‘Drastische daling van asielzoekers uit veilige landen’

Tags

Harriët Salm, Trouw, 26 juli 2017
Nederland lijkt niet langer in trek bij vrijwel kansloze asielzoekers uit de Balkan of Noord-Afrika.
Het aantal asielzoekers uit veilige landen als Marokko, Algerije en Albanië dat in Nederland een eerste asielverzoek indient, is in de eerste helft van dit jaar drastisch afgenomen. Een directe verklaring voor de daling heeft de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) nog niet.
Bestaat er geen diepgaande ondervraging bij de inschrijvingsprocedure? Dit onverklaarbare klinkt uiterst zwak.
Uit Marokko kwamen in de tweede helft van 2016 nog zo’n 1200 eerste asielaanvragen. Het afgelopen half jaar waren dat er nog circa 485. Uit Algerije ging het vorig jaar om 900 aanvragen, dat waren er dit jaar nog 440. Voor Albanië waren het er 600 in de tweede helft van 2016, en 220 tot en met juni van dit jaar.
Waarom niet direct teruggestuurd?
Criminaliteit
Een land wordt veilig genoemd als de inwoners niet te vrezen hebben voor vervolging wegens bijvoorbeeld ras of geloof, of voor foltering of een andere onmenselijke behandeling. De aanvragen van mensen uit deze landen kunnen sinds vorig jaar snel worden afgewezen.
Onlangs meldde de Nationale Politie in een ‘probleemverkenning’ dat de groep vaak kansloze asielzoekers uit veilige landen oververtegenwoordigd is in criminaliteitscijfers. Het gaat dan met name om vermogens-criminaliteit. Vooral het aantal winkeldiefstallen springt eruit. In Nijmegen en Weert leidde overlast van asielzoekers er toe dat de burgemeesters een gebiedsverbod uitvaardigden voor een aantal bewoners van lokale azc’s.
Als er bij binnenkomst niet veel selectiever wordt opgetreden, loopt het dus uit de hand.
Overlast
Staatssecretaris Dijkhoff (VVD, asiel) constateerde vorig jaar dat er steeds vaker onterecht gebruik wordt gemaakt van het asielrecht door personen uit deze landen. “Dit vormt een oneigenlijke belasting voor onze samenleving en tast het draagvlak voor ons asielbeleid aan”, schreef hij in november aan de Tweede Kamer. Ook Dijkhoff wees op een groep uit veilige landen die ‘bovenmatig veel overlast’ veroorzaakt en zo ‘een negatief effect heeft op de leefbaarheid in de gemeenten en in opvanglocaties’.
Waarom is de Kamer er niet direct opgesprongen?
Dijkhoffs brief ging gepaard met een aantal maatregelen om de komst van migranten uit deze landen af te remmen. Zo krijgen asielzoekers uit landen in de ring rond de Europese Unie, waaronder Marokko, Albanië en Algerije, geen geld meer mee als ze terugkeren naar het land van herkomst. De afhandeling van hun aanvraag is versneld en als zij in beroep gaan tegen de uitspraak mogen zij de uitkomst daarvan niet in Nederland afwachten, maar moeten ze bij de eerste afwijzing direct het land uit.
Het kan nog best een tandje harder.
Of het die maatregelen zijn die nu effect sorteren, kon de woordvoerster van Dijkhoff niet zeggen. “De eerste resultaten zijn bemoedigend, maar om te beoordelen of het beleid daadwerkelijk effect heeft gehad en de dalende trend doorzet, heb je een langere periode nodig.”
En dus wordt de criminaliteit gespekt.
Geen verklaring
Ook VluchtelingenWerk Nederland, de organisatie die opkomt voor de belangen van vluchtelingen, merkt een dalende trend van asielzoekers uit veilige landen. “Net zo min als we hun plotselinge komst vorig jaar konden verklaren, weten we nu niet wat het inzakken heeft veroorzaakt,” zegt de woordvoerder van VluchtelingenWerk. “En let op: er komen er nog altijd wel meer dan voor 2015. Toen ging het bijvoorbeeld om een enkele Marokkaan per maand, nu zijn het er in juni nog altijd 48.”
Heel zwak van VluchtelingenWerk. Ze moeten zich schamen, omdat de goeden te lijden hebben van de kwaden.
Het percentage indieners dat uiteindelijk een verblijfsvergunning krijgt, is door de komst van asielzoekers uit veilige landen sterk gedaald, meldt de IND. Slechts 31 procent van de asielaanvragers over wie in de periode januari tot en met juni 2017 werd beslist, mocht blijven. Dat is een veel lager percentage dan over het hele jaar 2016 (54 procent) en 2015 (70 procent).
Waarom wordt ook niet publiekelijk bekend gemaakt waarom er een aantal toch mogen blijven?
Totale instroom van asielzoekers stabiel
Maandelijks doen vooralsnog gemiddeld zo’n 1150 mensen een eerste asielaanvraag in Nederland, blijkt uit IND-cijfers over het eerste half jaar. Dat zijn er ongeveer evenveel als in dezelfde periode van 2016. Hoe grillig migrantenstromen kunnen zijn, bleek in 2015. Toen liep na de zomer het aantal eerste asielverzoeken plots sterk op, met als topmaand oktober met 10.000 aanvragen. Die onverwachte toename zorgde voor maatschappelijke onrust in sommige gemeenten die onverwacht voor noodopvang moesten zorgen. Zo’n piek wordt dit jaar niet verwacht, maakt het Centraalorgaan Opvang Asielzoekers (COA) duidelijk. Het COA is juist bezig het totale aantal opvangplaatsen drastisch terug te brengen.
In hoeverre voldoet ons land aan het vluchtelingenquotum? Als de huidige cijfers meevallen heeft ons land de plicht om Griekenland en Italië te steunen met hun overlast.
https://www.trouw.nl/home/drastische-daling-van-asielzoekers-uit-veilige-landen~a77fa12f/?m_i=UgnUkjGdmBFqBYD%2B6Ekbpl5AAKZIwo7G3SdxiJEEml%2Buz1E_MN2FFEDNV4GYEYb553YQKzO1lWbFEQw_0MbPqMM4BbngA&utm_source=TR&utm_medium=email&utm_campaign=20170726|daily&utm_content=Drastische%20daling%20van%20asielzoekers%20uit%20veilige%20landen&utm_term=40472&utm_userid=11ce6dfe-3dea-4d85-b7da-6df4af29c312

Bravo! Vanwege de dapperheid van de Europese advocaat-generaal om onverbloemd de rechtsregels uit te laten voeren @volkskrant @eu @hofEU

Tags

Europese advocaat-generaal geeft Hongarije en Slowakije ongelijk: asielquota zijn gerechtvaardigd (Marc Peeperkorn, de Volkskrant, 26 juli 2017)

De asielquota die de EU-landen in 2015 afspraken om Griekenland en Italië te ontlasten zijn gerechtvaardigd. Dat concludeert de advocaat-generaal van het Europees Hof van Justitie in een zaak die was aangespannen door Hongarije en Slowakije. Beide landen menen dat het besluit van de EU illegaal was omdat zij destijds werden overstemd door de andere lidstaten.

Een bijlesje democratische stemmingsprocedures is in het Oosten wel nuttig!

De advocaat-generaal veegde vanochtend alle bezwaren van Hongarije en Slowakije van tafel. De Europese Commissie keek met spanning uit naar het advies, de asielquota zijn een principieel onderdeel van het beleid om de migratielast eerlijker te verdelen over de lidstaten.

Gewoonlijk volgt het Hof het advies van de advocaat-generaal. Recent bij een zaak over het handelsverdrag van de EU met Canada, nam het Hof wel een wezenlijk andere positie in. Van de verdeling van de 120 duizend migranten is overigens tot nog toe weinig terechtgekomen.

Hongarije en Slowakije zien de asielquota als een zware inbreuk op hun soevereiniteit

In september 2015 besloten de lidstaten om 120 duizend migranten (merendeels vluchtelingen uit Syrië) die in Griekenland en Italië zaten, te verdelen over de andere lidstaten. Elk land kreeg een quotum, gebaseerd op het nationaal inkomen, de grootte, het werkloosheidscijfer en het aantal reeds aanwezige migranten. Hongarije, Slowakije, Roemenië en Tsjechië waren fel tegen maar werden overstemd. De stemming was een ongebruikelijke procedure, door toenmalig EU-voorzitter Luxemburg verdedigd vanwege de humanitaire noodsituatie voor de migranten in Griekenland en Italië. Alleen al in Griekenland kwamen dat jaar 1 miljoen migranten aan.

Hongarije en Slowakije stapten naar het Hof. Zij menen dat het quotabesluit geen goede wettelijke basis heeft en ineffectief is. Beide landen zien de asielquota als een zware inbreuk op hun soevereiniteit.

Wie heeft deze landen in vredesnaam toegelaten tot de EU? Te vrezen valt een meerderheid van de besluitvormers…

24 duizend migranten overgebracht

Een voorstel voor een automatisch spreidingssysteem wordt al een jaar geblokkeerd door Oost-Europese lidstaten

De advocaat-generaal maakt korte metten met de Hongaarse en Slowaakse bezwaren. Van ‘misbruik’ van de regels is geen sprake, stelt de advocaat. In noodsituaties zijn stemmingen toegestaan, zeker omdat het bij de asielquota om een tijdelijke maatregel (twee jaar) gaat. Dat de spreiding niet effectief is, overtuigt de advocaat-generaal evenmin. Het gebrek aan succes is immers mede het gevolg van de tegenwerking van Hongarije en Slowakije. ‘Deze maatregel kan daarom niet worden gezien als een buitenproportioneel antwoord op de migratiecrisis’, aldus de advocaat-generaal.

Eindelijk een normaal en logisch besluit.

Sinds de invoering van de quota zijn er circa 24 duizend migranten van Griekenland en Italië naar andere lidstaten overgebracht. De Commissie is ontevreden over dit resultaat en is tegen de drie grootste weigeraars (Hongarije, Polen, Tsjechië) een strafprocedure begonnen. Het advies van de advocaat-generaal zet de lidstaten onder druk hun asielverplichtingen serieus te nemen.

Een voorstel van de Commissie voor een permanent en automatisch spreidingssysteem bij de migratiecrisis, wordt al een jaar geblokkeerd door Oost-Europese lidstaten.

Ontneem al die genoemde landen dus het stemrecht.

https://www.volkskrant.nl/sport/europese-advocaat-generaal-geeft-hongarije-en-slowakije-ongelijk-asielquota-zijn-gerechtvaardigd~a4508180/

‘Hoe de warmwaterbel onder Nederland ons gaat verwarmen’: eindelijk is het zover

Tags

Aardwarmte in plaats van aardgas

Schone energie die, als je het goed plant, eeuwig beschikbaar blijft. En we zitten erbovenop. Aflevering 3 van De Groene Revolutie: Nederland verwarmen met aardwarmte.

Door: Rene Didde, de Volkskrant, 25 juli 2017

Groene revolutie maar hoe dan?

De overgang naar een duurzame economie in Nederland is nu echt ingezet. We volgen het vallen en opstaan van pioniers en andere aanjagers op de voet.

‘Het is heel bijzonder’, zegt mevrouw Weerheim (81). ‘Je snapt er aanvankelijk niets van. Ze boorden buizen onder de weg, en zelfs onder deze flat. Er stroomt warm water doorheen.’ Het ruime appartement van mevrouw en meneer Weerheim in Pijnacker wordt niet verwarmd met aardgas of uit een elektrische boiler. Nee, het is warm water dat diep uit de aarde wordt opgepompt en van daar naar hun radiatoren wordt geleid. Meneer Weerheim (85) vindt het ‘behaaglijke en constante‘ warmte. Het warmwater dat de cv van de Weertheims vult, komt van tuinder Ammerlaan, hier verderop in het Westland.

De warmte van de aarde is eeuwig beschikbaar

Aardwarmte of geothermie is niets minder dan de belofte van een nieuw Groningenveld, maar dan met warm water of zelfs stoom in plaats van aardgas. ‘Of beter, verschillende kleine warmwatervelden verspreid over het land‘, zegt Frank Schoof, directeur van het Platform Geothermie in Delft.

En anders dan het aardgas zijn de warmwaterbronnen niet van fossiele oorsprong. Mits goed gepland, is de warmte van de aarde eeuwig beschikbaar. En bij het oogsten van de warmte komt amper CO2 of vervuiling vrij, aldus Schoof. Bovendien kan geothermie cruciaal zijn om autonoom te blijven ten opzichte van wispelturige energielanden als Rusland en het Midden-Oosten.

  1. Je kunt er zelfs mee douchen

Daar toont tuinder Leon Ammerlaan het geheim van de aarde

Douchen en warm water tappen is technisch ook mogelijk met de aardwarmte, maar dat gebeurt nog niet bij de familie Weerheim. ‘De elektrische boilers waren nog niet afgeschreven en vervanging is te kostbaar’, zegt Arne Swank, hoofd vastgoed van Rondom Wonen. De kleine woningcorporatie gaat later dit jaar verderop drie nieuwbouwcomplexen met 66 woningen bouwen. ‘En die zullen warm tapwater van zestig graden of meer ontvangen.’

Die nieuwe flatwoningen worden aangesloten op dezelfde bron, 2 kilometer verderop bij glastuinbouwbedrijf Ammerlaan. Daar toont tuinder Leon Ammerlaan het geheim van de aarde. ‘Kijk, hier komt een buis met water met een temperatuur van ruim 70 graden boven. En die buis daar brengt het water van 20 graden weer terug naar 2,2 kilometer diepte‘, wijst Ammerlaan. Het verschil van 50 graden warmte wordt geoogst door het aardwater door een warmtewisselaar te laten lopen, waar de overdracht naar het stadswarmtenet plaatsvindt.

Het 150 miljoen jaar oude water pompt Ammerlaan op met soms 200 duizend liter per uur. Dat bleek meer dan genoeg voor zijn zes hectare kassen, waar hij interieurplanten als palmen en yucca’s kweekt. ‘Ook een sporthal, zwembad en school zijn samen met de 470 woningen meteen aangesloten, net als een buurman met acht hectare kassen’, zegt Ammerlaan. Later dit jaar komen er nog andere glastuinbouwbedrijven bij.

  1. Maar prikken we de aarde niet lek?

Uit onderzoek uit de aardgasindustrie en uit – peperdure – boringen, blijkt dat heel Nederland over warmwaterbellen als die van Ammerlaan beschikt. Als andere tuinders soortgelijke coalities met woningbouwverenigingen, particulieren en kantoren beginnen, zijn we de aarde dan niet aan het lek prikken? Kan het Westland niet gaan zakken? Zowel Ammerlaan als Schoof bezweert van niet. ‘Per kerende buis brengen we evenveel afgekoeld water terug in de aardlaag als we eruit trekken. Er zijn nog nooit verzakkingen bij dergelijke diepe geothermieprojecten opgetreden‘, aldus Frank Schoof.

Het Staatstoezicht op de Mijnen denkt daar minder luchtig over. Recentelijk stelde het adviesorgaan van de regering dat de risico’s bij het boren naar geothermieputten ‘vergelijkbaar zijn met die in de olie- en gaswinning‘. De geothermiesector, pas tien jaar oud, moet volwassen worden. Het Staatstoezicht adviseert ‘terughoudendheid met geothermie in gebieden waar aardbevingen voorkomen als gevolg van de gaswinning‘.

Het water is gratis, maar de boringen kosten meer dan 3 miljoen euro

Schoof wijst erop dat de bron na dertig tot veertig jaar minder warm water gaat afgeven. ‘Erg is dat niet’, zegt hij. ‘We kunnen dan verderop een nieuw reservoir aanboren. Het gesloten warmtereservoir is na honderd jaar of meer ongeveer op de oude temperatuur. Die kun je dan weer aanspreken. Als we het goed plannen, kan Nederland eeuwen vooruit.’

Tuinders als Ammerlaan vormen voorlopig de voorhoede. Ze zijn op zoek naar een duurzame warmtebron met een stabielere prijs dan aardgas. Toch is het nog geen vetpot. Ammerlaan moest menigmaal naar de bank. ‘Het water is weliswaar gratis, maar de boringen kosten meer dan 3 miljoen euro per stuk. Als je misboort, kom je na een omslachtige procedure in aanmerking voor een vergoeding van de overheid.’

Ook de infrastructuur tussen zijn warmteput en de woningen als die van de familie Weerheim is prijzig. Ammerlaan heeft zelf geïnvesteerd in de buizen, maar op termijn kan hij aansluiten op de zogeheten Warmterotonde Zuid-Holland. Dat netwerk van warmwaterbuizen moet in 2020 liefst 350 duizend woningen en kantoren en duizend hectare glastuinbouw voorzien van warmte. In Rotterdam is al een deel aangelegd. Nu nog voedt afvalbedrijf AVR een buizenstelsel met de restwarmte die bij de verbranding van afval ontstaat. En er is restwarmte genoeg bij de industrie in het Rijnmondgebied. Als die allemaal aantakken, kan het net worden uitgebreid en kunnen woningen en kantoren in Den Haag, Leiden, Delft en Dordrecht ermee worden verwarmd.

  1. miljoenen huishoudens kunnen worden verwarmd

Alle woningen van het aardgas afhalen, zal 100 miljard gaan kosten

In de Metropoolregio Amsterdam, die zich uitstrekt van IJmuiden tot Almere, werkt ‘warmteregisseur’ Jan van der Meer aan soortgelijke ambities. ‘Warmtenetten hebben de potentie om 30 tot 50 procent van de 7,7 miljoen Nederlandse huishoudens van warmte te voorzien‘, zegt Van der Meer, die ook in de regio Nijmegen en Arnhem warmteregisseur is. Vooral in steden met veel hoogbouw heeft een warmtenet kansen.

Alle woningen van het aardgas afhalen, zal 100 miljard of meer gaan kosten, aldus Van der Meer. ‘Ik vergelijk het vaak met de wederopbouwperiode na de oorlog. Toen heeft Nederland soortgelijke bedragen geïnvesteerd. De energietransitie van nu vraagt hetzelfde. Gasleidingen eruit, warmtenetten erin, elektriciteitsleiding verzwaard in geval woningen geheel elektrisch worden verwarmd.’

De afvalovens zullen steeds minder te doen krijgen

De bestaande warmtenetten worden meestal gevoed met warmte die vrijkomt bij de elektriciteitsproductie, soms door aardgas te verbranden. Ook de warmte van afvalverbranders als ARN in Nijmegen vindt haar weg naar warmtenetten. ‘ARN kan met 35 duizend huishoudens bijna de helft van de woningen in Nijmegen van warmte voorzien. Bij industrie als Tata Steel in IJmuiden verdwijnt die warmte nu ongebruikt naar de lucht en het water. Die komt in de Metropoolregio mooi van pas.’

Afval zal steeds meer worden hergebruikt, dus de afvalovens zullen steeds minder te doen krijgen, beseft Van der Meer. ‘Op termijn kan aardwarmte de rol van industriële restwarmte overnemen. Elke kilometer die je dieper de aarde in gaat, stijgt de temperatuur met 30 graden. Op een diepte van 3 kilometer heb je al bijna stoom.’

600 duizend huishoudens, nog geen 10 procent van Nederland, krijgen warmte van een warmwaternet. Er zijn in Nederland 12 grootschalige warmtenetten met 230 duizend aansluitingen. Energiebedrijven als Nuon, Eneco en Essent leveren daarvoor warmte. Dat doen ze ook voor 300kleinschalige netten. Dan zijn er nog 6.600 kleinschalige netten eigendom van woningcorporaties, vve’s en projectontwikkelaars. Die kleine netten leveren warmte voor bijvoorbeeld een flat, of een tiental huizen in een blok.

Voor het zover is, moet nog veel onderzoek plaatsvinden. ‘Van ongeveer tweederde van Nederland weten we nog weinig van aardwarmte, onder andere in de regio Amsterdam’, zegt onderzoeker Benno Schepers van CE Delft, een onderzoeksbureau gespecialiseerd in duurzaamheid. Toch denkt ook Schepers dat de aardwarmte over twintig jaar miljoenen woningen kan verwarmen. ‘Ongeveer 50 procent van de huishoudens is geschikt voor een warmtenet, vooral in de Randstad.’

En het mag dan wat kosten, zo’n nieuw net levert ook wat op. CE Delft becijferde dat de Warmterotonde in Zuid Holland 4,5 miljard euro gaat kosten, maar gedurende haar levensduur 5 miljard euro oplevert in de vorm van besparing op aardgas, vermeden kosten aan het gasnet en een betere luchtkwaliteit.

Een nadeel lijkt wel dat een hele wijk mee moet doen met een warmtenet. Wat als een huiseigenaar eigenwijs denkt in warmte te voorzien met een zonneboiler, warmtepomp en zonnepanelen? ‘Gemeenten moeten keuzen maken per wijk en samen met bewoners tot besluiten komen‘, zegt Gijs de Man, voorzitter van brancheorganisatie Warmtenetwerk en directeur van het warmtebedrijf Purmerend. ‘Valt de keus op een warmtenet, dan kan een bewoner best voor helemaal elektrisch kiezen, maar dan moet hij de kosten voor de extra infrastructuur zelf betalen.’

Volgens De Man is er bij de verduurzaming van warmtenetten ook nog een slag te maken met biomassa. ‘Hier in Purmerend verstoken we snoeiafval van Staatsbosbeheer in een verbrandingsketel. Daarmee leveren we 80 procent van de warmte van het net. Uiteindelijk gaan we naar geothermie, de ultieme duurzame bron, met nul CO2-emissie.’

  1. Maar ‘dan moet de overheid wel de regie nemen’

Willen we er in de aardgasloze toekomst net zo warmpjes bij zitten als in het fossiele Slochteren-tijdperk, dan moet de overheid wel de regie nemen, zegt Frank Schoof. ‘Te beginnen door geen nieuwe aardgasleidingen meer aan te laten leggen en meer onderzoek naar geothermie te stimuleren. Ik zie ook een ‘100-puttenplan’ voor kansrijke velden in Nederland voor me. Als de overheid dit initieert, zal het belanghebbend bedrijfsleven investeren, inclusief de industrie die stoom nodig heeft. Het moet klaar zijn voordat het Energieakkoord in 2023 afloopt. Dan weten we tenminste hoe we verder kunnen.’

Bij aardwarmte ontbreekt het nog aan beleid en maatregelen, zegt ook warmteregisseur Jan van der Meer. ‘Die moeten er komen. Zonne- en windenergie kennen al jarenlang subsidieregelingen en voorlichtingscampagnes, waardoor we op steeds meer daken panelen zien. En wat ook helpt is natuurlijk een forse verhoging van de aardgasprijs, want er is vrijwel niet tegen de huidige gasprijs te concurreren.’

Twee alternatieven voor aardwarmte

Behalve warmtenetten zouden woningen ook helemaal op elektriciteit van de zon kunnen: all-electric. De voorwaarden zijn dat het om zeer goed geïsoleerde (nieuwbouw)woningen betreft met voldoende dakoppervlak voor zonnepanelen. De verwarming en het warme douchewater komen van een warmtepomp die energie uit de bodem of uit de lucht haalt en met een beetje elektriciteit opwerkt tot het gewenste niveau. Ongeveer 50 procent van de woningen kan all-electric.

Een ander alternatief is groen gas dat ontstaat door vergisting van bijvoorbeeld rioolslib, mest en groente- en fruitafval. Opgewerkt tot de kwaliteit van aardgas kan het gewoon in het bestaande aardgasnet en de bestaande ketels. Nadeel is dat niet meer dan 10 procent van de woningen met groen gas zijn te verwarmen. Het ligt meer voor de hand groen gas te benutten voor de industrie en de transportsector.

© de Volkskrant

https://www.volkskrant.nl/economie/hoe-de-warmwaterbel-onder-nederland-ons-gaat-verwarmen~a4507881/

Het juiste voorbeeld gegeven door de Poolse president Duda @eu #harmonisatiegrondrechten

Tags

,

Poolse president breekt met lijn regeringspartij en vetoot omstreden wetten; ‘verdelen het Poolse volk’ (Jenne Jan Holtland, de Volkskrant,  24 juli 2017)

De Poolse president Andrzej Duda heeft voor een verrassing gezorgd door twee omstreden wetten te vetoën. Het gaat om de wetten op het Hooggerechtshof en de Poolse raad voor de rechtspraak – de KRS. Algemeen werd aangenomen dat Duda de wetten zou tekenen, omdat hij bekend staat als trouw aan de lijn van regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS).

In een toespraak live op de Poolse tv zei Duda dat de wet op het Hooggerechtshof in zijn ogen teveel macht gaf aan de hoogste aanklager van het land, minister van Justitie Zbigniew Ziobro. Opmerkelijk genoeg verwees hij expliciet naar een gesprek dat hij had gevoerd met Zofia Romaszewska, een bekende dissidente ten tijde van het communisme. ‘Ik heb in een staat geleefd waar de procureur-generaal een ongelooflijk machtige positie had en vrijwel alles kon’, zo citeerde de president Romaszewska. ‘Naar zo’n staat wil ik niet terug.’

Met het besluit toont Duda voor het eerst op zo’n groot thema zijn onafhankelijkheid als president. De president verklaarde dat de wetten het Poolse volk te zeer verdelen, daarmee verwijzend naar de grote demonstraties in tientallen Poolse steden de afgelopen week. Helemaal van de baan zijn de grootscheepse hervormingen niet. Duda wil de komende twee maanden gebruiken om de wetten te herschrijven, en zegt daarbij zelf het voortouw te zullen nemen. ‘De wijzigingen moeten er zo uit zien dat ze dat ze de maatschappij en de staat niet splijten.’

Het presidentiële veto is een groot succes voor de honderdduizenden Polen die de voorbije week de straat op zijn gegaan. Een deel van hen toog zelfs naar het schiereiland Hel, waar Duda dit weekend op zomerretraite was. ‘Ik feliciteer alle Polen. Dit is echt een groot succes’, aldus parlementslid Katarzyna Lubnauer van oppositiepartij Nowoczesna (‘Modern’). ‘3x veto’, was de slogan waarmee de betogers zich direct tot Duda richtten. Die wens willigt de president nu voor het grootste gedeelte in.

Voor PiS-partijleider Jaroslaw Kaczynski is dit een klap van jewelste. Duda gold als zijn protegé. Duda was een tamelijk onbekende Europarlementariër voor die partij, en werd door PiS naar voren geschoven als kandidaat voor de presidentsverkiezingen. Toen hij president werd, nam hij afscheid van de partij, zoals de traditie dat voorschrijft. Nu vergelijkt Duda de wet op het Hooggerechtshof met de situatie ten tijde van het communisme – een buitengewoon pijnlijk moment voor de zittende regering. De derde omstreden wet die betrekking heeft op de districtsrechtbanken, zal Duda wel gewoon ondertekenen.

In theorie kan het Poolse parlement het veto van Duda overigens wegstemmen. ‘Maar de kans daarop is klein’, zegt Ben Stanley, politicoloog verbonden aan de Universiteit voor Sociologie en Geesteswetenschappen in Warschau. ‘Voor zo’n besluit heb je 60 procent van de stemmen nodig. PiS heeft die meerderheid niet, en andere partijen staan niet te springen.’

Europese Commissie

De Europese Commissie onder leiding van Frans Timmermans had aangedrongen op het schrappen van de wetten, omdat ze de rechtsstaat buiten werking stellen. Woensdag komt de commissie bijeen om de situatie in Polen te bespreken.

De drie wetten openden de deur voor benoemingen van rechters langs partijlijnen. Juristen zijn het erover eens dat dat in tegenspraak zou zijn met de Poolse grondwet, en bovendien niet zou stroken met de Europese normen. De wet op de districtsrechtbanken die wel ondertekend wordt, geeft minister van Justitie Ziobro de mogelijkheid om naar eigen believen rechtbankvoorzitters te ontslaan.

‘Brussel snapt niets van ons’

De Europese Commissie maakt zich zorgen over de verregaande hervormingen van de rechterlijke macht in Polen. Oud-Europarlementariër, partijlid van de rechts-nationalistische partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) en viceminister van Buitenlandse Zaken Konrad Szymanski gaat in de tegenaanval. (+)

Europa krijgt nieuwe kloof tussen Oost en West

Elke week is er iets: een dreigement, een strafmaatregel, een woordenwisseling. Het gaat over grote, principiele zaken: de onafhankelijkheid van rechters, de vrijheid van universiteiten, de opvang van vluchtelingen en zelfs het kappen van oerbossen. De ergernissen nemen alleen maar toe, niet af.

Deze minister legt de rechtspraak in Polen aan de leiband

Jaroslaw Kaczynski, partijleider van de regerende partij in Polen, is het brein achter de omstreden hervorming van de rechtspraak, maar zijn minister van Justitie is er het gezicht van. Zbigniew Ziobro is bezig zijn machtsbasis te vergroten, in de hoop de volgende premier te worden. (+)

https://www.volkskrant.nl/buitenland/poolse-president-duda-vetoot-omstreden-hervormingswetten-justitie~a4507871/

 

Geen sprake van eurokramp @volkskrant @eu

Tags

,

Nederland kan zijn eurokramp beter loslaten (Dirk-Jan van Baar, Opinie & Debat/de Volkskrant, 24  juli)

Opinie op Zondag – Dirk-Jan van Baar: ‘Nederland kan zijn eurokramp beter loslaten’

Prikkelende opinies op een dag dat u er tijd voor heeft: de Volkskrant presenteert elke zondag bijdragen van een vaste club van zeven auteurs. Vandaag historicus Dirk-Jan van Baar.

Dirk-Jan van Baar is historicus.  23 juli 2017, 10:00

Nederland is bang om te worden geplet in een EU waarin het na de Brexit moederziel alleen staat

De auteur bedoelt niet dat ‘ons land’ bang is om geplet te worden, maar dat het zijn eigen angstgevoelens zijn. Waarom? Er bestaat een half-om-half-verhouding tussen vertrek en blijvers, hoewel Nederlands calvinisme garant staat voor blijven en een strak budgettair beleid. Maar er is geen sprake van angst geplet te worden omdat ons land een voldoende geluid kan openlijk geluid kan voortbrengen als ons collectief iets niet aanstaat.

Dankzij de ster van Emmannuel Macron, die zelfs Donald Trump deelgenoot weet te maken van zijn overwinningsparades, is de stemming in Europa omgeslagen. Het gaat alleen nog over het Frans-Duitse motorblok, dat op stoom gaat komen als Angela Merkel in september weer tot bondskanselier wordt herkozen. Daar twijfelt niemand meer aan, ook niet na de rellen bij de G20 in Hamburg. Vergeleken met haar zelfbewuste ‘wir schaffen das’ zien Marine Le Pen en Theresa May er ineens als verliezers uit.

En Nederland? Dat schoot meteen in de eurokramp, bang om te worden geplet in een EU waarin het na de Brexit moederziel alleen staat. Daar begrijp ik weinig van en Bert Koenders, bij wie ik begin deze maand in Den Haag op bezoek was, evenmin. Onze demissionaire minister van Buitenlandse Zaken ziet juist kansen. Natuurlijk, daar is hij politicus voor en als voormalig euroscepticus snap ik heel goed dat als zich in Frankrijk een nieuwe zonnekoning aandient bij ons het spookbeeld van een Europese transferunie opdoemt.

Even een aantal zaken op een rij zetten. 1. Koenders die kansen ziet, spreekt namens het kabinet en dat betekent economische kansen van dit klassiek-liberale kabinet met de neoliberale PvdA-vleugel die sinds Bos een meer pro-economische koers vaart. 2. Alle politieke partijen hebben te maken met eurosceptici omdat met name de besluitvorming in de EU – zowel de Commissie als Europese Raad – zo chaotisch is, dat iedereen uit wanhoop wel scepticus moet worden om zichzelf staande te houden in een blijvend harde strijd tussen budgetdiscipline en spilzieke subsidie-opschrokkers, met name in Oost-Europa. Het scepticisme wordt dus veroorzaakt door een eeuwig gebrek aan publieke discussie binnen de EU en dat is zowel te wijten aan de Commissie als de nationale lidstaatregeringen. 3. Weer een journalist die Macron als zonnekoning meent te mogen betitelen, terwijl daar pas minimaal over een jaar getuigenissen getoond kunnen worden. Een journalist onwaardig dus. Hou je dan gewoon tot de feiten. Dit zijn subjectieve meningen. 4. En wat betreft de transferunie moet OOK gesproken kunnen worden, ondanks het angstbeeld dat het weer een spilzucht zal oproepen. Laat de vakeconomen eerst hun oordeel – per definitie in gespletenheid – uitspreken en laat die duidelijkste meningsverschillen over aan het oordeel van een besluitvorming, en misschien wel in de vorm van een referendum EU-wijd (na de Brexit wel te verstaan). Want financieel-economische meningsverschillen mogen wel als de grootste ziekte binnen de EU worden gekwalificeerd. Daar (!!!) moeten we vanaf, meneer Van Baar. De bevolking(en) of burgers worden heen en weer geslingerd tussen de eeuwige conflicten binnen de besluitvormende organen in Brussel. En dat is tot slot niet Brussels schuld, maar van de regeringsleiders, egokampioenen.

Kortom, met deze 4 (tegen)argumenten kan van de journalistiek een meer afgewogen meningsvorming binnen columns worden verwacht. Meningen en subjectieve oordelen te over, waarheidsvinding en wijsheid ontbreken over de hele linie.

Wij Nederlanders, die ons huishoudboekje op orde hebben, moeten dan meebetalen aan het goede leven van spilzieke zuiderlingen. Het sentiment is springlevend en door de eurocrisis versterkt. Laat die Fransen eerst maar eens hervormen, daarna spreken we verder. Het idee dat wij de enig juiste koers varen zit diep.

Uitputtingsslag

Nederland zal nooit uit eigen beweging uit de euro stappen, maar Duitsland blijven volgen

Maar de spaarkoers die Nederland al jaren met Duitsland voorstaat, wringt met de geldschepping van Mario Draghi en de ECB, die over de eurozone als geheel moeten waken. Het Germaanse en Latijnse Europa zijn in een uitputtingsslag verwikkeld die zonder schuldsanering voor de zuidelijke landen niet eeuwig kan doorgaan. Tegelijk wist iedereen dat een overwinning voor Le Pen tot een confrontatie met Merkel zou leiden. Alleen al daarom was er geen alternatief voor Macron, wat de Nederlandse koudwatervrees voor Frans-Duitse dadendrang een gedateerd aanzien geeft.

Dat het ‘wringt met de geldschepping van Mario Draghi en de ECB, die over de eurozone als geheel moeten waken’ is een feit, maar een ander feit is ook dat het ‘binnen de muren’ van besluitvormende organen blijft en dat is de grootste blunder die gemaakt kan worden. Wanneer worden deze ‘oude’ regenten modern en gooien ze de dilemma’s naar buiten voor een publiek debat?

Halbe Zijlstra heeft binnenskamers gezegd dat de muntunie vanzelf wel een keer op de klippen loopt en Frits Bolkestein schreef dat we met de euro (waarmee hij als VVD-leider instemde) in een fuik zijn gezwommen. Volgens Bolkestein is de euro mislukt en hij wil ermee kappen. Maar wat vooral uit zijn analyse blijkt, is dat Nederland nooit uit eigen beweging uit de euro zal stappen. Wij volgen Duitsland en doen dat al sinds de koppeling van de gulden aan de D-mark. Wij zullen nooit alleen staan zoals de Britten, maar hebben ons monetair overgeleverd aan de Duitsers, voor wie Europa (de band met Frankrijk) een lotsbestemming is.

Zijlstra sprak als klassiek liberaal die ook de muntunie te ver vindt gaan, maar het gaat en ging om een gezamenlijke verantwoordelijkheid om er iets van te maken en daar hoort een muntunie bij. Met  bovendien het psychologische voordeel dat de bijkomende verwevenheid van de gemeenschappelijke munt geen militaire conflicten meer mogelijk maken omdat dat economisch niet houdbaar is. Oorlogen – zie Afrika en zie zelfbenoemde religieuze leiders als IS – zijn alleen nog mogelijk in achtergebleven gebieden, waar geen druk bestaat van media, maar in de geavanceerde delen van de wereld is oorlog uitgesloten vanwege ook de mondiale risico’s. kernoorlogen uitgesloten vanwege algehele vernietiging en daarom ging men al over op cyberoorlog en dat is van een geheel andere aard. ‘Cybercrime’ laat immers het effectieve ‘nut’ daarvan zien.

Dat we met de euro in een fuik zijn gezwommen was al eerder voorspeld door economen (als Klamer) die in die munt geen bestaansrecht zag en de euroschuldencrisis heeft ook aangetoond dat hij – en de zijnen – gelijk hadden. Het was ook uniek in de menselijke geschiedenis om een munt te scheppen zonder politieke unie. Maar die politieke unie werd om andere redenen afgeschoten en terecht aangezien de Commissie geen duidelijk verhaal kon presenteren dat de lidstaten soeverein en onafhankelijk moesten blijven. Dat krijg je ervan als je alleen maar eurofielen afvaardigt naar de Commissie als nieuwe commissarissen. Moderne vorm van coöptatie.

Dat begrijpen de Belgen beter dan wij, maar in de zoektocht naar nieuwe vrienden ziet Nederland België (en de Benelux) niet staan. In Den Haag wordt weer gedaan alsof ons land een nationale eenheid is. Maar sinds de invoering van de euro is het Nederlandse belang onlosmakelijk met dat van andere eurostaten verbonden. Nationalisme is een splijtzwam, die naties (zie de Brexit) tot op het bot verdeelt. België bestaat uit verschillende taalgemeenschappen en een verkavelde hoofdstad die ook Europese hoofdstad is, maar blijft dankzij Brussel bijeen.

Weer groteske onzin. Nederland ziet in dit bovengenoemde verband samenwerking met België (federatie!) en Luxemburg (autocratisch handelskapitalist) niet zitten want dat worden slaande deuren. Ons land is wel degelijk een nationale eenheid waar het om de EU gaat, want waar onze vaderlandsliefde werd gevormd in een sterk gespleten Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en dat konden overwinnen, dan valt de EU zeker ook te overwinnen. ‘Luctor et emergo’! In deze continentale wereld en multinationale ondernemingen gaat het immers om blokvorming en dan is de EU een logisch organisatorisch verband. De auteur Van Baar is de historicus en hij zou dus beter moeten weten. Ik ben in dit geval de idealist die zich niet door gemeenschappelijke teleurstellingen als de crises van de afgelopen 10 jaar uit het veld laat slaan.

Het zou voor politiek Den Haag niet gek zijn om de Europese Idee weer eens wat op te poetsen

Vlamingen beklagen zich over een transferunie met Wallonië, maar met een opbreken van de eurozone zouden ze in een knellender verband terugkeren. Met de euro hebben de Belgen (én de Luxemburgers) een steviger munt dan de Belgische frank die ze vroeger hadden en ze leven niet slechter dan wij.

Laat in vredesnaam België, pardon Vlaanderen en Wallonië, buiten iedere beschouwing want dat provincialisme aldaar is een anachronisme geworden. Dat dient alleen ter vermaak, maar niet tot lering.

Het einde van België is net als dat van de euro vaak voorspeld, maar beide bestaan nog steeds. Met liefde of solidariteit heeft dat weinig te maken, wel met wederzijdse afhankelijkheid. Ik heb lang gedacht dat verzorgingsstaten alleen op nationaal niveau konden bestaan, maar tegenwoordig zien we dat partijen die weinig van Europese solidariteit willen weten ook geen moeite hebben met de onttakeling van de eigen verzorgingsstaat en rechtsstaat omdat ‘buitenlanders’ daarvan het meest zouden profiteren.

Ook dit laatste kan ‘provincialisme’ worden genoemd! Laat die populisten maar wat roepen maar luister er niet naar. Wel op voorwaarde dat de besluitvorming op het hoogste niveau veel democratischer en opener wordt dan ‘momenteel’ (ahum, lees: al eeuwen gesloten is) het geval is.

Dat moet te denken geven, zoals het ook te denken geeft dat liberalen die zich altijd druk maken om de exportpositie van het Nederlandse bedrijfsleven het voor landen als Italië betreuren dat zij hun onvermogen om te hervormen nu niet meer kunnen maskeren door hun munt te devalueren. Wat voor ons een zwaktebod is, zou voor zuidelijke landen een uitweg zijn.

En die tegenstelling moet inderdaad in de directe toekomst (en niet ‘nabije’ toekomst) besproken, geanalyseerd en hersteld/gerepareerd worden.

Zulke opvattingen – Holland op z’n smalst – dragen niet bij aan beter inzicht bij het grote publiek in hoe de eurozone werkt, wie ervoor betaalt, en wie eraan verdient. Het is voor politiek Den Haag, dat al maanden een kabinet aan het formeren is, niet gek om de Europese Idee weer eens wat op te poetsen en zich serieus in de blijvende band met Zuid-Europa te verdiepen. Een schone taak voor christen-democraten en sociaal-democraten, die het woord solidariteit het meest in de mond nemen en zich het meest om de Europese manier van leven bekommeren. Dus ook die in landen die wij alleen van vakantie kennen.

Dit zijn mooie woorden, maar niet consequent want de opening van zijn betoog zet de lezer op een geheel verkeerd spoor. Of was de kop van dit artikel ‘Eurokramp loslaten’ een redactionele kwestie?

https://www.volkskrant.nl/opinie/opinie-op-zondag-dirk-jan-van-baar-nederland-kan-zijn-eurokramp-beter-loslaten~a4507390/

 

‘E-nummers zijn geen vergif’

Tags

,

Rosanne Hertzberger, microbioloog en columnist, eet het liefst uit de magnetron. Bij een McChickenmenu maakt ze zich boos over foodgekkies en neemt ze het op voor pakjes en zakjes.

Rinskje Koelewijn

6 april 2017

Hap. Haphap. „Teleurstellend”, zegt Rosanne Hertzberger (32) na anderhalf frietje. Ze vraagt, zonder al te veel ruimte voor tegenspraak, of ik ook vind dat de friet oudbakken is. Ze heeft haar besluit al genomen, ze pakt haar dienblad en het mijne en loopt naar de balie om nieuwe te vragen. Zo, zegt ze, als ze weer zit: „Arjen vindt het vreselijk als ik me zo gedraag.” Arjen van Veelen, haar echtgenoot en net als zij columnist van NRC. „Maar ik heb nu tenminste warme frietjes.” Ze is zoals ze columns schrijft: zeer direct, slim, soms dwars. Je kunt haar rechts vinden, of tegendraads, haar heb je daar niet mee. Ze is gewoon een microbioloog met een mening.

We lunchen bij McDonald’s in Amsterdam met een reden. Of eigenlijk twee. De eerste vertelde ze meteen al bij binnenkomst. Als kind kwam ze er met haar zusje, broer en ouders – neuroloog en kinderreumatoloog – na afloop van de Dodenherdenking op 4 mei. „Mijn vader ging altijd meteen zitten. Die had niet door dat er geen bediening was.”

„Laat mij maar even,” zei ze toen we gingen bestellen. „Ik wil iets ingewikkelds.” Geen hamburger in elk geval. In haar boek – haar eerste, het verschijnt deze week – verklaart ze dat ze geen rundvlees meer zal eten. Ze sluit niet uit dat haar „nieuwe idealisme” iets te maken heeft met de geboorte van haar zoon Willem, ruim een jaar geleden. Maar feit is, schrijft ze, dat rundvlees het vervuilendste voedsel op je bord is. „En je moet ergens beginnen.”

“Rundvlees is het vervuilendste voedsel op je bord”

De runderban maakt het nét wat lastiger om met haar te eten, dat weet ze zelf heel goed. Ze at al geen varkensvlees en schaal- en schelpdieren (niet koosjer) en ze is cilantrofoob (voor haar smaakt koriander naar shampoo). Wat ze wel met smaak eet: een McChicken, een vanillemilkshake en barbecuesaus bij de friet die tegenviel.

Reden twee om bij McDonald’s te eten, hangt samen met het onderwerp van haar boek Ode aan de E-nummers. E-nummers zijn de stofjes die voedselfabrikanten mogen toevoegen aan hun producten om die langer houdbaar, lekkerder of mooier te maken. Geen additief zo uitvoerig gecontroleerd, getest en veilig bevonden als die E-nummers, zegt Hertzberger in haar boek. Maar in de volksmond zijn E-nummers vergif. Smaak-, kleur- en conserveermiddelen zouden mensen zwak en ziek maken. „Mijn generatiegenoten zijn geobsedeerd door voedsel. Voeding is de nieuwe religie, en kookboeken de Bijbel.” En in die Bijbel staat dat voedsel ‘onbewerkt’ moet zijn, lokaal geproduceerd en zonder chemische toevoegingen. In haar boek legt Rosanne Hertzberger heel precies uit waarom dat onzin is. Voedsel is chemie, zegt zij, en koken een chemische reactie.

Klinkt inderdaad logisch voor iemand die een middelbare B-opleiding heeft gevolgd.

Dus, als tegenhanger voor al die slowfoodminnende dertigers, koos zij dit keer voor fastfood. En dat zullen we weten ook.

Muziek pompt, afvalbakken klepperen, pubers joelen. Fast environment hier hè?, roept zij boven de herrie uit. Ze lacht, uitdagend. „Ik zit hier nooit, ik kom alleen bij de McDrive.” Haar hoofd beweegt ritmisch op de bas, zittend danst ze mee. „High energy.” Ze gaat er nog wat sneller van praten. Ze wijst op haar friet, gemaakt van het aardappelras Innovator. „Niemand weet beter hoe je een frietje goudgeel en knapperig maakt dan McDonald’s. Daar zit jaren onderzoek in.”

Vetarm roomijs

Rosanne Hertzberger provocatief? Recalcitrant? Ja, dat ook. Maar haar boosheid is niet gespeeld. „Ik wind me serieus op over de technofobe consument. Ik word boos van die antiwetenschapshouding. Technologie maakt ons eten lekkerder, veiliger en duurzamer.” Zonder technologie blijft een smoothie niet 21 dagen houdbaar, smaakt vetarm roomijs naar niks en blijven de luchtbelletjes in je slaafvrije chocoladereep niet zo mooi stabiel. „Maar de consument is bang en dus doen fabrikanten er alles aan om hun innovaties te verstoppen.” In de supermarkt hangen foto’s van teler Joep met z’n ijsbergsla. „Maar ze vertellen er niet bij dat Joeps slazaden in elkaar geknutseld zijn door een trits zaadveredelaars.” Yoghurt, ook zo’n microbiologisch huzarenstukje. Een genetisch samenspel tussen lactobacillen en streptokokken, vernuftig aangevuld met stofjes die de yoghurt mild en romig maken, zonder extra vet en suiker toe te hoeven voegen. Maar wat staat er op de verpakking? Boer’n Yoghurt.

Niet-wetenschappers, vindt zij, gijzelen de voedselmarkt. „Chemisch is vies. En slecht. En gevaarlijk. Daar zit geen ratio achter, het is niet  evidence-based.” Eén post van de diëtisten van Green Happiness, één tweet van Vani Hari (alias de Food Babe) over „toxische chemicaliën” en tig jaar wetenschappelijk onderzoek kan de prullenbak in. Ze doopt een frietje in het bakje barbecuesaus. De meeste sauzen bevatten E330. Klinkt levensgevaarlijk, maar noem het citroenzuur (wat het is) en het eet meteen lekkerder. Ze vist het boekje Wat zit er in uw eten? van Corinne Gouget uit haar tas, in Nederland zijn er ruim 200.000 van verkocht, in Frankrijk dubbel zoveel. Ze opent het op een willekeurige bladzijde. E250 (natriumnitriet) krijgt code rood: ‘zeer toxisch’. Natuurlijk stoppen de makers van de ambachtelijke Brandt & Levie-worstjes dat liever niet in hun vlees. „Wat doen die boeven, ze voegen snijbietensap toe. Dat bevat van nature nitraat dat door bacteriën tijdens de fermentatie wordt omgezet in nitriet. Blijkbaar mag een bacterie wél een stofje maken, maar een mens in een witte jas niet.”

„Maar het zijn echt niet alleen foodgekkies die geloven in de mythe van ambachtelijk, natuurlijk en onbewerkt voedsel, ook in mijn vriendenkring heb ik gelovigen. Daar zitten zelfs huisartsen tussen.” In haar boek verkettert ze onwetendheid. En soms gaat ze dan een beetje jennen. „Ik ken een ingrediënt dat hartstikke natuurlijk is, maar dodelijker dan welke kleurstof ooit.” Suiker, bedoelt ze. Belangrijkste veroorzaker van diabetes en obesitas.

Onbekommerd zingt ze de lof van de pakjes en zakjes waarmee haar man doorgaans kookt. Is het haar beurt, dan is een magnetronmaaltijd een uitkomst. En ze gaat dus echt niet kip, pompoen en aardappel staan bereiden en prakken voor haar zoontje als Olvarit dat ook kan. „Dertig seconden, ping, klaar.” In de tijd die het kost om zelf een pan tomatensoep te maken, leest zij liever de krant. „Ja maar, als ik het zélf maak, zeggen mijn vriendinnen dan, weet ik tenminste precies wat er in gaat. Haha, laat me niet lachen. Zelfs als je ziet wat je in de pan gooit, heb je geen idee wat je eet. Die tomaten zijn achter de computer in elkaar geknutseld door mijn vroegere studiegenoten.”

Achter al haar stelligheid en bravoure zit ook twijfel en ambivalentie. Natúúrlijk, zegt ze, is ze niet ongevoelig voor de tijdgeest. „Geen varkensvlees willen eten omwille van een geloof is net zo irrationeel.” Zie ook haar rundvleesstop en haar belangstelling voor biologische producten. Ze hoeft ook „niet per se” een broodje te eten waarin dezelfde kleurstof zit die wordt gebruikt om sokken geel te maken. „Na avond aan avond potjes voeren, denk ik ook: misschien moet ik eens echte wortels kopen.”

Cultuurtje in de babyluier

Ze heeft haar zoon borstvoeding gegeven. Zes maanden vrijwel volledig. „Ik heb net lang genoeg in de voedingsindustrie gewerkt om te weten dat we moedermelk nog niet echt goed kunnen namaken.” En alsof elke moeder een cultuurtje kweekt uit een babyluier: „Je ziet het ook hè. In de ontlasting zitten gewoon andere bacteriën.”

Na haar studie in Delft en Leiden liep ze stage bij Nestlé, het grootste voedselbedrijf ter wereld. Ze had zo op de afdeling diervoeding kunnen werken. Ze zucht. „Mijn goede tijd besteden aan het verbeteren van kattenbrokken? Oei. Daarvoor moest ik wel heel diep graven naar de kapitalist in mezelf.” Toen is ze gaan promoveren, op het metabolisme van melkzuurbacteriën. Zo grappig, zegt ze, dat ik hetzelfde ben geworden als mijn grootvader was. Hij was bacterioloog.

Voor vervolgonderzoek ging ze als postdoc naar Washington University in St. Louis (Missouri). Ze deed er onderzoek naar vaginale bacteriën. „Bacteriën die de mens niet ziek maken, maar die lichaamsfuncties ondersteunen. De good guys.” Harde lach. „Je kunt rustig een slokje uit mijn reageerbuizen nemen. Maar dat zijn wel vaginale bacteriën dan.”

Ze is na twee jaar met ruzie vertrokken uit Amerika. „Ik had doorgewerkt tot een dag na mijn uitgerekende datum, exact zes weken na de bevalling was ik weer terug. Bleek dat mijn naam niet meer bij mijn data stond en al mijn ideeën waren achter mijn rug uitgevoerd.” Nu woont ze in Den Haag.

De McDonald’s-medewerker die wel heel luidruchtig aan het opruimen is, kijkt verschrikt als zij zich naar hem omdraait – „Gást!” – en vervolgt zijn werk daarna op z’n allerstilst. Ze heeft besloten door te gaan in de wetenschap. Maar dan radicaal anders. Eerst even wat ze niet (meer) wil: door hoepels springen, gehoorzamen, hand ophouden. Zij wil op haar manier wetenschap bedrijven. Al haar data, elke stap in haar onderzoek, húp, de openbaarheid in. Niet concurreren met de wetenschappers wereldwijd die hetzelfde vakgebied hebben als zij, maar samenwerken. „Nou ja”, zegt ze bescheiden. „Het is nog maar een plan. Je merkt het wel als het zover is.” Daar twijfelt niemand aan.

Leuk, geestig interview en geinterviewde!

In het kort

Geboren Rotterdam, 9 september 1984

Burgerlijke staat getrouwd met Arjen van Veelen. Ze hebben een zoon, Willem

Woont in Den Haag

Opleiding Life science & Technology aan de TU Delft en Universiteit Leiden

Eerste baan promovendus bij NIZO Food Research en columnist bij Leids Universitair Weekblad  Mare

Vervoermiddel Saab 9-5 en fiets

Sport geen

Boek „Ik ben momenteel bezig in I contain multitudes van Ed Yong en  The vital question van Nick Lane en Sapiens van Yuval Harari. Ik lees bijna alleen e-books.

Film weet ik niet.

Muziek „Ik heb de afgelopen tijd veel geluisterd naar Henryk Górecki, Symphony nr 3.”

Onmisbaar pianospelen

https://www.nrc.nl/nieuws/2017/04/06/e-nummers-zijn-geen-vergif-7991921-a1553518?utm_source=SIM&utm_medium=email&utm_campaign=5om5&utm_content=&utm_term=20170723

‘België is een proeftuin voor de EU. Maar ook daar wil het niet echt lukken’

Tags

Tomas Vanheste, Correspondent Europa tussen macht en verbeelding

Deze nieuwsbrief schrijf ik op 21 juli, de nationale feestdag in België, op het moment dat het Europees Parlement met reces is en ikzelf ook enkele weekjes vakantie neem.

Alle kans dat het intussen niet rustig zal zijn aan het Europese front. Het is zeker niet uitgesloten dat deze zomer de vluchtelingencrisis de voorpagina’s weer zal beheersen. Over dat thema volgt maandag nog een interview met europarlementariër Kati Piri.

Maar in deze laatste nieuwsbrief voor ik even niet als journalist maar als homo turisticus Europa verken, wil ik enkele gedachten wijden aan het land dat vandaag feest viert en waar ik woon.

De lang gevoede afkeer van Holland

Ter opfrissing van het geheugen: 21 juli 1831 was de dag van de inauguratie van Leopold I op het Koningsplein in Brussel. Na honderdeneen kanonschoten besteeg de koning waardig en kalm de troon. Het was de bezegeling van de Belgische revolutie, de opstand tegen de Nederlandse koning Willem I die van 1815 tot 1830 het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden had bestierd.

Dit stelt de nationale historicus Henri Pirenne in zijn zevendelige geschiedenis van België.

Een natiegevoel bestond er tot kort voor de onafhankelijkheid nog nauwelijks. In België. Een geschiedenis zonder land schrijft historicus Rolf Falter: ‘Er was geen vlag, geen volkslied, niet eens een vaste naam in het buitenland.’ Voor zover er geleidelijk een ‘zekere lotsverbondenheid, misschien zelfs een soort voor-natiegevoel’ was gegroeid in deze contreien, dan was het uit een toenemende weerstand tegen oorlogszuchtige buurlanden. Vooral Nederland. ‘De tweehonderd jaar gevoede afkeer van Holland was vermoedelijk determinerend voor het mislukken van Willems koninkrijk tussen 1815 en 1830,’ stelt Falter.

Een kleine twee eeuwen later schijnt er altijd nog een soort ‘Holland-haat’ te zijn. De Nederlanders (vaak in de hoedanigheid van toeristen) zouden er gelden als een luidruchtig, betweterig en gierig volkje.

Als Nederbelg die in Gent woont, ervaar ik zelf dat die weerstand tegen de noorderbuur doorgaans eerder de vorm heeft van milde spot dan van echte haat. En in zoverre die ‘Holland-haat’ al écht bestaat, is die natuurlijk niet voldoende om een nationaal Belgisch gevoel op te wekken.

Wat Europa met België gemeen heeft

Een natie is, schreef Friedrich Nietzsche, ‘een groep mensen die één taal spreken en dezelfde kranten lezen.’ Al is dat misschien een beetje kort door de bocht – is één taal een strikte voorwaarde en bestaat de Zwitserse natie dan niet? – zeker is dat België hier niet in de buurt komt. Naast de Vlaamse en de Franse is er ook nog de Duitstalige gemeenschap. Dezelfde kranten lezen ze nauwelijks. Een gemeenschappelijke publieke ruimte is er maar in heel bescheiden mate.

Een gevleugelde uitspraak is: ‘Europa zal Belgisch zijn, of niet.’

Deze uitspraak wordt aan verschillende mensen toegeschreven, in dit stuk aan de Belgische schrijver Kamiel Vanhole.

De strekking ervan: Europa zal net als België verschillende taalgemeenschappen en culturen moeten zien samen te brengen in een politieke gemeenschap, een identiteit moeten koesteren die uit verschillende deelidentiteiten bestaat.

Alleen is een aanzienlijk deel van de Belgen, vooral in Vlaanderen, ervan overtuigd dat het in het kleine België al niet goed lukt. Zij streven een verdamping van België na, een verregaande autonomie van Vlaanderen met als gedroomd, niet altijd uitgesproken toekomstbeeld de onafhankelijkheid.

Ter gelegenheid van de Vlaamse feestdag – op 11 juli, ter herdenking van de Guldensporenslag van 1302 waarin Vlaamse strijders een door de Franse koning gestuurd ridderleger weerstonden – bepleitte de Vlaamse minister-president Geert Bourgeois nog meer beleids- en fiscale autonomie voor Vlaanderen. Hij wees op de geldstroom van 6,5 miljard euro die jaarlijks van Vlaanderen naar Wallonië vloeit en zei dat deze solidariteit ‘responsibliserend’ moet zijn. Het was omfloerstere taal dan Jeroen Dijsselbloems ‘vrouwen en schnaps’ over de Grieken, maar de strekking was hetzelfde: willen ze onze centen krijgen, dan zullen ze moeten saneren.

Hoe wel een politieke gemeenschap te vormen?

Zo heeft België veel van een proeftuin voor de Europese Unie. Lukt het wel met verschillende taalgemeenschappen een gezamenlijke politieke gemeenschap te vormen? Welke bevoegdheden ken je dan toe aan het nationale of regionale niveau en welke aan het gemeenschappelijke? Wat betekent solidariteit en aan welke eisen bind je geldstromen die van rijkere naar armere delen van de unie vloeien? En als het in het kleine België met slechts drie taalgemeenschappen al zo moeizaam gaat, hoe moet het dan in godsnaam in de EU lukken?

Het zijn vragen die ik graag met historicus Rolf Falter bespreek. Over enkele weken interview ik hem over zijn nieuwe boek De geboorte van Europa. Een geschiedenis zonder einde dat op 28 augustus verschijnt. In de inleiding las ik alvast: ‘Wie dit boek gelezen zal hebben, zal beseffen dat er geen tegenstelling was tussen nationaal en Europees belang, maar dat het tweede zich ontwikkelde als een meer gesofisticeerde vorm van het eerste. En dat nog altijd doet.’

Ik ben benieuwd of dit besef inderdaad bij mij zal indalen. De drukproef van het boek zit in mijn vakantietas. De komende drie weken zal ik even geen nieuwsbrieven schrijven.

Maandag volgt nog wel het interview met Kati Piri. Over een kwestie waarbij het de EU uiterst zwaar valt een politieke gemeenschap te vomen die een gezamenlijke koers uitstippelt: de migratiecrisis. Een kwestie die meteen duidelijk maakt dat het niet alleen buitengewoon moeilijk is met vele landen met verschillende culturen en belangen een unie te vormen maar ook hoogstnoodzakelijk.

https://decorrespondent.nl/7087/belgie-is-een-proeftuin-voor-de-eu-maar-ook-daar-wil-het-niet-echt-lukken/517110375089-1e92fc00

 

‘Wie is hier nou de echte volwassene in de kamer?’ Niet Varoufakis in ieder geval @nrc @eu #grieksecrisis2015

Tags

,

Wie is hier nou de echte volwassene in de kamer? (Derk Walters, Katern Cultuur – boeken/nrc, 21 juli)

https://www.nrc.nl/nieuws/2017/07/20/wie-is-hier-nou-de-echte-volwassene-in-de-kamer-12164231-a1567296

Met groeiende ergernis heb ik dit uitstekende verslag of deze recensie gelezen, en waarom dus mijn ingebouwde paradox van ergernis vanuit een bezielde recensie van Griekenland anno 2015? Omdat de auteur zich mijns inziens laat meesleuren door een prachtig geschreven boek. Natuurlijk heb ik dit boek niet gelezen en als de Nederlandse uitgave dit najaar zal verschijnen dan mogelijk wel, maar misschien ook niet want ik weet nu al dat het tijdverspilling is. Kortom, ik blijf negatief over wat voor toneelspel Varoufakis heeft opgevoerd en dat zal ik hierbij proberen uit te leggen. Waarom mijn stelligheid?

Natuurlijk heb ik die Griekse crisis van dag tot dag goed gevolgd en heb ik op deze plek de hele eurocrisis ook steeds gecommentarieerd. Maar als politiek filosoof neem ik een andere positie in dan de economen.

Samenvattend: Varoufakis werd tijdens de regimewisseling van het linkse Syriza als onorthodoxe keuze van de nieuwe politieke leiders ingevlogen uit Austin (Texas, VS) om minister van financiën te worden. Geen politieke ervaring en op afstand de ontwikkelingen in de EU volgend, maar waarschijnlijk als linkse econoom (speltheoreticus) verbijtend om dat rechtse zooitje dat de Europese Commissie in zijn ogen was of moet zijn geweest (‘neoliberaal’ tuig om in het jargon te blijven). En ga dus als nieuweling er maar tegenaan staan!  

Bovendien is mij natuurlijk onbekend hoe Varoufakis dacht over de economische constructie via de economische (en los daarvan de bankenunie) in aanbouw, en zal hij ook wel als econoom gedacht hebben dat de EU een onmogelijk construct was vanwege het gebrek of afwezigheid aan een centrale politieke leiding in de vorm van een Politieke Unie. Dat is immers gemeengoed onder de economen. En ze hebben ook wel gelijk omdat er zo’n constructie nog nergens ter wereld bestond en waarschijnlijk ook nooit zal ontstaan na het drama van de eurocrisis. Het blijft knutselwerk in een proeflaboratorium.

Dat het desondanks toch min of meer goed is terechtgekomen, hebben we aan prudent en verstandig beleid van de ECB te danken, waarbij president Mario Draghi de letter van de wet (Verdrag) maximaal heeft benut en opgerekt. Daarom is de eurozone, en dat mag nu wel als redelijk veilige conclusie worden vastgesteld, uit de gevarenzone gekomen, maar wel dankzij een mega-opkoopproject van uitstaande schulden. Maar dat is de gebruikelijke praktijk geworden in de rest van de wereld, want de VS had er al eerder ervaring mee opgedaan en overal wordt dat zelfde principe van monetaire financiering (gelddrukken, ‘geldpersen laten draaien’) toegepast.

Maar ook moet Varoufakis wel bekend zijn geweest met de tweestrijd tussen de noordelijke en zuidelijke EU-lidstaten (binnen de eurozone), die structureel verschillende opvattingen hadden (en hebben) over budgettaire discipline. De zuidelijke landen met veel te grote overheidstekorten en schuldenlasten, de noordelijken erg streng in de leer. Vanuit dat perspectief komt ene meneer de professor Yanis Varoufakis vertellen hoe het allemaal gemakkelijk (en prettig) geregeld kan worden via schuldenafboekingen. Alsof dat een rem zou kunnen betekenen op het traditionele ruimhartige beleid van de zuidelijke eurozone die het niet zo ruim namen met de overheidsuitgaven. Frankrijk als traditioneel etátistisch land had wat dat betreft (2004) de geschiedenis tegen en Duitsland (2003) had te kampen met de naweeën van de eenwording na 1989 dat een enorm begrotingstekort (Kohl) opleverde (gat sloeg) en zo op een andere manier dan Frankrijk worstelde met de EMU-normen van 3% en 60% (Maastricht).

Kortom, om mijn verontwaardiging over de recensie over het boek van Varoufakis kort en bondig af te ronden, had hij dus nooit die functie van minister van Financiën mogen accepteren; hij stond immers bekend als briljant, maar ben je dat daadwerkelijk als je zo’n grove inschattingsfout maakt door te denken dat je de gevestigde economische orde (Trojka) eventjes met een college economie tot de orde kunt roepen? Nee, dan ben je knettergek.

En omdat Jeroen Dijsselbloem er ook van langs krijgt als boodschappenjongen of schoothondje van Schäuble (en Merkel), terwijl Varoufakis hem zijn huzarenstuk nooit had kunnen nadoen in dat politieke krachtenveld, resteert mij niet alleen ‘onze;  Dijsselbloem nogmaals de complementeren voor zijn briljante werk, maar Varoufakis te verklaren als kleuter te midden van de volwassenen, de grote jongens (en 2 dames: Merkel en Lagarde). Dat hij, Varoufakis, goed kan schrijven is mooi meegenomen, maar hij haalt nu wel heel veel door de war. Shame on you.

 

‘Klimaat ondergrondse energiewinning is verziekt’, maar vragen blijven @fd #energie #duurzaam

Tags

Klimaat ondergrondse energiewinning is verziekt (Bert van Dijk en Carel Grol, In het nieuws/fd, 21 juli)

# Het klimaat voor ondergrondse energiewinning in Nederland is verziekt. Traditionele olie- en gasbedrijven staan onder druk door lage inkomsten en vooral door groeiend wantrouwen bij het grote publiek. Bij geothermiebedrijven, de groeiende sector van aardwarmte, is de veiligheidscultuur zwak.

Deze ‘zwakte’ komt in dit artikel slecht tot uiting. De vraag is eerder of de onder druk staande traditionele sector geen gelegenheidsargument is, maar waarschijnlijk wordt bedoeld dat nieuwe technieken om hoge investeringskosten vragen en dat is dus bij uitstek een subsidiekwestie die door de overheid kan worden geregeld omdat anders de Parijse klimaatnormen niet gehaald worden. Ons land is te lang verslaafd geweest aan de fossiele brandstoffen, waarschijnlijk doelbewust veroorzaakt door onze nationale trots Shell, die er flink aan verdiend heeft.

Deze waarschuwing komt van Harry van der Meijden, inspecteur-generaal van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). ‘We willen allemaal naar schone energie. Dat is goed. Alleen verwacht ik dat we fossiele energie nog decennia nodig hebben’, zegt hij.

Van der Meijden laat zich in dit artikel als een somberman kennen en de vraag is of hij geen informatie heeft ingewonnen bij alle klimaat- en energiefaculteiten in ons land. Het publiek is immers niet duidelijk te maken in deze tijd van grootschalige en technisch snel ingevoerde innovaties dat we ‘nog decennia fossiele energie nodig hebben’. Dus als zo’n opmerking wordt gemaakt dient die op z’n minst te worden toegelicht en door de verslaggevers te worden doorgevraagd.

Van der Meijden constateert enerzijds dat feiten en meningen over ondergrond en mijnbouw door elkaar lopen en dat anderzijds die feiten lastig te achterhalen zijn. Op instigatie van SodM heeft minister Kamp de gaswinning in het Groningenveld met 10% verlaagd, naar 21,6 miljard kuub. Minder gaswinning betekent minder aardbeving. ‘Dat verband is duidelijk, maar er is nergens een model om bevingen accuraat te voorspellen‘, zegt de inspecteur-generaal.

Te vaag.

Over de technieken van de toekomst, wind op zee en geothermie, is Van der Meijden gereserveerd. SodM is ook toezichthouder voor de gasvelden in de Noordzee, en gaat dat daarom ook doen voor windparken op zee. Die windparken worden voor steeds minder geld aangelegd. ‘Er wordt gesproken van een race naar de bodem. Dan gaan voor mij alle seinen op rood.’ Want, zegt de toezichthouder, als er alleen maar gestuurd wordt op kosten dan kan de veiligheid in het geding komen.

Tegenover deze ‘scherpe uitspraken’ past maar één reactie: laat duurzame energie, zoals deze moeilijk winbare wind op zee en geothermie gewone, ‘ouderwets-moderne’ nutsbedrijven worden omdat deze winning niet aan de markt kan worden overgelaten. Er kan geen sprake zijn dat er moet worden geconcurreerd tegen fossiele winning die verleden tijd is. deze passage is kortom te voorzichtig van de kant van de inspecteur-generaal, die namens de Nederlandse bevolking hoort te spreken.

Wankele plannen voor calamiteiten

# Hetzelfde geldt voor geothermie, waarbij energie wordt gehaald uit het temperatuurverschil tussen het aardoppervlak en dieper gelegen warmtereservoirs. Aardwarmte wordt nu nog op kleine schaal toegepast, voornamelijk bij tuinders. ‘Op dit moment is het gewoon niet goed genoeg‘, zegt Van der Meijden. De calamiteitenplannen van veel bedrijven zijn wankel, net als hun financiën. Als alles zo goedkoop mogelijk moet, dreigt het gevaar dat ondeugdelijk materiaal of ondeskundig personeel wordt ingezet. SodM besteedt veel tijd aan de controle van wat nu nog een minuscule bedrijfstak is. ‘Op termijn is dat niet vol te houden.’

Dit komt neer op totale onzin vanwege de verkeerde prioriteitstelling en waarschijnlijk verkeerd rijksbeleid. Dan zijn alle Kamerdebatten van afgelopen seizoen voor niets geweest. Hierover zal de Kamer na het reces een debat moeten aanvragen.

‘De ondergrond is een jungle’

# Geothermie is een groeimarkt. Overal in Nederland kijken bedrijven en gemeentes hoe ze aardwarmte kunnen toepassen. Geothermie is duurzaam en kan dus een belangrijke rol spelen in de energietransitie. ‘Hoe meer we als samenleving willen doen met de ondergrond, hoe meer wij moeten opletten‘, zegt Van der Meijden. ‘Olie, gas, zout, water, aardwarmte: overal wordt geboord. Daarvoor heb je deskundigheid nodig.’

Ons land heeft dus te lang zitten slapen met onze aardgasreserves, en klaarblijkelijk is er nooit een plan B ontwikkeld om de overschakeling mogelijk te maken naar een energietransitie als de fossiele voorraden zouden zijn uitgeput. En een gemiddelde burger denkt waarschijnlijk ook dat alle genoemde sectoren (‘Olie, gas, zout, water’) verschillende technieken vereisen. Kortom, de conclusie is zelden zo’n oppervlakkig interview met een topambtenaar gehouden. Schande.

https://fd.nl/ondernemen/1210880/klimaat-voor-ondergrondse-energiewinning-is-verziekt

 

Angstcultuur binnen politiek bestel en politieke partijen vanwege gebrek aan volwassenheid @fd

Tags

Formatie verliest kostbare tijd (Commentaar, In het nieuws/fd, 21 juli)

# Met zijn karakteristieke glimlach vertelde informateur Gerrit Zalm woensdag dat de onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie aan vakantie toe zijn. Ze missen hun gezin en zijn al sinds de verkiezingscampagne in touw. De formatie wordt opgeschort tot de week van 7 augustus. De vermoeidheid is zelfs zo groot dat er niet tot vrijdag kon worden doorgewerkt.

Je zou bijna medelijden krijgen met die onderhandelaars en politiek verantwoordelijken, ware het niet dat ze nu allang genoeg lucht hebben verplaatst. Inherent aan het archaïsche bestel, en daarom moet dit zo snel mogelijk worden vervangen.

# Dat de onderhandelingen worden voortgezet, geeft hoop. De vakantiepauze zou een psychologisch geschikt moment zijn geweest om de handdoek in de ring te gooien. Elke formatie, zo wil het cliché, is een reactie op de vorige. De formerende partijen willen niet meer overhaast in een coalitie stappen om vervolgens electoraal te worden afgedroogd, zoals de PvdA in maart is overkomen. Een formatie met vier partijen is bovendien complex.

Als de betrokkenen nog steeds niet geleerd hebben van die electorale afstraffing, dan moeten ze bij zichzelf te rade gaan. Dit aangezien het voor iedereen duidelijk is hoe slecht de PvdA in het afgelopen kabinet heeft gecommuniceerd naar buiten toe. Dan roep je de afstraffing ook op jezelf af. De communicatiestrategie van iedere partij zou moeten worden bijgesteld: als de peilingen aan jaar slecht blijven, dan dienen de voorlichters te worden ontslagen en wordt er een nieuwe communicatiestrategie ontwikkeld. Zo dwingt iedere partij zichzelf voldoende over het voetlicht te brengen en zijn de publicitaire uitspraken bijna belangrijker dat de spreekteksten tijdens het plenaire debat, waar toch niemand naar luistert. Maar die wel ‘gevolgd’ worden om te ontdekken waar de volksvertegenwoordigers ofwel de Kamerleden hun blunders maken (te langdurig en saai aan het woord zijn bijvoorbeeld).

# Toch begint het te knagen. Na 127 dagen is er nog altijd geen zicht op een regeerakkoord en de informateur, die nu drie weken bezig is, wekt niet de indruk haast te maken. ‘Tijd is minder belangrijk dan kwaliteit’, stelde hij. Er is sinds de verkiezingen van 15 maart echter kostbare tijd verspeeld. Eerder deze week leek het er nog op dat de financiële paragraaf van Rutte III bijna klaar was en de cijferaars van het Centraal Planbureau tijdens de vakantie aan de slag konden gaan. Daarna zou gesproken kunnen worden over beladen dossiers als klimaat, migratie en medisch-ethische kwesties.

Dat er kostbare tijd is en wordt verspeeld bewijst eens te meer dat het partijbelang voor gaat boven het algemeen ofwel het nationaal belang. De politici blijven oerdom hun traditionele spelletjes spelen en hebben er geen notie van hoe snel het publiek hiervan schoon genoeg krijgt. De Commissie-Remkes van het parlementaire stelsel[1] kan zijn borst alvast gaan natmaken.

# Woensdag bleek er echter nog geen conceptbegroting te liggen. Er worden hoogstens mondjesmaat stukken naar het CPB gestuurd. Zalm gaat zelf met de calculator aan de slag, terwijl de partijen vakantie vieren. Door de trage formatie dreigt er op Prinsjesdag een begroting door het demissionaire kabinet te worden ingediend. Het nieuwe kabinet kan dan alleen eigen accenten aanbrengen, zonder grote beleidswijzigingen. Daarmee zou Rutte III een valse start maken en pas in 2019 echt gaan regeren.

Met dit onvolwassen bestel vanwege het gebrek aan politieke urgentie kun je ook niets anders verwachten.

# De hoogconjunctuur van dit moment maakt het allemaal extra wrang. De begrotingsruimte bij de overheid is momenteel groter en de burger is eerder bereid pijnlijke ingrepen te slikken. Zoals invoering van het rekeningrijden om de klimaatdoelen van Parijs te halen, hervorming van de belastingen en transformatie van het pensioenstelsel. Dat momentum kan volgend jaar zomaar voorbij zijn.

Ik meende gelezen te hebben dat de begrotingsruimte momenteel helemaal niet groter is vanwege een aantal onverwachte tegenvallers en het blijft dus een kwestie van sappelen. Bovendien kunnen bepaalde knelpunten zoals rekeningrijden veel gemakkelijker worden opgelost als blijkt dat de twee grootste partijen (VVD/CDA) tegen die maatregel zijn, dan worden ze simpelweg gedwongen op andere dossiers in te leveren, zoals kerncentrales dat ook weer door politieke dogma’s een discutabel thema is want onterecht als duurzaam worden beschouwd door genoemde partijen, vanwege het kostenplaatje en de afvalproblematiek. Maar zakelijke afspraken maken blijkt binnen dit bestel onmogelijk te zijn. formeren blijft een kinderspeeltuin, zoals de Kamer dat zelf ook is. Politieke onvolwassenheid is troef.

https://fd.nl/opinie/1211054/formatie-verliest-kostbare-tijd

[1] https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2017/01/27/instelling-staatscommissie-parlementair-stelsel