‘Migratie legt een bom onder de EU. Met deze schijnoplossingen stelt Brussel de explosie nog even uit’ @tvheste @eu #bezinningnoodzakelijk #DDD

Tags

De spanningen en tegenstellingen lopen in de aanloop naar de Europese top over migratie alleen maar op. Maar al zal de grote kwestie waar alles om draait weer niet opgelost worden, een tekst waarmee iedereen het vege lijf kan redden is al in de maak.

Correspondent Europa tussen macht en verbeelding, Tomas VANHESTE, 22-6-18

Onder druk wordt alles vloeibaar, in de hoogste nood weet de Europese Unie altijd een compromis in elkaar te flansen. Al is het vaak met lapmiddelen die de mankementen niet echt verhelpen, de Europese wagen kan dan weer even voort.

Dat is wat ik doorgaans denk, wanneer doemprofeten voor de zoveelste keer de ondergang van de Europese Unie voorspellen. Ook nu we aan de vooravond staan van de Europese top van de Waarheid over de migratiekwestie.

Zeker, op een kleine week van het moment suprême lijken de spanningen en tegenstellingen alleen maar op te lopen en doen er alleen schijnoplossingen de ronde. Weinig kans dat de Europese leiders er écht uitkomen. Maar de bedachte schijnoplossingen zullen voldoende zijn om de mensen die het conflict voor politiek gewin opstoken in staat te stellen de overwinning te claimen.

De diepe tegenstellingen

Het zijn twee ministers van Binnenlandse Zaken die zout hebben gestrooid in een al jaren etterende wonde. Allereerst de Beierse CSU-leider Horst Seehofer. Hij heeft bondskanselier Angela Merkel een ultimatum gesteld. Tenzij zij op de Europese top een andere oplossing uit de hoge hoed tovert, wil hij aan de Duitse grens migranten terugsturen [Geen Schengen-schending dus want alleen migranten worden wrs digitaal herkend en teruggestuurd]  die eerder in een ander EU-land zijn geregistreerd.

Seehofer meent dat dit gerechtvaardigd is omdat ‘Dublin’ niet werkt. De basisregel is dat vluchtelingen asiel moeten aanvragen in het eerste EU-land waar ze voet aan de grond zetten. In praktijk proberen ze vaak door te reizen. En ze terugsturen lukt meestal niet.

In dit ‘Lexicon’ vind je uitleg over Dublin.

In 2017 diende Duitsland in totaal bijna 65.000  verzoeken in aan landen als Italië om asielzoekers terug te nemen. Maar daarvan hebben slechts een dikke zevenduizend tot daadwerkelijke terugkeer geleid.

Een Duitse Alleingang en de invoering van grensbewaking zouden de solidariteit en het vrije verkeer in de EU fundamenteel aantasten [onjuiste suggestie dus]

Daarom wil Seehofer ze met harde hand aan de grens rechtsomkeert laten maken. Voor Merkel is dat onacceptabel. Een Duitse Alleingang en de invoering van grensbewaking door Duitsland zouden de Europese solidariteit en het vrije verkeer binnen de EU fundamenteel aantasten. Als Seehofer wil doorzetten, zal ze haar njet uitspreken, wat waarschijnlijk tot de val van haar kabinet leidt en tot het einde de aloude alliantie tussen de CDU en de CSU.

Deze veronderstelde Duitse Alleingang van ‘Europese solidariteit en het vrije verkeer binnen de EU fundamenteel aantasten’ slaat nergens op want misleidend. Het is in deze analyse onduidelijk wat de Seehofer letterlijk gezegd heeft, maar als deze zinsnede wel als symboliek mag worden opgevat, dan er is geen sprake van strijdigheid van ‘solidariteit, noch van het vrije verkeer’ van burgers, aangezien het niet om EU-burgers gaat, want hooguit vluchtelingen met een tijdelijke verblijfsvergunning, en hen mag natuurlijk toegang tot andere lidstaten verboden en verhinderd worden.

En in deze zoveelste crisis is weigering gerechtvaardigd vanwege de overbelasting van de EU zelf door gebrekkige voorzieningen en trage administratie en toetsing. Maar Merkel heeft ongelijk aangezien zij blijkbaar de harde feitelijke realiteit niet ziet en interne partijpolitieke loyaliteit verlangt van de Beierse partijgenoten.

Dat moet haar maar duidelijk worden gemaakt, want zoals het hier geformuleerd staat is er eigenlijk niets aan de hand en is de tekst zo vaag dat er geen serieuze aandacht aan de Beierse jammerklachten besteed hoeft te worden, dan alleen een serieuze aanpak eigen van de gehele Europese Raad, waar binnen één dag besluiten moeten worden afgedwongen. Het gaat immers bij blijvende meningsverschillen of conflicten om een meerderheid in de slotstemming. Dat gezeur van/binne3n de EU-toppen is iedereen zat!

Seehofer speelt dit spel om de anti-immigrantenpartij Alternative Für Deutschland de wind uit de zeilen te houden in de aanloop naar de verkiezingen in Beieren dit najaar. Veel inhoudelijke redenen voor zijn blufpoker zijn er niet. De aantallen asielzoekers zijn in de EU in 2017 scherp gedaald, met 44 procent, in Duitsland zelfs met 70 procent, vergeleken met het jaar ervoor.

Het kan dus nauwelijks anders dan dat Seehofer geen andere uitweg zag dan Merkel maar eens het mes op de keel te zetten omdat zij anders in haar idealisme blijft hangen. Ideologische verblinding kun je dat noemen.

Zo dreigt verdeeldheid over deze kwestie de ongekroonde koningin van Europa ten val te brengen. Maar niet alleen in Duitsland, ook in de hele Europese Unie fungeert ze als splijtzwam. De Italiaanse regering bekijkt de kwestie precies omgekeerd als Seehofer. Niet de gebrekkige uitvoering van de Dublin-regel is het probleem, het is de regel zélf die van tafel moet. Want die legt een onevenredige last op de schouders van landen als Italië, waar de meeste vluchtelingen aankomen.

Neen, niet de ‘ongekroonde koningin van Europa ten val te brengen’, maar brengt zichzelf ten val.

Daarom pleit Italië al jaren voor herverdeling van asielzoekers over de EU-landen. Maar de discussie daarover zit muurvast door weerstand van vooral Oost-Europese landen.

Die situatie kan dus doorbroken worden door het mes op de keel van de Visegradlidstaten te plaatsen, want beter die populisten ‘tot redelijkheid’ dwingen op straffe van (straf- en tijdelijk)vertrek uit de Unie, dan een ‘tot het laatste moment knokkende’ Merkel die wel kan worden gedwongen tot souplesse. Dat is van de Oost-Europeanen niet te verwachten.

Ze zijn simpelweg te vroeg EU-lid geworden, maar maken het nu zichzelf onmogelijk door hun halsstarrigheid in de mening dat zij ‘ook’ recht van spreken’ hebben maar zij vergeten dat zij als nieuwe leiders onvoldoende kennis dragen van de westerse waarden. Dat moet hen nu dwingend worden duidelijk gemaakt en zo niet mogelijk: ontneem hen het stemrecht.

Rouwdouwer Matteo Salvini, de nieuwe Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken van Lega Nord,  is niet van plan zich bij deze patstelling neer te leggen. Zijn missie is ervoor te zorgen dat Italië niet langer het ‘vluchtelingenkamp van Europa’ is. Als de andere EU-landen weigeren migranten over te nemen, sluit hij gewoon de Italiaanse havens voor boten met vluchtelingen.

En laten we dus dat standpunt van Salvini ook als symbolisch beschouwen omdat de EU (vooral het noorden) tekort is geschoten en dus uit eigen beweging nu zorgen dat er sluitende oplossingen worden gevonden door Albanië als stabiele opvang te benutten zodat de Noord-Afrikaanse landen meer onderhandelingsruimte kan worden geboden. Laten we ons ook realiseren dat het vluchtelingenprobleem een mondiaal verschijnsel is waarin het gaat om miljoenen migranten. En ook in dat perspectief komt de EU er bekaaid vanaf met veel te weinig opvang. En sommige radicale oplossingen van totaal gesloten grenzen wreken zich op een later tijdstip wel. Maar laat de EU tonen, wellicht als enige in wereld, dat hier beschaving bestaat.

Schijnoplossing 1: Dublin versterken in plaats van afschaffen

Goed, dat zijn zo ongeveer de contouren van het conflict. Welke plannetjes zijn er in omloop om het tot een vreedzaam einde te brengen?

In haar zoektocht naar het compromis dat haar regering kan redden, vroeg Angela Merkel de voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk om in het weekend een informele bijeenkomst met enkele hoofdrolspelers  te beleggen. Hij weigerde, uit vrees dat een bijeenkomst met een deel van de club bij de rest kwaad bloed zou zetten. Daarna benaderde ze commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, die wel toehapte. Zijn kabinetschef Martin Selmayr maakte alvast een tekst waar de aanwezige regeringsleiders zondag hun tanden in kunnen zetten.

Lees hier een reconstructie van de totstandkoming van de minitop.

Lees hier de uitgelekte tekst.

Het is goeddeels het bekende werk. Uitbreiding van de Grens- en Kustwacht tot tienduizend man in 2020, om de Europese buitengrenzen te bewaken. Versterking van de omstreden samenwerking

Lees hier meer over de gevolgen van die samenwerking.

Wat wél nieuw is, zijn de voorgestelde maatregelen om te zorgen dat asielzoekers niet meer rondreizen door Europa. Als ze zich niet aan de verplichting houden in het land te blijven dat verantwoordelijk is voor hun asielaanvraag, kunnen ze sancties verwachten. Ook bepleit het document verscherpte controles op bus- en treinstations en vliegvelden.

Het zijn duidelijk pogingen om Seehofer tegemoet te komen. Maar in Italië werkten die juist als een rode lap op een stier. De Italianen vonden dat het plan er louter op gericht was een uitweg te vinden uit de kersverse Duitse crisis, in plaats van tegemoet te komen aan het morele appèl van Italië om solidariteit te tonen met de landen die de zwaarste lasten dragen.

Daarover had de tekst inderdaad niets nieuws te melden. Er stond weinig anders in dan dat de hervorming van ‘Dublin’ hoge prioriteit heeft en een ‘effectief solidariteitsmechanisme’ moet bevatten. Ideeën over hoe een uitweg te vinden uit de impasse ontbraken.

Reden genoeg om Martin Selmayr alsnog en met directe ingang te ontslaan uit zijn functie. Een kolossale blunder van Juncker persoonlijk om hem aan te stellen. Typische bureaucraat.

Schijnoplossing 2: ontschepingsplatforms in de regio

Ook in een andere gelekte tekst, de ontwerpconclusies

Lees hier die ontwerpconclusies. van de Europese top die 28 en 29 juni gehouden wordt, staat niets over herverdeling van asielzoekers. Behalve dan tussen vierkante haken een veelzeggend ‘p.m.  Dublin’.

Het is een harde waarheid: geen mens heeft een idee over een oplossing voor de al jaren slepende controverse over deze herverdeling.

Dit is geen ‘harde waarheid’, maar is zelfs een onwaarheid. De waarheid is dat binnen de Europese Raad en Commissie geen bobo een idee heeft, maar dat is logisch want loyaliteit en machtsbelang spelen daar de hoofdrol. Vraag het anderen van buiten dus om een zakelijke en realistische, maar vooral logische bestuurskundige oplossing te vinden. Dat kan binnen één dag als een gerenommeerd bureau wordt ingeschakeld, terwijl de Noord-Afrikaanse regeringsleiders bestormd worden met bezoeken vanuit de Commissie.

Dat levert natuurlijk geen resultaat op, maar dan is er bij de komende Euroverkiezingen van volgend jaar tenminste en motief om de verkiezingsprocedure van EU-Parlement en de Commissie ter discussie te stellen en niet vrijblijvend maar gedwongen op straffe van een absolute boycot van het electoraat bij die verkiezingen.

Uit de conceptconclusies die uit de omgeving van Raadsvoorzitter Donald Tusk komen spreekt opnieuw dat de EU alle troeven zet op het buiten de deur houden van vluchtelingen, zolang de EU-staten het niet eens worden over de verdeling.

Daartoe heeft Tusk ook een nieuw ideetje: ‘regionale ontschepingsplatforms’, waar de bokken van de schapen, de economische migranten van de echte vluchtelingen worden gescheiden.

Daar is de UNHCR voor beschikbaar en heeft daar zeker ideeën voor; al is het een bureaucratische organisatie. Uitgaan van het motto: ‘Niets is onmogelijk’ als het maar in zakelijk overleg gebeurt.

Daar zouden mensen uit op de Middellandse Zee onderschepte boten naartoe gebracht moeten worden. ‘Regionaal’, daar moeten we ons vermoedelijk Noord-Afrikaans bij voorstellen.

Het idee is: als ze weten dat ze toch teruggestuurd worden, zullen mensen de gevaarlijke tocht over zee niet maar aanvaarden, maar rechtstreeks naar deze centra gaan.

Het klopt dat het uitgangspunt ‘als ze weten dat ze toch teruggestuurd worden’ nuttig is en effectief uitgewerkt wordt. Dat is wel een noodzakelijke voorwaarde.

Maar waar moeten die eigenlijk komen? De tekst noemt geen landen, maar in de media circuleerde onder andere Tunesië.

Dat zal dus wel gaan blijken.

In 2017 liet Tunesië vluchtelingenkampen met geweld ontruimen. Op nieuwe kampen zit het land helemaal niet te wachten

Alleen: wil dat land dat zelf eigenlijk wel? Tunesië ontving tijdens de Libische burgeroorlog een miljoen vluchtelingen. Driehonderdduizend daarvan zaten in het Choucha-kamp in de woestijn nabij de Libische grens. In 2013 verliet de VN-vluchtlingenorganisatie UNHCR het kamp. Er bleven mensen wonen tot de Tunesische regering het in juli 2017 met geweld ontruimde.

Als de EU volhardt in haar traagheid en de cultuur van misverstanden en conflicten komen we er niet uit. Deze crisis kan dus het bestaansrecht van de EU bewijzen, maar verwijder iedere dwarsligger binnen de Europese Raad.

Lees hier een bericht van Al Jazeera over deze ontruiming. Op nieuwe kampen zit de Tunesische regering niet te wachten.

Lees hier waarom Tunesië en ook Egypte geen afspraken wil maken met de EU over de opvang van vluchtelingen in eigen land.

Fouten van uit het verleden gemaakt door de EU? Jammer dat het Europarlement geen instrument als een parlementaire enquête kent… alweer een weeffout.

Dat zei de Tunesische ambassadeur bij de EU nog eens luid en duidelijk tegen de Belgische krant Le Soir. ‘De vraag is enkele maanden geleden al gesteld aan onze regeringsleider tijdens een bezoek aan Duitsland, en ze is gesteld door Italië, en het antwoord is duidelijk: nee.’

Hij legde ook uit waarom: ‘Wij hebben de capaciteiten noch de middelen om deze asielcentra te organiseren. Wij lijden al veel door wat er zich afspeelt in Libië, wat overigens een gevolg is van een Europese actie.’

Deze vorige ervaringen kunnen nu worden omzeild door strafmaatregelen vanuit de EU tegenover de dwarsliggende lidstaten: bij weigering worden de subsidies bevroren en geïnvesteerd in deze nieuwe opvangkampen. Dan eens kijken hoe snel die weigeraars van kleur gaan verschieten.

‘Het is een weinig realistisch idee’, zegt ook de goed ingevoerde journalist Daniel Howden van Refugees Deeply aan de telefoon vanuit Lesbos. Daar ziet hij met eigen ogen dat dergelijke kampen ‘een sterke negatieve invloed hebben op de omgeving’.

Met de geijkte wijze van aanpak van de EU inderdaad weinig realistisch, maar met de geleerde lessen uit het verleden zal het beter moeten gaan. De verkiezingsuitkomst van volgend jaar zal de deugdelijkheid van de nu te nemen maatregelen ofwel bevestigen dan wel de onmogelijkheid van de EU bewijzen en een algehele boycot uitlokken.

Lees hier meer over Howden, ook gastcorrespondent.

Het zou betekenen dat Tunesië tienduizenden mensen moet opvangen. De meeste daarvan zullen geen recht hebben op asiel. Die moeten dus worden teruggestuurd naar de landen van herkomst, een nogal zware opgave.

Alleen een ‘extreme prikkel’ zou volstaan om de Tunesische of Albanese regering (ook dat land is genoemd, door de Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz) te overtuigen: heel veel geld voor Tunesië of de belofte van een EU-lidmaatschap voor Albanië.

Dit laatste zou bij wijze van uitzondering een gewenste benadering kunnen zijn maar wel gecombineerd met de eerder genoemde sancties ten aanzien van de bestaande dwarsliggers.

Van meer dan een kleinschalig experiment met Tunesië zal het niet komen, denkt Howden. Maar dat is genoeg voor Salvini om een overwinning te claimen. Hij kan dan de Italiaanse havens dichthouden voor reddingsboten van hulporganisaties en hen naar de ‘ontschepingsplatforms’ verwijzen.

Ook die hulporganisaties zullen tot bezinning moeten komen vanwege hun regels-ontwijkende gedragingen. Maar als idealisme en humaniteit gevraagd en noodzakelijk zijn, maar ongewenst bij de risico’s die genomen worden door mensensmokkelaars in te schakelen. Daarmee verliezen deze migranten hun recht op normale ‘dienstverlening door (sub-)overheden en worden die mensensmokkelaars ook gespekt en worden andere illegale activiteiten weer bevorderd.

Schijnoplossing 3: grenzen dicht

Op Wereldvluchtelingendag gaf de Syrische vluchteling en danser Ahmad Joudeh, afkomstig uit het verwoeste Palestijnse vluchtelingenkamp Yarmouk in Damascus, een indrukwekkende voorstelling voor het Europees Parlement.

Hier is een fragment te zien. voor het Europees Parlement.

Achteraf sprak ik met Europarlementariër Kati Piri (PvdA), die Joudeh had uitgenodigd. Tusks idee lost niets op, zei ze. Want wat doe je met de mensen van wie in de ‘ontschepingscentra’ blijkt dat ze wél recht hebben op internationale bescherming? Die zul je over de EU-landen moet verdelen.

Die mogen en moeten over het noorden worden verdeeld. Daaraan valt niet meer te ontkomen.

‘Dat is de crux’, zegt Piri. ‘Dat kunnen we al drie jaar niet oplossen. Dat het belangrijkste interne probleem van de EU – hoe nemen we allemaal onze verantwoordelijkheid? – nog niet is beantwoord in de concept-Raadsconclusies, maakt mij niet hoopvol dat er een oplossing komt.’

Dat argument ‘al drie jaar niet oplosbaar’ is ongeldig. Er zal nu een oplossing moeten komen om daarmee ook Merkel tot nuchterheid te dwingen. De ene strenge maatregel tegenover de andere, en laat haar dus maar merken dat zij geen zonnekoningin is.

Intussen is het de oplossing van de Horst Seehofers en Viktor Orbáns van deze wereld die de toon van het debat bepaalt: grenzen dicht. Een schijnoplossing, zegt Piri. ‘Als zij hun grenzen dichtgooien, zitten Italië en Griekenland met een probleem en dan is Schengen voorbij. Want dan gaat iedereen zijn grenzen dichtdoen. Dat betekent het einde van de Europese Unie zoals we die nu kennen.’

Hier wordt nogmaals de DENKFOUT gemaakt: Schengen is niet voorbij. Wij laten ons Merkels hersenkronkels opdringen: Schengen geldt alleen voor EU-paspoorten en voor niemand anders! Kortom: Wat is dit voor belachelijke denkfout die is sluipenderwijs is binnengedrongen bij de EU-bureaucraten en Commissieleden? Onbestaanbaar dat dit misverstand mogelijk is. Het is aldaar in de Raad en Commissie een papegaaiencircuit geworden. Men praat elkaar na omdat er geen kritisch of creatief denken meer mogelijk is. Dat blijkt nu de onverwachte bottleneck te zijn! Oplossing dus gevonden en nu de praktijk wijzigen.

Zover zal het niet komen, denk ik. Seehofer claimt de ideeën over het bestrijden van het doorreizen van asielzoekers als overwinning, Salvini zal nog wat morren over het gebrek aan solidariteit, maar presenteert de ontschepingsplatforms vervolgens als zijn grote zege.

Dit gekakel moet nu afgelopen zijn.

Dat het beide schijnoplossingen zijn en de roep om een gezamenlijke Europese oplossing nog altijd onbeantwoord blijft, is van later zorg. Zolang beide beeldbepalers maar politiek gewin kunnen halen uit het oppoken van de angst voor horden migranten.

Jaja, allemaal uitingen van oude politiek! Laat ze zo snel mogelijk worden weggestemd. Met politieke harken kom je nergens.

https://decorrespondent.nl/8421/migratie-legt-een-bom-onder-de-eu-met-deze-schijnoplossingen-stelt-brussel-de-explosie-nog-even-uit/614447081787-7f28c20c?utm_source=De+Correspondent&utm_campaign=a4e8881326-EMAIL_CAMPAIGN_2018_06_20_11_00&utm_medium=email&utm_term=0_d5461ddbe9-a4e8881326-87021481&mc_cid=a4e8881326&mc_eid=42c86ca054

Advertisements

‘Kiezers: politiek systeem in Nederland moet worden aangepast’ #telegraaf #staatscommissie

Tags

(de Telegraaf, 24-6-18)

AMSTERDAM – Driekwart van de Nederlanders vindt dat het politieke systeem in ons land moet worden aangepast. 35 procent opteert voor grote veranderingen, 40 procent voor kleine aanpassingen. Dat blijkt uit de wekelijkse peiling van Maurice de Hond. Hij legde de ondervraagden de suggesties voor die de commissie-Remkes eerder deze week opperde over het versterken van de democratie.

Vooral Forum voor Democratie, de PVV, 50PLUS en de SP zijn gebrand op veranderingen. Van alle ondervraagden zijn kiezers van deze partijen het meest te porren voor het rechtstreeks kiezen van de Eerste Kamer, het invoeren van een bindend referendum en het direct kiezen van de minister-president. Ook voelen zij in meerderheid voor het weer invoeren van de opkomstplicht.

Ook ik ben gebrand op veranderingen, maar ik kan me niet vinden in enige genoemde partij en ook niet in de ongenoemde! Daarom is voor mij het rechtstreeks kiezen van de Eerste Kamer alleen acceptabel als tussenoplossing; eindoplossing is afschaffing van de senaat.

En het direct kiezen van de minister-president is in feite al de praktijk en is dus overbodig als die verkiezingswinnaar het formatiespel goed (of zelfs voldoende) beheerst en zich niet laat wegspelen. Maar dat gebeurt alleen bij onervaren nieuwe spelers die ook geen ervaring hebben met onderhandelen.

Vrijwel alle ondervraagden (83 procent) vinden dat het moeilijker moeten worden voor Kamerleden om zich af te splitsen.

Een volkomen terechte wens en het zou zelfs in de kieswet moeten of kunnen worden opgenomen.

Remkes komt eind dit jaar met zijn eindrapport.

Met deze steekproef is dus bewezen dat de uitkomsten van staatscommissie-Remkes zinvol zijn en zelfs op prijs worden gesteld. Er bestaat grote behoefte aan wezenlijke hervormingen van het bestel. Dat mag de traditionele partijen VVD en CDA tot nadenken stemmen.

https://www.telegraaf.nl/nieuws/2211494/kiezers-politiek-systeem-in-nederland-moet-worden-aangepast?utm_source=t.co&utm_medium=referral&utm_campaign=twitter

 

Wel degelijk verkeren we in een ‘geüpdate’ vorm van existentiële crisis binnen de EU @CarolineGruyter @ThierryBaudet @eu #EuropeesHof #grondwettelijkdebat

Tags

Het voordeel van meerdere krantenabonnementen is dat er werk kan worden gemaakt van hele subtiele verschillen in ‘termenomschrijvingen’ van feiten en veranderingen daarin. Zo ging er een wereld voor mij open  – dat misschien een beetje overdreven is, maar het illustreert de heftigheid van het huidige leven – toen ik het volstrekt acceptabele en logische betoog van Caroline de Gruyter las over het gemakzuchtige gebruik van het begrip ‘existentiële’ crisis in EU-verband (https://www.nrc.nl/nieuws/2018/06/23/niet-elke-eu-crisis-is-existentieel-a1607683 ) en haar verzet daartegen. Punt gemaakt zou ik zeggen, maar dat blijkt vanuit andere feiten bezien niet geheel juist; voor mij althans! Dat moet worden toegelicht!

Want in ‘Populisten bepalen de grenzen in Europa’ (in Trouw, ook van gisteren: https://www.trouw.nl/home/populisten-bepalen-de-grenzen-in-europa~a89a6848/ ) waren – voor mij – nieuwe feiten te lezen, die mij tot de conclusie brachten dat er inderdaad sprake is van een noodzakelijke update van het begrip ‘existentiële crisis’:

  1. Het Hongaarse parlement heeft een wet aangenomen tegen organisaties die migranten helpen. De nieuwe Hongaarse minister van binnenlandse zaken Sandor Pinter zei eerder deze week dat ‘het Hongaarse volk terecht verwacht van haar regering dat die alles doet om illegale immigratie te bestrijden.’ Waarom is deze ontwikkeling in mijn ogen letterlijk bedenkelijk?

 

Omdat hieruit mag blijken dat de Hongaarse grondwet en gewone wet- en regelgeving niet alleen onvergelijkbaar zijn met name onze – dat ligt dus per lidstaat anders – eigen grondwet (met de bepalingen over de internationale rechtsorde [art. Gw 90] en goedkeuring van die verdragen (Gw 91), maar vooral lid 3 is interessant waarin het volgende vermeld of geformuleerd staat: ‘Indien een verdrag bepalingen bevat welke afwijken van de Grondwet dan wel tot zodanig afwijken noodzaken, kunnen de kamers de goedkeuring alleen verlenen met ten minste twee derde van het aantal uitgebrachte stemmen’).

 

Ik constateer dat over deze ‘noodzakelijke’ voorwaarden in Kamerdebatten nooit wordt gerept; en zeker Forum voor Democratie spreekt dus lichtzinnig of luchthartig en in mijn ogen ongrondwettelijk – lees: strijdig met de grondwet – over zijn wens om uit de EU te treden.

 

Onze grondwet verbiedt dat, maar geen enkele Kamerfractie durft daarover de kat de bel aan te binden, ofwel een debat daarover aan te gaan.

Met mijn constatering dat onze grondwet fundamenteel verschilt van de Hongaarse – en wie weet welke andere grondwetten nog meer… – dan hebben we te maken met een essentiële weeffout welke naar het mij toeschijnt, nog door niemand is ontdekt. Als lidstaten zo gemakkelijk wetten aannemen die volgens mij strijdig zijn met internationale verdragen (in dit verband de vluchtelingenverdragen), dan betekent dat óók met de bestaande Europese regelgeving.

 

Als ik gelijk heb in filosofische zin – en ik ben geen jurist – dan betekent dat ook het juridische fundament van de EU wankelt vanwege een leemte. Dus ontstaat er een nieuw probleem: de EU-wetgeving vertoont gaten die bij herstel ook weer een lawine van boosheid en woede over ‘Brussel’ oproepen. En zo komen we geen stap verder. Daarom noem ik deze tweede fase van de migratiecrisis een vorm van existentiële crisis omdat de EU klaarblijkelijk gemakkelijk kan worden opgeblazen door populistische lidstaten met hun afwijkende grondwetten.

 

Als ik gelijk heb dan betekent dat ook dat ‘wij’ als Nederlandse rechtsstaat – en nog steeds natiestaat, Baudet!)  beschermd zijn tegen lichtvaardige en luchtzinnige wijzingen in wet- en regelgeving. Als deze redenering klopt, dan verkeert de EU in serieuze problemen want wij laten ons te gemakkelijk uitspelen door willekeurige wensen en volkswijsheden, die nergens op gebaseerd zijn. En geen wonder dus dat in het verlengde van het voorgaande, de ene crisis de andere opvolgt.

 

Maar De Gruyter heeft wel gelijk dat de EU de facto niet op het spel staat want in het onwaarschijnlijke geval dat het Europese Hof hier ook niet uitkomt, dan resteert in de kern een praktische oplossing: de lidstaten die niet wensen mee te werken in het kader van de EU-richtlijnen, die vertrekken maar (met alle rompslomp vandien zoals de Brexit nu aantoont) of worden uitgesloten van besluitvormende vergaderingen binnen EU-toppen.

 

Dan gaat de EU ‘van de hoge snelheid’, dus als noordelijke EU-zone, alléén door. De keuze is dus aan die lidstaten die dwars liggen: ofwel meewerken, dan wel afhaken. En ons land hoeft zich geen zorgen te maken aangezien ons land in meerderheid de EU wil hervormen. Baudet kan dus met zijn beweringen en zelf georkestreerde monologen in de Kamerdebatten beweren wat hij wil, maar ze zijn een vorm van blufpoker.

 

  1. In ditzelfde kader nog een aanvullende opmerking over de nieuwe regering in Oostenrijk. “Ook Oostenrijk heeft een ultimatum gesteld: als er geen sterkere EU-grensbewaking komt, worden de binnengrenzen in Europa weer gesloten, zei de Oostenrijkse kanselier Sabastian Kurz.

 

Hij zei ook dat ‘wie Europa indeelt in goed en slechte Europeanen, er voor garant staat dat de EU uit elkaar valt’. Mijn conclusie is dat met dergelijke taal van nieuw aangetreden regeringsleiders ook weer duidelijk sprake is van een nieuwe vorm van existentiële crisis, omdat oude (verdrags)zekerheden zijn weggevallen en wij afhankelijk lijken te zijn geworden van nieuw aangetreden populistische regeringen. En die mogelijkheid van regeringswisselingen van lidstaten hebben de grondleggers in de fase van het Verdrag van Rome nooit kunnen voorzien.

 

Mijn antwoord aan De Gruyter is dan dat er wel gereageerd kan worden met de illusoire laatste strohalm van ‘het zal wel meevallen’. Maar daar staat dan wel tegenover dat er een schier grenzeloze tijd- en energieverlies/verspilling ontstaat vanwege (de actualiteit van) de eisen van CSU aan Merkel: extra nieuwe EU-toppen om deze migratiecrisis te beslechten.

 

Allemaal paniekvoetbal (want komende verkiezingen in Beieren), die wel duidelijk maken hoe wankel de hele Europese wet- en regelgeving, resp. richtlijnen zijn. En de VS zijn ons immers al voorgegaan met Trump, zoals de VS, maar dan nu in – voor mij – spreekwoordelijke maar nu negatieve zin, altijd op ons vóórlopen. Wát zal Brussel inmiddels spijt hebben over de groei van de EU van het afgelopen decennium in de vorm van nieuwe lidstaten, die zulke chaotische effecten heeft opgeleverd. De achtereenvolgende Commissies zijn blind geweest vanwege hun illusies van een toekomstig dominant Europees continent in de wereldorde en met name in de concurrentiestrijd tegen andere continenten.

 

Voor mij is de enige rechtvaardiging ten aanzien van deze huidige ontwikkelingen dat de EU dat Merkel nu feitelijk gedwongen door de omstandigheden (haar idealisme versus het realisme van overige regeringsleiders) wordt gedwongen om de hele juridische richtlijnenstructuur als ‘zwijnenstal’ te herzien en tevens een andere vorm van democratie te organiseren want het ‘ondemocratisch’ EU bestaat wel degelijk: omdat rechtstreekse invloed van EU-burgers niet bestaat maar is gedelegeerd aan de nationale parlementen (zo heb er ergens ooit in een revelante bron gelezen).

 

En dat betekent dus ook dat op die rechtstreekse manier geen inspraak bestaat in Europese aangelegenheden en dat als je wordt doorverwezen naar het eigen nationale parlement, je van het kastje naar de muur wordt gestuurd. Mijn conclusie is dus dat vanwege deze complexe organisatiestructuur (voor de burger dan, want voor lobbyisten staat de deuren wagenwijd open en ook dat wordt als onrechtvaardig gezien) er dus een ‘effectieve’ burgerdemocratie in de EU geen sprake is; via eigen nationale parlementen is onzinnig.

 

Waar nog bijkomt dat er een traditie bestaat van lidstaten die met elkaar aan het worstelen zijn als nationale belangen in het geding zijn (zie de strijd tussen Frankrijk -De Gaulle- en het VK in het verleden).

 

Die interne ruzies binnen nationale parlementen ten tijde van de 6 of 12 lidstaten betekent ook op een andere manier dat ze altijd verdeeld zijn geweest over de groei van de EU. En ik vermoed zelfs dat de positief en enthousiast ontvangen introductie van de euro in 2002 (dat we ons vandaag niet meer kunnen voorstellen) een uiting van hoop was dat al die ruzies uit het verleden tot een einde waren gekomen. Het kan verkeren!

 

  1. Weer terug naar Trouw. Het tweede aspect dat daarin genoemd wordt is dat de vertegenwoordiger in Brussel van de VN-Vluchtelingenorganisatie UNHCR spreekt van: “Het is geen crisis op basis van aantallen, het is crisis in politieke wil”. Dat is natuurlijk zonder meer juist, maar de EU lijkt wel al doende en sluipenderwijs te worden getransformeerd van een economische unie in een unie van ‘structurele sabotage’ vanwege in bovenstaande punten genoemde de snelheid waarin de nieuwe lidstaten mochten toetreden.

De ‘over’enthousiaste Commissies en lidstaten die daarin in het verleden hebben toegestemd (waarschijnlijk vanwege geopolitieke belangen – zelfs ten aanzien van frauderende en manipulerende Griekse regeringen in het verleden) maken het nu complex. Immers met ons inzicht ‘achteraf’ is het duidelijk dat die Commissies zich teveel heeft laten leiden en meevoeren door de ANGST voor de Russen die aan onze grenzen (zouden) staan.

Of de verleidingsmogelijkheden (lang leve het moderne leven met z’n algoritmische technieken!) via het nepnieuws die de Russen graag de EU insturen als nieuwe dimensie van manipulatie te hanteren, zodat zwakke lidstaten toehappen door de beoogde cadeautjes in de vorm van leningen om hun Europese schuldenlast af te lossen. En dit zijn geen complottheorieën aangezien Poetins loopbaan bij de KGB garant staat voor een degelijke expertise en het in zijn kraam te pas komt om het vroegere Groot Russische Rijk te verwezenlijken. Een wolf verandert dus niet op ‘toverslag’ in een schaap en blijft dus een wolf in schaapskleding!

De machtsbelustheid van grote mogendheden in het verleden (van vóór 1989) maakt van iedere ware vredespoging een illusie. De Europese Commissie dient zich dus niet met de grote beleidslijnen bezig te houden, maar alleen waakzaam te blijven voor interne (consistente regelgeving ) en externe gevaren (zoals cyberopties). En ik neem graag van De Gruyter aan dat de CSU-opstand niet zo heet is als opgediend, maar wel een potentieel risico inhoudt voor een blijvende tweedeling in de EU. Normativiteit versus populisme. Laten we scherp blijven!

 

‘Ook algoritmen maken fouten’, maar het kan ook niet anders want menselijke producten @trouw #KI #digitalesamenleving

Tags

Wees op je hoede, want ook algoritmen maken fouten (Marc Steen, opinie/Trouw, 23 juni 2018

OPINIE: Zelflerende algoritmen hebben niet de wijsheid in pacht, betoogt senior-onderzoeker Marc Steen van TNO. Kennis van onderliggende processen is cruciaal om te begrijpen waar het misgaat.

Dankzij het debacle met Cambridge Analytica en Facebook zijn we ons meer bewust geworden van het belang van online privacy en dataprotectie. Om die te waarborgen, is in mei de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) van kracht geworden in Europa.

Maar er is een veel groter probleem: het probleem van zelflerende algoritmen die op basis van stapels data allerlei conclusies trekken. Conclusies die we klakkeloos geloven, zonder uitleg. Hoogleraar psychologie Mark van Vugt roept in zijn wetenschapsrubriek op tot een debat daarover (Trouw, 2 juni). Dat debat is nodig en nuttig. Soms moet je een spade dieper graven.

Ook uit dit artikel blijkt dat het niet om ‘zelflerende’ algoritmen gaat – staat het hier wel zo geformuleerd -, maar om ‘lerende’ instructies die algoritme-programmeurs aan-/inbrengen. En bovendien kunnen algoritmen ook niet zelfstandig, in de zin van creatief, denken, want het gewone ‘gezonde verstand’ is een unieke menselijke eigenschap, niet ‘na te apen’ door machines en instrumenten van welke soort dan ook, en dus ook niet door robots en algoritmen. Die kunnen dat nóóit aanleren. Dát leerproces is kortom een intelligent proces dat alleen de mens beheerst omdat de mens hiertoe geboren is. Zijn ‘nieuwe’ uitvindingen in de zin van nieuwe verbanden kunnen leggen, is een kwestie van ‘technische begaafdheid’ die nooit voor algoritmen kan worden gedaan.

Van Vugt noemt een algoritme dat op basis van foto’s van gezichten criminelen van niet-criminelen zou onderscheiden. Twee hoogleraren van de Universiteit van Washington keken hier kritisch naar en leggen uit dat er een bias (vertekening) in het algoritme is geslopen door de foto’s waarmee het algoritme is getraind. Het algoritme is getraind met twee sets foto’s: politiefoto’s van veroordeelde criminelen, die nors kijken, en willekeurige foto’s van professionele websites, waarop de mannen glimlachen.

De genoemde ‘training’ is dus ook programmeurswerk! Of moet er worden gesproken over ‘programmeringswerk?

Het algoritme heeft dus geleerd om onderscheid te maken tussen nors kijken en glimlachen. Niet om criminelen te herkennen. Zo zijn er talloze voorbeelden van algoritmen die conclusies trekken. In de rechtspraak, in het vinden van werk, in het verkrijgen van een lening of hypotheek, in het kiezen van medische behandelingen. En dat zonder uitleg over het onderliggende proces. Zo kunnen we dat proces niet goed bekritiseren. Dat moet beter.

Mens en machine

Om beter te worden in het stellen van kritische vragen kunnen we drie begrippen gebruiken: agency, transparantie en accountability van algoritmen.

Agency (het vermogen om autonoom te handelen) gaat over de verdeling van macht tussen mens en machine. Dit is een glijdende schaal. Aan de ene kant staat de mens die de machine gebruikt als gereedschap. Het is dan cruciaal dat hij begrijpt hoe de machine werkt. Aan de andere kant van de schaal staat de machine centraal en is de mens verworden tot een tandwiel. Hij leest op zijn scherm wat hij moet doen en begrijpt er weinig van. Computer says no. Het lijkt mij duidelijk dat we geen tandwielen willen worden.

Begrijpen en uitleggen

Transparantie gaat over de mate waarin een algoritme inzichtelijk is. Kun je het begrijpen en uitleggen? Maar bedrijven of overheden willen of kunnen vaak niet vertellen hoe hun algoritmen werken. Dat kan zijn vanwege intellectueel eigendom of geheimhouding, maar het kan ook zijn omdat ze zelf evenmin begrijpen hoe hun (zelflerende) algoritme precies werkt.

Accountability gaat over het kunnen afleggen van verantwoording. Bijvoorbeeld over wat rechtvaardig of eerlijk is. Algoritmen gebruiken data uit de maatschappij. Daar komt nu eenmaal discriminatie voor en zo komt er (onbedoeld) discriminatie in de algoritmen terecht. Er zijn voorbeelden van discriminatie in de rechtspraak in de VS. Of over de mate van accuratesse. Algoritmen werken wel met grote getallen, maar maken fouten op individueel niveau. Zoals toen een politieagent rapper Typhoon onterecht staande hield (hij bleek niet-crimineel). In zulke gevallen heb je ook transparantie nodig.

Ik hoop dat we, als burgers en als consumenten, meer kritische vragen kunnen gaan stellen over algoritmen, en daarmee overheden en bedrijven dwingen om algoritmen te gebruiken die passen in een rechtvaardige samenleving.

Wat de kop van deze beschouwing betreft, is de titel ‘Ook algoritmen maken fouten’ onjuist vanwege de noodzakelijke voorprogrammering van de betrokken computers. Daarom luidt de juiste kop al concluderend: ‘Algoritmen maken fouten vanwege het doorlopend leerproces dat steeds bijgesteld wordt door de programmeringsmedewerkers.’

Het was dus een nuttig en inzichtgevend artikel waarvoor dank aan Trouw!

 

https://www.trouw.nl/opinie/wees-op-je-hoede-want-ook-algoritmen-maken-fouten~a4c1261b/

‘Achterhaalde retoriek’ dat overal speelt want vormen van oud denken @fd @eu #migratiecrisis #populisme #DDD

Tags

Voor muren moet Trump naar Europa kijken (JEROEN SEGENHOUT, Economie & Politiekfd, 23-6-18)

Nagenoeg niemand heeft het nog over het belang van een humaan migratiebeleid. Het ‘wir schaffen das’ van bondskanselier Angela Merkel uit 2015, toen 1,8 miljoen migranten illegaal Europa binnenkwamen, klinkt nu als achterhaalde retoriek. Op een bijeenkomst van Europese christendemocraten eerder deze maand in München – Merkel was nota bene het uithangbord – werd vooral gesproken over een verdere versterking van de buitengrenzen.

Voor humane migratie is ook géén ruimte meer in politiek filosofische (of ideologische) zin aangezien de EU (en ook wereldwijd) afgelopen jaren werden overstroomd en ‘overvallen’ door die (vooraf onvoorspelbare) vluchtelingenstromen. Daar is geen consistent en coherent beleid tegen opgewassen.

Daarom is de enige oplossing dat er onderscheid wordt gemaakt naar soorten vluchtelingen. Niet alleen de huidige economische en politieke vluchtelingen, maar nu ook metde  nieuwe categorie ‘van gebruikmakers van mensensmokkelaars’, die er goud geld aan verdienen. Die categorie is immers rijk genoeg om van die routes gebruik te maken. Die kunnen worden ondergebracht in de categorie tijdelijke verblijfsvergunning ‘met verplichte terugkeer’ als dat mogelijk is; na het bereiken van de staat van ‘veilige natie’, die door de VN wordt afgekondigd. Blijkt dat niet te werken, dan worden de praktische weeffouten hersteld. En wordt een plenair debat gevoerd in de VN als mondiaal brainstormplatform.

https://fd.nl/economie-politiek/1259241/voor-muren-moet-trump-naar-europa-kijken?utm_source=nieuwsbrief&utm_campaign=fd-ochtendnieuwsbrief&utm_medium=email&utm_content=20180623&s_cid=671

Als Oost niet inbindt, blijft Zuid stikken en wordt Noord gedwongen tot aanscherping van migratiekoers of –beleid @eu @LuukvMiddelaar @AsiaLeiden #verdeel&heers #eenheidbouwen #dehaagsestemming #DDD

Tags

,

Uitgaand van de nrc-column van Luuk van Middelaar ‘Als Oost niet inbindt moet Zuid slikken’(https://www.nrc.nl/nieuws/2018/06/22/als-oost-niet-inbindt-moet-zuid-slikken-a1607555 ), met als conclusie dat:

Als er geen deal komt, geeft Seehofer de politie in Beieren opdracht migranten tegen te houden, draait zo Merkels 2015-moment terug en velt de Duitse regering. Maar ook kan iets anders gebeuren: een alliantie tussen Salvini’s Zuid en Orban’s Oost. Hun cynische redenering: als we alle migranten weren, vluchtelingen incluis, is interne EU-solidariteit overbodig. Dan wint de lijn-Trump. Ook dat weet Merkel.

Met andere woorden, in dat geval laat de EU zich in de luren leggen door de drie ‘verdeel en heers’ staatslieden van dit moment: Trump, Poetin en Erdogan. Alle drie – ook genoemd in Van Middelaars vorige column – zijn er bewust op uit om de EU te torpederen via de versterking van anti-EU-populisten door de hele EU heen, om daarmee te voorkomen dat de EU de grootste en dominante macht ter wereld wordt. Daarom moet de EU gefrustreerd worden in haar groei naar vooral economische eenheid om de mondiale concurrentie te kunnen pareren. Zoals het aloude spreekwoord luidt: ‘Twee honden vechten om het been en de derde gaat er mee heen.’

Kortom, in dat perspectief komt de groei van het populisme – als lineair en ééndimensionaal gedachtegoed – goed uit in het drietal genoemde leiders – omdat iedere (poging tot) reparatie en voltooiing van de eenwording van de EU hen perfect uitkomt. Poetin wenst het herstel van de tweede machtspositie ter wereld en Erdogan de machtspositie in Voor-Azië en de Levant zoals het voorheen heette. En Trump tot slot is krampachtig bezig om die potentiële eenwording van de EU te dwarsbomen én te voorkomen omdat in dat geval het leiderschap van de VS voorbij is. Dat mag in zijn primitieve nationale denken niet gebeuren.

Vandaar mijn conclusie dat de ‘columnkop’ van Van Middelaar niet helemaal dekkend is. Alleen Oost en Zuid worden genoemd in dat wordingsproces (van een consistent migratiebeleid), terwijl mijns inziens Noord ook – en wellicht sterker – moet slikken. Als het de genoemde antikrachten het lukt om de EU uit te spelen, is de potentiele machtsstrijd tussen het mondiale kwartet Merkel, Trump, Poetin en Erdogan beslecht ten koste van de EU.

Let wel: mijn kritiek op de EU is fundamenteel en indringend, maar ik laat me de potentiële groei naar een evenwichtige en stabiele EU niet door de neus boren door het groeiende populisme, dat alleen maar kan roeptoeteren dat de EU het einde van alles betekent en dus afgebroken moet worden. Dat zijn in mijn visie bekrompen opvattingen van politieke pessimisten die zich onbewust laten meesleuren door de antikrachten in deze wereld vanuit hun angstgevoelens.

Mijn kritiek zal dus uitmonden in een blijvend schrijverschap via deze blogs (en mijn voornemen om al deze blogs te gaan bundelen en te publiceren) om de EU-burger wakker te schudden door vooral duidelijk te maken dat de bureaucratie in Brussel ‘niets’ heeft bereikt aan stabiliteit én consistent beleid die de EU zo nodig heeft om wáárlijk – in eenheid – te groeien; de oorzaak ligt volgens mij in een constant eenzijdig samengestelde en aangestelde pro-EU-gezinde oud-politici die Commissie op Commissie in Brussel hebben bevolkt.

Én aan de veel te gemakkelijk verlopen toetreding van nieuwe lidstaten. Geen greintje van gevoel hoe het publiek in alle lidstaten geïnformeerd én voorgelicht moest worden. En laat ik dan ook het naïeve geloof van de klassieke liberalen (van de VVD) maar aankaarten dat de bevolking zijn ‘eigen verantwoordelijkheid’ moet nemen om zich te informeren. Met dat simplisme schiet deze complexe wereld dus niets op.

En ook niet vanwege de eenzijdige selectie van pro-EU-fans tegen alle regels in zijn blijven functioneren als afgevaardigden vanuit de nationale lidstaten, terwijl de Commissieleden zakelijk zonder binding met de eigen nationaliteit moest functioneren. Politieke machtspelletjes hebben door de hele opbouw en geschiedenis van de huidige EU gespeeld en in die zin hebben wij de huidige chaos ook geheel aan onszelf te danken.

Mijn kritiek komt dus neer op mijn aangeboren optimisme dat de mensheid altijd moet blijven knokken en vechten om een vreedzame en rechtvaardige samenleving. En dat blijf ik dus doen, al moet ik alle bewijzen (blijven) verzamelen dat we met populisten als Wilders (ongrondwettelijk vanwege zijn ant-islambeleid) en Baudet (ongrondwettelijk vanwege zijn pogingen om NL uit de EU te laten treden; dat heb ik gisteren toegelicht in mijn blog & commentaar op #dehaagsestemming).

Zo, even mijn hart gelucht.

Nu de volgende opmerkingen.

Vanochtend heb ik het interview op radio1 beluisterd met Lily Sprangers van AsiacentreLeiden, waarin zij verdedigde dat Erdogan wel steeds sterk provocatief op de EU spreekt  of liever fulmineert tegen de EU als ondemocratisch etc. ect,. Maar dat de economische banden met de EU te belangrijk zijn en dat er dus – in mijn woorden – een pariteit aan wederzijdse belangen bestaat, zodat uiteindelijk het wel zal komen tot een toetreding EU.

In mijn visie is dat een achterhaalde en ouderwetse opvatting omdat het wel de rode draad vanuit de jaren zestig was bij de aanvraag van dat lidmaatschap, maar toen onder geheel andere omstandigheden, die natuurlijk geheel uit zicht zijn verdwenen. Met deze Erdogan valt simpelweg niet samen te werken omdat hij de baas over de EU wil gaan worden en met zijn karakterstructuur zal hij zijn pogingen en intenties ook nooit opgeven.

Dat leidt tot maar één consequentie, namelijk dat het EU-kandidaatschap definitief en zo snel mogelijk afgesloten moet worden. En wel op basis van de constatering dat de politieke cultuur in dat land in het geheel niet past bij de EU en daarmee de perspectieven op een lidmaatschap teniet worden gedaan. Gaat u Erdogan maar het leiderschap van het Midden Oosten veroveren zodat de nieuwe Alexander de Grote als reïncarnatie van die historische figuur kan opstaan.

Mijn vraag aan het LeidenAsiacentre (verwarrend met het omgekeerde twitteraccount @AsiaLeiden) is waarom er als denktank zo klassiek in oude en achterhaalde modellen wordt gedacht? Ik geef toe dat je als onderzoekscentrum ook rechtse hypothesen kunt onderzoeken maar gaan we in ons land ook naar onderzoekswerk toe (zoals in de VS) dat ‘vanzelfsprekend’ vanuit oude ideologieën onderzocht kán worden? Dan wordt er volgens mij aan normatieve wetenschapsbeoefening gedaan en dat vraag ik mij af hoe dat mondiale problemen zullen worden opgelost.

Dat is toch uiteindelijk het doel van wetenschapswerk: toetsbare waarheidsvinding via verificatie of falsificatie. En natuurlijk bestaan er tegenovergestelde ‘scholen’ binnen iedere wetenschapstak maar die hebben volgens mij alleen bestaansrecht zolang er geen communis opinio bestaat. Maar inderdaad, als die nooit zal kunnen ontstaan, dan blijft het werken met de tegenstellingen tussen de bestaande modellen (zoals de monetaire economie versus keynesiaanse?).

Of heb ik te lang geleden gestudeerd en zijn er andere wetenschapsnormen ontstaan? Wel een boeiende vraag voor mij die ik in de dagbladen nog niet ben tegengekomen. Ik zal de website gaan bestuderen!

Tenslotte spreek ik de wens uit dat ieder EU-overleg in de Kamer voorafgaande aan een komende top, op een prudente wijze wordt aangepakt, waarin de ‘rode draad’ van deze blog centraal staat, ook in verband met de toetsing der meningen en opvattingen. Dat levert in de oude politiek geen nieuwe inzichten (vastgeroest dogmatisme) op, maar wel in de nieuwe! En daar gaat het om!

 

‘Voor- én tegenstanders omarmen het referendumadvies van de staatscommissie’ #dehaagsestemming #politiek #staatscommissie

Tags

Ondanks Haagse eensgezindheid verwacht Rutte geen doorbraak in het EU-migratieoverleg. Maar wel in zijn poging om partijgenoot Jeanine Hennis VN-gezant voor Irak te maken. En voor- én tegenstanders omarmen het referendumadvies van de staatscommissie. 

Emilie van Outeren, nrc.nl, 22-6-18

EU-WINSTWAARSCHUWING: Voorafgaand aan de EU-top volgende week vindt zondag informeel overleg plaats in Brussel. Premier Rutte, die vandaag ‘EU-president’ Donald Tusk ontvangt, gaf alvast een winstwaarschuwing. Een grote doorbraak op migratie is niet waarschijnlijk. In de Tweede Kamer is wel brede steun voor het uitgelekte plan van Tusk om boten met migranten naar havens buiten de EU te brengen en daar de echte vluchtelingen te selecteren. Maar zoiets werkt alleen als Europese landen die asielzoekers dan ook perspectief bieden, als mensensmokkelaars en ngo’s er door worden afgeschrikt en als alle landen in de unie meewerken aan opvang en verspreiding. Niet de aantallen migranten, maar de politieke onenigheid veroorzaken de huidige impasse.

Grote doorbraken zijn in de EU op voorhand want per definitie niet mogelijk vanwege de eeuwige meningsverschillen die dus blijven bestaan. Maar dat is geen ramp omdat uit de ‘kruising’ van meningen en opvattingen de politieke innovaties ontstaan als ‘redelijkheid’ en ‘terzake kundige inbreng’ (waarbij geen populistische retoriek een rol kan spelen vanwege strijdigheid met de eis van kundigheid) worden aangehouden als kernvoorwaarde.

Maar als het Tusk lukt om zijn plan als uitgangspunt voor toekomstig beleid in beginsel geaccordeerd te krijgen, dan is dat al een grote winst. Daar kan de Tweede Kamer ook geen bezwaar tegen hebben aangezien dat conform de grondwet is: artikel 90 (Internationale rechtsorde) en 92 (Bevoegdheden volkenrechtelijke organisaties).

 Het wordt dus nu ook tijd om maar hardop uit te spreken dat het internationale verdrag dat de EU omvat geheel volgens de bestaande parlementaire voorwaarden is goedgekeurd (Verdrag van Rome) en dus ook niet meer teruggedraaid kan worden. Daarmee worden de tegen- en antigeluiden vanuit fracties als PVV en Forum voor Democratie zinloos en zelfs ongrondwettelijk (in de betekenis van strijdigheid met beginselen in de grondwet).

Het paradoxale hiervan is dat vanwege de vrijheid van meningsuiting (art Gw 7) en de parlementaire onschendbaarheid (art Gw 71) het de parlementariër vrij staat onzin te debiteren. Het zou dus een volgende staatscommissie voor grondwetswijziging (en dus niet deze commissie-Remkes) ook een einde wordt gemaakt aan ongrondwettelijke opmerkingen binnen de Tweede Kamer over de ‘afschaffing van de EU’, en in de praktijk het terugtrekken uit de EU. De EU is een feit, maar dat betekent niet dat bestaande EU-wetten en regelgeving niet aangepast kunnen worden. Volgens onze grondwet, die anders is dan de grondwetten uit de huidige lidstaten, kunnen alle nieuwbakken generaties van parlementariërs na de instemming met het verdrag van Rome, logischerwijs niet meer pleiten voor de afschaffing van de EU. Degenen die hiervoor pleiten hebben geen kennis of inzicht in de grondwet.

BANENCARROUSEL: De benoeming van Thom de Graaf (D66) als nieuwe vicepresident van de Raad van State moet aanstaande zijn, want Jeroen Dijsselbloem (PvdA) is te kennen gegeven dat hij geen kans maakt. Oud-Defensieminister Jeanine Hennis (VVD) is ondertussen in de race om VN-gezant in Irak te worden, meldt RTL Nieuws. De baan die Ad Melkert van 2009 tot 2011 had.

REFERENDUMFANS: In het gisteren door de staatscommissie parlementair stelsel uitgebrachte advies – “een bindend correctief referendum als uiterste middel zou de representatieve democratie kunnen versterken” – zien zowel tegen- als voorstanders van het bestaande referendum hun gelijk. Het kabinet, minister Kajsa Ollongren voorop, wordt gesterkt in het argument dat een raadgevend referendum dus de prullenbak in kan. De oppositie en hoogleraren zien het als motief om de senaat het huidige referendum juist te laten behouden, omdat het politiek het hoogst haalbare is. Voor een bindend referendum is immers, net als voor de meeste aanbevelingen van de commissie-Remkes, een grondwetswijziging met een tweederde meerderheid nodig. Een meerderheid die voor het referendum, een gekozen formateur, de mogelijkheid om wetten te toetsen aan de grondwet en veel andere voorstellen niet bestaat.

Het advies om het bindend referendum voor te stellen (onder nieuwe randvoorwaarden) verdient instemming en was niet op voorhand te verwachten. De staatscommissie verdient hiervoor blijk van hulde.

Het is, zoals de laatste zin aangeeft, niet waarschijnlijk dat in de toekomstige uitwerking van deze hervormingsplannen collectief door een grondwetswijzigingsprocedure heen zullen komen. En dus zullen volgende kabinetten moeten ‘sonderen’ voor welke deelplannen wel een tweederde meerderheid bestaat.

Alle hier opgesomde voorstellen zouden gemakkelijk moeten kunnen worden overgenomen, omdat ze in de praktijk al bestaan: de gekozen formateur bestaat eigenlijk al vanwege het voorrecht van de verkiezingswinnaar om het initiatief te nemen.

De instelling van een constitutioneel hof is dubieus omdat de rechters te formeel-juridisch ‘denken’ en ‘functioneren’ en de Staten-Generaal zelf die zelf de toetsing formeel dient uit te voeren, maar dat lukt in de praktijk noch door de Tweede Kamer want te gepolariseerd, noch door de Eerste  Kamer die te politiek is gaan functioneren en niet meer alleen rechtsstatelijk (rechtmatigheid, haalbaar- en uitvoerbaarheid) delibereert maar in de praktijk een doublure is geworden van de Tweede Kamer, waarvoor verwezen kan worden naar alle populistische uitlatingen (zie de argumenten hierboven al aangegeven).

 Geen Haagse oplossingen: Wat ons opvalt aan het tussenrapport – het definitieve verslag komt in december: 1. Veel adviezen zijn hetzelfde als die van de staatscommissies Cals/Donner (1971) en Biesheuvel (1985). En daar is toen (ook) niets van terecht gekomen. 2. De commissie, ooit op voorspraak van de VVD ingesteld om te kijken naar de ‘lastige’ Eerste Kamer, adviseert niet om deze af te schaffen. Wel kan constitutionele toetsing of een terugzendrecht de senaat verzwakken. 3. Waar de commissie ingesteld leek om het electoraal versnipperde land voor Haagse politici bestuurbaar te houden, richt deze zich veel meer op de vraag hoe de parlementaire democratie voor burgers representatief en waardevol blijft. In ‘Haagse’ oplossingen voor versplintering, zoals een kiesdrempel of het tegengaan van afsplitsingen, ziet de commissie niets. Ze constateert dat “een zekere mate van ‘rommeligheid’ inherent is aan een volwassen democratie”. Morgen praten Barbara Rijlaarsdam, Pim van den Dool en ik er met Lamyae Aharouay over door in aflevering 37 van onze podcast Haagse Zaken.

Een vergelijking met de staatscommissie Cals/Donner is mijns inziens minder zinvol aangezien de tijdsomstandigheden geheel anders zijn geworden en met name het publiek (electoraat) veel assertiever is geworden en juist die assertiviteit (populistisch of ‘echt’ en ‘zuiver’ denkwerk) ontbrak in voorgaande decennia in de publieke opinie.

Over het terugzendrecht bestaat verwarring, omdat het via parlementaire verslaglegging door de (geschreven) media nauwelijks duidelijk is wat er in de praktijk wordt gedaan. Eerder valt te denken aan het invoeren van een terugzend’plicht’ van de senaat, met de uitdrukkelijke motivatie waarom de rechtsstatelijke opmerkingen die door de senaat zijn gemaakt alsnog in de Tweede Kamer besproken dienen te worden.

WAT WIJ VOLGEN: Niet alleen het afschaffen van het raadgevend referendum kreeg gisteren een dubbelzinnig steuntje in de rug, dat geldt ook voor het schrappen van de dividendbelasting. Een arrest van het Europees Hof van Justitie stelt dat buitenlandse beleggingsfondsen gelijk moeten worden behandeld als binnenlandse beleggers. Het is niet alleen goed [waarom?] nieuws voor het kabinet, in het ergste geval kost het oordeel uit Luxemburg de schatkist 1,7 miljard euro, schrijft het FD. Slecht nieuws is er ook van de ‘klimaattafel industrie’. FNV, Greenpeace, Natuur en Milieu, provincies en waterschappen hebben ruzie met grote vervuilers van de industrie. Vooral de raffinaderijen zouden weinig willen weggeven. De deadline is over drie weken.

Zoals in de tekst aangegeven begrijp ik niet waarom het goed nieuws is voor het kabinet, want als ik het goed begrijp mag het schrappen van dividendbelasting geen doorgang vinden, want dat betekent een verschil met binnenlandse beleggers. En dat mag dus niet volgens het Hof en ik kan me dat juridisch voorstellen vanwege de afwezigheid van gelijkberechtiging.

                 QUOTE VAN DE DAG

“Er bestaan geen linkse of rechtse verlichtingspalen.”

[Honorair hoogleraar bestuurskunde Arno Korsten in NRC over de trend van raadsbrede akkoorden: in ongeveer vijftig gemeenten steunt de voltallige gemeenteraad een akkoord op hoofdlijnen voor de komende vier jaar.]

‘Buitenstaanders zijn amper gealarmeerd door het schurkengedrag van Denk’ #nrc @tomjanmeeus

Tags

Helaas zijn de trucs van Denk de toekomst (Tom-Jan Meeus, nrc.nl, 20 juni 2018 om 22:41, digitaal 21-6)

Toen ik een paar jaar terug op deze plek schetste hoe Denk een verslaggever in de val liet lopen, kwam me dit op strenge reacties van deskundigen te staan. Het stukje vertelde dat Jeroen Stans van BNR bij Denk was gaan informeren waarom de partij hem niet te woord stond toen de heren onder vuur lagen. Maar hun kalme gesprek sloeg ineens om toen partijleider Kuzu een cameraman wenkte: zodra hij werd gefilmd overlaadden ze Stans met verwijten.

Een valstrik, concludeerde ik. Maar Alexander Pleijter, docent internetjournalistiek in Leiden, schreef in De Nieuwe Reporter dat hij dit betwijfelde; hij kon moeilijk geloven dat een columnist zijn feiten checkt. Pas dit voorjaar werd een documentaire uitgezonden waarin te zien was dat het globaal ging zoals ik schreef.

Het voorvalletje met Pleijter was zo treffend omdat het een breder verschijnsel illustreert: buitenstaanders zijn amper gealarmeerd door het schurkengedrag van Denk tegenover (Haagse) verslaggevers.

Bij Denk is achterdocht het uitgangspunt, provocatie de huisstijl en omkering de standaard. Zodra de partij merkt dat ze kritische journalistieke aandacht krijgt, zetten haar politici en medewerkers verborgen camera’s en andere hulpmiddelen in tegen de betreffende journalisten.

In zo’n spiegelpaleis kwamen ook radioverslaggevers van De Nieuws BV (BNNVARA) terecht nadat zij lucht kregen van de operatie die zij woensdag onthulden. In de campagne voor de Kamerverkiezingen vorig jaar ontwierp het latere Kamerlid Farid Azarkan een banner met een foto en valse tekst van Wilders: ,,Na 15 maart gaan wij Nederland zuiveren.” Het idee was om hiermee online te adverteren: wie op de banner klikte, kwam op de website van de PVV terecht.

Het plan ging niet door omdat het partijbestuur vond dat het „te ver’’ ging. Maar toen Denk vernam dat De Nieuws BV het verhaal toch zou brengen, volgde de bekende respons: pal vóór publicatie bracht Denk een filmpje vol kwaadaardige suggesties over de verslaggevers.

Wat een cynisme. Eerst zinspelen op polariseren om het polariseren: de opvattingen van je tegenstander overdrijven. Daarna de feiten zoek maken met eigen ‘feiten’: een virtuele werkelijkheid uit eigenbelang.

En deze partij doet dit nu een jaar of drie, en het echte probleem lijkt me dat hun miezerige methoden gewoon werken: Denk behaalde uitstekende resultaten bij de verkiezingen vorig jaar en dit jaar.

Dat ‘Denk uitstekende resultaten behaalde bij de verkiezingen vorig jaar’ kwam ongetwijfeld door het feit dat deze praktijken onbekend waren bij het grote publiek – voor mij waren het geruchten op internet die ik dus nooit serieus heb genomen – en dat hun eigen achterban geen Nederlandse kranten leest, op de hogere ontwikkelde en zakelijke Turks-Nederlanders na (maar die stemmen waarschijnlijk ook geen Denk). Éen plus éen is twee.

Maar misschien komt het ook omdat te veel buitenstaanders de achterdocht, de provocaties, de verbasterde feiten en de valse tegenacties van Denk al te lang als niet erg alarmerend laten passeren.

Er was ook voor mij een persbericht van Nu.nl nodig om mij wakker te schudden en langs deze weg mijn actie te ondernemen, mijn blog te schrijven, zodat het nu aan de Tweede Kamer is welke gevolgtrekkingen zij neemt. Zoals ik dus gisteren schreef is het nu tijd om duidelijkheid te scheppen door middel van een fundamenteel debat om het vraagstuk nepnieuws nader te bespreken en over het nieuwe verschijnsel wat ik ‘politieke valsheid in geschrifte’ heb genoemd. Dat heeft dus ook niets (meer) met de vrijheid van meningsvorming te maken, aangezien het nu gaat om valse ofwel onjuiste beweringen; kortom liegen. Dat is in de politiek een doodzonde.

[Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.]

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/06/20/helaas-zijn-de-trucs-van-denk-de-toekomst-a1607426

‘Denk gaat weer een stapje verder, in het zwartmaken van zowel politieke tegenstanders als journalisten’ #dehaagsestemming #politiek

Tags

Denk gaat weer een stapje verder, in het zwartmaken van zowel politieke tegenstanders als journalisten. Gasbelasting moet burgers aan de warmtepomp dwingen. En D66 en de staatscommissie worden ingehaald.

Emilie van Outeren, nrc.nl, 21-6-18

DENK STRIKES AGAIN: Denk bereidde in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen een nep-PVV-campagne voor met banners waarin Geert Wilders in de mond werd gelegd dat hij Nederland zou “zuiveren”. Toen radioprogramma De Nieuws BV achter het initiatief kwam, kreeg het te maken met een preemptive strike van Denk: een video om de journalisten zwart te maken verscheen voor hun publicatie en er werd gedreigd met aangifte. Inmiddels geeft Kamerlid Farid Azarkan – die het brein achter het plan zou zijn, net als achter de trollencampagne van Denk – toe dat het plan bestond, maar dat het nooit de bedoeling was om het uit te voeren. Wel werden de banners online getest en zo gezien door ongeveer 11.000 mensen.

Het wordt dus wachten op het mondelinge vragenuur van komende dinsdagmiddag om de reacties vanuit de politiek aan te kunnen horen.

KLIMAATREKENING: De Klimaatwet is nabij, het Klimaatakkoord laat nog tot in ieder geval medio juli op zich wachten. Vandaag lekt via de Volkskrant uit hoe de ‘klimaattafel gebouwde omgeving’ onder leiding van Diederik Samsom wil forceren dat particulieren, bedrijven en woningcorporaties van het aardgas af gaan. In de komende twaalf jaar moet de energiebelasting op gas met 75 procent stijgen, terwijl die op stroom moet dalen, om zo de aanschaf van elektrische warmtepompen financieel aantrekkelijk te maken.

De ervaring leert dat de uitvoering van dit soort complexe operaties altijd anders gaan dan vooraf gepland. We gaan dus spannende tijden tegemoet.

STOFFIGE KROONJUWELEN: Het referendum is in de formatie weggegeven, je hoort nooit meer een D66’er over de gekozen premier en een districtenstelsel is ver weg. Hoe staat het met democratische vernieuwing, de raison d’être van de ruim vijftig jaar oude coalitiepartij, vroegen collega’s Pim van den Dool en Barbara Rijlaarsdam zich af. Dat blijkt, op landelijk niveau, vooral een theoretische exercitie. Kamerlid Rob Jetten reist het land door om met (besloten) clubjes partijgenoten over het onderwerp te discussiëren. Naast “een stukje analyse” moeten daar ook “concrete voorstellen” uit voortkomen, die zich grotendeels op lokaal bestuur richten. Maar bezorgde leden zien “regenteske” sentimenten tegen inspraak. “Nationale politici gaan zichzelf beschermen tegen de burger, maar verwachten wel dat de lokale democratie zich openstelt”, ziet ook hoogleraar politicologie Kristof Jacobs.

D66 kan zich dus gaan verheugen over het vandaag uit te brengen tussenrapport van de Staatscommissie.

OOK LOKAAL: Wat ook maar lokaal geregeld moet worden, zijn vuurwerkverboden. Tijdens het zomerse debat over de jaarwisselingsproblematiek zei minister Ferdinand Grapperhaus toe te gaan onderzoeken of gemeenten een plaatselijk verbod kunnen instellen, omdat VVD en CDA niet aan een landelijke ban willen. Een commissie die het kabinet adviseert over het experiment met ‘staatswiet’ adviseert ook meer lokale vrijheid, én een mogelijke verlenging van het experiment. Dat gaat volledig in tegen het coalitiecompromis.

Er blijft dus een eeuwig spanningsveld bestaan tussen nationaal beleid en gemeentelijke autonomie! Dat betekent dus constant maatwerk!

WAT WIJ VOLGEN I: Drie weken voordat de Eerste Kamer, op 10 juli, een streep door het raadgevend referendum zet, adviseert de staatscommissie onder leiding van VVD’er Johan Remkes de invoering van een correctief referendum. Hoe concreet die aanbeveling vandaag is moet blijken, Remkes presenteert slechts een tussenrapportage. Maar zijn commissie is voor dergelijke burgerinspraak en, zo bleek al eerder, voelt ook voor constitutionele toetsing, waarbij de rechter de rol van de Eerste Kamer zou kunnen overnemen.

Als dit de uitkomst van het eindrapport zal worden (rechter neemt de rol van de Eerste Kamer over) dan betekent dat een gestructureerde tegenwerking door de senaat, ofwel politieke sabotage. Waarom? Omdat de Eerste Kamer dan flink wat macht moet inleveren die sinds 2012 na het eerste kabinet Rutte I met gedoogsteun van PVV was ontstaan omdat er constante meerderheden via de senaat moest worden bewerkstelligd. De Eerste Kamer zal dus niet voetstoots akkoord gaan.

VOOR DE TROEPEN UIT: Twee adviseurs van die commissie, voormalig burgemeester Paul Scholten (VVD) en ex-senator Hans Franken (CDA), zijn nu al teleurgesteld over het advies en komen met eigen, veel vergaander voorstellen: verkiezingen in twee ronden, een gekozen minister-president en burgemeester. “Remkes stelt dat zijn commissie vooral haalbare hervormingsvoorstellen wil doen. Terwijl er om onze democratie gezond te houden echt meer nodig is”, aldus Scholten, die in Trouw klinkt als een ontevreden D66’er. Hoge verwachtingen over de uitvoering heeft hij niet, noch van zijn eigen plan, noch van dat van Remkes. “U weet hoe dat gaat met staatscommissies. De regering haalt eerst eens de helft van de voorstellen af en de Kamer haalt daar weer veel van af.”

Het enige positieve van dit tussenrapport zal blijken te zijn dat dit én het eindrapport ten eeuwigen dage gespreksstof zal blijven en nooit in een la verdwijnen omdat dat niet meer geaccepteerd wordt. De burger is mondig geworden en is op weg naar een krachtige tegenmacht. De burger die het parlement gaat controleren!

WAT WIJ VOLGEN II: De PvdA gaat, op verzoek van haar leden, aan GroenLinks en de SP vragen of zij een gezamenlijke lijst willen samenstellen voor de Eerste Kamer. Die kans is nihil. Lilian Marijnissen is minder geporteerd van het idee van linkse samenwerking dan haar voorganger en Jesse Klaver wil deze “wel inhoudelijk, niet organisatorisch”. En nu Asscher wat betreft migratie standpunten inneemt die voor Klaver reden waren om uit de formatie met rechtse partijen te stappen, is samenwerking op dat dossier helemaal onmogelijk.

Dit laatste is wederom het bewijs dat iedere partij vanuit eigen dogmatiek blijft redeneren, in plaats van te streven naar een nationaal, en dus het algemeen belang ondersteunend beleid. Maar dat leert deze generatie politici nooit. Vandaar dat hierin al een fundamenteel probleem ligt.

QUOTE VAN DE DAG

“Wat een cynisme. Eerst zinspelen op polariseren om het polariseren: de opvattingen van je tegenstander overdrijven. Daarna de feiten zoek maken met eigen ‘feiten’: een virtuele werkelijkheid uit eigenbelang.”

[ Politiek columnist Tom-Jan Meeus over de handelswijze van Denk tegenover journalisten, die veel buitenstaanders al te lang als niet erg alarmerend laten passeren.]

In de aanloop naar de verschijning van tussenrapport #Staatscommissie-Remkes Onderzoek naar Functioneren Parlementair Stelsel (dl4) @fd #politiek @tweedekamer #DDD

Tags

Kanttekeningen naar aanleiding van:

Versterk de Nederlandse democratie, neem ingrijpende maatregelen (Paul Scholten Hans Franken • Opinie/fd, 21-6-18)

Opinie | Paul Scholten, oud-burgemeester van Arnhem (VVD) en Hans Franken, voormalig vice-voorzitter van de Eerste Kamer (CDA) [deze partijachtergrond staat niet vermeld in deze krant, maar wel in Trouw van vandaag]

De kern van ons democratisch bestuur wordt belichaamd door een goed functionerend parlement. Maar met de voortdurende versplintering van de partijen in de Staten-Generaal, gebreken in het huidig stelsel en een groeiende scepsis van de bevolking over ons bestuur, dreigt onze parlementaire democratie zich tegen zichzelf te keren. Zij zal daarom versterkt dienen te worden. De vraag is hoe?

De eerste zin bevat geen objectief feit aangezien het om ‘ons’ bestaande democratisch bestuur gaat en die wordt door beide auteurs gekwalificeerd als ‘goed functionerend’, maar daarover verschillen de meningen intens. Er bestaat niet voor niets grote en belangrijke kritiek op ons parlement. Er had dus moeten worden geformuleerd: ‘De kern van een democratisch bestuur wordt belichaamd door een goed functionerend parlement, maar er dient wel onderscheid te worden gemaakt tussen een ‘goed’ en ‘optimaal’ functionerend parlement. Bij ons is – naar mijn opvatting – geen sprake van deze beide ‘beoordelingen’. Hooguit van ‘redelijk’ en ‘voldoende’. Anders uitgedrukt: Het functioneert maar daarmee is alles gezegd. Anders had onze parlementaire democratie zich ook niet ‘tegen zichzelf kunnen keren’.

Binnenhof

De Staatscommissie parlementair stelsel bezint zich op deze vraag en presenteert donderdag haar voorlopige plannen. Zij moet voorstellen doen om het parlementair stelsel te versterken en ‘toekomstbestendig’ te maken. Voorzitter Johan Remkes van de Staatscommissie pleitte eerder voor ‘haalbare’ voorstellen. Maar de vraag is of met ‘haalbare’ voorstellen wel voldoende kan worden bereikt om de gebreken en bedreigingen van het parlementair stelsel te kunnen ondervangen.
Het is een juiste waarneming dat de vraagstelling te voorzichtig is, te weten: *of met ‘haalbare’ voorstellen wel voldoende kan worden bereikt om de gebreken en bedreigingen van het parlementair stelsel te kunnen ondervangen*. Die vraag kan wat mij betreft aldus worden beantwoord: In genen dele is dat het geval. Het is onmogelijk om al de bestaande gebreken en bedreigingen te ondervangen. Dat kan alleen ondervangen worden door het stelsel fundamenteel op de schop te nemen.

Verkiezingen in twee ronden

Daarom stellen wij voor om voor de Eerste Kamer en de Tweede Kamer voortaan verkiezingen te houden in twee ronden: één ronde voor alle partijen en na veertien dagen een tweede verkiezingsronde voor de grootste zes uit de eerste ronde. Het belangrijkste democratische principe dat elke stem telt blijft in beide ronden behouden. Het principe van evenredige vertegenwoordiging blijft eveneens onaangetast. Dit in tegenstelling tot een kiesdrempel, waar uitgebrachte stemmen onder de drempel niet meetellen en evenredigheid wijkt. Invoering van een kiesdrempel moet daarom dan ook worden vermeden.

Natuurlijk had ik niet verwacht dat de Eerste Kamer zou worden afgeschaft, maar wat hier staat is al een verkeerd uitgangspunt. Er had moeten worden opgemerkt dat de huidige Eerste Kamer een pure doublure is van het beeld van ‘de overzijde’ en dat kan de bedoeling niet zijn; de discussie zal moeten worden gestart waarom de senaat die door Thorbeckes strot is geduwd omdat de Koning (II) ten tijde van de Grondwetswijziging van 1848 het absoluut (vandaar het absolutisme!) noodzakelijk vond om de ‘volkse’ Tweede Kamer door de Eerste Kamer te ‘temmen’.

Er was in zijn ogen een tegenwicht nodig en dat moest door grondwetsherziener Thorbecke geslikt worden. maar daarmee beweer ik ook dat dat archaïsche orgaan dat de senaat in ons land is, ook dient te verdwijnen, want een tijdverspillend en geldverkwistend orgaan alleen vanwege zijn bestaan.

En omdat deze opmerking de enige in dit artikel is dat ingaat op het inhoudelijk functioneren van beide Kamers, wijst dat al op een tekortkoming van dit tussenrapport. Met hetzelfde recht kan gesproken worden van een afwezigheid van bestaansrecht van de Eerste Kamer en een disfunctionerende Tweede Kamer omdat er alleen sprake is van voortdurend gehakketak en eindeloze ‘zwart-makerij’ van elkaar.

Ideologische tegenstellingen uit de negentiende eeuw staan nog steeds als richtinggevend voor de politieke cultuur van dit moment, maar het feit dat dié ideologieën niet meer bestaan (al denken de betrokken fracties van wel!), geeft duidelijk aan dat die Kamer alleen achterhoede gevechten aan het leveren is. Hoe kan dit worden opgelost?

In principe alleen door een nieuwe generatie van politici die alleen het algemeen belang in het oog hebben en met wetenschappelijke inzichten hun standpunten kunnen toetsen, maar wel met het besef dat iedere wetenschappelijke theorie ook zijn opponerende of tegengestelde scholen kent, maar toetsing aan de wetenschappelijke stand van zaken zou veel meer duidelijkheid en helderheid opleveren, dan de huidige eigen dogma’s die de meeste partijen hanteren.

Er dient met andere woorden een toetsing te bestaan tussen theorie en praktijk, waarmee vakgroepen van universiteiten kunnen worden ingeschakeld als klankbord in commissievergaderingen. Maar zoals de Kamer nu functioneert, zal het binnen enkele jaren ieder greintje gezag verliezen en zal eerder dan wij ons kunnen voorstellen het bestel ten onder zijn gegaan.

Democratie

Laat de belangrijkste bestuurders van het land door de bevolking gekozen worden

De enige acceptabele reden dat partijen, die niet tot de zes grootste behoren, moeten wijken is de noodzakelijke versterking van het parlementair stelsel. Alle elementen van ons stelsel worden versterkt: de coalitie, maar ook de oppositie en de regeringsfracties [zo wordt het natuurlijk bedoeld want de coalitie is identiek aan de regering; drukfout in de tekst dus]. Het specifieke geluid van een kleine partij kan in hechte samenwerking met een verwante zusterpartij of andere kleine partijen zelfs beter tot zijn recht komen.

Er wordt wel erg gemakkelijk gesproken over ‘Het specifieke geluid van een kleine partij kan in hechte samenwerking met een verwante zusterpartij beter tot zijn recht komen’. Dit is verre van een vanzelfsprekendheid vanwege het belang van profileringsdrift dat in de politiek kenmerkend is.

Toetsing aan Grondwet

Maak daarnaast toetsing van de wet aan de grondwet door de rechter mogelijk. Onze parlementaire democratie, ogenschijnlijk goed in de grondwet vastgelegd maar verre van onkwetsbaar, verdient onafhankelijke bescherming. Dat is nu zelfs verboden. In ons land kan een parlementaire meerderheid elke door haar gewenste maatregel, ook al heeft deze een ondemocratisch gehalte, tot wet verheffen. Niemand kan dat tegenhouden. Met alle opkomende ondemocratische signalen in de samenleving is verder uitstel van toetsing ongewenst.

Het lastige van onze grondwet is dat het abstracte beginselen (‘grondwaarden’) zijn die door iedere politieke beweging anders worden geïnterpreteerd. Daarom is de grondwet in de praktijk ook niets anders dan een compromissenfabriek waar zware strijd aan vooraf is gegaan. Multi-interpretabel dat dus op voorhand niet door een rechter kan worden afgesloten.

Zeker niet nu in deze tijden de trias politica door één (PVV) of meerdere (FvD?) partijen ter discussie wordt gesteld. In het huidige klimaat roept iedere besluit of stemming in de Kamer weerstand op en daar moet eerst fundamenteel naar gekeken worden. vandaar mijn stelling: zonder een diepgaande ‘doorlichting’ van de Tweede Kamer is geen wezenlijk herstel van het parlementaire bestel in ons land te verwachten.

Een ander lastig punt is dat onze grondwet onvergelijkbaar is met andere grondwetten binnen de EU. Alleen het Hof van de Rechten van de Mens in Staatsburg combineert alle nationale grondwetten.

Leg verder in de grondwet vast dat de koning ons staatshoofd is met het recht op informatie van de regering en het recht om aan te moedigen en te waarschuwen. De positie van de koning verdient meer duidelijkheid nu zijn laatste politieke recht – de benoeming van een (in)formateur – niet lang geleden door de Tweede Kamer is beëindigd, terwijl zijn feitelijke functie als staatshoofd nu nergens in de grondwet beschreven staat. Leg daarom zijn functie als onpartijdig sluitstuk van ons gehele bestel daarin vast. Zijn formele lidmaatschap van de regering kan hiermee beëindigd worden. Zijn huidige taken met bijbehorende onschendbaarheid en ministeriële verantwoordelijkheid oefent hij voortaan als staatshoofd uit.

Dit is alleen symboliek. Geen wezenlijke hervorming.

Verkiezing bestuurders

Voer daarnaast als algemene grondwettelijke regel in dat de belangrijkste bestuurders van het land rechtstreeks door de bevolking gekozen worden. Hierbij gaat het om de functies van minister-president, de commissaris van de koning en de burgemeester. De noodzaak tot versterking van de democratie kan namelijk het meest zichtbaar worden gemaakt door voortaan principieel de belangrijkste bestuurders van ons land rechtstreeks door de bevolking te laten kiezen. In heel Europa is dit al het geval. Dit past ook bij de roep van de bevolking om meer democratie. Democratie is niet voor bange mensen.

Alles hangt af van een nieuwe politieke mentaliteit in ons land want daar schort het aan.

Breng ten slotte de essentie van onze parlementaire democratie – de grondrechten en de hoofdzaken van ons bestel – onder in een korte grondwet van maximaal 25 artikelen. Hevel de overblijvende bepalingen over naar de gewone wet. De nieuwe grondwet kan zo als deel van het onderwijs het vernieuwde fundament van onze samenleving worden.

Deze opmerkingen zijn twijfelachtig wat betreft hun potentiële effect.

Met deze voorstellen zal de gevraagde toekomstbestendigheid van het stelsel beter kunnen worden bereikt.

Dit zijn de verwachtingen van de beide ‘buitenring’-deelnemers zoals die in Trouw worden genoemd. Maar zelf heb ik met mijn kanttekeningen hierboven al aangegeven dat er een meer diepgaande analyse van oorzaken en gevolgen noodzakelijk is. Met dit tussenrapport zullen we er nog lang niet uit zijn. Het spijt me.

[Paul Scholten, oud-burgemeester o.m. van Arnhem en/ Hans Franken, voormalig vice-voorzitter van /de Eerste Kamer en emeritus hoogleraar aan de Universiteit Leiden.]

https://fd.nl/opinie/1258785/versterk-de-nederlandse-democratie-neem-ingrijpende-maatregelen