiterst serieus worden genomen en dit keer – of liever vanaf nu – ook met alle bijbehorende publiciteit, zodat het beter wordt opgepakt door de bevolking. Als het in de landelijke dagbladen niet kan worden gelezen dan heeft de regering gefaald met zijn voorlichtende verplichtingen.

TOCH MET BLAUWDRUK: Terwijl de coalitie achter de schermen hierover bakkeleit in het kader van de Voorjaarsnota, is het spannendste dat deze week in de Kamer op de agenda staat het herindelen van gemeenten. Dit zou ‘zonder blauwdruk van bovenaf’ moeten gebeuren, maar het parlement besluit toch over het opheffen van gemeenten die hun zelfstandigheid niet kwijt willen: Haren (moet bij Groningen) en Binnenmaas, Cromstrijen en Korendijk (moeten in Hoeksche Waard). Haren, waarover vandaag gesproken wordt, is volgens de provincie financieel ‘niet toekomstbestendig’ en kan daarom tot herindeling gedwongen worden. Leuk detail: van de coalitiepartijen zijn de plaatselijke afdelingen van CDA en D66 tegen de fusie, VVD en ChristenUnie zijn juist voor. Maar de verwachting is, vertelt verslaggever Pim van den Dool, dat de – vooraf zwijgende – coalitiepartijen in de Kamer toch zullen instemmen.

GOEDE CIJFERS, SLECHTE CIJFERS: Bijna negen op de tien asielzoekers heeft tweeënhalf jaar na het krijgen van een verblijfsvergunning nog steeds geen werk. Zo blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Onder jongeren daarentegen is de werkloosheid bijzonder overzichtelijk. Slechts 4 procent van de Nederlandse jongeren tussen 15 en 25 jaar zat in 2017 zonder werk of opleiding. Het laagste percentage in de EU, aldus het CBS.

SPLENDID ISOLATION: Kijk aan, Hugo de Jonge heeft weer een ‘actieprogramma’ gelanceerd. Dit keer wil hij het opsluiten in separeercellen van kinderen in de gesloten jeugdzorg verbieden.

BUITEN HET BINNENHOF: Een lokale VVD-politicus in Almere is door De Telegraaf ontmaskerd als ‘porno-hacker’. De man, die vorige maand was gekozen in de gemeenteraad, blijkt te hebben ingebroken op computers van bekende Nederlanders op zoek naar naaktfoto’s en video’s. Hij is gearresteerd en heeft de partij, voordat precies aan het licht kwam wat hij had gedaan, al beloofd zijn zetel niet in te nemen.

QUOTE VAN DE DAG

“Het zou natuurlijk heel slecht zijn als je 300.000 mensen zo ver hebt dat ze dat referendum willen, om dan te zeggen ‘neh neh, sliep uit, we zijn net even eerder met het referendum afschaffen’.”
[PvdA-leider Lodewijk Asscher maakt bij EenVandaag duidelijk dat zijn partij bij voldoende handtekeningen sowieso een referendum over de donorwet wil, ook als de Eerste Kamer voor medio juni instemt met het schrappen van raadgevende referenda.]

‘Het kabinet wringt zich in bochten om de Westerse vergelding op Syrië een soort van te steunen’

Tags

Het kabinet wringt zich in bochten om de Westerse vergelding op Syrië een soort van te steunen. Het grote uitsluiten is begonnen in de gemeentelijke formaties. En Rutte dreigt met een vierde kabinet.

Emilie van Outeren, nrc.nl, 16-4-18

HET IRAK-TRAUMA: Met een opmerkelijke stemverklaring distantieerde Nederland zich zaterdag als enige NAVO-land, een beetje, van de Westerse vergeldingsacties in Syrië. Ja, er werd ingestemd met de term “volledige steun” voor de Amerikaans-Frans-Britse bombardementen, maar het kabinet nuanceert publiekelijk liever dat het “begrip” heeft voor de luchtaanval. “In de Nederlandse politieke geschiedenis is het heel belangrijk, dat je steun uitspreekt op het moment dat je ook eigen informatie hebt”, verklaarde Stef Blok, terug uit Rusland. En hij heeft geen inlichtingen van de eigen geheime diensten dat de Syrische president Assad achter de gifgasaanval in Ghouta zit. Die geschiedenis waar Blok het over heeft, is de invasie van Irak in 2003 waar “politieke steun” voor werd uitgesproken. Terwijl, zo oordeelde een commissie onder leiding van jurist Willibrord Davids later, “een adequaat volkenrechtelijk mandaat” ontbrak. Het weerhoudt overigens niet alle coalitiepartijen ervan onomwonden steun uit te spreken.

NATIONALE ONMIN: Coalities vormen is uitsluiten. Maar dat gebeurt lang niet altijd omdat de inhoudelijke verschillen tussen plaatselijke partijen te groot zijn. Denk bijvoorbeeld, dat in geen van de dertien gemeenten waar het zetels haalde mag meebesturen, wordt in Schiedam (vier zetels, tweede partij) afgewezen omdat het “een verlengstuk van de nationale tak” zou zijn. In Rotterdam wordt een college met Leefbaar bemoeilijkt omdat deze partij een alliantie sloot met Forum voor Democratie. Een verbond dat Thierry Baudet om die reden best wil opheffen. Soms zijn het juist wel plaatselijke sentimenten die een boycot verklaren. In Barendrecht bijvoorbeeld werken alle kleinere partijen samen om de grootste buiten het college te houden, Echt voor Barendrecht, dat de helft min één aan zetels heeft.

POSTUME EXCUSES: Elco Brinkman heeft er op moeten wachten tot na Lubbers’ dood, maar postuum verklaart de oud-premier dat hij zijn ‘kroonprins’ in 1994 geen dolk in de rug had mogen steken. “Ik was mijnerzijds toch zeer deloyaal tegen Elco Brinkman”, schrijft Lubbers in Persoonlijke herinneringen, een boek dat twee maanden na zijn dood verschijnt. “Kennelijk was ik over de rooie.” Het was “Fout, fout, fout, Ruud”, dat hij destijds hardop zei dat hij niet op Brinkman maar op Ernst Hirsch Ballin ging stemmen bij verkiezingen waar het CDA twintig zetels verloor. Het boek is overigens “even wonderlijk als intrigerend”, recenseert Mark Kranenburg. Over Lubbers moet “het complete verhaal nog geschreven worden”.

RUTTE IV: Is het een dreigement of een belofte? Politiek columnist Tom-Jan Meeus hoort dat Mark Rutte heeft gezegd dat hij nog een vierde kabinet wil leiden en dus opnieuw lijsttrekker van de VVD zal zijn. “Mensen die hem kennen zeggen: en hij meent het nog ook.” Het kan tactiek zijn om CDA en D66 in het gareel te houden. Die hebben immers lieve geen nieuwe verkiezingen met stemmenmachine Rutte als tegenstander. Maar dit maakt het ook lastig voor de VVD-fractie om een assertieve en aanvallende partij te worden, waar sommigen in de fractie naar smachten.

PECHTEXIT: Bij D66 is de speculatie over opvolging wel in volle gang. Alexander Pechtold ontkent zelf natuurlijk dat hij genoeg heeft van Den Haag, maar de partij lijkt ”op weg naar nieuw leiderschap”, misschien al dit jaar. De vraag is alleen van wie. Pechtold duldt geen sterke tweede man of vrouw naast zich. Toch zijn er verschillende kandidaten voor de opvolging. Overigens vrijwel allemaal mannen.

WAT WIJ LUISTEREN: Dankzij de uitspraken van imam Fawaz Jneid over Ahmed Aboutaleb is de discussie over de vrijheid van meningsuiting weer in volle heftigheid opgelaaid in Den Haag. In onze podcast Haagse Zaken bespreken Mark Lievisse Adriaanse en Folkert Jensma de #vvmu op iets lagere toonhoogte dan de Tweede Kamer, maar ze zijn kritisch op Ferdinand Grapperhaus’ aanpak van de kwestie.

QUOTE VAN DE DAG

“Ik verbaas me over het eindoordeel. Er lijkt sprake te zijn geweest van een overduidelijke overtreding. Dat kan ik niet rijmen met de slotconclusie van de commissie.”
[VVD’er Bert Homan is, niet als enige in zijn partij, sceptisch over het oordeel van de interne integriteitscommissie over Wybren van Haga.]

‘Belasting op vermogen vergroot het verschil tussen arm en rijk’

Tags

In de meeste ontwikkelde economieën dragen de bestaande belastingen op eigendom bij aan het groeiende verschil tussen arm en rijk. De organisatie van geïndustrialiseerde landen Oeso denkt dat deze trend kan en moet worden gekeerd.

Laurens Berentsen • Economie & Politiek/fd, 16-4-18

De Oeso publiceerde vorige week twee onderzoeken die inspelen op de discussie over inkomens- en vermogensongelijkheid. Volgens de meeste economen zijn die verschillen de afgelopen twee decennia toegenomen. Onder andere binnen de 32 landen die zijn aangesloten bij de Parijse denktank van ontwikkelde economieën. De ongelijkheid in vermogen is groter dan in inkomen.

Zou dit onderzoek eindelijk een nieuw politiek debat mogelijk gaan maken over inkomens- en vermogensongelijkheid? Of over die verschillen als zodanig om vervolgens een nieuw inkomens- en vermogensbeleid te ontwikkelen?

Spaartegoeden

Volgens de Oeso kunnen belastingen op kapitaal de vermogensongelijkheid verkleinen. Maar op dit moment gebeurt het tegenovergestelde, aldus het rapport Taxation of Household Savings: verschillen in fiscale behandeling van te onderscheiden spaarvormen verdiepen de kloof tussen arme en rijke huishoudens.

Zo belasten veel landen banktegoeden zwaarder dan geld dat is belegd in effecten. Mensen met lage inkomens hebben hun appeltje voor de dorst vaker op een bankrekening staan, terwijl degenen die beter in de slappe was zitten het geld dat zij over hebben eerder in obligaties en aandelen steken. Naast het fiscale voordeel renderen deze beleggingen met een hoger risico gemiddeld genomen ook nog eens beter dan spaartegoeden bij de bank.

Hypotheekschulden

Bij de belasting op vastgoed zijn lagere inkomens opnieuw in het nadeel. Zij wonen vaker gehuurd en draaien op voor de belastingen die de eigenaren van huurwoningen verschuldigd zijn. Die liggen in de meest landen hoger dan de belastingen die bewoners van eigen woningen moeten afdragen. De doorgaans rijkere eigenhuisbezitters profiteren in veel landen van een fiscaal vriendelijk regime voor hypotheekschulden.

De Oeso adviseert regeringen de belastingen op vermogen neutraler in te richten. Dat wil zeggen dat de heffingen minder sturend worden voor het gedrag van belastingplichtigen, want daarvan hebben in de praktijk vooral hogere inkomens profijt.

Pensioensparen

De Parijse denktank maakt een uitzondering voor de pensioenen. Sparen voor het eigen pensioen, naast de oudedagsvoorziening van de overheid, is in vrijwel alle landen fiscaal het meest aantrekkelijk. Gemiddeld genomen is er zelfs sprake van een fiscale subsidie. Met het oog op de vergrijzing en de oplopende collectieve lasten daarvan moeten regeringen zelf sparen voor de oude dag fiscaal blijven ondersteunen, stelt de Oeso.

https://fd.nl/economie-politiek/1249939/belasting-op-vermogen-vergroot-verschil-tussen-arm-en-rijk?utm_source=nieuwsbrief&utm_campaign=fd-ochtendnieuwsbrief&utm_medium=email&utm_content=20180416&s_cid=671

‘Nederland overschat zichzelf volgens Donner’

Tags

Pandjesbaas Van Haga hoeft niet uit de Tweede Kamer. Nederland overschat zichzelf volgens Donner. En Blok hoopt op een goed gesprek.

Liza van Lonkhuyzen, nrc.nl, 13-4-18

PANDJES: Wybren van Haga zal opgelucht ademhalen en met hem de coalitie van 76 zetels: de VVD’er hoeft zijn verhuisdozen niet te pakken. Pandjesbaas Van Haga overtrad huurregels bij de panden die hij bezit in Amsterdam. Na 114 dagen integriteitsonderzoek oordeelt de VVD dat hem geen overtredingen vallen te verwijten. Maar er zijn wel een hoop waarschuwingen. Dat hij zich tijdens zijn Kamerlidmaatschap actief met zijn bedrijf bemoeide, was een „schijnconstructie”. In de toekomst moet hij het echt anders doen, schrijft de VVD: geen dubbele petten meer.

Het is natuurlijk al een blamage dat hij op de kieslijst kwam te staan en dus klopt die kandidatenprocedure niet, als achteraf een onderzoek moet worden gedaan. Eigen schuld dikke bult.

STAAT VAN DE STAAT: Het is de allerlaatste grote waarschuwing van Piet Hein Donner namens de Raad van State. De boodschap in het jaarverslag gaat over euroscepsis. Volgens de politieke coryfee overschat Nederland zichzelf. Fantaseren over de zelfstandige natiestaat heeft geen zin. Sterker nog: het is gevaarlijk. Klimaatverandering, terrorismebestrijding, sociale zekerheid en veiligheid: Nederland kan het niet alleen oplossen. Na 42 jaar publieke dienst en drie ministersposten gaat Donner in oktober met pensioen. Wat hij gaat missen? Eerst was hij dolblij niet meer naar de Tweede Kamer te hoeven. Maar in zijn afscheidsinterview blijkt: dat publieke debat mist hij het allermeest.

Natuurlijk zal Forum voor Democratie het hartgrondig oneens zijn met dit jaarverslag over de ‘zinloosheid’ van het idealiseren van de zelfstandige natiestaat, maar de bewering op zichzelf van Donner namens zijn hoge College van Staat is al vreemd. Ons land is en blijft een zelfstandige staat maar delegeert bepaalde bevoegdheden aan een internationaal samenwerkingsverband als de EU en dat is grondwettelijk volkomen toegestaan (art.91/voorheen 89).

NIET GEZELLIG: Het wordt een pittig gesprek tussen Stef Blok en zijn ambtcollega Sergej Lavrov vandaag. De agenda is netelig: MH17, mensenrechten, de aanslag op de Russische oud-dubbelspion Sergej Skripal en desinformatie. Rusland zal niemand verrassen door betrokkenheid te ontkennen. Als Lavrov de verzonnen Ruslandervaring van voorganger Zijlstra oprakelt, suggereert Tony van der Togt van het Instituut Clingendael een oplossing. Namelijk direct duidelijk maken dat er consequenties aan waren verbonden. Hoe zit het met die consequenties in Rusland?

DISCRIMINATIE? Het College voor de Rechten van de Mens is kritisch over het kabinetsplan waardoor werkgevers gehandicapten onder het minimumloon mogen betalen. De gedachte is werkgevers te prikkelen meer gehandicapten in dienst te nemen: ruim de helft is werkloos. Volgens het College leidt het plan juist tot minder sociale zekerheid. Na een dringende oproep van de 21-jarige aan een rolstoel gebonden Noortje van Lith, tekenden zeventigduizend mensen tegen het wetsvoorstel.

REFERENDUMDRAAI: Kiezers besloten vrij last minute over de inlichtingenwet. Dat meldt peilingbureau Kantar Public aan NRC. Maar liefst 14 procent van de aanvankelijke voorstemmers draaide op het laatste moment naar ‘tegen’, volgens Kantar. Zwevende kiezers daalden massaal neer in het ‘tegen’-kamp. Wat gebeurde er dan in de laatste dagen voor het referendum? Mensen werden kritischer door zich beter te informeren, keken nog naar anti-inlichtingenwet-Lubach of maakten zich toch zorgen over privacy. De Cambridge Analytica-storm stak vlak voor het referendum op.

Uit deze cijfers blijkt ook weer dat een referendum waarbij grote aantallen hun stem op het laatste moment naar ‘tegen’ hebben omgezet, niets meer met serieuze politiek te maken hebben. Kiezers weten simpelweg niet wat ze moeten stemmen omdat ze blijven gokken. Dat verschijnsel dient dus in een aangepaste of liever nieuwe referendumwet te worden uitgebannen. Tot die tijd geen nieuwe referendumwet. Kan ik me ook de gang naar de stembus – hoe archaïsch! – besparen, want dan kan ik thuis mijn stem uitbrengen met DigiD.

HOOG BEZOEK: Wie ook naar Lubach kijken, zijn Chinese studenten Nederlands. Ze hadden van het programma begrepen dat het Rutte ontbreekt aan een creatieve kledingsmaak. Lubach had het over het ‘speciale setje’ als Rutte op campagne gaat: altijd een grijze hoodie en blauwe jas. De minister-president was op bezoek bij de studenten tijdens zijn handelsmissie. Hij beloofde ‘misschien’ beterschap. “Not because Lubach is right, but because he might have a point.” Tijd om te shoppen was er niet: Rutte is inmiddels onderweg naar Nederland voor de Ministerraad.

QUOTE VAN DE DAG
“Het lijkt wel of er een paar jongens in een discotheek elkaar tegenkomen met de koppen tegenover elkaar staan en even willen laten zien wie de breedste schouders heeft”
[Oud-commandant der strijdkrachten Peter van Uhm waarschuwde gisteravond bij Pauw voor een gevaarlijke cocktail van Westerse leiders en een rakettenoorlog rond Syrië.]

In een informatieve schets van Fawaz Jneid, de haatimam, staat te lezen hij vindt dat de overheid de vrijheid van godsdienst schendt. Lust je nog peultjes? @volkskrant #jannekegroen

Tags

De taaie strijd tegen Fawaz Jneid, de ‘haatimam’ (Janneke Groen, Ten eerste/de Volkskrant, 13-4-18)

https://www.volkskrant.nl/archief/de-taaie-strijd-tegen-omstreden-haatimam-fawaz-jneid~a4592371/

# Fawaz onlangs in actualiteitenprogramma Nieuwsuur: ‘Ik heb niets te maken met terroristisch extremisme.’ Hij vindt dat de overheid de vrijheid van godsdienst schendt. ‘Ze willen geen salafistische islam, maar een Nederlandse islam met beperkingen.’

Hoe is het mogelijk dat Fawaz die ‘al jaren een Nederlands paspoort heeft’, zoals eerder in dit artikel vermeld wordt, kan vinden dat de vrijheid van godsdienst wordt geschonden door de overheid? Hoe haalt zo’n ‘medelander’ of betrekkelijk nieuwe landgenoot dat in zijn hoofd om te zeggen? Wordt dan ook weer de vrijheid van meningsuiting van stal gehaald, omdat dat de basisrechten zijn voor iedere drager van het Nederlandse paspoort?

Daarmee gaan dus alle pogingen de mist in om een normaal integratiedebat af te ronden – want dat gebeurde nooit – en orde op zaken te stellen. De politiek faalt omdat we zelf door deze ‘subtiliteiten’ in de war worden gebracht. Dit politiek bestel – waarin volgens de bestaande grondrechten iedereen iets mag uitbazuinen en rond kakelen – is niet opgewassen tegenover deze culturele warhoofden die precies tot het naadje weten te gaan, waartegen de ambtenarij en juristen te weinig op terug te zeggen hebben of creatief mee weten om te gaan om snelle besluitvorming mogelijk te maken.

Remedie: laat beleidsambtenaren eerst een rondje maken langs alle specialisten die iets zinnigs kunnen zeggen, zodat er een basis wordt gelegd met meest betrouwbare uitgangspunten voor het te maken beleid. En aangezien de laatste grondwetswijziging van 1983

https://www.parlement.com/id/vj8yj3wkx3ox/grondwetsherziening_1983

dringend moet worden aangepast op deze ‘nieuwe’ ontwikkelingen sinds de moord op Theo van Gogh, wordt het tijd dat de evaluatie van de huidige Grondwet op de politieke agenda komt te staan. En wellicht in combinatie met de resultaten van de Commissie-Remkes die het parlementair stelsel aan het doorlichten is. Twee vliegen in één klap.

Een nuttige uitleg van een internetmarketingbedrijf maakt duidelijk dat Facebook een driedubbele winst maakt: businessmodel van verkoop van gebruikersdata, dure (interhandel) van softwareverkoop (Windows en Apple) aan diezelfde gebruikers met als slagroom op de taart: nationale en internationale belastingvrijstelling. De consument is driewerf de verliezer en daarom wordt de wereld uitgebuit door Zuckerberg als voorlopige kop van jut. De vraag: geldt dit ook voor Microsoft, Apple en Google?

Tags

Facebook verdienmodel: goed voor de samenleving (Andor Admiraal, Opinie & Debat/de Volkskrant, papier: 12-4-18, digitaal 11-4-18)

https://www.volkskrant.nl/opinie/ook-de-volkskrant-draagt-advertenties-en-dus-bent-u-opeens-een-product-is-dat-erg~a4592051/

Facebooks verdienmodel: goed voor de samenleving

Facebook, dat verdient aan het slimme gebruik van data, zit ten onrechte op de schopstoel, meent Andor Admiraal.

Iedereen die deze beschouwing (uitleg over businessmodellen in de internetwereld) goed gelezen heeft, komt erachter dat het hulpmiddel van het algoritme als selectiemechanisme voor consumenten die als zoeker op weg zijn naar hun geliefkoosde producten en dus nuttig is voor potentiële kopers daarvan, het verdienmodel niet ‘goed is voor de samenleving’, want juist het omgekeerde: de samenleving wordt er armer van. Hoezo?

De samenleving wordt er armer van en wel waarschijnlijk evenredig aan de mate waarin de klasse van multimiljardairs er beter en rijker van wordt: het drievoudige businessmodel zoals ik hierbiven in de titel heb samengevat na lezing van Admiraals tekst – en daarmee moet ik het doen als niet-econoom en niet-ICT’er, maar als bewust burger die uit dit heldere verhaal mijn politiek bewuste conclusies trek en deze kort en bondig heb samengevat. Ook al zal het vakmatig niet helemaal juist zijn geformuleerd, sociaal en maatschappelijk zijn het verantwoorde basispatronen, waarmee we het kunnen doen. En het liefst nog wat verder dan er iets mee te doen, namelijk alle regeringen onder druk zetten om aan deze wanpraktijken een einde te maken. Namelijk door bestaande belastingvrijstellingen (lees: gehele of gedeeltelijke vrijstellingen) te herzien en de privacywetgeving grondig te herzien op basis van wat er nu aan wanpraktijken zichtbaar is geworden.

Er is maar één conclusie mogelijk, te weten dat de huidige mensheid niet alleen door de oliemagnaten werd en wordt uitgebuit, maar ook door alle internetontwikkelaars. Politici: wat zorgen jullie toch goed voor de rijk(st)en én oligarchen, maar wat slecht voor wie jullie vanuit politieke progressieve idealen als ‘onderklassen’ (oud) en middenklassen (nieuw) die jullie wilden verheffen. De werkelijkheid blijkt keer op keer het omgekeerde. Transparantie is in geen velden en wegen te ontdekken dankzij in vele landen verschrikkelijke want domme (radicale) vormen van oppositionele tegenbewegingen. Ook ons land ontkomt daar niet aan. Geen wonder dat rechts sterker wordt, want als je eenmaal ‘goed en gebeiteld’ zit, is dat je comfortzone als regent (oud) of technocraat (nieuw) geworden.

Ook de vervolgopmerking van Admiraal is onjuist: ‘slimme gebruik van data’. Slim is het wel, want de technische mogelijkheden zijn aanwezig. Maar omdat dit allemaal tersluiks en dus stiekem gaat, wordt de mens misleid. En als daarmee het geldelijke winstbejag bij komt kijken, is het regelrecht misdadig gedrag. Zoals iedere geslaagde industrieel die schathemeltjesrijk is geworden, is dat met de internetondernemers ook het geval. Eerst de consument beroven door de veel dure prijzen en andere lucratieve trucs, zoals boven vastgesteld, om dat de mecenas uit te hangen omdat het geweten gaat knagen. Dan is het te laat want het leven gaat door, ook na het overlijden op deze aarde, en men ontdekt dat er een verschrikkelijk eenzijdig leven achter zich heeft gelaten. Wat zal het karma heeft dat opgeleverd en dat moet dus weer goed worden gemaakt. En dat heeft men moedwillig verstopt omdat die zielswijsheid te lastig was. Mensen met Mark als voornaam zijn goed in slalommen, zo lijkt het wel.

‘De afscheidswaarschuwing van onderkoning Piet Hein Donner’

Tags

Blok spreekt zijn Russische collega Lavrov over Syrië. De afscheidswaarschuwing van onderkoning Piet Hein Donner. En waar is het jasje van Peter Kwint?

Liza van Lonkhuyzen, nrc.nl, 12-4-18

HOOG SPEL: Vlak voor de geplande ontmoeting trad Halbe Zijlstra af om zijn verzonnen buitenlandervaring, maar nu spreekt vervanger Stef Blok toch zijn ambtgenoot Sergej Lavrov in Moskou. Er hangt spanning in de lucht en de jongste ontwikkelingen rondom Syrië staan op de agenda. De dreigende tweet van Trump waarin de president de komst van raketten aankondigde, bestempelde Blok als “echt ongepast”. Volgens de minister is er nog geen verzoek geweest om te helpen bij eventuele vergelding. Zijn collega Ank Bijleveld (Defensie) zei tegen Nieuwsuur dat als “diplomatieke, economische en politieke maatregelen” niet genoeg zijn, Nederland “begrip” heeft voor een “proportionele militaire actie”.

TIMING: Het is een heel ander soort spanning, maar de handelsoorlog tussen de VS en China is een geluk bij een ongeluk, vindt voorzitter van VNO-NCW Hans de Boer. Wat hem betreft komt de Nederlandse handelsmissie op een gunstig moment. Het is de grootste handelsmissie onder premier Rutte ooit en de deelnemers passen nauwelijks samen op een foto, bleek woensdag in een enorme balzaal in Guangzhou. Liefst 165 bedrijven reizen mee door China. Rutte stelde zich overigens tegenover Xi meer als handelaar op dan als mensenrechtendominee.

Dat blijf je houden met deze premier. Geen gezeur aan zijn hoofd, luidt zijn motto.

WEER AFGHANISTAN: Het kabinet overweegt een nieuwe militaire missie naar Afghanistan op te tuigen. Dat schrijft de Volkskrant. Nederland zou daar met twintig tot dertig commando’s Afghaanse special forces opleiden tegen de Taliban. Ministers Blok en Bijleveld moeten zien te voorkomen dat het beeld ontstaat dat Afghanistan een never ending story is. Het kabinet Balkenende IV sneuvelde toen de PvdA weigerde de Uruzgan-missie te verlengen.

WAT WIJ LEZEN: Wat wordt dit jaar de waarschuwing van Piet Hein Donner? Het jaarverslag van de Raad van State dat vandaag verschijnt is traditioneel een beschouwing op de staat van de Staat. Vorig jaar ging het over een teveel aan directe democratie, in 2015 over hoe “de snelheid” van politici de rechtsstaat “op het spel zet”. Om 10 uur publiceert NRC een afscheidsinterview met de onderkoning, zoals de vicepresident in de wandelgangen heet omdat de koning officieel voorzitter van de Raad van State is. Vicepresident Donner, de belangrijkste adviseur van de regering, gaat namelijk later dit jaar met pensioen.

JASJE: “Meneer Kwint. Waar is uw jasje?”, verzuchtte Khadija Arib gisteren in de Tweede Kamer. De SP’er, gestoken in een vaal T-shirt met diepe V-hals waardoor zijn tatoeages zichtbaar waren, gaf de schuld aan een “trage wasmachine en een slechte stomerij”. De traditie van geïrriteerde Kamervoorzitters over de kleding van Kamerleden gaat ver terug, bleek eerder uit berichtgeving van Trouw. In 2002 liet toenmalig minister Aart Jan de Geus zijn colbert over zijn stoel hangen, waarop waarnemend Kamervoorzitter Erica Terpstra via de bode met een briefje vroeg of hij zijn jasje weer wilde aantrekken. Gerdi Verbeet ergerde zich ook al eens aan de afwezigheid van de stropdas van Henk Bleker in het kabinetsvak.

BUITEN HET BINNENHOF: Wie wordt de nieuwe burgemeester van Amsterdam? Vandaag buigt de gemeenteraad zich over een profielschets voor een opvolger van Van der Laan. Dat betekent: nog meer speculatie over wie straks de ambtswoning op de Herengracht betrekt. Femke Halsema is de belangrijkste kandidaat. Haar partij is de grootste en zelf zinspeelde ze al op deze mogelijke nieuwe baan. Maar een gelopen race is het allerminst. Er is een anti-Halsema-campagne opgetuigd met handtekeningen, die tegen haar kan werken. Als toch de nu vierde partij PvdA de burgervader mag leveren, zoals al sinds de Tweede Wereldoorlog het geval is, dan gaat de naam van Wouter Bos rond.

‘Wouter Bos’ zou dus nergens op slaan en niet alleen omdat hij lid van een gedecimeerde partij is!

Correctie: In de vorige editie van deze nieuwsbrief stond dat de Hongaarse premier Orbán een krant en radiostation sloot. Deze zijn zelf gestopt na de herverkiezing van Orbán.

QUOTE VAN DE DAG
“Nu is het met lobbyisten als met obers en leraren: je hebt goeie en slechte. Sommigen leren het nooit, hoe netjes ze hun schoenen ook poetsen.”

[Schrijft columnist Tom-Jan Meeus over het vak van de lobbyist. In de beroepsvereniging van lobbyisten is een crisis uitgebroken nadat drie oud-voorzitters zich tegen het bestuur hebben gekeerd.]