Een volkomen terechte waarschuwing van Trouw over cybersecurity @trouw @eu #algoritme

Tags

Partners van Huawei in de polder zijn op hun hoede (Hans Nauta, vandaag/Trouw, 24-6-19)

Partners van Huawei in de polder zijn op hun hoede

dreiging uit china spionage

‘De AIVD waarschuwde al voor spionage in de wetenschap. Ook in legitieme samenwerkingsverbanden tussen academische en kennisinstellingen vindt diefstal van onderzoeksbevindingen plaats, meldt de dienst.

Aangezien NRC kortgeleden een groot artikel plaatste over de datacontrole in het eigen moederland China, en de levensgevaarlijke burgercontrole die daaruit voortvloeit, wordt het ook tijd dat de EU wakker wordt.

https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/669/articles/923171/6/1

Vanwege het belang van dit artikel wordt de hele tekst hieronder afgedrukt:

‘Binnenkort neemt het kabinet een besluit over Huawei en 5G. Hoe gaan de gemeente Haarlemmermeer, kennisinstituut Deltares en het ziekenhuis van Groningen om met hun Chinese partner, die wordt beschuldigd van spionage? Drie verhalen over hun ervaringen.
HANS NAUTA, REDACTIE ECONOMIE
Een speciale taskforce heeft onderzocht hoe de maatschappij en de economie moeten worden beschermd tegen dreigingen zoals spionage. Aanleiding is de vraag of Huawei betrokken mag zijn bij de aanleg van het snelle mobiele 5G-netwerk. Binnenkort neemt het kabinet er een besluit over. Maar het Chinese techconcern is ook op andere terreinen actief. Hoe gaan de gemeente Haarlemmermeer, kennisinstituut Deltares en het ziekenhuis van Groningen om met hun Chinese partner Huawei?
Haarlemmermeer ‘gered’
Over z’n prestaties in Haarlemmermeer is Huawei helder. Het concern schrijft dat de gemeente in de negentiende eeuw werd gewonnen op het water en in 2015 is ‘gered’ door Huawei. De gemeente die luchthaven Schiphol huisvest, kampte met verouderde computersystemen. Huawei schoot te hulp en legde een nieuw intern ICT-netwerk aan.

De gemeente koos na een aanbesteding voor Huawei’s Campus Netwerk Oplossing voor Overheden. Kosten: 1 miljoen euro. Hierdoor nam de netwerkcapaciteit enorm toe en konden ambtenaren verspreid over meerdere gemeentekantoren draadloos werken.

Wereldwijd gebruikten zo’n tien andere overheden dit campusnetwerk van Huawei. Zoals het stadsbestuur van Peking, het presidentiële paleis in Brazilië, de federale migratiedienst van Rusland, de kamer van koophandel in Abu Dhabi en het Mexicaanse ministerie van communicatie en transport.

En sinds 2015 dus ook Haarlemmermeer. De gemeente behoort tot de veiligheidsregio Kennemerland en daarin is de aandacht voor cyberrisico’s gegroeid. In april is de nieuwste risico-analyse voor de regio vastgesteld en daarin staat een scenario dat zich ook kan voordoen bij de lokale overheid.

Het gaat als volgt. Op een doordeweekse dag merken medewerkers van een organisatie dat de computers traag werken. “Het systeem geeft meerdere foutmeldingen. IT-specialisten geven aan dat zij geen onregelmatigheden kunnen vinden en kunnen de meldingen van de medewerkers niet verklaren. Het probleem wordt steeds groter. Er komen steeds meer foutmeldingen. Monitoringssystemen geven onwaarschijnlijke waarden, bestanden worden niet meer gevonden. Is het eigen systeem nog betrouwbaar? Deze situatie duurt twee dagen.”

Het openbaar bestuur wordt geraakt, een probleem dat groeit als er tegelijkertijd andere veiligheidsincidenten zijn in dezelfde regio. Zoals bij luchthaven Schiphol of op industrieel complex Tata Steel. China en Rusland worden in de analyse genoemd als mogelijke aanstichters van cyberproblemen.

Hoe voorkomt de gemeente Haarlemmermeer dit scenario? En hoe voorkomt ze dat er geen economische spionage plaatsvindt via het eigen netwerk, bijvoorbeeld als binnen de gemeente informatie over Schiphol wordt gedeeld? Verreweg de grootste dreiging op dit gebied is afkomstig van China, meldt inlichtingendienst AIVD. Huawei wordt ervan beschuldigd samen te werken met de Chinese staat.

“Een cyberaanval voorkomen is een utopie”, laat een woordvoerster van de gemeente weten. “Uiteraard doen we er alles aan om die tegen te houden. In de afgelopen jaren hebben wij geïnvesteerd in menskracht en techniek om beter voorbereid te zijn op mogelijke cyberaanvallen. Recentelijk zijn er geen verstoringen door cyberaanvallen geweest.”

Haarlemmermeer koos voor Huawei toen de ICT-nood hoog was. De informatiebeveiliging in de gemeente was dramatisch, bleek uit een rapport van de eigen rekenkamercommissie waarover de gemeenteraad op 17 maart 2016 vergaderde.

De gemeente was “kwetsbaar voor externe en interne bedreigingen. Gevoelige en vertrouwelijke informatie kan op relatief eenvoudige wijze in verkeerde handen vallen”, stond in het rapport. Het was binnen de gemeente-ICT bijvoorbeeld mogelijk om zonder accountgegevens privileges te krijgen tot op beheerdersniveau. Er bestond geen analyse van de ICT-risico’s en daardoor was er ook geen preventie tegen cybergevaren.
Veilige keuze
Twee dagen eerder, op 15 maart 2016, hadden Huawei en Haarlemmermeer de samenwerking gevierd op een beurs in Hannover. Topmanager Dong Wu van Huawei gaf een speciale trofee aan de toenmalige chief information officer van de gemeente Haarlemmermeer. In een video op de Huawei-website vertelt deze Ed de Myttenaere dat Huawei een professionele en veilige keuze is.

Maar sindsdien is het besef gegroeid dat de afhankelijkheid van buitenlandse technologie Nederland kwetsbaar maakt. De AIVD waarschuwt dat andere staten de Nederlandse infrastructuur kunnen ontregelen. China, Iran en Rusland hebben offensieve cyberprogramma’s gericht tegen Nederland, vanuit economische of politieke motieven. Is de Huawei-campus geen paard van Troje?

De woordvoerster van de gemeente wijst erop dat de firewalls voor verbindingen naar buiten van een Amerikaans merk zijn. Een firewall beschermt een computer tegen virussen of hackaanvallen met grof geweld. “Een Nederlands bedrijf verricht onderhoud aan het netwerk. Voor externe netwerkverbindingen werken we samen met KPN, net als voor noodstroomvoorzieningen. Haarlemmermeer werkt met twee datacenters, juist om snel te kunnen schakelen als er één uitvalt.”

Voor Huawei was de samenwerking met Haarlemmermeer leerzaam. Het was de eerste grootschalige toepassing van het campusnetwerk bij een Europese overheid. De Chinezen noemden het een demonstratieproject. “Dankzij deze samenwerking heeft Huawei een dieper begrip gekregen van de dienstverlening in de overheidssector”, zei topmanager Dong Wu.

Op welke manier kan Huawei inzicht hebben gekregen in de dienstverlening van de gemeente? “Een overheid heeft een andere rol dan een commercieel bedrijf”, zegt de gemeentewoordvoerster. “Dienstverlening is anders, omdat er in veel opzichten sprake is van ‘gedwongen winkelnering’. De enige plek voor vergunningen, paspoorten of rijbewijzen is het gemeenteloket. Daarbij is een overheid zowel wetgever of handhaver als gesprekspartner om te komen tot bijvoorbeeld een samenwerkingsverband. Heel divers en vaak ook complex.”

Hoe kijkt Haarlemmermeer naar de groeiende weerstand tegen Chinese technologie en het naderende Haagse besluit rond Huawei ? “We volgen de ontwikkelingen op de voet. Het is nu juridisch lastig om bij een Europese aanbesteding partijen uit te sluiten. Een rijksoverheidsstandpunt over wel of niet zaken doen met een bepaald bedrijf maakt de situatie duidelijker.”
Kennisinstituut Deltares kiest voor een andere leverancier
Gezien de havens die China aanlegt voor de Nieuwe Zijderoute, of de geopolitieke spanningen rond eilandjes in de Zuid-Chinese Zee, is de belangstelling van China voor waterwerken niet zo verrassend. Kennis-insitituut Deltares uit Delft is wereldwijd bekend om zijn expertise op dit terrein.

Huawei, dat nauwe banden heeft met de Chinese overheid, beschrijft in een casestudy uit 2015 hoe de Nederlandse overheid een big-dataproject opzette rond de Nederlandse delta. Deltares creëerde voor deze Digitale Delta het zogeheten Flood Early Warning System om tijdig overstromingen te signaleren. Om de gigantische hoeveelheid data te kunnen analyseren, onder meer afkomstig van watersensoren bij dijken, schafte Deltares een server en opslagapparatuur aan van Huawei. Het bedrijf noemde dat een succesverhaal.

Deltares laat nu weten twee hardwaresystemen van Huawei te hebben aangeschaft, als klein deel van het totaal aantal systemen dat Deltares heeft draaien. De systemen zijn inmiddels over hun economische levensduur heen. Een ervan is niet meer in gebruik, het tweede systeem wordt later dit jaar ‘uitgefaseerd’, zegt een woordvoerster. Deltares heeft bij de vervanging gekozen voor een andere leverancier. Dit vanwege “standaardisatie van alle server-hardware, in het kader van beheersbaarheid”.

Inlichtingendienst AIVD waarschuwt Nederlandse kennisinstellingen voor ‘diefstal van onderzoeksbevindingen’, onder meer vanuit China. “Iedereen die specifieke of specialistische kennis bezit, kan doelwit zijn van spionage. Niet iedereen is zich daarvan bewust.”

“Cybersecurity staat bij Deltares zeer hoog op de agenda”, reageert de zegsvrouw. “We monitoren, samen met specialistische partijen, continu ons netwerkverkeer op verdachte activiteiten. Tot op heden zijn hierbij nooit verontrustende zaken naar voren gekomen.”
Huawei wilde gegevens van patiënten analyseren
Net als Nederland heeft ook China jaren van vergrijzing voor de boeg. Het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) is specialist in het gezond ouder worden. In 2015 kondigde Huawei vanuit Shanghai de samenwerking aan met het UMCG op het gebied van slimme medische zorg.

Huawei beschrijft een onderzoeksproject dat het risico op ziekenhuisinfecties moet verkleinen, door bij een uitbraak besmette patiënten sneller op te sporen. Hiervoor is het nodig patiëntbewegingen op te slaan. Wat de ICT betreft was voor het onderzoek een “enorme infrastructuur nodig om regionale bio-data te verzamelen en te verwerken”, schrijft Huawei. Het ging om snelle hardware en nieuwe software.

Met zijn “technologische platforms kan Huawei ons helpen onze leidende positie in Nederland en Europa te versterken”, zei vicevoorzitter Folkert Kuipers van het UMCG daarover.

Volgens een woordvoerster van het ziekenhuis bestaat dit onderzoeksproject inderdaad en worden hierbij geanonimiseerde patiëntbewegingen opgeslagen. “Maar Huawei wilde investeringen in het onderzoek koppelen aan de verkoop van hardware. Daar liep de samenwerking op stuk.”

De software is ontwikkeld door het Nederlandse bedrijf Ortec en de woordvoerster zegt dat de data niet worden opgeslagen op servers van Huawei. Het wifi-netwerk voor ziekenhuisgasten is wel van Huawei. Dat blijft voorlopig zo.

De AIVD waarschuwde al voor spionage in de wetenschap. Ook in legitieme samenwerkingsverbanden tussen academische en kennisinstellingen vindt diefstal van onderzoeksbevindingen plaats, meldt de dienst.
Meer informatie in China dan in Nederland
Nederland mag dan een open samenleving zijn, over hun technologische partners zijn veel Nederlandse organisaties gesloten. In China ligt dat anders. Techbedrijf Huawei, dat nauw verbonden is met een overheid die informatiestromen controleert, deelt allerlei details over zijn projecten. Huawei pakt bijvoorbeeld uit met de projecten bij de gemeente Haarlemmermeer, kennisinstituut Deltares en ziekenhuis UMCG. In Nederland is die informatie niet of nauwelijks te vinden.

0-0

Zo stuurt en controleert China zijn burgers
China | China wil een systeem invoeren waarbij elke burger publiekelijk een score krijgt op basis van zijn moreel, politiek en financieel gedrag. Veel Chinese burgers vinden het best.

Garrie van Pinxteren, 14 juni 2019 [ https://www.nrc.nl/nieuws/2019/06/14/wij-hebben-u-in-de-gaten-a3963755#/handelsblad/2019/06/15/#101 ]

‘Een groepje hoge Chinese ambtenaren, onder wie een rechter, een politieman en een partijfunctionaris, zit in een aparte kamer van het restaurant. Ze maken deel uit van de bestuurlijke elite in Hangzhou, een welvarende, middelgrote stad in de buurt van Shanghai. In deze stad wordt een internationaal veelbesproken ‘sociaal kredietsysteem’ getest, waarmee de Chinese overheid gedrag van burgers kan belonen en bestraffen.

De mannen laten zich het dure eten goed smaken, Franse rode wijn vloeit. De politieman schept op over alle pistolen, geweren die hij weet te gebruiken, en na nog een glaasje ook over kanonnen. Straks, als de Nederlandse verslaggever weg is, gaan ze nog een potje Mahjong spelen, wat bij wet verboden is.

Van de Nederlandse verslaggever horen de mannen graag hoe er in Nederland over China wordt gedacht. Ze willen alles weten, maar laten zelf zo min mogelijk los. Hun naam willen ze absoluut niet in de krant. En de relevantie van vragen over het sociale kredietsysteem ontgaat hen. Zeggen buitenlandse media dat de overheid bouwt aan een almachtig surveillancesysteem dat burgers van al hun individuele vrijheden berooft? Nou, dat is dan voor rekening van de buitenlandse media, haha!

Rood stoplicht

In de documentaireserie Door het hart van China (VPRO) van Ruben Terlou en Maaik Krijgsman uit 2018 is te zien dat je in de Zuid-Chinese stad Shenzhen met naam en toenaam op een groot scherm naast een stoplicht verschijnt als je door rood loopt. Doe dat nog vier keer en je komt op een zwarte lijst.

Zover is het in Hangzhou nog niet, maar de stad is wel al sinds het begin van deze eeuw bezig met het opzetten van voorlopers van het sociale kredietsysteem. Mede daarom is het nu één van de twaalf modelsteden waar het systeem wordt getest.

In 2020 moet het systeem landelijk zijn ingevoerd, bepaalde de Chinese overheid in 2014 in een beleidsdocument. Het systeem beoogt de kredietwaardigheid van bedrijven en individuen in kaart te brengen. Mensen met schulden mogen voor straf niet meer vliegen, niet meer met de hogesnelheidstrein en niet meer naar het buitenland. Hun namen en persoonsgegevens komen op een zwarte lijst die iedereen kan inzien.

Maar dat is niet het enige. Het systeem ziet ook toe op sociaal en maatschappelijk gedrag. Als dat ingaat tegen door de staat gestelde normen, krijg je een lagere sociale kredietscore. Gedrag wordt beoordeeld op basis van zo veel mogelijk data uit zo veel mogelijk bronnen. Wat iemand op internet zegt, doet en koopt, kan meewegen, ook camera- en geluidsopnamen in de publieke ruimte en gezichtsherkenning kunnen worden gebruikt. Steeds meer instanties en bedrijven verzamelen informatie op steeds meer plekken. Je kunt alleen een treinkaartje kopen als je je identiteitsbewijs laat zien, en voordat je in de trein stapt ben je al een paar keer gefotografeerd. China werkt ook aan een database voor stemmen, zodat mensen via hun telefoongesprekken kunnen worden geïdentificeerd.

Het streven is een alomvattend, geïntegreerd systeem waarbij iedereen individueel punten verdient of kwijtraakt.

Moet het individu niet beschermd worden tegen een al te machtige overheid? Moet de overheid het belang van privacy niet meewegen? De hoge ambtenaren in het restaurant zien het punt niet zo. Wat nodig is, zeggen ze, is zo veel mogelijk controle op burgers en bedrijven. Dan is er zo min mogelijk ruimte voor oplichting. Dan is de kans dat er in Hangzhou chaos ontstaat zo klein mogelijk. En als er orde heerst, hebben zij hun werk goed gedaan.

Lees ook: Chinese surveillance als succesvol exportproduct naar andere regimes

Oplichters en zwendelaars

Verrassend genoeg zijn veel burgers het daarmee eens. Velen hopen dat het sociale kredietsysteem China eindelijk afhelpt van alle oplichters en zwendelaars. „Het zou toch een enorme vooruitgang zijn als alle mensen zich goed gedragen?” zegt mevrouw Lin enthousiast. Lin, een vrouw van dertig met een paardenstaartje, is manager in een restaurant waar ze Chinese hotpot serveren, een n pittig soort vleesfondue. Samen met haar personeel eet ze nog even wat voordat het restaurant opengaat voor de lunch. Zij ziet alleen maar voordelen. China zou een van de veiligste landen ter wereld worden, veel veiliger dan de VS. „Als China ervoor weet te zorgen dat alle mensen het goede doen, dan denk ik dat de rest van de wereld zo’n systeem ook graag van China wil overnemen.”Want, zegt Lin, „dan is er nooit meer terrorisme”. Terrorismebestrijding is één van de argumenten waarmee de regering het verzamelen van persoonsgegevens rechtvaardigt. Zo vreest de Chinese overheid aanslagen door Oeigoeren, een overwegend islamitische minderheid uit het westelijke Xinjiang die onder meer via heropvoedingskampen wordt gedwongen tot assimilatie. Onlangs maakte The New York Times aannemelijk dat de overheid gezichtsherkenning gebruikt – onder meer in Hangzhou om Oeigoeren te kunnen identificeren en volgen. Oeigoeren lijken meer op Turken dan op Chinezen, en zijn relatief makkelijk te onderscheiden. Als ergens eerst één Oeigoer woont, en er komen binnen twintig dagen zes Oeigoeren naar die buurt, krijgt de politie daar automatisch een seintje van, schrijft de krant. Volgens eerdere berichten verplicht China ook met name Oeigoeren bloedmonsters, vingerafdrukken en DNA af te geven voor een nationale databank. China verandert steeds meer in een surveillancestaat. In 2017 ging 6,1 procent van het nationale budget naar interne veiligheid. Dat is zo’n 20 procent meer dan wat China aan defensie uitgeeft. De verschillende surveillancesystemen kunnen het sociale kredietsysteem steeds meer voeden. Het kredietsysteem kan op zijn beurt weer input leveren aan de surveillancesystemen. Volgens een rapport uit 2018 van Rogier Creemers, universitair docent aan de Universiteit van Leiden, gaat het bij het sociale kredietsysteem voorlopig nog om een scala aan initiatieven die nogal van elkaar verschillen. Er is nog geen volledig geïntegreerd en gestandaardiseerd systeem van sociale controle dat in het hele land hetzelfde werkt. Maaltijdbezorger Gui Herui, een 30-jarige maaltijdbezorger van de firma Heb je Honger, eet in Hangzhou op een stoepje naast zijn blauwe bezorgbrommer al smakkend en met open mond een pannenkoek met Chinese bosuitjes. Gui weet zeker dat de politie via de camera’s die overal boven de weg hangen alles kan zien. De politie weet of hij door rood rijdt, ze zien het als hij niet voor een zebrapad stopt. „Als je je boete niet op tijd betaalt, heeft dat invloed op je sociale kredietscore”, weet hij ook. „Ze waarschuwen je dat je dan ook een strafblad krijgt.” Hij stopt altijd voor rood, zegt hij. „Maar dat is vooral omdat ik geen dodelijk ongeluk wil krijgen.” Dat de politie hem via de camera’s voortdurend in de gaten kan houden, vindt hij geen probleem. „De overheid heeft toch al toegang tot al je informatie”, zegt hij. Een hoogleraar aan de universiteit van Zhejiang in Hangzhou, gespecialiseerd in financiële kredietregistratie en in innovatie, maakt zich wel enige zorgen over de privacy, maar is ook geen principieel tegenstander van het systeem. Hij gelooft alleen niet dat het al volgroeid is. In een eerste informeel gesprek is hij fel over hoe de plaatselijke overheid over zichzelf loopt op te scheppen. Hij tikt geïrriteerd op een goudkleurige folder van de gemeente. Daarin staat wat er de afgelopen vijftien jaar allemaal al is gebeurd om het sociale kredietsysteem in Hangzhou te vervolmaken. „Gewoon gebakken lucht”, briest hij. „In feite willen de verschillende instanties die nu al data verzamelen die gegevens helemaal niet met elkaar delen. Iedereen houdt zijn eigen informatie voor zichzelf.” Een ander probleem is volgens hem de ordening en kwalificatie van data. Hoe bepaal je iemands kredietscore precies? „We zijn er nog helemaal niet uit hoe je zoiets zinnig kunt doen.” De professor weet heel goed dat de autoriteiten hem zijn kritiek op het sociale kredietsysteem niet in dank zullen afnemen – reden ook om zijn naam hier achterwege te laten. In een tweede, officieel gesprek heeft hij zich herpakt. Nu houdt hij zich aan de officiële lijn: ze zijn in Hangzhou hun tijd ver vooruit, of dat maar in de krant mag. Zelf gebruikt hij trouwens geen sociale media en hij betaalt nooit met zijn mobiele telefoon. „Ik heb er geen enkel vertrouwen in dat de privacy in China goed beschermd is”, geeft hij als reden. „Voor je het weet liggen al je data op straat.” Ook data waar eigenlijk alleen de overheid naar zou mogen kijken. Openbare schandpaal Een van de deelnemers aan het diner met de hoge ambtenaren laat een provinciale nieuwssite zien op zijn mobiele telefoon. Er staan pasfoto’s op van mensen met een soort rooster van kippengaas voor hun gezicht. Je kunt lezen hoe ze heten en waar ze precies wonen. In rood staat tot op de komma nauwkeurig het bedrag dat ze nog moeten afbetalen. De rechtbank heeft hen veroordeeld tot terugbetaling en hun persoonsgegevens openbaar gemaakt. Akelig, zo’n openbare schandpaal? Dat vindt eigenlijk niemand. Juist door deze gegevens openbaar te maken waarschuw je gezagsgetrouwe burgers tegen oplichters met slechte bedoelingen. Sinds juni 2018 publiceert de nationale bank van China samen met een overheidscommissie elke maand een lijst van mensen die zich misdragen hebben. Je kunt er al op komen als je hebt gerookt in de trein, of als je verboden spullen hebt meegenomen in het vliegtuig. Meneer Zhou vertelt dat kinderen van ouders die op de lijst staan niet langer naar een dure privéschool mogen. Hij werkt voor een overheidsbedrijf dat als een soort incassobureau probeert bedrijven en individuen hun schulden te laten aflossen. Op zijn glimmende houten bureau staat een Chinees vlaggetje. Hij vindt het geen punt dat onschuldige kinderen moeten lijden onder de fouten van hun ouders. „Als je dat niet zo zou aanpakken, dan hebben je straffen geen effect. Dan kun je de ouders niet echt raken.” Zhou vindt ook helemaal niet dat de overheid burgers hun vrijheid ontneemt door ze bijvoorbeeld te verbieden te vliegen. „Je bent nog steeds vrij, maar je hebt alleen geen recht meer om veel geld uit te geven. Dat recht heb je pas weer als je je schulden hebt afbetaald.” Hij vindt het goed dat er steeds meer data worden verzameld, zowel door de overheid als door bedrijven. Het helpt hem in zijn werk. Beroepsprocedures zijn overbodig, vindt hij. „Het gaat er door big data niet meer over of iemand het met ons eens is of niet”, legt hij uit. „Uit de data blijkt gewoon wat iemand goed of verkeerd heeft gedaan, punt uit. Dan is geen discussie meer nodig.”

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/06/14/chinese-surveillance-als-succesvol-exportproduct-naar-andere-regimes-a3963765

Wij hebben u in de gaten
‘China wil een systeem invoeren waarbij elke burger publiekelijk een score krijgt op basis van zijn moreel, politiek en financieel gedrag. Veel Chinese burgers vinden het best.

Door onze correspondent Garrie van Pinxteren

‘Een groepje hoge Chinese ambtenaren, onder wie een rechter, een politieman en een partijfunctionaris, zit in een aparte kamer van het restaurant. Ze maken deel uit van de bestuurlijke elite in Hangzhou, een welvarende, middelgrote stad in de buurt van Shanghai. In deze stad wordt een internationaal veelbesproken ‘sociaal kredietsysteem’ getest, waarmee de Chinese overheid gedrag van burgers kan belonen en bestraffen . De mannen laten zich het dure eten goed smaken, Franse rode wijn vloeit. De politieman schept op over alle pistolen, geweren die hij weet te gebruiken, en na nog een glaasje ook over kanonnen. Straks, als de Nederlandse verslaggever weg is, gaan ze nog een potje Mahjong spelen, wat bij wet verboden is. Van de Nederlandse verslaggever horen de mannen graag hoe er in Nederland over China wordt gedacht. Ze willen alles weten, maar laten zelf zo min mogelijk los. Hun naam willen ze absoluut niet in de krant. En de relevantie van vragen over het sociale kredietsysteem ontgaat hun. Zeggen buitenlandse media dat de overheid bouwt aan een almachtig surveillance-systeem dat burgers van al hun individuele vrijheden berooft? Nou, dat is dan voor rekening van de buitenlandse media, haha! Rood stoplicht In de documentaireserie Door het hart van China (VPRO) van Ruben Terlou en Maaik Krijgsman uit 2018 is te zien dat je in de Zuid-Chinese stad Shenzhen met naam en toenaam op een groot scherm naast een stoplicht verschijnt als je door rood loopt. Doe dat nog vier keer en je komt op een zwarte lijst. Zover is het in Hangzhou nog niet, ‘Onbetrouwbaar’
In twaalf Chinese steden wordt geëxperimenteerd met een ‘sociaal kredietsysteem’ dat gedrag beloont of bestraft.
Tot maart hadden ruim 13 miljoen mensen het stempel ‘onbetrouwbaar’ gekregen wegens schulden of ander wangedrag, volgens officiële cijfers. Ruim 20 miljoen keer is het iemand verboden een vliegticket te kopen, bijna 6 miljoen keer mocht iemand niet met de hogesnelheidstrein.
China exporteert de surveillance-technologie naar onder meer Venezuela. Komende week verschijnt hierover een reportage van correspondent Nina Jurna maar de stad is wel al sinds het begin van deze eeuw bezig met het opzetten van voorlopers van het sociale kredietsysteem. Mede daarom is het nu één van de twaalf modelsteden waar het systeem wordt getest. In 2020 moet het systeem landelijk zijn ingevoerd, bepaalde de Chinese overheid in 2014 in een beleidsdocument. Het systeem beoogt de kredietwaardigheid van bedrijven en individuen in kaart te brengen. Mensen met schulden mogen voor straf niet meer vliegen, niet meer met de hogesnelheidstrein en niet meer naar het buitenland. Hun namen en persoonsgegevens komen op een zwarte lijst die iedereen kan inzien. Lagere kredietscore Maar dat is niet het enige. Het systeem ziet ook toe op sociaal en maatschappelijk gedrag. Als dat ingaat tegen door de staat gestelde normen, krijg je een lagere sociale kredietscore. Gedrag wordt beoordeeld op basis van zo veel mogelijk data uit zo veel mogelijk bronnen. Wat iemand op internet zegt, doet en koopt, kan meewegen, ook camera- en geluidsopnamen in de publieke ruimte en gezichtsherkenning kunnen worden gebruikt. Steeds meer instanties en bedrijven verzamelen informatie op steeds meer plekken. Je kunt alleen een treinkaartje kopen als je je identiteitsbewijs laat zien, en voordat je in de trein stapt ben je al een paar keer gefotografeerd. China werkt ook aan een database voor stemmen, zodat mensen via hun telefoongesprekken kunnen worden geïdentificeerd. Het streven is een alomvattend, geïntegreerd systeem waarbij iedereen individueel punten verdient of kwijtraakt. Moet het individu niet beschermd worden tegen een al te machtige overheid? Moet de overheid het belang van privacy niet meewegen? De hoge ambtenaren in het restaurant zien het punt niet zo. Wat nodig is, zeggen ze, is zo veel mogelijk controle op burgers en bedrijven. Dan is er zo min mogelijk ruimte voor oplichting. Dan is de kans dat er in Hangzhou chaos ontstaat zo klein mogelijk. En als er orde heerst, hebben zij hun werk goed gedaan. Verrassend genoeg zijn veel burgers het daarmee eens. Velen hopen dat het sociale kredietsysteem China eindelijk afhelpt van alle oplichters en zwendelaars. „Het zou toch een enorme vooruitgang zijn als alle mensen zich goed gedragen?” zegt mevrouw Lin enthousiast. Lin, een vrouw van dertig met een paardenstaartje, is manager in een restaurant waar ze Chinese hotpot serveren, een pittig soort vleesfondue. Samen met haar personeel eet ze nog even wat voordat het restaurant opengaat voor de lunch. Zij ziet alleen maar voordelen. China zou een van de veiligste landen ter wereld worden, veel veiliger dan de VS. „Als China ervoor weet te zorgen dat alle mensen het goede doen, dan denk ik dat de rest van de wereld zo’n systeem ook graag van China wil overnemen. ”Want, zegt Lin, „dan is er nooit meer terrorisme”.

Terrorismebestrijding is één van de argumenten waarmee de regering het verzamelen van persoonsgegevens rechtvaardigt. Zo vreest de Chinese overheid aanslagen door Oeigoeren, een overwegend islamitische minderheid uit het westelijke Xinjiang die onder meer via heropvoedingskampen wordt gedwongen tot assimilatie. Onlangs maakte The New York Times aannemelijk dat de overheid gezichtsherkenning gebruikt – onder meer in Hangzhou om Oeigoeren te kunnen identificeren en volgen. Oeigoeren lijken meer op Turken dan op Chinezen, en zijn relatief makkelijk te onderscheiden. Als ergens eerst één Oeigoer woont, en er komen binnen twintig dagen zes Oeigoeren naar die buurt, krijgt de politie daar automatisch een seintje van, schrijft de krant. Volgens eerdere berichten verplicht China ook met name Oeigoeren bloedmonsters, vingerafdrukken en DNA af te geven voor een nationale databank. China verandert steeds meer in een surveillancestaat. In 2017 ging 6,1 procent van het nationale budget naar interne veiligheid. Dat is zo’n 20 procent meer dan wat China aan defensie uitgeeft.

De verschillende surveillancesystemen kunnen het sociale kredietsysteem steeds meer voeden. Het kredietsysteem kan op zijn beurt weer input leveren aan de surveillancesystemen. Volgens een rapport uit 2018 van Rogier Creemers, universitair docent aan de Universiteit van Leiden, gaat het bij het sociale kredietsysteem voorlopig nog om een scala aan initiatieven die nogal van elkaar verschillen. Er is nog geen volledig geïntegreerd en gestandaardiseerd systeem van sociale controle dat in het hele land hetzelfde werkt. Maaltijdbezorger Gui Herui, een 30-jarige maaltijdbezorger van de firma Heb je Honger, eet in Hangzhou op een stoepje naast zijn blauwe bezorgbrommer al smakkend en met open mond een pannenkoek met Chinese bosuitjes. Gui weet zeker dat de politie via de camera’s die overal boven de weg hangen alles kan zien. De politie weet of hij door rood rijdt, ze zien het als hij niet voor een zebrapad stopt. „Als je je boete niet op tijd betaalt, heeft dat invloed op je sociale kredietscore”, weet hij ook. „Ze waarschuwen je dat je dan ook een strafblad krijgt.” Hij stopt altijd voor rood, zegt hij.

„Maar dat is vooral omdat ik geen dodelijk ongeluk wil krijgen.” Dat de politie hem via de camera’s voortdurend in de gaten kan houden, vindt hij geen probleem. „De overheid heeft toch al toegang tot al je informatie”, zegt hij. Een hoogleraar aan de universiteit van Zhejiang in Hangzhou, gespecialiseerd in financiële kredietregistratie en in innovatie, maakt zich wel enige zorgen over de privacy, maar is ook geen principieel tegenstander van het systeem. Hij gelooft alleen niet dat het al volgroeid is. In een eerste informeel gesprek is hij fel over hoe de plaatselijke overheid over zichzelf loopt op te scheppen. Hij tikt geïrriteerd op een goud kleurige folder van de gemeente. Daarin staat wat er de afgelopen vijftien jaar allemaal al is gebeurd om het sociale kredietsysteem in Hangzhou te vervolmaken. „Gewoon gebakken lucht”, briest hij. „In feite willen de verschillende instanties die nu al data verzamelen die gegevens helemaal niet met elkaar delen. Iedereen houdt zijn eigen informatie voor zichzelf.” Een ander probleem is volgens hem de ordening en kwalificatie van data. Hoe bepaal je iemands kredietscore precies? „We zijn er nog helemaal niet uit hoe je zoiets zinnig kunt doen.” De professor weet heel goed dat de autoriteiten hem zijn kritiek op het sociale kredietsysteem niet in dank zullen afnemen –reden ook om zijn naam hier achterwege te laten. In een tweede, officieel gesprek heeft hij zich herpakt. Nu houdt hij zich aan de officiële lijn: ze zijn in Hangzhou hun tijd ver vooruit, of dat maar in de krant mag. Zelf gebruikt hij trouwens geen sociale media en hij betaalt nooit met zijn mobiele telefoon. „Ik heb er geen enkel vertrouwen in dat de privacy in China goed beschermd is”, geeft hij als reden. „Voor je het weet liggen al je data op straat .”Ook data waar eigenlijk alleen de overheid naar zou mogen kijken .

Openbare schandpaal

Een van de deelnemers aan het diner met de hoge ambtenaren laat een provinciale nieuwssite zien op zijn mobiele telefoon. Er staan pasfoto’s op van mensen met een soort rooster van kippengaas voor hun gezicht. Je kunt lezen hoe ze heten en waar ze precies wonen. In rood staat tot op de komma nauwkeurig het bedrag dat ze nog moeten afbetalen. De rechtbank heeft hen veroordeeld tot terugbetaling en hun persoonsgegevens openbaar gemaakt. Akelig, zo’n openbare schandpaal? Dat vindt eigenlijk niemand. Juist door deze gegevens openbaar te maken waarschuw je gezagsgetrouwe burgers tegen oplichters met slechte bedoelingen. Sinds juni 2018 publiceert de nationale bank van China samen met een overheidscommissie elke maand een lijst van mensen die zich misdragen hebben. Je kunt er al op komen als je hebt gerookt in de trein, of als je verboden spullen hebt meegenomen in het vliegtuig. Meneer Zhou vertelt dat kinderen van ouders die op de lijst staan niet langer naar een dure privéschool mogen. Hij werkt voor een overheidsbedrijf dat als een soort incassobureau probeert bedrijven en individuen hun schulden te laten aflossen. Op zijn glimmende houten bureau staat een Chinees vlaggetje. Hij vindt het geen punt dat onschuldige kinderen moeten lijden onder de fouten van hun ouders. „Als je dat niet zo zou aanpakken, dan hebben je straffen geen effect. Dan kun je de ouders niet echt raken.”

Zhou vindt ook helemaal niet dat de overheid burgers hun vrijheid ontneemt door ze bijvoorbeeld te verbieden te vliegen. „Je bent nog steeds vrij, maar je hebt alleen geen recht meer om veel geld uit te geven. Dat recht heb je pas weer als je je schulden hebt afbetaald.” Hij vindt het goed dat er steeds meer data worden verzameld, zowel door de overheid als door bedrijven. Het helpt hem in zijn werk. Beroepsprocedures zijn overbodig, vindt hij. „Het gaat er door big data niet meer over of iemand het met ons eens is of niet”, legt hij uit. „Uit de data blijkt gewoon wat iemand goed of verkeerd heeft gedaan, punt uit. Dan is geen discussie meer nodig.”

Advertisements

‘Europa kan volgende slag in datastrijd winnen’ @fd @eu #dataoorlog

Tags

Europa heeft de eerste slag om data verloren, zegt Elsevier-strateeg Alexander van Boetzelaer. Maar de toekomst zit niet in data, die zit in de analyse ervan. Geld is er niet voor nodig, wel samenwerking.

Van Boetzelaer: ‘Europa heeft de eerste slag gemist. Maar als je die grote techbedrijven niet hebt, dan ben je nog niet uitgeschakeld’.

Data zijn de nieuwe olie. De marktwaarde van grote dataverzamelaars als Facebook, Amazon, Alphabet, Alibaba of Tencent ligt straatlengtes voor op die van de grote oliemaatschappijen. Eén ding hebben ze gemeen: ze zijn niet Europees.

‘Grote financiers van wetenschappelijk onderzoek kunnen eisen dat de data vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en herbruikbaar zijn.’• Alexander van Boetzelaer, Elsevier

De achterstand van Europa als het om data gaat hoeft geen probleem te zijn, zegt Alexander van Boetzelaer, hoofd strategie bij Elsevier. Zijn bedrijf is één van de grootste aanbieders van data en analyse in de wetenschap en de medische wereld. In beide domeinen verwacht hij concurrentie van de techreuzen. Toch is hij optimistisch. Als Europa zich maar verenigt in het volgende strijdperk: de analyse van data.

De economie draait nu om data. Als je die niet hebt, wat heb je dan te bieden?

‘Europa heeft de eerste slag gemist. Maar als je die grote techbedrijven niet hebt, dan ben je nog niet uitgeschakeld. Je kunt de regels bepalen. Eisen stellen aan de kwaliteit van data, aan de herkomst. Is die betrouwbaar? Is de privacy gegarandeerd? Vergeet ook niet de algoritmes die op data worden losgelaten. Die nemen zelfstandig beslissingen. Komen die fair tot stand? Zijn ze te reconstrueren, of komen ze uit een black box?’

Hoe kan dat in het voordeel van Europa werken?

‘Europa kan een keurmerk introduceren. Daar moeten de Amerikaanse en Aziatische techbedrijven zich aan houden als ze hier zaken willen doen. Zo kunnen Europese bedrijven een inhaalslag maken.’

‘We moeten ook niet concurreren op data. Daar zit niet de waarde. We moeten concurreren op analytics.’

Maar de data zitten dan nog steeds bij de grote techbedrijven.

‘Dat is zo. Maar we moeten ook niet concurreren op data. Daar zit niet de waarde. Die zit in de analyse van data. We moeten concurreren op analytics.’

Heeft u een voorbeeld in gedachten?

‘Neem de automatisering van medische behandelplannen. De VS zijn daarin verder dan Europa. Apple, Google en Amazon zijn al bezig met analyse van medische literatuur in combinatie met patiëntendata. Ze werken samen met Amerikaanse ziekenhuizen. Hun verzameling “patiëntenlevens” groeit steeds harder.’

Patiëntenleven?

‘Dat is een dataverzameling van één patiënt. Zo drukken medische bedrijven de rijkdom van hun databestand uit.’

Amerikaanse techbedrijven concurreren toch nog niet op de Europese medische markt?

‘Dat klopt, we merken het nog niet. Maar het zal gebeuren. Ik waarschuw alvast. De heilige graal is het gepersonaliseerde medicijn, of de behandeling die op één uniek persoon is afgestemd. Daar heb je individuele patiëntendata voor nodig. In Europa is Philips er mee bezig, en Babylon Healthcare uit Engeland. Ook Elsevier stapt hier op kleinere schaal in. Maar in Europa willen we geen medische black box. We willen slimme systemen die aan de patiënt uitleggen waarom een bepaalde behandeling wordt gekozen.’

Deltaplan
In een Europees ecosysteem met veel medische data, kunnen Europese databedrijven de gewenste schaal bereiken en vooroplopen in de wereld

Hoe kan Europa hierin een voorsprong krijgen?

‘Door één uniform patiëntenbestand te creëren, waarbij elke arts op dezelfde manier informatie invult. De indeling en ordening van medische begrippen moet dan wel in elk EU-land hetzelfde zijn. In zo’n ecosysteem, waarin veel data beschikbaar komen, kunnen Europese databedrijven ook de gewenste schaal bereiken. Dan kunnen ze medische behandelingen ontwikkelen waarmee ze vooroplopen in de wereld. Bovendien zijn hun systemen dan gebaseerd op data die veilig worden bewaard, waarvan de herkomst bekend is, en die van erkende kwaliteit zijn. Dat is geen kernvaardigheid van de grote techbedrijven. Zij zien een extra stroom data, en daarmee een extra stroom advertentie-inkomsten.’

Dat klinkt als een mission impossible. Er zijn moderne ziekenhuizen die vlak voor de operatie een cd met patiëntgegevens laten ophalen door een koerier.

‘We zijn er minder ver vanaf dan we vaak denken. Dit vraagt niet om grote investeringen. Je moet mensen bij elkaar brengen. Afspraken maken. En zorgen dat het gebeurt. Er moet wel een zekere dwang achter zitten.’

Wat betekent dat: ‘een zekere dwang’?’

‘Grote financiers van wetenschappelijk onderzoek, zoals NWO in Nederland en Horizon 2020 in de EU, kunnen eisen dat de data vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en herbruikbaar zijn. Dat is het FAIR principe. In het medische domein kunnen verzekeraars, gesteund door de overheid, eisen stellen aan data-standaarden. Uiteindelijk zal dit leiden tot betere zorg tegen lagere kosten.’

Eindelijk eens een nuchtere, maar ook juiste analyse van het dataprobleem dat we kennen; vooral de geheimzinnigheid ervan maar ook de machtssleutel voor de toekomst. Waar China optimaal heeft geprofiteerd, kan de EU dus de inhaalslag gaan maken.

https://fd.nl/ondernemen/1305280/elsevier-is-strijdbaar-concurreer-niet-op-data-maar-op-analyses

Duitse politiek is failliet en Merkel blundert nu aan de lopende band @fd @eu #democratiegeruïneerd

Mutti, verzin een list voor Manfred Weber (Jeroen Segenhout, Brussel/fd, 24-6-19)

‘De Duitse bondskanselier Angela Merkel zal dezer dagen nog wel eens terugdenken aan haar keuze voor Manfred Weber. Op een grauwe novemberdag in Helsinki liep ze naar het stemhokje om zijn naam aan te kruisen als christendemocratische topkandidaat voor het voorzitterschap van de Europese Commissie.’

‘Merkel twijfelde aanvankelijk ook bij haar steun voor Weber. Ze heeft in het verleden geregeld haar aarzelingen uitgesproken over de wens van het Europees Parlement om een beslissende stem te drukken op de invulling van de meest prestigieuze baan in Brussel.

‘Maar Weber is een prominent lid van het CSU, haar Beierse coalitiepartner. Die zusterpartij wil Merkel niet te veel bruuskeren. Dat gold zeker in september vorig jaar, toen Weber zich kandideerde. Merkel moest destijds haar wonden nog likken van de strijd met Horst Seehofer, de voormalige partijleider van het CSU, over het migratiebeleid dat de Duitse regering zou moeten voeren.

Passages die laten zien hoe door en door verrot het Duitse kiesstelsel is en een anachronisme is geworden. En Merkel die haar houdbaarheidsgrens sinds de vluchtelingencrisis is gepasseerd. De EU zit nu met de gebakken peren.

https://fd.nl/economie-politiek/1305854/laatste-drama-voor-manfred-weber

Een ‘volks- of voorhoedepartij?’ @vrij_nederland #eeuwigdilemma #nieuwepolitiek @GL

Tags

De tomeloze ambitie van Jesse Klaver (Thijs Broer, Vrij Nederland, juli 19)

Hoe GroenLinks een marketingmachine in dienst van de leider dreigt te worden (Donderdag 20 juni)

Behendig bouwt Jesse Klaver GroenLinks om van een clubje goedbedoelende amateurs tot een geoliede campagnemachine, op weg naar de macht. Maar het botte afserveren van Kamerlid Zihni Özdil laat ook een andere Klaver zien.

‘De professionalisering van de partij die door Jesse is ingezet, was hoognodig,’ verklaart hij [Groot Wassink, fractieleider GL-Amsterdam] tegenover Vrij Nederland. ‘Dat heeft hij knap gedaan. Maar de partij is meer dan een campagnemachine. Het is in de eerste plaats een vereniging, gedragen door afdelingen en leden. Die kritiek hoor ik ook in het land. Er is nauwelijks debat meer in de partij, niet over inhoudelijke standpunten en ook niet over de koers. Bijvoorbeeld het plannetje om van GroenLinks een “brede volkspartij” te maken: wat betekent dat? Moet je dan als politieke partij zeggen wat mensen willen horen, of blijf je bij je kern en blijf je uitdragen wat je zelf vindt? Ik geloof niet in een brede volkspartij. GroenLinks moet een voorhoedepartij zijn. Wees niet bang voor electorale risico’s. Je zit in de Kamer in de fucking oppositie. Speel buiten, maak plezier!’

Ogenschijnlijk heeft Groot Wassink gelijk met zijn dilemma tussen linkse ‘voorhoedepartij’, die GL altijd al was, en Klavers ‘terugkeer’ naar het ouderwets klinkende en in principe tot verbindende brede volkspartij uit te groeien. Een dilemma aangezien oude begrippen ook weer oude fouten uit de politieke geschiedenis neigt te herhalen.

Natuurlijk wil Klaver de nieuwe communicatietechnieken, zoals Obama deed, ook inzetten in ons land om nieuwe aanhang te verwerven, maar dan zullen de internetmogelijkheden ook goed moeten worden ingezet zodat die oude term ‘volkspartij’ volledig wordt getransformeerd tot een verbindende partij van de 21e eeuw, dat zich niet richt op de verdwenen zuilen die in ons huidige netwerkmaatschappij niet meer kan functioneren.

Klaver heeft gelijk als hij de ongebonden en zwevende kiezers probeert te binden bij en weet betrekken op het politieke toneel, maar dus niet op de oude formule van volks[partijen die congresseren over verkiezingsprogramma’s met stemmingen waarin vleugels de stemmingen domineren. Als dat via een internetplatform verloopt. Waarin ieder GL-lid zijn eigen bijdragen kan aandragen en voorkeuren kan uitspreken.

Als de nieuwe aanwas via de roadshows van Klaver ook hun inbreng als ‘potentieel’ of ‘proef’-lid mogen leveren, dan wordt ‘de bevolking’ daadwerkelijk gelegenheid geboden tot inbreng en dat moet er ook een organisatiestructuur worden opgezet om die inbreng ook tot gelding te laten brengen.

Groot Wassink is vanzelfsprekend en terecht bang voor die oude begrippen die niet meer bestaan. In het VN-verslag en analyse of reconstructie wordt dat niet duidelijk. In plaats daarvan wordt teveel uitgeweid over dissidenten zoals Zihni Özdil, die natuurlijk zelf blunders heeft gemaakt door buiten iedereen om zijn actie tegen het leenstelsel te ondernemen, waarvan iedereen in de politiek – iedere partij – weet dat dat doodzonden zijn. Klaver kan met zijn ambitie om GL groot te maken geen andere route lopen dan deze, want hij maakt het juiste gebruik van de sociale media én bijeenkomsten die andere partijen laten liggen. De SP is het duidelijkste voorbeeld dat je jezelf dan de doodsteek toedient. Er zijn nooit ‘waardige’ opvolgers voor Jan Marijnissen gevonden en daarom loopt die partij nu volledig leeg. Geholpen door Forum dat even populistisch is als de SP, maar dan aan de andere zijde van het spectrum.

De route van GL sinds het aantreden van Klaver is de enige route die gevolgd kan worden met als motto: zorg ervoor dat de bevolking in den brede erbij betrokken wordt, want niemand behalve een elitaire rechtse jeugd bij Forum doet dat Klaver na. Als alle partij die route of strategie volgen is de Tweede Kamer ook niet meer nodig want dan heeft de hele bevolking inbreng via de digitale partijen die er dan zijn ontstaan. Weg dus met alle oude en archaïsche politieke partijen.

Hoe GroenLinks een marketingmachine in dienst van de leider dreigt te worden

Stelling: Introductie van Space Invaders zoals in Games bestaan in werkelijkheid niet! @trouw #gaming #spiegelsamenleving

Tags

Een interessant artikel in het Katern Letter & Geest (Trouw) op deze ochtend met een interview met de Italiaanse literator en filosoof Alessandro Baricco die vindt dat we onszelf mogen feliciteren met onze transparante wereld, vergeleken bij de voorgaande eeuw met alle gruwelen en oorlogen.

https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/668/articles/922509/70/1

In de slotzin van de openingspassage staat echter: ‘De omwenteling begon al in 1978 met een simpel, nu bijna vergeten computerspelletje: Space Invaders.’ Mijn vraag luidt met inderdaad de stroom aan sciencefictionfilms die de Hollywood-filmindustrie heeft afgescheiden in de loop der decennia, of hiervan ooit echt sprake is geweest, maar dat het nooit officieel bekend is gemaakt, of dat hier sprake was en is geweest van de fantasieën van regisseurs die hun creativiteit hebben kunnen botvieren. In dit laatste geval is er ook een algemene angst van buitenaardse invasies ontstaan, die nooit officieel en feitelijk weersproken zijn en die ook veel mist hebben laten neerdalen op onze planeet en er zijn blijven hangen. Dat is de eerste kanttekening.

De tweede is of er een zelfstandige ‘digitale beschaving’ bestaat naast een menselijke beschaving, waarover in het algemeen gesproken wordt. Want waarom wordt de eerstgenoemde een beschaving genoemd als het een product van de tweede, maar Alessandro s verwoordt het als volgt: ‘heb die naam gekozen, omdat de meeste apparaten van dit tijdperk zijn voortgekomen uit de logica en het mentale ontwerp van videogames. De pioniers van de digitale revolutie vonden spelletjes uit, dat was hun manier om te experimenteren met de mogelijkheden van computers. De genetische code van die videospelletjes heeft de digitale beschaving bepaald, vandaar mijn naam daarvoor: de Game.”

In de derde plaats is het leven een spel of Game volgens de regisseur die schertsenderwijs als volgt uitlegt hoe hij daaraan gekomen is: ‘Ik heb die naam gekozen, omdat de meeste apparaten van dit tijdperk zijn voortgekomen uit de logica en het mentale ontwerp van videogames. De pioniers van de digitale revolutie vonden spelletjes uit, dat was hun manier om te experimenteren met de mogelijkheden van computers. De genetische code van die videospelletjes heeft de digitale beschaving bepaald, vandaar mijn naam daarvoor: de Game.”

Er bestaat kortom een logica waarop deze gamingwereld ontstaan is en vervolgens ook sprake van een mentaal ontwerp van videogames. Dat het allemaal mentale constructies van programmeurs en ontwerpers zijn is volkomen duidelijk en helder, maar wat het zijn en blijven mijns inziens twee afgescheiden werelden, te weten een bezielde menselijke leefomgeving enerzijds en een technologische leef- en constructiewereld, die voortgebracht is door de technici van onze wereld. Wel twee als zodanig te ervaren en gekende realiteiten, maar de vraag is of er geen sprake is van een wezenlijk menselijke realiteit naast een door de mens zelfontworpen instrumentarium die alleen op aarde bestaat. Met al die scififilms zijn steeds meer mensen volgens mij gaan geloven dat de menselijk geschapen robotwereld een eigen identiteit heeft, wat volgens mij niet het geval is omdat er geen sprake is van zelfstandige opererende bezielde entiteit zoals de mens, maar alleen van geproduceerde apparaten door de mens, die daartoe de technische kwaliteiten in huis hebben om ze te bouwen.

In de vierde plaats en tot slot de voorspelling dat deze Game-wereld ook het beloofde land is, uitgelokt door de ludieke vraag: ‘Grappig: onze huidige beschaving begon als videospelletje?

“Ja, al wil dat niet zeggen dat het een vermakelijke, speelse wereld is; het betekent dat er gebruik gemaakt wordt van de logica van een videogame. Zo was de iPhone revolutionair omdat hij leuk was, omdat het een game was. Een telefoon was vroeger nuttig, maar niet leuk. U zult het zich herinneren: zo’n krakende draaischijf was niet grappig, die was niet om plezier van te hebben. Maar een smartphone is leuk, dat is net een spel. Je moet je moeder bellen en dat bericht komt op je af als een marsmannetje dat je moet doodschieten.

Ik heb deze kanttekeningen geplaatst omdat ik al lezend ontdekte hoe de maatschappij en het menselijk leven sterk worden bepaald door het denken van de Game-ontwerpers die mogelijk als symboliek is bedoeld om de bronkracht van het leven op deze wijze voor te stellen, een soort van nieuw scheppingsverhaal uit het bijbelse Genesisboek. Ik geloof noch in het een, noch in het ander. Maar dit treffende interview is wel een magistrale schets of spiegel van onze samenleving die wij zelf hebben opgebouwd.

Uittreksel van bepalingen rondom De Europese Unie [Burkens e.a. 365]

Tags

14.3.1 Bijzondere positie van het recht EU

‘Sinds inwerkingtreding Verdrag van Lissabon (1-12-09) wordt EU geregeld in 2 verdragen: VEU (constitutionele beginselen en de bepalingen van de instellingen en bepalingen betreffende gemeensch buitenlands- en veiligheidsbeleid) en VWEU (werking EU: materiële beleidsterreinen waarop EU actief kan zijn; inhoudelijke opvolger van EG-Verdrag; anders dan dat EG-Verdrag bevat VWEU ook een grondslag voor het optreden van Unie op terrein van strafrecht; in toenemende mate beweegt Unie zich op gebieden die traditioneel behoren tot de kern van nationale soevereiniteit: vreemdelingenrecht, strafrecht, begrotingspolitiek, maar wat het laatste betreft alleen in gedeelde verantwoordelijkheid vanwege de EMU-bepalingen). Daaraan is toegevoegd Handvest van de grondrechten EU dat dezelfde waarde heeft als de beide verdragen.

‘Aan basis van Eur samenwerking staan 3 organisaties: Eur Gemeensch Kolen en Staal (EGKS 1951), de Eur Econ Gemeensch (EEG 1957) en de Eur Gemeensch voor Atoomenergie (EGA of Euratom 1957).

Omdat de EEG in de loop der jaren ook actief werd op terrein die niet specifiek economisch waren, werd naam veranderd in 1986: EG; in 2001 ging AGKS hierin op. In 1993 werd per Verdrag van Maastricht EU opgericht. De Unie vormde een overkoepelende struct die 3 pijlers omvatte: 1. EG en EGA en vormde een supranationale rechtsorde. 2. Gemeensch buitenlands en veiligheidsbeleid. 3. Politiële en justitiële samenwerking van de lidstaten in strafzaken. Deze 2 pijlers vormden geen supranationale rechtsorde, maar werden in beginsel geregeerd door de ‘gewone’ regels v internationaal recht.

Met inwerkingtreding v Lissabon (2009) is pijlerstrictuur afgeschaft en zijn 3 pijlers opgegaan in 1 entiteit: EU. Ze werden samengevoegd met v/h 1e pijler, beide geregeld in VWEU als juridische autonome struct met eigen verdrag als juridische autonome struct met eigen verdrag gehandhaafd, een supranationale rechtsorde.

Het gemeensch buitenlands en veiligheidsbeleid wordt geregeld in VEU met serie uitzonderingen met overwegend intergouvernementeel karakter en dus en dus geen supranationale status.

Vervanging EG door EU geldt ook voor oude termen al EG-recht, gemeenschapsrecht of communautair recht, die zijn vervangen door EU-recht of Unierecht.

Het Unierecht is van grote betekenis voor de rechtspositie van burgers. Zowel bepalingen uit primair Unierecht (VEU, VWEU en Handvest en alg beginselen van Unierecht), maar ook bepalingen van secundair Unierecht (verordeningen, richtlijnen en besluiten) werken ook door in onze nationale rechtsorde en prevaleren boven alle nationale voorschriften. Ze kunnen zonder nadere uitwerking worden toegepast. Rechtstreeks werkende bepalingen van Unierecht kennen burgers niet alleen rechten toe, maar kunnen ook verplichtingen opleggen.

Het Unierecht onderscheidt zich wezenlijk van het ‘gewone’ internationale recht. De status vh ‘gewone’ internationale recht in de nationale rechtsorde wordt door het nat (const) recht bepaald. Op grond van Ned const recht geldt de interne werking en voorrang vh internationale recht krachtens, en binnen de grenzen van nationaal recht: ongeschreven const recht tezamen met art 93 en 94 Gw. Voor het Unierecht geldt de interne werking en voorrang echter los van het nationale recht, omdat de EU een zogenoemde supranationale rechtsorde vormt. Dat is een rechtsorde waaraan lidstaten definitief en onvoorwaardelijk bevoegdheden tot wetgeving, rechtspraak en bestuur hebben overgedragen. Voor zover het die overdracht betreft zijn de lidstaten in die supranationale orde opgegaan. De doorwerking van het supranationale Unierecht in de nationale rechtsorde is dus niet afhankelijk van het ‘groene licht’ van de nationale constitutie [aldus HR 2-11-04]. Nationaalrechtelijke bepalingen kunnen aan de werking vh Unierecht niet in de weg staan, ook niet als het grondwettelijke bepalingen betreft. Overigens dient benadrukt te worden dat niet alle staten de voorrang vh Unierecht ten opzichte van hun constitutie onverkort aanvaarden.

Wat deze laatste zin betreft wordt hier een duidelijke weeffout in het Unierecht zichtbaar. Er zijn in het verleden simpelweg te gemakkelijk bepalingen in het Unierecht opgenomen, die ook nationaal in de lidstaatparlementen niet goed be- of doorsproken zijn en ook geen zicht konden bieden op toekomstige nieuwe ‘regimes’ die zoals in het heden teveel populistische elementen in de gelederen hebben die te weinig ‘gevoel’ hebben met de ontstaansgeschiedenis van de EU. Dat mag een structurele weeffout genoemd worden die onherstelbaar is.

Daarvoor zullen steeds ad hoc politieke oplossingen moeten worden gecreëerd. Wat de laatste Europese Commissies (Juncker en Barroso) gemeenschappelijk hadden in hun beleidsvoering (van zo snel mogelijk alle resterende Europese staten op te nemen in de EU) volledig over het hoofd hebben gezien waren de huidige populistische regeringen die de euvele moed toonden tegen bovengenoemde Verdragsbepalingen in te gaan. Dat mag hen uiterst kwalijk worden genomen, want uit de praktijk sinds de vluchtelingencrisis van 2015 is gebleken dat op basis van groeiende moeizame verhoudingen binnen de Europese Raad besluitvorming met de dag moeilijker werd, zo niet onmogelijk werd gemaakt.

De volgende Commissie krijgt hiermee een loodzwaar programma om al die weeffouten tot een oplossing te brengen, wil de EU een redelijk functionerende Unie kunnen blijven.

[Bron: M.C. Burkens, H.R.B.M. Kummeling, B.P. Vermeulen en R.J.G.M. Widdershoven, Beginselen van de democratische rechtsstaat. Inleiding tot de grondslagen van het Nederlands staats- en bestuursrecht. [Wolters Kluwer, 8e dr 2017]

Het aparte, maar wel veelzeggende, ochtendnieuws van deze langste dag van 21 juni

Tags

Europa is zijn kompas kwijt (Arnout Brouwers, Opinie & Debat/de Volkskrant): Dankzij de overhaaste uitbouw van de EU met nieuwe lidstaten is het onmogelijk geworden het kompas gericht te houden.

Hans Borstlap: sociale zekerheid moet weer collectief worden (Elfanie toe Laer en Rik Winkel, Arbeidsmarkt/fd): Weer zoeken naar evenwicht tussen individualiteit en collectiviteit.

EU streeft nu naar klimaatneutrale economie in 2050 (Ria Cats en Jeroen Segenhout, Europa/fd): Ook veel te laat.

‘De Chinezen hebben zich in Venezuela als cowboys gedragen’ (Anouk Eigenraam, Handel/fd): De grote paradox van dit tijdperk, namelijk dat communisten zich even kapitalistisch gedragen als ‘die’ klassieke opponenten.

Een op de honderd wereldburgers is op de vlucht (Arend Clahsen, Nieuws in beeld/fd): Dat zijn de nieuwe kenmerken en feiten van deze wereld. Daar hebben populisten geen antwoord op.

Complexe onderhandelingen, zoals over onze pensioenen, zijn niet op te lossen met één strategie (Naomi Ellemers, Expert/fd): De complexiteit van vandaag en eigenlijk sinds de naoorlogse wederopbouw, is een exponentieel kenmerk van deze wereld en geen wonder dat laagopgeleiden het zicht kwijtraken.

Omstreden verkiezingen in Turkije nieuwe test voor zenuwen beleggers (Jeroen Groot, Buitenland/fd): De beleggers van deze wereld vormen de nieuwe zesde en onzichtbare macht.

Te druk op de vluchtheuvel (Corné van Zeijl, Beurs/fd): Zie vorig kenmerk.

Kapot (Column Sheila Sitalsing, Ten eerste/de Volkskrant): Het is een aanmodderende klasse van ‘ondernemers’.

Geen steun voor Weber als leider Europese Commissie (Marc Peeperkorn, Ten Eerste/de Volkskrant): Ons blijft nu erg veel ellende bespaard nu er geen tweede Juncker wordt verkozen.

Begint in Istanbul het einde van Erdogan? (Rob Vreeken, Ten Eerste/de Volkskrant): Aan iedere autocraat komt ooit een einde.

Campagne over levenseinde kiest de gulden middenweg (Ariejan Korteweg, Ten Eerste/de Volkskrant): Het kenmerk van het nieuwe (politieke) denken is de weg van de gulden middenweg.

Weinig animo voor het moetje van Snel over Europese vliegtaks (Dion Mebius, Ten Eerste/de Volkskrant): De Kamer is ook helemaal niet meer representatief vanwege de ééndimensionale denken aldaar, namelijk materialisten.

De kachel stoken met briefjes van honderd (Bard van de Weijer, Xander van Uffelen en Serena Frijters, Economie/de Volkskrant): Het blijft rommelen in de marge.

MH17 (Stevo Akkerman, vandaag/Trouw): Voor populisten als Baudet en Wilders is Poetin een bondgenoot vanwege hun eigen blindheid.

Nog steeds te veel gif in landbouw (Joop Bouma, vandaag/Trouw): Oude knelpunten zijn taai maar gaan wel ten koste van alles wat waardevol is. Onkruid vergaat dus aantoonbaar niet. Traditie en commerciële belangen woekeren voort.
‘Ik snap dat mensen voor eigen rechter zijn gaan spelen’ (Johan van Heerde, vandaag/Trouw): Oud tegenover nieuw denken.
Kerkfusie zorgt voor meer rekkelijkheid (Maaike van Houten, vandaag/Trouw): Iedere nieuwe eenheid brengt vooruitgang.

ChristenUnie en SGP uit elkaar (Europees Parlement, europa/Trouw): Oud tegenover nieuw denken.

Fed maakt zich op voor renteverlaging in zomer (Hans Nauta, economie/Trouw): Mondiaal economisch beleid dus want overal aan de orde. Daarmee is ons gerespecteerde pensioenstelsel theoretisch volledig achterhaald.

Landbouw kan bijen echt wel helpen (Koos Biesmeijer en Vincent Kalkman, opinie/Trouw): Natuurlijke regels van integriteit niet negeren en alleen dan komt het goed: alles met alles is verbonden.

Politiek Den Haag in de greep van rechterlijke ‘stikstofuitspraak’ (Bas Knoop, Bouw/fd): Politiek loopt hopeloos achterop het innovatieve en creatieve denken van de rechter.

‘Overheidsregels verergeren de mestproblematiek’ (Vasco van der Boon, Landbouw/fd): Zie vorig commentaar.

Dijsselbloem (OVV) heeft gelijk want onafhankelijke en zelfstandig orgaan moet adviseren over voedselveiligheid @bnr #controle-via-wettelijk-onafhankelijke-organen

Tags

OVV: ‘Zelfstandige club, niet de NVWA, moet adviseren over voedselveiligheid’
(Judith Laanen, BNR Vandaag, 20-6-19)

‘Er moet een aparte instantie komen die zelfstandig, los van de Inspectie voor de Volksgezondheid en de NVWA, signalen over voedselveiligheid bijeen brengt en daar advies over uitbrengt aan de minister. Daarvoor pleit Jeroen Dijsselbloem, voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. ‘De NVWA is zo druk met meer dagelijkse controle in de voedselketen en risico’s die we al kennen, waardoor nieuwe signalen te lang blijven liggen. Dat moet apart georganiseerd worden. Anders zijn we weer te laat.’

‘Denk dan aan opkomende risico’s door nieuwe handelsstromen of nieuwe manieren van het consumeren van voedsel, zoals rauw voedsel, zegt Dijsselbloem. De OVV concludeerde naar aanleiding van de fipronil-affaire dat er te weinig zicht op bedreigingen voor de voedselveiligheid is. Ook is de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit niet toegerust om nieuwe gezondheidsrisico’s te signaleren en ertegen op te treden. Het ontbreekt aan een gestructureerde manier van controleren waardoor mensen onnodig ziek worden. De Onderzoeksraad wijst ook op andere incidenten in de afgelopen jaren, zoals salmonella in gerookte zalm en fraude met paardenvlees.

https://www.bnr.nl/nieuws/gezondheid/10381490/dijsselbloem-ovv-zelfstandige-club-niet-de-nvwa-moet-adviseren-over-voedselveiligheid?utm_source=nieuwsbrief&utm_campaign=bnr-middag&utm_medium=email&utm_content=20190620

‘De aardbevingen vergen een crisisaanpak’ #trouw #groningergas

Tags

De aardbevingen vergen een crisisaanpak (Gert-Jan Ludden, opinie/Trouw, 20-6-19)

‘Met verbijstering aanschouwen velen de aanpak van de aardbevingsproblematiek in Groningen. Een slepende kwestie met duizenden gedupeerden. Het gestuntel van minister Wiebes en zijn voorgangers leidt slechts tot een juridisch steekspel, stroperigheid en ergernis, maar niet tot oplossingen.

‘Wat moet er dan nu gebeuren? In de eerste plaats moet de aardbevingsproblematiek niet als een economisch vraagstuk worden beschouwd, maar als een veiligheidsprobleem. Dit betekent dat de veiligheidsregio Groningen de regie moet overnemen en een taskforce aardbevingen moet samenstellen, waarin alle betrokken publieke en private partijen samenwerken. De aanpak van de crisis krijgt zo een ‘gezicht’.

‘De taskforce zal onvermijdelijk besluiten tot een generaal pardon voor de Groningers. Alle materiële schade aan de woningen binnen de aardbevingsgebieden moet worden vergoed. Ga ook ruimhartig om met de immateriële schade en bied nazorg aan hen met lichamelijk en/of psychisch letsel.

Dit klinkt (wederom) uiterst rigoureus, maar is dat niet want absoluut noodzakelijk. Allemaal ontwikkelingen die ons dwingen tot een totaal nieuwe wijze van politiek bedrijven. Anders gaan we onze ondergang tegemoet.

https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/666/articles/921413/22/2