‘Mooie’ omschrijving van verkeerd aangenomen wetgeving Staten-Generaal #senaat #rechtsstatelijkheid #prutswerk

Tags

,

Prutwet (Column Sheila Sitalsing, Ten eerste/de Volkskrant, 19-12-18)

Het is een griezelige gedachte dat we met prutwet­geving opgescheept kunnen worden (digitale titel)

(…) repte nijdig van senatoren die ‘zijn gezwicht voor een voortdurende lobby vanuit de advocatuur en de rechterlijke macht’, maar het was gewoon ‘echt een slecht voorstel’, herinnerde Ankie Broekers-Knol, VVD-senator en voorzitter van de Eerste Kamer, zich gisteren in NRC Handelsblad.

Waterdicht is het huidige systeem dus niet en weliswaar worden overal fouten gemaakt, maar laat de senaat niet pretenderen dat ze gegarandeerd slechte wetgeving tegenhouden. Dat slaat nergens op aangezien ook bij de staatrechtelijke controleur van de rechtsstatelijkheid kan falen. Weg met de senaat.

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/het-is-een-griezelige-gedachte-dat-we-met-prutwet-geving-opgescheept-kunnen-worden~b4d53357/

Advertisements

En vroeg iedereen zich af welk vaasje Mark Rutte nou precies bedoelde #dehaagsestemming

Tags

Terwijl VVD’er Klaas Dijkhoff tot politicus van het jaar werd gekroond, bereidde partijgenote Cora van Nieuwenhuizen zich voor op een zwaar debat. En vroeg iedereen zich af welk vaasje Mark Rutte nou precies bedoelde.

Jorg Leijten, nrc.nl, 18-12-18

HOOFDPIJNDOSSIER: Vandaag praat de Tweede Kamer met minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur) over Lelystad Airport en dat belooft een spannend debat te worden. De VVD-minister wil namelijk, tegen de afspraak met coalitiepartijen D66 en ChristenUnie in, ook maatschappijen die niet op Schiphol vliegen ruimte bieden op de nieuwe luchthaven. Eerder nog was de afspraak dat alleen maatschappijen die al op Schiphol vliegen naar Flevoland kunnen uitwijken. Daar dreigt de EU echter een stokje voor te steken, dus wil Van Nieuwenhuizen die afspraak openbreken. De VVD dreigt geïsoleerd te raken nu zowel D66 en CU vasthouden aan hun eis dat Lelystad een ‘overloopluchthaven’ blijft. Ook het CDA schuift die richting uit.

VVD’ER IN HET NIEUWS I: En zo ging het gisteren ineens over vaasjes. Het vaasje dat volgens Mark Rutte Nederland symboliseert en dat door 17 miljoen “gewone en bijzondere” mensen wordt vastgehouden. Onderliggende boodschap: er zijn vele uitdagingen maar met mij aan het roer voorkomen we dat het vaasje breekt. Het doet denken aan de slogan waarmee Lubbers ooit een derde termijn als premier afdwong: ‘Laat Lubbers zijn karwei afmaken’. Subtiel detail: de partijnaam VVD werd nergens genoemd in de advertentie. Het was het verhaal van Mark Rutte. Zoals de premier ook rond de Tweede Kamerverkiezingen vorig jaar op “persoonlijke titel” campagne voerde. Omdat ‘het verhaal Rutte’ beter werkt dan ‘het verhaal VVD’? Het leidde in ieder geval tot allerlei parodieën op Twitter en jaloezie bij Henk Krol en Geert Wilders.

Allemaal politieke spelletjes, spelletjes en nog eens spelletjes. Zo wordt de politiek nooit inhoudelijk.

VVD’er in het nieuws II: Klaas Dijkhoff. Zijn vele proefballonnetjes (onder andere over criminaliteit in probleemwijken en nieuwe kerncentrales) zorgden ervoor dat de VVD’er opviel en daarom verkoos het opiniepanel van EenVandaag hem als Politicus van het Jaar. Op twee en drie: Geert Wilders en Jesse Klaver. Het niet-afschaffen van de dividendbelasting werd het politieke moment van het jaar. De uitreiking ging niet zonder kritiek voorbij. Want waar waren de vrouwelijke politici onder de genomineerden? En Sywert van Lienden beschuldigde EenVandaag-journalist Joost Vullings van het dragen van dubbele petten. Die was not amused.

Ook weer uitingen van amusement waar alleen opiniemakers mee bezig zijn. De politiek en entourage is en blijft een schizofreen bedrijf. En Sywert van Lienden heeft natuurlijk gelijk met zijn nuchtere constatering van de dubbele petten.

FRACTIEDISCIPLINE: Als juriste was Ankie Broekers-Knol dertien jaar geleden tegen het omstreden wetsvoorstel om het Openbaar Ministerie strafbeschikkingen te laten opleggen en daarmee voor rechter te laten spelen. Als VVD-senator liet ze zich ompraten met toezeggingen door toenmalig Justitieminister Piet Hein Donner (CDA). Nu blijkt dat het OM duizenden mensen onterecht een strafbeschikking heeft opgelegd, kijkt de afzwaaiend Eerste Kamervoorzitter terug. “Dan kun je als een don quichot alleen nog roepen: ‘Ik niet, ik niet.’ […]. Het is vreselijk. Er is van die toezeggingen niks terechtgekomen.”

Zo werkt dit verrotte politieke bestel.

FRAUDERIJK: Een wet die fraude in de zorg aanpakt gaat het dan weer niet halen in de senaat en moet terug naar de Tweede Kamer. Was de PvdA als coalitiepartner in 2016 nog voor het idee om verzekeraars inzage te bieden in patiëntendossiers om fraude door niet-gecontracteerde zorgaanbieders tegen te gaan, nu is de oppositiepartij tegen en daarmee is er geen meerderheid in de Eerste Kamer. Ook fraudegevoelig: taalscholen voor inburgeraars. Die maken op grote schaal misbruik van het gebrek aan kennis van asielmigranten over het Nederlandse systeem. Er zijn inmiddels zeventig scholen gesloten en naar nog eens zeventien scholen wordt onderzoek gedaan.

Fraude blijft een heet hangijzer zolang de mens overal waar misbruik mogelijk is, er gebruik van maakt.

AFSCHEID: Een aantal oudgedienden in Den Haag nam dit jaar afscheid. Zoals D66-leider Alexander Pechtold. In een reconstructie verhaalt het AD vanochtend hoe minutieus zijn vertrek werd voorbereid en geheimgehouden. Bij het belletje naar Rutte vloeiden tranen. “Ik dacht dat we samen oud zouden worden!” , reageerde de premier. Ook CDA-voorzitter Ruth Peetoom treedt, volgend jaar, af. Zij heeft haar twee termijnen erop zitten en wordt opgevolgd door Rutger Ploum.

SCHEIDINGSREKENING: De definitieve Brexit-stemming in het Britse parlement zal – voorlopig – plaatsvinden in de week van 14 januari, maakte Theresa May gisteren bekend. Maar of er nou een harde of zachte Brexit komt: het gaat de EU geld kosten. Nederland is bij een ‘no deal’ tot en met 2023 zo’n 2,3 miljard euro kwijt, berekende de Algemene Rekenkamer vorige week. Maar bij een harde Brexit valt de rekening in de praktijk veel hoger uit, berekenden NRC-redacteuren Philip de Witt Wijnen en Stéphane Alonso. Mogelijk miljarden hoger dan gedacht. Vooral voedselverwerkers en bedrijven in chemicaliën, rubber en plastic gaan de Brexit voelen.

DAAR IS-IE WEER: Kerst is traditioneel de tijd waarin partijen hun politieke wensen, verpakt in een menselijk verhaal, voor het komende jaar naar voren schuiven. Zo ook de ChristenUnie met voorman Gert-Jan Segers. Hij refereerde in een post op Facebook aan zijn tijd in het buitenland. Die begint met: “Van 2000 tot 2007 woonden wij met ons gezin in Egypte.” Ho ho ho, wacht eens even dachten wij. Hoorden we de Egypte-referentie als exemplarisch voorbeeld niet vaker? Hier bijvoorbeeld. Of hier. En hier. En ook nog hier. Eigenlijk best wel heel vaak.

QUOTE VAN DE DAG

“Maar nu weten we dat ze in dat panel misschien ook geen politicus zochten. Polemicus van het jaar, poseur van het jaar – dat voldeed blijkbaar ook.”

Politiek columnist Tom-Jan Meeus is kritisch over de keuze van Klaas Dijkhoff als politicus van het jaar.

Nieuwe politiek van de verbinding in plaats van polarisatie en tegenstellingen accentueren dl1 #Katowice #klimaatveranderingen #wereldomvattendespanningen

Tags

Stelling: Het afgelopen weekend moeizaam afgesloten Akkoord van Katowice leert ons dat het erg moeilijk is om overeenstemming en compromissen te vinden over het thema klimaatveranderingen, als de tegenstellingen tussen het nationale belang van fossiele welvaartsverdedigers (van vooral de oliestaten, zoals het Midden-Oosten, de VS, Brazilië en Rusland), tegenover de ‘klimaatbewusten’ en dus de verdedigers van het IPCC met als ultiem doel ‘het behoud van de aarde’ komen te staan en overtuigd zijn van de overschakeling op duurzame energie en dus het definitieve afscheid van fossiele energie.

Kortom, een tweestrijd tussen een mondiale strijd tussen het enge nationale belang tegenover de internationale dreigingen veroorzaakt de zeespiegelstijging en weerspatronen die ingrijpende weerspatronen zichtbaar maken die ‘we’ als mensheid doormaken zodat eilandenrijken in de Stille Zuidzee en laag gelegen delta’s van de wereld als eerste het slachtoffer worden.

De verslagen van onze ochtendkranten maken duidelijk wat er zich precies in Katowice heeft gespeeld en waar de politiek van ‘de nieuwe tijd’ en dus de ‘nieuwe politiek’ zich op moet concentreren. Het wordt tijd dat een andere wijze van politiek bedrijven wordt geïntroduceerd en toegepast want de door de VN aangedragen bewijzen van klimaatveranderingen zijn onherroepelijk (van mate van is nog onduidelijk en er zijn dus scenario’s opgesteld) tot de ondergang van de aarde kunnen voeren.

De klimaatverandering wordt door broeikas veroorzaakt (maar waarschijnlijk niet alleen op conto van menselijk handelen toe te schrijven) en dat betekent dat de uitstoot van CO2 onherroepelijk moet worden afgeremd.

Dat betekent een algehele transformatie van fossiele industriële capaciteit naar duurzame energievoorziening, dus naar zon, water, wind en warmte (geothermie) met als aanvulling bio-energie en getijde-energie, want allemaal CO2-neutraal.

Ik noem er geen kernenergie bij vanwege de kernafval die nog ernstige stralingen produceert, die de CO2-neutraliteit van de energie neutraliseert. Daar hebben we dus niets aan, en de tegenwerping dat de EU ook redelijk volgebouwd is met kernenergiecentrales, is een drogreden omdat we niets weten van eventuele calamiteiten en ongelukken. Die worden gewoon geheim gehouden zo is mijn veronderstelling.

Kortom, omdat de klimaatwetenschap met alle bijbehorende randwetenschapstakken als geologie, oceanografie en meteorologie zijn nog betrekkelijk jonge wetenschapstakken die nog niet aan de experimentele opbouwfasen ontstegen zijn en dus geen wetenschappelijke, toetsbare zekerheden kennen of kunnen leveren en dus nog niet de volwassenheid hebben bereikt, zoals de fysica. Zolang die harde data niet bestaan kunnen nog geen harde conclusies worden getrokken en heeft de politiek de tijd om plannen voor te bereiden om die broeikassen te bedwingen.

En misschien zal de natuur ‘ons een handje gaan helpen’ door ons vele jaren lang op ‘hittegolven’ te trakteren zodat we zullen beseffen dat we haast moeten maken en ons voorbereiden op het ernstigste scenario dat denkbaar is: het zee- en oceaanwater stijgt binnen 5 jaar al met 2cm. Dan moeten we wel.

Zowel de energie- als klimaattransitie betekenen dus – waarschijnlijk als de nieuw te leveren data dat gaan bewijzen – het definitieve einde van het fossiele tijdperk en dat betekent ook dat alle economische en welvaartstheorieën overboord gezet moeten worden. Immers: de huidige welvaart is opgebouwd uit fossiele brandstof van de wereldwijde industriële complexen – want we wisten niet beter – en ‘die’ mogen én kunnen niet verder functioneren.

Iedere natie ter wereld staat dus op het punt om deze opdracht om tot verantwoord klimaatbeleid te komen en te vervullen om die ‘omzetting’ naar duurzaam vast te leggen en uit te voeren. Mondiaal hebben we dus allemaal als wereldgemeenschap dezelfde opdracht, te weten om een duurzame welvaart te gaan realiseren.

Het wonderlijke is dat we dergelijke economische wederopbouwtijdperken al hebben meegemaakt na de alles vernietigende Eerste en Tweede Wereldoorlog(en), waar steeds een gunstige resultante zichtbaar werd: economische groei op basis van een complete herstructurering van het economische potentieel van de betrokken naties. Voornamelijk Europa en Zuidoost Azië met Japan als oorlogszuchtig kernland.

En nu maken natuurlijke cycli – die ons nog onbekend zijn vanwege de werking van aardmagnetisme en zee- en atmosferische stromingen die waarschijnlijk in een onderlinge wisselwerking ondergaan – en die we nog moeten leren kennen en wetenschappelijk vastgelegd.

Daarbij spelen ook de polariteitsverschillen tussen Noordpool (omringd door vaste continenten) en Zuidpool (omringd door oceanen) met hun eigen onderlinge invloed. Daar weten we waarschijnlijk ook nog heel weinig van. Toekomstige economische innovatie moet hiermee ook rekening houden. We gaan dus zowel een economische als innovatieve revoluties meemaken.

Voer voor nieuwe generaties politici en wetenschappers die nauw met elkaar moeten samenwerken. Weg met het oude kapitalisme en economisch gedomineerde liberalisme want die tijd is voorbij. Oude ideologieën hebben hun rol verloren. En niemand kan voorspellen wat daarvoor in de plaats zal komen omdat we nu afhankelijk zijn van de fysieke leegomgeving die verandert met de oude traditionele kennis van de wetenschap, maar zich in de toekomst geheel zal moeten laten leiden door nieuwe inzichten die nog ontdekt gaan worden.

Samenvattend, voordat ik de artikelen en verslagen van Katowice ga bespreken (dl2), het nieuwe denkschema of -overzicht op weg naar duurzaamheid:
Er worden bruggen geslagen naar en tussen 1. Nieuwe Politici die op gemeentelijk en regionaal/provinciaal niveau gaan opereren en 2. Nieuwe Politici op landelijk parlementair niveau en dat betreft bijvoorbeeld klimaat- en milieubeleid in abstracte zin, terwijl gemeenteraden en provinciale staten op micro- en mesoniveau oplossingsgericht bezig zijn.

Aankomende politici (1. en 2.) hebben de taak om zich gedegen op deze voorbeeldthema in te stellen en standpunten te formuleren. Maar gezien de wisselwerking tussen beide bestuurlijke niveaus op genoemde terreinen wordt er alleen met elkaar samengewerkt, tenzij bijvoorbeeld volksvertegenwoordigers van PVV die klimaatveranderingen ontkennen, ook in de nabije toekomst nog verkozen blijken te worden, maar daarmee hoeft dan niet meer onderhandeld te worden. Waarom niet? Zij bewegen zich met hun onwetenschappelijke standpunten naar de marges van het politieke toneel.

Als de plaatselijke afdelingen wijs zijn dan hebben ze al vroeg of snel hun moderne klimaateisen gesteld en beantwoorden ze hun algemene politieke inzichten en wensen met gelijksoortige formuleringen. Dit geldt voor de politieke situatie over tien jaar omdat ik vermoed er nu in komende verkiezingen nog een duidelijke klimaat-technische standpunten worden ingenomen.

Dat zal wel het geval zijn met de landelijke partijen die meestal nog in/met conservatief-progressieve klimaatschablones werken: conservatieve partijen als VVD, CDA, PVV, FvD vinden dat we in dit tijdsgewricht ‘klimaat-hysterisch’ zijn geworden en werpen blokkades op. D66 en GL zijn de enige duidelijke partijen die op een duidelijke klimaatverandering aankoersen door middel van terugdringing van CO2-uitstoot. Ik zal nog moeten nagaan hoe het met de overige partijen in de Kamer gesteld is.

Wordt vervolgd

Er werd een hoop gereflecteerd dit weekend #dehaagsestemming

Tags

Er werd een hoop gereflecteerd dit weekend. Op een mogelijk klimaatakkoord en vooral op de relatie tussen overheid en burgers. Is nou wel of geen sprake van een vertrouwenscrisis?

Jorg Leijten, nrc.nl, 17-12-18

WEEK VAN DE KLIMAATWAARHEID: Komende vrijdag moet Mark Rutte bewijzen dat het kabinet de zichzelf opgespelde titel ‘groene kabinet ooit’ waard is. Maar komen ze er wel uit aan de klimaattafels? Op de gevoeligste dossiers zal nog geen overeenstemming zijn bereikt, voorspellen NRC-redacteuren Tom-Jan Meeus en Erik van der Walle in onze Haagse Zaken-podcast. Dus zal de presentatie van het ‘ontwerpakkoord’ vooral draaien om beeldvorming. Echt knopen doorhakken doen ze pas na doorrekening van de maatregelen. Het zou de coalitiepartijen, en VNO-NCW, niet slecht uitkomen om de moeilijke beslissingen voor zich uit te schuiven. Maandagavond praat de coalitie verder in hun cockpitoverleg. D66-leider Rob Jetten had gisteren nog “goede hoop” op een “historisch akkoord”. De klimaattop in Katowice bleek alvast een slechte voorbode.

TRUMPDWANG: Bij Defensie hakten ze afgelopen weken wel knopen door. Leidde de keuze voor de F-35-straaljagers dit najaar in België bijna tot een regeringscrisis, in Nederland was de keuze voor 15 extra F-35’s – de voormalige JSF’s – sneller gemaakt. Met het Nationaal Plan voor de NAVO wil Nederland een beweging maken richting de door Donald Trump geëiste 2 procent defensieuitgaven per jaar. De kosten voor extra F-35’s worden geschat op eenmalig 1,2 miljard euro. Het betekent na 2.500 missies het definitieve afscheid van de F-16’s. Ook bijzonder: de terugkeer van de tank. Populaire investering tijdens de Koude Oorlog maar sinds een paar jaar vrijwel volledig verdwenen uit het defensiearsenaal.

KIEZERSWANTROUWEN: Is het de naderende kerstperiode of het rapport-Remkes over bestuurlijke vernieuwing? Hoe dan ook werd er dit weekend alom gereflecteerd op het politieke stelsel en de verhouding tussen burger en overheid. Bijvoorbeeld door Johan Remkes zelf, die vandaag afzwaait als commissaris van de koning in Noord-Holland en zijn lange politieke carrière afsluit. In een interview met de Volkskrant waarschuwt hij voor een kloof tussen bestuurder en kiezer. Ook NRC constateert in het commentaar over Remkes’ rapport een afstand tussen politiek en het electoraat.

DIPLOMADEMOCRATIE: Die kloof uit zich in een gebrek aan vertrouwen tussen burger en overheid. In een serie over wantrouwen constateert NRC: Nederlanders vertrouwen het systeem wel, maar niet degenen die het uitvoeren. Waar hogeropgeleiden vinden dat zij de touwtjes in handen moeten hebben, verwijten lageropgeleiden de bestuurlijke elite dat ze op eigenbelang uit zijn. Martin Sommer noemt het de ‘diplomademocratie’ waarbij vooral hogeropgeleiden zich vertegenwoordigd voelen. Het heeft ervoor gezorgd dat ‘elite’ is uitgegroeid tot veelgebruikt scheldwoord in het politieke debat, schrijft columnist Tom-Jan Meeus. De Zweedse EU-adviseur Allan Larsson ziet dat sterke leiders daarom hun kansen grijpen.

OMSTREDEN DENKER: Denk heeft gisteren Ayhan Tonça gepresenteerd als lijsttrekker voor de Europese verkiezingen van volgend jaar. Tonça was raadslid voor het CDA in Apeldoorn en hij is niet onomstreden. De christen-democraten haalden hem in 2006 van de lijst voor de Tweede Kamerverkiezingen nadat hij de Armeense genocide had ontkend. Denk putte ook voor de kieslijst bij de Provinciale Statenverkiezing in Zuid-Holland uit het reservoir van een andere partij. Daar voert oud-PvdA-Kamerlid Metin Çelik de lijst aan. Overigens was Denk niet de enige die de verkiezingscampagnes aftrapte: Mark Rutte omschrijft Nederland vandaag in een paginagrote advertentie in het AD als “een breekbaar vaasje” dat door “17 miljoen handen wordt vastgehouden”.

Een Turkse Nederlander die de Armeense genocide had ontkend en dus zal blijven ontkennen, is geen Nederlander ware geworden en zou het paspoort moeten worden afgenomen. En komt nu dus in PS.

QUOTE VAN DE DAG

“Gegeven de onmogelijkheid van een drugsvrije wereld vind ik het onvermijdelijk dat Nederland naast het gebruik van cannabis ook de consumptie van xtc gaat reguleren.”

GroenLinks-Kamerlid Kathalijne Buitenweg pleit in de Volkskrant voor regulering van de xtc-productie.

Prima gedachte want aangezien het politieapparaat daarmee wordt ontlast.

De ‘Transferunie’ van de baan @eu #onderhandelingenBrussel #Kamerinstructiesaanministerszinloos #minachtingeigenverantwoordelijkheidkabinet #Kamerdenkttekunnenregeren

Tags

Activist Macron ergert en helpt EU (René Moerland, Economie/nrc.nl, 15-12-18)

begroting eurozone | Macrons dadendrang leidt niet tot grotere verdeeldheid, maar tot een nieuwe informele rolverdeling in de post-Brexit-Unie.

Woorden tellen. Wat de regeringsleiders van de Europese Unie vrijdag hebben bezegeld, heet niet: eurozonebegroting. De naam is: een begrotingsinstrument voor convergentie en concurrentievermogen voor de eurozone. Kortweg, in goed Brussels: the instrument.

En daarmee heeft Wopke Hoekstra zijn belofte aan de Kamer ingelost. Hulde! En blijft er alleen een meerjarige EU-begroting. En zo hoort het ook. En verder bestaat de EU uit alleen maar een constante onderhandelingsronde om alle scherpe kantjes eraf te halen zodat er steeds een gulden middenweg ontstaat. Lang leve dit onderhandelingscircuit. Anders was de EU in mondiaal verband al uitgerangeerd.

Verhullende taal was de enige manier waarop de Franse president Emmanuel Macron nog iets kon binnenhalen dat herinneringen oproept aan zijn droom van een Europese begrotingsunie.

Nederland voerde – met succes – het verzet aan tegen al te ambitieuze plannen om de eurozone economisch verder te verenigen, samen met Scandinavische en Baltische landen en soms Duitsland.

De regeringsleiders gaven de ministers van Financiën in de Eurogroep vrijdag de opdracht tot juni 2019 regels uit te werken voor dit begrotingsinstrument voor eurolanden. De omvang moet nog worden afgesproken. Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker sprak vrijdag van een begin van 50 miljard euro.

Zeker is dat dit instrument deel zal uitmaken van de nieuwe Europese meerjarenbegroting, die in 2021 ingaat. De eurolanden hebben er daarmee straks een instrument bij om geld op de Europese begroting voor zichzelf te reserveren – in plaats van voor fondsen naar niet-eurolanden. Al moeten die daar wel mee instemmen – de Europese meerjarenbegroting vereist unanimiteit.

Hoe dat ook uitpakt, het wordt dus geen nieuwe Europese ‘pot met geld’. Dat kan premier Rutte mee naar huis nemen tegenover een kritische Tweede Kamer. Rutte ziet het instrument als een middel om „de oerbelofte van de euro” in te lossen: verbetering van het Europese concurrentievermogen.

Daar komen toegangseisen bij voor landen die er aanspraak op willen maken. Zo willen de noordelijke landen voorkomen dat er zoiets ontstaat als een Europees sociaal vangnet voor eurolanden in de problemen, bijvoorbeeld via een gedeeld werkloosheidsfonds. Rutte wil dat per se niet. Geen Keynes in de eurozone. Gedeelde investeringen van de eurolanden in elkaars economie zijn pas mogelijk als die landen éérst op eigen kracht hun economie en financiën op orde hebben. „Dit is geen fonds voor landen die achterblijven”, zei Rutte.

Sterk post-Brexit Europa

Dat is precies het omgekeerde van Macrons oorspronkelijke bedoeling. Een eigen begroting voor de eurozone, met een Europese minister van Financiën. Dat was de kern van het nieuwe, sterke post-Brexit Europa dat Macron in september 2017 schetste tijdens een rede in de Parijse Sorbonne-universiteit.

Hij redeneerde dat de eurolanden na de crisis de consequenties moesten accepteren van hun lotsverbondenheid: alleen door veel verder gaande economische eenheid en solidariteit zouden ze toekomstige crises aankunnen en een geostrategische rol kunnen vervullen.

Die rede viel in de lange wittebroodsmaanden van de Franse president. In de Europese Unie werd er overwegend hoopvol gereageerd. Tot voor kort kon de Europese Unie alleen echt hervormen in tijden van crisis, nu had je een alternatieve motor: Macron. Frankrijk was terug.

Toen al wees de Franse president zelf de top van december 2018 aan als het moment om te oogsten.

In juni kwamen Merkel en Macron in het Duitse slot Meseberg samen met een plan waarin de eurozonebegroting genoemd werd, naast andere grote projecten. Ook een Europese depositoverzekeringsstelsel stond op de lijst, net als een grotere rol voor het Europese crisismechanisme ESM. En het invoeren van een Europese digitaks voor grote techbedrijven. Allemaal taboes, waar Duitsland nu voorzichtig aan ging meewerken.

Legitieme woede

Het is voor Macron ironisch dat het Europese oogstmoment deze week samenviel met het moment waarop hij binnenlands capituleerde, na weken van sociaal protest door soms gewelddadige ‘gele hesjes’. Maandag kondigde hij extra uitgaven van 11 miljard euro aan om tegemoet te komen aan de ‘legitieme woede’.

Daarmee loopt het Franse begrotingstekort volgens berekeningen van de Europese Commissie volgend jaar op tot 3,6 procent, ruim boven de grenzen. Tot nu toe maakte Macron van respect voor de Europese begrotingsafspraken de basis voor de Franse geloofwaardigheid.

Nu dreigt Frankrijk volgend voorjaar na een korte onderbreking van een jaar snel weer in een buitensporige tekortprocedure terecht te komen: verscherpt toezicht van de Europese Commissie. Bovendien nadert de Franse staatsschuld de 100 procent, in plaats van te dalen naar de Europese norm van 60 procent. Frankrijk staat er niet veel beter voor dan de grootste zondaar van het moment: Italië.
Is dat het einde van de Macron de Europese hervormer?

De Franse president voelde het gevaar. Bij aankomst in Brussel zei hij van plan te zijn andere regeringsleiders uit te leggen dat die extra uitgaven hem niet zullen afbrengen van het streven naar begrotingsdiscipline en van zijn hervormingen van onder meer werkloosheidsuitkeringen en pensioenen. „Geen enkel land kan vooruitkomen als je niet ook luistert naar legitieme woede onder de bevolking.”

Er is in de Unie opvallend weinig animo om Macrons problemen thuis te gebruiken om hem onder druk te zetten.

Hij wekt soms wel ergernis op, maar die geldt meer zijn agressieve stijl dan zijn ideeën. Macron bewijst zich net als in eigen land binnen de EU niet als een coalitiebouwer: hij is vooral activist. Om Duitse bedenkingen tegen een digitaks te overwinnen, voerden hij en minister Bruno Le Maire van Financiën actief campagne in Duitsland. Ook al stond het plan in ‘Meseberg’, het sneuvelde deze maand. Duitsland hielp Macron niet tegenstanders als Denemarken en Ierland te overtuigen.

Nieuwe rolverdeling

Al met al leidt Macrons dadendrang niet zozeer tot grotere verdeeldheid, als wel tot een nieuwe informele rolverdeling in de post-Brexit-Unie. Het bleek dit jaar.

Macron rent voor de troepen uit, Nederland hangt, verzwaard met het gewicht van Scandinavische en Baltische ‘Hansevrienden’, vol de andere kant uit om Macron bij te sturen. Met hulp van Duitsland komt de balans ergens in het midden uit: een geleidelijke hervorming van bankenunie, eurozone en bijvoorbeeld ook de Europese kapitaalmarkten.

Vrijdag namen de regeringsleiders zonder lange discussies hervormingen over waar de ministers van Financiën het begin deze maand eens waren geworden in de eurogroep. Zo krijgt de Europese crisisbestrijder ESM nu inderdaad een grotere rol om crises te voorkomen – met strengere voorwaarden.

Ook wordt ditzelfde ESM de lender of last resort voor de resolutie van noodlijdende banken. Deze hervorming brengt de bankenunie een stuk verder. Wel vinden de noordelijke landen het nog te vroeg voor het sluitstuk daarvan: aan een Europese depositogarantieverzekering wordt voorlopig alleen op technisch niveau verder gewerkt.

Zonder het VK gaat de EU van Macron, Merkel en Rutte zo stapsgewijs naar een hechtere Unie, met de eurozone als kern. Nieuwe stappen zijn alweer op komst. Zo beschouwd is het compromis nu als „een eerste stap” naar een eurozonebegroting dat wel een Europees vangnet en schokfonds kan worden. „Een jaar geleden dachten velen dat dit onmogelijk zou zijn.” Overigens: Macron is niet de enige die the instrument vrijdag na afloop wel ‘eurozonebegroting’ noemde. Hij was in gezelschap van onder anderen Eurogroepvoorzitter Mário Centeno en bondskanselier Angela Merkel.

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/12/14/activist-macron-ergert-en-helpt-eu-a3060771#/handelsblad/2018/12/15/#302

Wat een prachtige uitleg over de sluipende en autonome ontwikkelingen van het democratische proces @CarolineGruyter #nrc

Tags

Een parlement voor de ‘onzichtbaren’ (Caroline de Gruyter, In het nieuws/nrc.nl, 15-12-18)

Eén ding valt op aan de verhalen van boze burgers: dat ze zo persoonlijk zijn. Vroeger kreeg je bij demonstraties gestandaardiseerde slogans. Nu heeft elk geel hesje bij Franse wegversperringen zijn eigen relaas. Vraag Brexiteers of Italiaanse Vijfsterren-fans naar hun motivatie: allemaal persoonlijke verhalen. Mijn kinderen kunnen niet op kamers door de hoge huur. Mijn werktijden worden steeds onregelmatiger. Het ziekenhuis is te ver weg. Ik verdien al twintig jaar hetzelfde. Enzovoort. Honderden, duizenden verschillende verhalen die uitmonden in één lange aanklacht tegen de democratie en de politiek: niemand luistert naar ons.

Mooie beschrijving van veranderingen die ongemerkt verlopen in het tijdsgewricht.

Vroeger was de samenleving in sociale klassen opgedeeld. Boeren, arbeiders of ondernemers vormden duidelijk afgebakende groepen. Elke groep had zijn eigen vertegenwoordigers: partijen, verenigingen, bonden. Die clashten soms hevig. Maar compromissen sluiten was toen veel makkelijker dan nu. Onrecht werd collectief geleden. Het raakte jou omdat je tot een sociale klasse behoorde. Omdat je metaalwerker was, of onderwijzer. Het leed werd met anderen gedeeld. Je hoefde dat niet zo persoonlijk te nemen.

Daarmee verandert ook het politieke stelsel, al was het alleen het politieke toneel dat zwaar versplinterd raakt.

Nu zijn sociale klassen verdampt. Als gevolg van de individualisering heb je vooral nog sociale posities. Je kunt op honderden manieren met pensioen. Dieselprijzen raken alleen diegenen die autorijden. Sommigen vinden ’s avonds werken fijn, anderen haten het. Iedereen is, kortom, op een andere manier precair. Maar de manier waarop we onze democratie hebben ingericht, is daar niet op berekend. Dat heeft twee belangrijke consequenties. Ten eerste kunnen al die individuele klachten niet naar ‘boven’ worden gesluisd door partijen, bonden en andere belangenbehartigers die het vroeger op de politieke agenda zetten – en die, cruciaal, voor compromissen zorgden. Ten tweede is het geleden leed nu persoonlijk leed: jou wordt geen onrecht aangedaan als kapper, loodgieter of wetenschapper, maar omdat je bent wie je bent. Het ligt aan je particuliere situatie. Dat maakt het leed intenser, en compromissen moeilijker te verteren.

Mooi beschreven dat ‘al die individuele klachten niet naar ‘boven’ worden gesluisd door partijen, bonden en andere belangenbehartigers die het vroeger op de politieke agenda zetten – en die, cruciaal, voor compromissen zorgden’ en daarmee die individuele kLachten én vooral kRachten vooral geïndividualiseerd moeten worden tot werkelijke burgerlijke Macht en Kracht, die zich kunnen collectiviseren ofwel massaal worden omdat de Wet van de Grote Getallen in werking treedt.

Daarom loopt alles zo moeilijk in de politiek. President Macron zit onder de 20 procent in de peilingen. Brexiteers en Remainers krijsen langs elkaar heen. In Nederland is elke partij bijna even groot. Politici kibbelen. Burgers zoeken buitenparlementaire wegen om hun misnoegen kenbaar te maken. Politieke charlatans proberen hen te paaien met vage beloftes in de categorie ‘wij-zij’: volk-elite, autochtoon-vreemdeling. Vileine pogingen om een gevoel van community uit een wereld van gisteren opnieuw tot leven te wekken.

De parlementaire democratie is opgetuigd toen er nog sociale klassen waren. Nu moet ze individuen aan boord nemen, anders loopt ze meer averij op. Het goede nieuws is dat dit overal begint door te dringen. Macron wil een landelijk debat op lokaal niveau over vragen als ‘Hoe kunnen we leefomstandigheden van burgers verbeteren?’ Wat het ook oplevert, de oefening alleen al is belangrijk. De Nederlandse staatscommissie Parlementair Stelsel concludeerde donderdag dat burgers voor wie de democratie minder goed werkt, afhaken. Advies: weef meer directe democratie in het systeem, bijvoorbeeld met bindende referenda. Maar hoe voorkom je dat boze burgers referenda gebruiken om het ‘systeem’ lam te leggen?

Kijk naar Ierland. Dat experimenteert met een Citizens’ Assembly: 99 burgers worden blind geselecteerd om taaie thema’s als abortus en vergrijzing te bespreken. Zij luisteren naar diverse standpunten en maken beleidsvoorstellen waarover het land kan stemmen. Het werkt: mensen zonder vertrouwen in de politiek voelen zich weer serieus genomen.

In 2014 pleitte de Franse socioloog Pierre Rosanvallon voor een ‘narratieve vertegenwoordiging’, waarbij verhalen van individuele burgers weer een plek krijgen in het publieke debat. Zijn essay hierover heet Le Parlement des Invisibles. Precies waar we voorzichtig naartoe moeten.

[Caroline de Gruyter schrijft wekelijks over politiek en Europa.]

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/12/15/een-parlement-voor-de-onzichtbaren-a3060780

Verbanden leggen via uiteenlopende beschouwingen in FD van 14 december @fd @eu #EMU #gelehesjes

Tags

Hoekstra verdedigde dapper het standpunt van de Hanze-groep, maar vergat het Nederlandse belang (Coen Teulings, Expert/fd, 14-12-18): verkeerde economische aannamen ruïneren de EU

Als eerste artikel ‘Hoekstra verdedigde dapper het standpunt van de Hanze-groep, maar vergat het Nederlandse belang’, waarbij Coen Teulings kanttekeningen plaatst.

Wat is het Nederlandse belang? Die vraag moet door Wopke Hoekstra’s hoofd hebben gespeeld toen hij begin december in Brussel onderhandelde over een begroting voor de eurozone. De minister van Financiën verkoos daar fel op tegen te zijn, en leidde met dat standpunt een alliantie van acht kleinere eurolanden, ook wel bekend als de Hanze-groep.

De discussie gaat terug tot de onderhandelingen over het verdrag van Maastricht in 1991. De muur was gevallen. Duitsland zou herenigd worden en zich meer op het oosten richten. Zowel Duitsland als Frankrijk wilde voorkomen dat Duitsland zich van West-Europa zou afwenden, en een gemeenschappelijke munt was daartoe het middel.

Voor mij is deze laatste zin nieuw als ‘gegeven feit’. Waarom zou Duitsland zich van West-Europa afwenden? In dit verband merk ik ook op dat Mathieu Segers deze week in de Groene Amsterdammer schrijft over ‘Wopkes bluf’. En van mening is dat Hoekstra zich vergist maar zich anders en misschien contrair aan Teulings opstelt.

Economen waarschuwden onmiddellijk dat een muntunie zonder begrotingsunie een recept voor ellende is. Zonder gemeenschappelijke begroting om risico’s te delen zou de muntunie in crisistijd in problemen raken.

Dit is het bekende standpunt van economen en naar mijn mening te rationeel economisch gedacht, alsof er in de politieke werkelijkheid een logica bestaat die daartoe zou dwingen.

Maar de landen van de EU wilden zelf blijven beslissen hoeveel geld ze overhadden voor gezondheidszorg, onderwijs en oudedagsvoorzieningen. Dus werd de zeggenschap over hun begrotingen niet aan Brussel overgedragen. Het onderlinge wantrouwen was bovendien toen al groot. De angst was toen al dat een begrotingsunie zou uitdraaien op een transferunie met een permanente geldstroom van Noord naar Zuid.

Dit is vanuit nationaal soevereiniteits-denken volkomen normaal en de uitkomst van de eurocrisis heeft niet bewezen dat die economische logica onvermijdelijk is en dis geldig is.

En dus ging de muntunie zonder begrotingsunie van start. De onderhandelaars waren zich bewust van de risico’s. Zij speculeerden erop dat dit probleem zou worden opgelost als de nood aan de man kwam.

Renteverschillen

Welnu, de nood kwam aan de man. Tijdens de hoogtijdagen van de eurocrisis liepen de renteverschillen tussen de eurolanden snel op. De kredietwaardigheid van landen loopt altijd iets uiteen — soms structureel, vaak door toevallige omstandigheden — maar in tijden van crisis vluchten beleggers naar het veiligste land. Daardoor stijgt de rente in probleemlanden, terwijl die in de veilige landen daalt. De problemen van landen in moeilijkheden worden daardoor alleen maar erger.

Dat heeft de gang van het zoeken naar oplossingen ook sterk bemoeilijkt, maar dat probleem kan ook geweten worden aan de willekeurige norm van 3% -begrotingstekort genoemd mag worden mijn stelling is dat als in het EMU verdrag van Maastricht gekozen was voor 4% in plaats van 3, de problemen veel sneller opgelost waren, mede omdat daardoor de sociale paragraaf van het Verdrag van Maastricht ook beter uit de verf was gekomen. De eurocrisis heeft de teneur van een neoliberale trend duidelijk bevestigd en dat was volkomen onnodig. Bovendien was de Tweede Kamer ook altijd fel tegen een aparte eurozonebegroting. Niet dat dat de leidraad moet zijn voor de minister van Financiën, want hij zet zijn eigen beleidskoers uit, maar voor hem is het plezierig dat hij zo dicht mogelijk in de buurt komt van de opvattingen van de Kamer, terwijl hij natuurlijk de opdrachten vanuit het regeerakkoord uitvoert.

Het Verenigd Koninkrijk, zwaar getroffen door de kredietcrisis vanwege zijn grote financiële sector, kon destijds aan die problemen ontsnappen doordat het geen lid was van de muntunie. Door de devaluatie van het pond werd de Britse schuld in euro’s uitgedrukt kleiner, dus makkelijker af te lossen.

Die muntunie zal een eeuwig twistpunt blijven vanwege de onmogelijkheid van een nationale devaluatie van de munt, en de vraag zal in de toekomst beantwoord moeten worden of dit een weeffout was van ‘Maastricht’. Vanuit de economische monetaire theorie wellicht wel, maar de vraag is of de economische scholen hierin bepalend moeten zijn.

Frankrijk en ook Spanje stonden er indertijd financieel zeker niet slechter voor dan het Verenigd Koninkrijk. Maar zij hadden als lid van de munt­unie geen mogelijkheid te devalueren. Dus zagen zij het renteverschil met Duitsland en Nederland oplopen. Waar de rentelast van de Britten omlaag ging, nam hij voor Spanje en Frankrijk juist toe.

In de eurozone is in die cruciale jaren daardoor te veel bezuinigd: de financieringstekorten waren in de ­eurozone gemiddeld lager dan elders in de wereld (niet hoger, zoals vaak wordt gedacht). Ook Nederland heeft in die periode mede zoveel bezuinigd om te voorkomen dat het in de kop van het peloton zou komen. Was er een gemeenschappelijke eurozonebegroting geweest waarin risico’s werden gedeeld, dan waren de lidstaten niet collectief naar de nooduitgang gevlucht en was het herstel in de eurozone een stuk eenvoudiger geweest.

Vreemd dat de noodzaak tot bezuinigen hier alleen wordt gekoppeld aan de EMU-normen van eerder benoemde begrotingstekorten die dus volgens Teulings lager lagen dan elders in de wereld, maar dat was natuurlijk de bewuste opzet van de EMU om de concurrentiepositie van de EU te versteken.

Gemeenten

Wat geldt voor de verhouding tussen de eurolanden geldt precies zo voor de gemeenten van Nederland. Ons land is één grote transferunie tussen gemeenten, via de belastingen en de uitkeringen aan gemeenten vanuit het Gemeentefonds. Sommige gemeenten zijn nettobetaler, anderen netto-ontvanger.

Hieruit mag dus worden afgeleid dat de transferunie op nationaal niveau geen probleem is, maar op transnationaal niveau wel. Dat argument heb ik in Kamerdebatten nog nooit gehoord.

Heerlen ontvangt al jarenlang nettotransfers uit het Gemeentefonds. Niemand die erover klaagt.

Gelukkig hebben de onderhandelaars van het verdrag van Maastricht gedeeltelijk gelijk gekregen. Ierland, Spanje en Portugal ontvingen tijdelijke steun. Zij staan er nu weer prima voor, met name Ierland. Deze landen zijn op de langere termijn beschouwd sowieso drie Europese succesverhalen. Spanje en Portugal zijn pas sinds 1975 de weg naar democratie in geslagen. Rond 1980 was Ierland het armste land van de EU. Alle drie hebben sindsdien een stormachtig ontwikkeling doorgemaakt. Dit succes was alleen mogelijk dankzij de steun van de EU. Dat bood exportkansen, en daar hebben alle lidstaten van geprofiteerd.

De vraag is of dit ook voor Griekenland geldt.

Wopke Hoekstra heeft zich in Brussel standvastig verzet tegen een transferunie. Daarvoor hulde. Maar is dat verzet echt in het Nederlandse belang? Had exportland Nederland tijdens de crisis niet veel meer belang gehad bij een spoedig herstel van de eurozone als geheel? Dat behoeft misschien ­nadere reflectie.

Hier valt op dat Hoekstra zich geheel naar Nederlands belang heeft opgesteld als naar de Kamerwensen wordt geluisterd, maar dat Segers vindt dat ons land zich eerder op het EU als geheel had moeten richten en met de Hanze-staten zich op gevaarlijk pad heeft bewogen.

[Coen Teulings is universiteitshoogleraar economics, institutions & society, Universiteit Utrecht. Reageer via expert@fd.nl]
https://fd.nl/opinie/1282054/is-samenwerking-met-de-hanze-groep-in-het-nederlandse-belang
0-0
Italiaanse rente weer omlaag na overleg regering en Brussel (Erik van Rein, Financiële markten/fd, 14-12-18): budgettaire chaos van Italië maakte dominantie maffia mogelijk
Beleggers zijn optimistisch nu de Italiaanse regering bereid lijkt het begrotingstekort voor volgend jaar iets te verlagen. Voor de tweede dag op rij daalt de rente op de belangrijkste Italiaanse staatsobligatie.
Het rendement dat beleggers krijgen op de staatslening met een looptijd van tien jaar loopt donderdagmiddag ongeveer tien basispunten terug tot 2,92%. Ook het verschil in risicopremie dat beleggers vragen voor de Italiaanse lening en de Duitse tienjaarsobligatie loopt terug. Die zogeheten spread is 262 basispunten, het laagste niveau sinds oktober dit jaar.
Ook op de aandelenbeurzen was het feest. De FSTE MIB in Milaan sloot net als dinsdag hoger. Bankaandelen die veel staatsobligaties op hun balans hebben, deden het opnieuw goed.
Begrotingstekort
Woensdagavond bevestigde de Italiaanse regering de geruchten die eerder die dag al rondgingen: de Italianen zijn bereid het begrotingstekort volgend jaar niet verder op te laten lopen dan 2,04% van het bruto binnenlands product (bbp) in plaats van de eerder genoemde 2,4% van het bbp.
De Europese Commissie en de Italiaanse regering van coalitiepartijen Vijfsterrenbeweging (M5S) en Lega hebben al maanden ruzie over dat begrotingstekort. Brussel wil niet dat de Italiaanse staatsschuld, die nu al torenhoog is, verder oploopt en dreigt met sancties als de Italiaanse regering haar begroting niet aanpast. Maar Rome wil extra geld uitgeven om verkiezingsbeloftes waar te maken, zoals de invoer van een basisinkomen en een versoepeling van het pensioenbeleid.
Die verkiezingsbeloften blijven een uiterst merkwaardig verhaal, aangezien onhoudbare beloften niet deugen en verboden zouden moeten worden. Populisme ten top en geheel tegen de EU-regels in. Als de Commissie hiertegen niet durft op te treden, dan wordt iedere lidstaat een vrij mandaat gegeven. Daar moet een einde aan komen.
Gevolg van een minder hoog begrotingstekort is wel dat Lega-leider Matteo Salvini en M5S-voorman Luigi di Maio hoogstwaarschijnlijk minder geld over hebben voor deze plannen. Dat kan zorgen voor spanningen in de coalitie.
‘Serieus en redelijk bod’
Maar premier Giuseppe Conte liet woensdagavond weten dat de regering voorlopig niet terug zal komen op die verkiezingsbeloftes. ‘We hebben een serieus en redelijk bod gedaan’, zei hij na afloop van een ontmoeting met voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie.
Maar het is de vraag of de verlaging goed genoeg is voor de Europese Commissie. Eurocommissaris Pierre Moscovici leek er donderdag op te hinten van niet. ‘Het is een stap in de goede richting, maar we zijn er nog niet’, zei hij volgens de Financial Times.

Frankrijk

Wat de Italianen wel in de kaart speelt, is dat ook Frankrijk zijn begrotingstekort waarschijnlijk ziet oplopen, waarschijnlijk naar 3,4% van het bbp. Dat is het gevolg van het pakket noodmaatregelen dat president Emmanuel Macron eerder afkondigde, met onder meer een verhoging van het minimumloon. Zowel Di Maio als Salvini liet eerder weten het onacceptabel te vinden als Frankrijk daarmee wegkomt terwijl de Europese Commissie op ramkoers ligt met Italië.

Hiermee heeft Italië gelijk en aangezien Macron nog geen invulling heeft gegeven aan de extra bezuinigingen die het noodpakket noodzakelijk maken, is het afwachten wat hij gaat voorstellen. Vanwege zijn EU-hervormingsplannen moet hij wel met iets van een aanbod aan tafel komen. Wat ook opvalt is dat zowel Frankrijk als Italië worstelen met een gebrekkig sociaal stelsel (Italië kent geen bijstandswet) zodat de sociale harmonisatie van de EU in een noodsituatie verkeert. En daar doet de Commissie klaarblijkelijk niets aan (want een nationale aangelegenheid).

https://fd.nl/beurs/1282050/italiaanse-rente-opnieuw-omlaag-na-overleg-regering-en-brussel

0-0

Bulldozer van Baudet stapt nu zelf de politieke arena in (Bas Knoops, Politiek/fd, 14-12-18): hoe ambitieus FvD ook is, de politieke vleugel van een denktank liep vanaf de start achter het feit van het bestaan van de EU aan en zette de partij op structurele achterstand

Mediastrateeg

De man, Henk Otten, die de afgelopen jaren in de luwte van partijleider Thierry Baudet Forum omvormde van een denktank tot een politieke partij betreedt nu zelf de politieke arena. Otten was in 2015 medeoprichter van het FvD, penningmeester, fractiemedewerker in de Tweede Kamer, scout van politiek talent en bovenal mediastrateeg.

FvD is geen normale politieke partij, stelt Otten, maar een onlinebeweging. Een van de eerste dingen die hij deed was sociale media inzetten om de politiek toegankelijker te maken. De talloze filmpjes waarin Baudet wekelijks ageert tegen de Europese Unie, en het kabinet Rutte III komen mede uit zijn koker. ‘Daarin liepen wij voorop. FvD is een mediabedrijf met een politieke tak.’

‘Forum voor Democratie is een mediabedrijf met een politieke tak’• Henk Otten, FvD-lijsttrekker voor de Eerste Kamer

Boerenzoon in fusies

Henk Otten, boerenzoon uit het Drentse Hijken, wist al op jonge leeftijd: ik wil de wijde wereld in. Hij toog naar Groningen om rechten en economie te studeren.
Zijn eerste baan vond hij begin jaren negentig op de Amsterdamse Zuidas, als advocaat-stagiair bij Loeff Claeys Verbeke, later opgegaan in Allen & Overy. Hij werkte vervolgens als zakenbankier voor Rabobank en Lehman Brothers in Hongkong en Londen en begon in 2003 voor zichzelf: als adviseur bij fusies en overnames, gespecialiseerd in media en telecom. Zo was hij betrokken bij de overname van Ben door T-Mobile.
Baudet kent Otten al zo’n tien jaar. Via een gemeenschappelijke vriend, advocaat Michiel Visser. Ze praatten veel over politiek en deelden een onvrede over de EU en het economisch en immigratiebeleid van de kabinetten Rutte.
Executieman
Aanvankelijk was het idee om van FvD een denktank te maken, maar na het referendum over het associatieverdrag met Oekraïne in 2016 besloten Baudet en Otten een politieke partij op te richten. Forum was één van de aanjagers van die volksraadpleging. ‘Wij voelden ons belazerd door de wijze waarop Rutte met de uitslag omging’, zegt Otten. ‘We moesten iets doen.’
Algemeen is bekend dat het referendum over Oekraïne uit halve en hele onwaarheden bestond (wat door Jan Roos werd toegegeven) en dus uitgroeide tot een instrument om het zittende kabinet Rutte 2 zo moeilijk mogelijk te maken. Daarmee werd ook duidelijk dat de tijdelijke referendumwet niet streng genoeg was opgetuigd (waardoor ook D66 op haar verkiezingscongres alsnog het idee verwierp) en de staatscommissie Remkes heeft dus terecht wel strenge normen voorgesteld: als 33,3% van de kiesgerechtigden het wetsvoorstel afkeurt, dan is het afgewezen.
Dat percentage behelst dus een derde van alle stemgerechtigden en dat is een aanzienlijk deel van het electoraat, zodat nu voorstanders van een aangenomen wet met zekerheid kunnen komen opdraven als er geen risico’s op afwijzing aanwezig is, zodat hun gang naar het stemlokaal niet tevergeefs is. Ik stel overigens vast dat Otten als strateeg bewust heeft meegewerkt aan alle malversaties en dat kenmerkt zijn dubbelheid: jurist en advocaat maar wel meewerken aan valse desinformatie.
Die dadendrang komt voormalige collega’s uit de advocatuur, bancaire sector en m&a-wereld bekend voor. Het FD sprak, onder voorwaarde van anonimiteit, met zes van hen. Zij typeren Otten als een harde werker, veeleisend, rigide, direct, intelligent, uitgesproken en compromisloos.
Kortom, iemand uit de oude ‘doos’, in dit geval de oude politiek en gevaarlijk omdat, zoals hieronder staat, relativeringsvermogen mist. Een ijzervreter die compromisloos te werk gaat en dat is herkenbaar aan het optreden van Baudet in de Kamer. Uiterst rechts als algemeen kenmerk, zoals hieronder ook al wordt gesignaleerd, maar wel oog voor de onderkant van de samenleving; dat wel. Maar als je de VVD te links vindt, dan zegt dat ook genoeg.
‘Henk is een echte Draufgänger, een ijzervreter’, zegt een oud-collega bij Loeff Claeys Verbeke. ‘Een enorm toegewijde, harde werker, maar hij mist relativeringsvermogen. Daardoor kan hij lastig zijn voor zijn omgeving.’
Een fusie- en overnameadvocaat die veel met Otten samenwerkte, omschrijft hem als een ‘executieman’. ‘Als Henk iets moet oplossen, gebeurt het ook. Hij gaat ver in concessies doen voor de zaak. Vrije tijd heeft hij nauwelijks.’ Henk is een echte dealmaker, zegt een relatie uit de telecombranche. ‘Altijd gefocust op de zaak. Iemand die tot het gaatje gaat.’
Slecht geregeerd
Mensen uit zijn omgeving zijn niet verbaasd dat hij voor Forum de politiek in gaat. Sterke, rechtse ideeën had hij altijd al. ‘De sociaaldemocratie was niet zijn stijl’, zegt de ex-collega bij Loeff Claeys Verbeke.

Een andere advocaat stelt dat Otten al langer vond dat Nederland slecht wordt geregeerd. ‘Henk maakt zich zorgen over het onderwijs, de zorg en de verzorgingsstaat. Hij hekelde dat er in tijden van crisis zo hard werd bezuinigd door Rutte. Dat ging ten koste van de koopkracht aan de onderkant van de samenleving.’

VVD te links

In zijn studententijd stemde Otten nog op Hans van Mierlo, vanwege de democratische vernieuwing die diens partij D66 voorstond. Later ging zijn stem naar de VVD en was Frits Bolkestein zijn man. Maar de VVD werd in zijn ogen te links.

In Pim Fortuyn vond Otten een nieuw politiek voorbeeld. Na diens dood probeerde hij korte tijd de boel vlot te trekken bij de LPF, nadat de partij ten onder dreigde te gaan aan interne ruzies. Onbegonnen werk. Daar leerde Otten hoe je vooral niet een nieuwe partij moet leiden en besturen, zeggen betrokkenen binnen het FvD. LPF-toestanden wil hij koste wat kost voorkomen.

Maar begin dit jaar ontstond ook binnen Forum onrust. Een aantal partijprominenten eiste meer zeggenschap voor leden en lokale afdelingen. De kritiek richtte zich vooral op de in hun ogen autoritaire bestuursstijl van Otten, die geen macht wilde delegeren aan de regio. Enkele kritische leden werden geroyeerd of stapten zelf op.

Op missie

Een van hen was Gert Reedijk, nummer acht op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2017. Hij omschrijft Otten als een ‘bulldozer’, iemand met een ‘enorme drive’. ‘Thierry is het uithangbord van Forum, maar Henk is de motor. Hij heeft de partij opgebouwd.’
Er is alleen één probleem, zegt ook Reedijk. ‘Henk kan niet delegeren. Dat is een lastige eigenschap die de samenwerking heeft doen mislukken. Forum begon als een roeiboot, maar is uitgegroeid tot een passagiersschip. Dan moet je macht delegeren.’
Otten vindt de onrust in zijn partij opgeblazen door de media. ‘Het waren vijf mensen. Dit hoort bij een nieuwe partij.’ Tien jaar geeft hij zichzelf, dan moet de infrastructuur van FvD er staan. Dat betekent een grotere Tweede Kamerfractie, zetels in Brussel, de provincies en de senaat.
Is dit opbouwwerk in de luwte wel te combineren met een optreden in de politieke schijnwerpers? ‘De senaat vergadert alleen op dinsdag en ik kan snel lezen. Bij FvD doen we veel dingen parallel. We zijn op missie.’
[Cv: 1967 Geboren in Assen1985 Studies economie en rechten in Groningen1992 Advocaat-stagair bij Loeff Claeys Verbeke, maar hij maakt de driejarige beroepsopleiding niet af1995 Rabobank Hongkong1997 Rabobank Amsterdam1999 Lehman Brothers Londen2003 Oprichting eigen advieskantoor Ms2 Capital2015 Oprichting Forum voor Democratie]

Ter afsluiting van deze beschouwing over FvD kan worden opgemerkt dat het een ware nieuwe loot betekent aan de politieke horizon van ons land op dit moment, in afwachting of het een blijvende loot zal worden aan dat firmament of schouwspel.

De partij gaat onherroepelijk problemen krijgen met het verkiezingsthema en dus belofte om ons land uit de EU te krijgen, ons lidmaatschap op te zeggen. Dat zal onmogelijk blijken te zijn en zijn de oprichters ook te laat. Stoppen met de EU is onmogelijk want daarvoor al teveel een vast verankerde institutie die niet meer weg te denken is uit de geopolitieke context. FvD is te laat met deze wensdroom op het politieke toneel verschenen aangezien alleen nog maar hervorming tot de opties behoort. Maar daarvoor zijn de anti-EU-sentomenten te zwak en te weinig coherent , zodat dat streven dus per definitie op een teleurstelling uit loopt. Dan rest alleen nieuwsgierigheid van waarnemers hoe de partij zich uit deze precaire situatie zal weten los te maken.

https://fd.nl/achtergrond/1282078/bulldozer-van-baudet-betreedt-nu-zelf-de-politieke-arena

0-0

Hervormer Macron en de macht van de straat (Daan Bellegeer en Kleis Jager, Macro-economie/fd, 14-12-18): briljante generaties studenten van de eliteopleiding ENA [https://www.ena.fr/] zoals Macron en al zijn voorgangers, staan machteloos tegenover de macht van de straat

Einde van de maand versus einde van de wereld

In het kort

Al weken rommelt het in Frankrijk, waar demonstranten in gele hesjes tegen veel meer strijden dan alleen een hogere brandstofprijs. President Emmanuel Macron wil de economie hervormen, maar zijn afstand tot het volk maakt dat niet eenvoudig. De protesten staan in een lange traditie, de uitkomst ook: de macht van de menigte is groot.

Op zichzelf is deze typering van Frankrijk volkomen juist, maar mijn verwachting was wel dat Macron zowel wat intelligentie/intellect als qua creativiteit en ambitie het voornemen had om ziujn land behalve in economische zin te hervormen, maar ook sociaal. De opstand die op de dieselaccijns is ontstaan, heeft hem duidelijk overvallen. Hij weet natuurlijk dat hij zijn EU-ambities ook kan vergeten als hij geen balans kan vinden tussen het economische en sociale in zijn land. Daarom vertrouw ik erop dat hij nog met duidelijke sociale hervormingen gaat komen in combinatie met bezuinigingen op ander vlak, bijvoorbeeld defensie. Ik heb al eerder geschreven [https://aquariuspolitiek.wordpress.com/2018/12/08/politiek-toont-een-paradoxaal-patroon-en-daarom-niet-meer-bereikbaar-voor-de-bevolking-zowel-in-frankrijk-als-bij-ons-fd-gelehesjes-politieketransitie-eu-emmanuelmacron/] over zijn positie en voorgesteld dat hij de onderste inkomensgroepen geheel belastingvrij maakt en ze ook gaat voorzien van elektrische auto’s in ruil voor hun oude diesels, die niet in Afrika terecht mogen komen of andere markten.

De Franse president Emmanuel Macron heeft er tot €12 mrd voor over om de sociale vrede terug te kopen na de volkswoede gehuld in gele hesjes. Met dat bedrag aan hogere uitgaven en gemiste belastinginkomsten zakt Frankrijk naar alle waarschijnlijkheid door de begrotingsgrens die voor Europa nog net aanvaardbaar is: een tekort van 3%.

We zijn nu als EU in de fase van evolutie aanbeland waarin de straat en de macht van de grote getallen het kunnen opnemen tegenover de Brusselse bureaucratie en neoliberalen, die nu toch op het dode punt zijn aanbeland dat hun idealen van vroeger niet meer opgaan. Het neo- ofwel eenzijdige economische liberalisme heeft zijn onschuld verloren nu blijkt dat de globalisering zich totaal anders ontwikkelt dan de economen altijd dachten met de onzichtbare hand van Adam Smith.

Deze globalisering maakt – zoals we nu ontdekken – de wereld kapot vanwege de verkeerd effecten op het klimaat die een verwoestende uitwerking dreigen te hebben. Dat maakt dat als Teulings gelijk heeft dat de staatsschulden begrotingstekorten binnen de eurozone wel meevallen vergeleken bij onze concurrenten, we de 3% van Maastricht (EMU) net zo goed kunnen wijzigen in 4% zodat de EU op slag veel socialer zal worden, want dan kan er ook op de sectoren van onderwijs en zorg worden geïnvesteerd, dat nu buiten ons land alleen voor de rijken in de EU mogelijk is in private scholen en zorgklinieken.

Die wanverhouding dient te verdwijnen en de Gele Hesjes hebben ons daarvoor – dat neveneffect – onze ogen geopend. En zo ontstaat er plotsklaps een nieuw perspectief voor de EU, die een sociale inhaalslag kan maken zonder financiële dogma’s of dogmatiek.

Het dateert ondertussen al van 1974 dat Parijs een begroting in de plus wist af te leveren. De overheidsschuld zit rond de 100% van het bruto binnenlands product (bbp).

Die oude geschiedenis is nu niet van toepassing – zoals hierboven al geformuleerd – op Frankrijk onder Macron. Alleen vanwege het feit dat hij als uitgesproken (links, D66-)liberaal bekend staat en dus niet gehinderd wordt door oude politieke dogma’s.
Lastig bezuinigen
‘Het probleem van de Fransen is dat ze een overheid willen die eenzelfde dienstverlening geeft als in Scandinavische landen, zonder dat ze de belastingen willen betalen die nodig zijn om dat te financieren’, zegt Jean Pisani-Ferry, vooraanstaand econoom en voormalig adviseur van Macron. ‘Dat is op te lossen door efficiënter om te springen met de overheidsmiddelen en door meer keuzes te maken in de uitgaven.’
In dat geval zal er ook aan de Scandinaviërs gevraagd moeten worden hoe ze dat voor elkaar hebben gekregen ofwel georganiseerd hebben en ten koste van wat op hun rijksbegroting.
‘Fransen willen eenzelfde dienstverlening als in Scandinavische landen, zonder er de belasting voor te betalen’• Jean Pisani-Ferry, econoom
Gemakkelijk is anders, stelt William De Vijlder, hoofdeconoom van BNP Paribas. ‘Bezuinigen als het economisch slecht gaat is een slecht idee, maar het blijkt in Frankrijk ook heel moeilijk om dat te doen als het voor de wind gaat. We zijn nu immers al voorbij de piek van de hoogconjunctuur.’

Zoals in alle voorgaande commentaren door mij is beschreven dat alles aan het veranderen is binnen de EU, zo gaat dat nu ook op voor Frankrijk, dat onder Macron een ander leiderschapsfiguur heeft dan al zijn voorgangers. Macron wil zeker een duidelijk economisch én sociaal stempel drukken, waar dat economische voor sociaaldemocraten praktisch onmogelijk was. Daarbij heb ik al genoeg redenen aangegeven waarom ook de EMU best een nieuw laagje vernis kan gebruiken. De beruchte percentages (vooral 3%) kunnen kortom worden gewijzigd.

Hij waarschuwt wel voor een overdreven focus op het begrotingstekort. ‘De economische groei op lange termijn, waar Macron zich met zijn arbeidsmarkthervorming en stimulering van innovatie op richt, is belangrijker. Als die hoog genoeg ligt, daalt de schuldgraad.’

En daarvoor is Macron de juiste man op de juiste plaats.

Onrechtvaardig beleid

Frankrijk heeft de afgelopen jaren veel geld gestopt in het verminderen van problemen in plaats van ze op te lossen, vertelt Pisani-Ferry. ‘Er gaat jaarlijks €40 mrd naar huisvesting, zoals woon- en bouwsubsidies. Dat is 2% van het bbp! Toch zijn de resultaten niet bijzonder. Het zou beter zijn om problemen in de marktwerking aan te pakken, zoals het feit dat er door allerhande bouwrestricties te weinig woningen bij komen.’

Het was juist met een campagne gericht op hervormingen dat Macron verkozen is, merkt Pisani-Ferry op. ‘De afgelopen tien jaar is het gemiddeld reëel inkomen per gezin ondanks de economische groei stabiel gebleven. Macrons diagnose was dat mensen geen toekomstperspectief meer zagen, en dat wilde hij hun weer geven. Maar hij is er niet in geslaagd om het vertrouwen te behouden van de Fransen dat hij daarin zal slagen. Ze verwijten hem dat zijn beleid sociaal en fiscaal onrechtvaardig is.’

Hier wordt precies aangegeven wat ik hierboven al veronderstellenderwijs schreef.

Groene taks

Het verhitte debat over de groene taks legde de kloof tussen twee bevolkingsgroepen bloot: zij die bezig zijn met het einde van de maand en zij die bezig zijn met het einde van de wereld, zegt Pisani-Ferry. ‘Dat soort problemen los je niet met een pennenstreek op. Macron zoekt vooral naar langetermijnoplossingen, maar mensen willen resultaten zien op kortere termijn.’

Hier doet zich het identieke probleem voor van alle EU-lidstaten: ‘de groene taks legde de kloof tussen twee bevolkingsgroepen bloot.’ Dat soort effecten heb je ook niet in de (eigen) hand, maar met de reparatie ervan wel: daar kan gericht beleid op worden losgelaten.

De inspanningen van de regering om de arbeidsmarkt minder rigide te maken is werk van lange adem, erkent De Vijlder. Denk aan het verminderen van de ontslagbescherming of het omscholen van werklozen. ‘Ondertussen blijft de werkloosheid structureel hoog. In Duitsland duurde het ook jaren eer de grondige arbeidsmarkthervorming van 2003 vruchten afwierp. En die creëerde veel slechtbetaalde banen, waardoor het armoederisico in Duitsland bij werkenden nu hoger ligt dan in Frankrijk.’

Daar Duitsland had ook te maken met de eenwording van West- en Oost-Duitsland en dat kostte Bonn investeringskapitalen met de omvang van een Marshallplan. Vandaar het ‘zieke’ Duitsland van die dagen.

Dat Macron op zo veel weerstand stuit, komt volgens De Vijlder doordat hij te weinig rekening houdt met de impact van zijn hervormingen op de verschillende soorten gezinnen. ‘Voor mij draait het fenomeen van de gele hesjes om het besef dat beleid niet over de gemiddelde Fransman gaat. Als de Franse regering die les niet trekt bij zijn toekomstige beslissingen, komen er alleen maar meer protestbewegingen. Die weten nu immers dankzij de gele hesjes dat het effect heeft om de straat op te gaan.’
Het gaat de hele EU, en niet alleen Frankrijk, om een sociaal rechtvaardige volkshuishouding en ook op dat terrein valt er voor Macron veel krediet te winnen. Hij is slim genoeg om dat verstandig en effectief aan te pakken.
Gele hesjes versus witte boorden
De gele hesjes hebben typisch Franse trekken, maar de krachten die de beweging veroorzaakten zijn overal aan het werk.

Een heel leger schrijvers, denkers, politicologen en sociologen heeft zich de afgelopen weken gestort op de gele hesjes. Ze wijzen op de overeenkomst met de sansculottes, die democratische hervormingen eisten aan het eind van de achttiende eeuw tijdens de Franse Revolutie. En op 1968. Toen waren het studenten, nu zou het de middenklasse zijn die vindt dat eigenlijk alles anders moet. Nog korter geleden: 1995. Een grote staking en een serie massademonstraties maakte korte metten met het hervormingselan van president Jacques Chirac.

Straat doet ertoe

De straat doet ertoe in Frankrijk, zoveel is duidelijk. Sinds 1958 is dat voor een belangrijk deel te wijten aan de Vijfde Republiek. Dit stelsel, bedacht door de oude generaal Charles de Gaulle, die zijn land wilde behoeden voor chronische instabiliteit, geeft erg veel macht aan de president. Is deze ‘republikeinse monarch’ eenmaal gekozen, dan krijgt hij meestal een ruime meerderheid in de parlementsverkiezingen, die altijd direct volgen op de présidentielles.

Vervolgens liggen de krachtsverhoudingen voor vijf jaar – vóór 2002 zeven jaar – vast. Wie invloed wil hebben moet dus de straat op, tot de macht buigt.
Dat is precies wat de gele hesjes hebben gedaan. Ze bezetten overal rotondes en péages, brachten uren door rond bergen brandende pallets en rukten drie keer op naar Parijs, waar een deel van hen barricades opwierp en de oproerpolitie trotseerde. Uiteindelijk kregen ze deels hun zin.

Maar de verschillen tussen de gilets jaunes en eerdere Franse demonstranten zijn groter dan de overeenkomsten. Eigenlijk was er in het verleden niets wat erop lijkt. Niet eerder was er een sociale beweging waarvan het hart werd gevormd door werkende armen, de lower middleclass en gepensioneerden uit die bevolkingslagen. De rol van sociale media is ook nieuw, net als het gebrek aan organisatie – er kwam geen partij of vakbond aan te pas.

Bijna alles maakte deze revolte uniek, maar de voedingsbodem kennen we wel. De gilets jaunes – vooral een roep om fiscale rechtvaardigheid in de visie van de Franse econoom Thomas Piketty – zijn het product van een omwenteling die we overal kunnen waarnemen. De rekening van de globalisering blijkt hoger dan verwacht. Niet alleen arbeiders werden afgeschreven, ook een aanzienlijk deel van de middenklasse raakte verzwakt.

Die ontwikkeling heeft samenlevingen uit elkaar gedreven en de veelbesproken kloof is niet alleen economisch, maar ook politiek en cultureel. Een substantieel deel van de bevolking wantrouwt, of zeg maar gerust haat, de politiek en de media. Zoals de hele dag door te zien was op televisie, waar gele hesjes hun spontane zegje deden in de categorie ‘het hele zooitje moet weg’ tegenover gelouterde journalisten en specialisten.

Crisis in de democratie

De krachten die in Frankrijk de gele hesjes voortbrachten, brachten in de Verenigde Staten Donald Trump en in Italië Matteo Salvini aan de macht en leidden in Groot-Brittannië tot de brexit. Tot grote schrik van de progressieve en links-liberale elites die hadden gedacht dat de toekomst divers, klimaatbewust, open en tolerant zou zijn. De crisis in de democratie werd misschien wel het kernachtigst verwoord door zakenman en oud-politicus Bernard Tapie: ‘Een samenleving waarin de top een fundamenteel andere kijk heeft op zaken dan de basis is niet houdbaar.’ President Emmanuel Macron moet dus afdalen van zijn troon en terug naar het volk. Doet hij dat niet, dan valt hij ten prooi aan de woeste menigte zoals Lodewijk XVI in 1793.

https://fd.nl/achtergrond/1281800/hervormer-macron-en-de-macht-van-de-straat

0-0

‘Bij politici was referendummoeheid te bespeuren’ #dehaagsestemming

Tags

Johan Remkes presenteerde meer dan 600 pagina’s aan bestuurlijke vernieuwing. Politici lijken intussen vooral bezig met de klimaatplannen die volgende week gepresenteerd worden. Behalve Kajsa Ollongren. Die was gisteren even minister Alomgren.

Jorg Leijten, nrc.nl, 14-12-18

REFERENDUMMOEHEID: Lage Drempels, Hoge Dijken heet het rapport dat de commissie-Remkes gisteren presenteerde over bestuurlijke vernieuwing. Realistischer was misschien geweest Lage Kansen, Hoge Drempels want hoeveel kans maakt een voorstel als het invoeren van een correctief bindend referendum? Bij politici was referendummoeheid te bespeuren toen het plan gisteren ter sprake kwam. Minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren (D66) zei beleefd het rapport “te gaan lezen”, de VVD “vindt haar [eigen] standpunt helder” en ook bij het CDA – tegen referenda – “zal het standpunt niet heel anders worden”. Ook het idee over een gekozen formateur kan op weinig politieke steun rekenen. Eindigt het rapport van Remkes straks net als die van zijn voorgangers ongebruikt in een la?

Het is onjuist te stellen dat de titel van het gepresenteerde rapport moest luiden ‘Realistischer was misschien geweest Lage Kansen, Hoge Drempels’ en wel vanwege de veroderstelling dat Haagse politici die ‘referendummoe’ zouden zijn; neen, alleen de conservatieve politici zijn moe vanwege alle leugens van afgelopen referenda zoals brexit, Oekraïne en de EU-grondwet, die helemaal geen grondwet was maar een samenbundeling van alle verdragen.

Het publiek daarentegen zou in dit rapport een handvat kunnen vinden om hier een Gele Hesjes-activisme te organiseren omdat zij dat politieke regenteske in Den Haag niet meer accepteren. Maar zij zullen ook begrip moeten opbrengen dat die genoemde referenda vreselijk knullig waren opgezet en dat het politieke klimaat met leugens niet verbeterd wordt.

Er dient een onafhankelijke commissie te komen die alle beweringen van toekomstige referenda gaat toetsen op waarheidsgehalte. Dat parlementariërs maar wat kunnen roeptoeteren (vanwege hun parlementaire onschendbaarheid) en beweren wat zij aan waarheid ‘ervaren’ is een heel andere zaak. Daaraan moeten ook grenzen worden gesteld en dat heb ik de Kamer ook laten weten via mijn blogs over de strijdigheid van opvattingen van PVV met de Grondwet, zoals een verbod op de islam, op de koran en moskeeën. Daar durft de Tweede Kamer geen punt van te maken, maar dat komt natuurlijk in het rapport-Remkes niet voor.

ALOMGREN: Ollongren was gisteren sowieso all over the news. Ze begon de dag met de lancering van een campagne tegen nepnieuws rond de verkiezingen komend jaar. Zo moet de burger “bewust worden gemaakt van het fenomeen desinformatie”, maar het kabinet zelf gaat geen nepnieuws aanwijzen. Daarnaast ontving de minister van Binnenlandse Zaken een rapport van de Algemene Rekenkamer met de conclusie dat het nog niet zo opschiet met het herstel van voorzieningen op Sint Maarten nadat orkaan Irma daar vorig jaar huishield. En Ollongren trapte ook nog op de rem bij de provincie Utrecht. Die krijgt geen voorschotten zolang de jaarrekening van 2017 niet is goedgekeurd.

Waarom gaat de regering ‘zelf geen nepnieuws aanwijzen’? Het kabinet heeft volgens mij de plicht zelf aan te geven waar de ‘teksten’ van de regering verkeerd worden geïnterpreteerd of begrepen. De regering schiet al decennia lang tekort in fatsoenlijke communicatie naar de buitenwacht en het grote publiek. Dit thema dient aldus op de politieke agenda te worden geplaatst.

STINTKNULLIGHEID: Waarom is ooit besloten dat de Stint de weg op mocht? Die vraag krijgt een steeds nadrukkelijker politiek tintje nu uit onderzoek blijkt dat de constructie en het ontwerp enorm slecht zijn doordacht. Het rapport van TNO leest als een opsomming aan knulligheden. Volgens VVD-minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur) heeft het ministerie “niet verzuimd om te controleren, er is niet voor gekozen om het te controleren”. De elektrische bolderkar mag in de huidige vorm de weg niet op. Het is een tegenvaller voor onder meer kinderopvangcentra die voor vervoer sterk leunden op de Stints. Ze zetten nu bussen en taxi’s in.

De Stint-blunder bewijst maar eens te meer dat (semi)ambtelijk Den Haag (want TNO) behoorlijk kan falen en dat maakt de uitspraak van minister Van Nieuwenhuizen nog meer bizar.

KLIMAATDRUK(TE): Volgende week vrijdag wil het kabinet een reeks maatregelen presenteren om de CO2-uitstoot voor de komende jaren te verminderen. Nu de burgeronvrede over de stijging van de energierekening toeneemt, beginnen de leiders van coalitiepartijen zich publiekelijk te mengen in het debat. Waren het eerst CDA’er Sybrand Buma bij Buitenhof en D66’er Rob Jetten in Trouw, vandaag krijgt Gert-Jan Segers ruimte voor zijn plannetjes in de Volkskrant. De ChristenUnie-voorman wil dat minima niet de dupe worden van verhoging van de energiebelasting. Hij pleit daarom voor een algemene korting op de energierekening “die verhoudingsgewijs mensen met een smalle beurs het meeste zou opleveren”.

Die tegengeluiden zijn volkomen terecht omdat de politiek geen benul meer heeft van rechtvaardige lastenverdeling en draagvlak van allerlei zware politieke besluiten. Het einde van dit bestel is in zicht, zoals ik vaker heb geschreven.

HAMERTJE HENK: Ten slotte een aflevering van 50Plus-Inside. Zo kwamen we gisteren te weten dat Kamerlid Martin ‘filibuster’ van Rooijen “een gruwelijke hekel” heeft aan Voortgezette Algemene Overleggen, de zogeheten VAO’s waarin Kamerleden moties kunnen indienen. Hij gaat er in zijn afscheidsrede – Van Rooijen stapt over naar de senaat – voor pleiten “dat die VAO’s moeten worden AFGESCHAFT”, ving onze redacteur Lamyae Aharouay op bij de koffieautomaat. Henk Krol was met hele andere dingen bezig: het 50Plus-spel Hamertje Tik aanprijzen. Met categorieën als (Jan) Nagel ’m vast en Kies je Doelwit komt 50Plus volgens henzelf met “hét gezelschapsspel voor onder de kerstboom”. In deze eerste editie geen ex-bestuursleden, wel ex-Haagse Stemming-auteur Emilie van Outeren.

QUOTE VAN DE DAG

“Als het straks weer gaat waaien, hebben de mensen die zich onder een blauw zeil zitten te behelpen één geruststellende zekerheid: het geld wordt zorgvuldig besteed.”

Columniste Sheila Sitalsing van de Volkskrant verbaast zich over het vele hulpgeld voor Sint Maarten dat op de plank blijft liggen.

Het begrip basisinkomen blijft een illusie zolang de ontwikkelingen op arbeidsmarkt ongewis blijven en de meerderheid van de beroepsbevolking goed wil verdienen @trouw #basisinkomen

Tags

Basisinkomen helpt misschien. Maar hoe? (papieren editie Trouw)
Er zijn banen genoeg, toch wil FNV weten of er een basisinkomen moet komen (digitale krant)

Jeannine Julen, SAMENLEVING/Trouw – 20:36, 12 december 2018

Hoogleraar Paul de Beer en Kitty Jong van FNV © Bram Patraeus

De arbeidsmarkt is wezenlijk aan het veranderen, ziet vakbond FNV. Die wilde daarom weten: biedt een basisinkomen straks soelaas? Moeilijk te zeggen.

‘Basisinkomen helpt misschien. Maar hoe?’ Vager kan bijna niet. Het blijft dus een illusie in een ongewisse toekomst. Verre van vanzelfsprekend om het in te voeren. Een willekeurige gok zelfs. Er valt kortom niets zinnigs over te zeggen; een greep in het duister.

Ebt de economische voorspoed weg, dan laten economen, sociologen, politici en vakbonden plots dat ene woord weer vallen: basisinkomen. Hoogleraar Paul de Beer herinnert zich de vele onderzoeken nog tijdens de crisis van de jaren tachtig. Ging het economisch beter, dan doofde de belangstelling weer.
Tot nu, signaleert De Beer. Ondanks dat werkgevers moeilijker aan personeel komen, huizenprijzen de pan uitrijzen en het bruto binnenlands product blijft groeien, publiceert hij morgen een rapport waarin het basisinkomen onder de loep genomen wordt.

Zijn opdrachtgever, vicevoorzitter Kitty Jong van vakbond FNV, zit naast hem in het centrale vakbondshuis in Utrecht. Waarom nu de belangstelling voor het basisinkomen? “De economie groeit weliswaar”, licht Jong toe. “Maar toch is een vast contract voor werknemers niet vanzelfsprekend. Er ligt nu ook een plan om de proeftijd van werknemers te verlengen van één naar vijf maanden. En tijdelijke krachten maken binnenkort pas na drie in plaats van twee contractverlengingen kans op een vaste aanstelling. Allemaal tegen de trend in. Jarenlang zagen we dat de arbeidsvoorwaarden juist beter werden als het goed ging met de economie.”

Voor iedereen 1000 euro

Die belangstelling voor een basisinkomen (een maandelijks bedrag dat alle Nederlanders op hun rekening gestort krijgen), maakt de vakbond er nog niet meteen een voorstander van. Maar de huidige arbeidsmarkt maakt wel dat de FNV wil onderzoeken of mensen met een kleine portemonnee zo makkelijker de eindjes aan elkaar kunnen knopen. Denk aan werknemers die akkoord gaan met schamele vergoedingen, zegt Jong. alleen om het hoofd boven water te houden. “Stel, iedereen krijgt 1000 euro in de maand. Dan hoef je niet akkoord te gaan met een baan die eigenlijk veel te slecht betaalt. Want je hebt al een basis van 1000 euro.”

De Beer, hoogleraar arbeidsverhoudingen aan de Universiteit van Amsterdam, onderbreekt even. “Het is een illusie om te denken dat een basisinkomen meteen een oplossing is voor dit soort problemen.” Hij zelf was in de jaren tachtig groot voorstander van het basisinkomen. Maar, zegt hij nu, de nijpendste problemen los je er op de korte termijn niet mee op. “Met een inkomen van 1000 euro ontsnap je niet aan de armoede.”

Voor de FNV nam De Beer de arbeidsmarkt van de toekomst onder de loep. Gaat die dusdanig veranderen dat zoiets als een basisinkomen nodig is? Ja, zeggen voorstanders van dat inkomen. Want al die nieuwe technologieën doen het gros van de banen verdwijnen. Zeker de helft wordt opgeslokt door robots, blijkt uit verschillende publicaties eerder dit jaar. Nee, zeggen tegenstanders van wat ze ‘gratis geld’ noemen. De technologie zorgt juist voor extra banen.

Banen erbij en eraf

De conclusie van De Beer: er is eigenlijk niet veel over te zeggen. Ontnuchterend, zegt hij zelf over het resultaat. “Ja, technisch gezien kunnen er banen verdwijnen. Neem de zorg. Het is best mogelijk dat er straks naast de patiënt een robot staat. Maar dat wil nog niet zeggen dat patiënten dat fijn vinden. Niet alles wat mogelijk is, zal ook plaatsvinden.” En met het verdwijnen van banen ontstaat ook ruimte voor nieuwe functies, zegt De Beer. “Welke dat zijn, weten we gewoonweg niet. Dus het is heel moeilijk te voorspellen welke banen erbij komen.”

Dan maar geen basisinkomen? Zowel Jong als De Beer kan daar niet direct ja of nee op zeggen. Maar, zien ze allebei, de arbeidsmarkt is wezenlijk aan het veranderen. Banen voor middelbaar geschoolden slinken in aantal. Wat overblijft: meer werk aan de onderkant en aan de bovenkant van de arbeidsmarkt. Jong spreekt van een tweedeling, De Beer heeft het liever over polarisatie. Hoe dan ook: het basisinkomen zou volgens hen daarin iets kunnen betekenen. Maar wat precies? Dat moet de komende jaren blijken.

Lees ook:
Finland zet het experiment met een basisinkomen stop – nog voor bekend is of het werkt

Nog voor bekend is of het werkt, staakt Finland zijn experiment met een basisinkomen. Helsinki ziet meer heil in andere systemen om het werklozen makkelijker te maken op zoek te gaan naar werk.

Het kabinet Rutte III gaat een vlaktaks van 37 procent invoeren voor bijna iedereen. Dat klinkt overzichtelijk en dat is het misschien ook. Maar het kan veel beter, betoogt Alexander de Roo, voorzitter van de Vereniging Basisinkomen, op de opiniepagina van Trouw.

https://www.trouw.nl/samenleving/er-zijn-banen-genoeg-toch-wil-fnv-weten-of-er-een-basisinkomen-moet-komen~a260475a/

Nieuwe uitspraken van Tjeenk Willink @nrc #betonrotpolitiek&bureaucratie

Tags

‘De roep om een snelle oplossing is vals’ (Guus Valk, In het nieuws/nrc.nl, 12-12-18)

Oud-vicepresident Raad van State | Tientallen jaren waarschuwt hij al voor de uitholling van het bestel. Nu is daar de zorg over de maatschappelijke onvrede bij gekomen.

Tjeenk Willink (PvdA) was tussen 1997 en 2012 vicepresident van de Raad van State. Hij was betrokken bij de formatie van vele kabinetten. Kritisch over politiek en ambtelijk Den Haag is Tjeenk Willink al die tijd geweest. Maar geluisterd werd er lang niet altijd. Deze week verscheen zijn boek Groter Denken, Kleiner Doen. Het is een beknopt, pamfletachtig boek, dat waarschuwt voor de uitholling van de democratische rechtsorde, na de ontzuiling en ontkerkelijking „ons enig overgebleven gemeenschappelijk fundament”. Hij maakt zich zorgen over groeiende maatschappelijke onvrede, politieke vervreemding, het verdwijnen van het politieke midden.

Sociologisch gesproken is deze uitspraak dat *na de ontzuiling en ontkerkelijking „ons enig overgebleven gemeenschappelijk fundament”, de uitholling van de democratische rechtsorde*, een gevaar vormt, juist. Maar met die democratische rechtsorde komt het weer goed als de burger de moeite neemt om zich politiek kundig te ontwikkelen en met geldige argumenten zich in het politieke circuit te mengen, zonder fact-free-opvattingen en halve en hele leugens.

„Het fascineert me. Hoe kan dat? Welke dynamiek zit er achter politici en bestuurders? Dat probeer ik te begrijpen.”

De dynamiek wordt duidelijk veroorzaakt door de sociale media die ‘in beheer’ zijn genomen door negatieve waardeoordelen van veelal anonieme berichten en hate-mails. Waaruit blijkt dat de politiek geen vermoeden had dat er zoveel onvrede onder de grond verborgen was. Het politieke bestek deugt dus niet, zo luidt kortheidshalve mijn conclusie.

U heeft het over betonrot in de publieke sector. Waar is die rot zichtbaar?

„In de groeiende ongelijkheid, de sterkere greep van bestuurders op de rechterlijke macht, en de publieke dienstverlening. De vaste postbode die elke dag door je wijk loopt is verdwenen. De conducteurs zijn van de tram gehaald. Niemand die erover nadacht dat een conducteur niet alleen kaartjes controleert, maar ook een bindende functie heeft. Kleine gemeenten zijn opgeheven. Niet uit domheid, maar uit bestuurlijke rationaliteit. Een hele generatie is opgevoed met het idee dat de overheid een bedrijf is en dat marktwerking goed is in de publieke dienstverlening. Die weg loopt dood. De taal van democratie en recht is voor velen in Nederland een vreemde taal geworden. Politiek kan dat niet alleen veranderen. Dat moet van onderop gebeuren.”

Die bestuurlijke rationaliteit is de slot op de deur van de solidariteit geworden. Het collectieve bewustzijn is verdwenen.

Hoe kon dit proces ontstaan?

„De verzuiling had beperkingen, maar werkte als systeem verbindend. We waren het ideologisch en godsdienstig oneens, maar we wisten ook dat alles uit elkaar zou vallen als we elkaar de tent uit zouden vechten. De gevolgen van de ontzuiling hebben we niet doordacht. Die gevolgen hebben we gemaskeerd door in de jaren tachtig en negentig te gaan depolitiseren.

Volkomen terechte opmerkingen. In de aanloop naar de Tachtigjarige Oorlog wisten we ook dat alles uit elkaar zou vallen als we elkaar de tent uit zouden vechten; de historische ontstaansbodem van het beroemde poldermodel dat juist vandaag de dag een hevige slijtage onderhevig is. Dat mag ook geen toeval worden genoemd.

„We vroegen ons af wat economisch goed was, of efficiënt. Wat consultants sindsdien allemaal hebben aangericht. Je kan wel politiebureaus sluiten omdat je digitaal aangifte kan doen. Maar het menselijke gezicht is verdwenen.”

Tjeenk Willink bedoelt natuurlijk dat we ons alléén afvroegen wat economisch goed was, of efficiënt, waardoor ons sociaaleconomisch bestel geheel aan economische normen onderworpen werd en daarmee gevangene werd van de marktdiscipline en het economisch liberalisme.

Wat is daar het gevolg van?

„Door het ontbreken van debat grijpt politiek vaak te laat in. Stel dat de hypotheekrenteaftrek twintig jaar geleden was aangepakt. Dat was een zegen voor de huizenmarkt geweest. Stel dat we eerder iets aan de pensioenleeftijd hadden gedaan, of aan de CO2-uitstoot. Dan hadden we geleidelijk maatregelen kunnen nemen, in plaats van grote maatregelen op het moment dat het te laat is. Daardoor voelen burgers zich overvallen.”

Ook terecht opgemerkt en vastgesteld.

Heeft het verdwijnen van het debat polarisatie in de hand gewerkt?

„Er worden drastische maatregelen opgelegd, en van burgers wordt verwacht dat ze begrijpen dat die nodig zijn. Hoezo? De essentie van politiek is ook dat je ontwikkelingen tijdig signaleert. Politiek heeft de plicht vooruit te denken en burgers te betrekken bij hun besluiten. Dat is niet gebeurd. Kijk naar de discussie over klimaatverandering. Politici wachten tot de klimaattafels met plannen komen en legitimeren die achteraf politiek.”

Een groots politicus is aan ons volk en natie ontnomen door de bekrompenheid van het politieke bestel omdat deze uitspraken nooit uitgesproken mochten worden. Hoe triest.

Twee dingen gebeuren tegelijk: maatschappelijke polarisatie en politieke kleurloosheid. Hoe kunnen die hand in hand gaan?

„Ik heb in de jaren zeventig dit van het kabinet-Den Uyl geleerd: door maatschappelijke tegenstellingen onderdeel te maken van het politieke debat, kun je de tegenstellingen verminderen. Debat is goed, het draagt bij aan de acceptatie van politieke compromissen. Nu gebeurt het omgekeerde: tegenstellingen worden aangejaagd doordat het debat gemeden wordt.”

Debat is goed, maar de politiek én partijen waren er Spaans benauwd voor en werd dus altijd tegengewerkt. Maar de wijsheid gebiedt ons te erkennen het bijdraagt aan de acceptatie van politieke compromissen. De huidige bevolking is veel assertiever dan de toenmalige generatie.

Is de politiek onbetrouwbaar geworden?

„Nee. Kijk naar iedere kabinetsformatie: er zijn nog altijd partijen die willen samenwerken.”

Maar u zag als informateur van Rutte III hoe lastig formeren is.

„Ja, want bewindslieden krijgen zelden applaus op sociale media. Partijen weten dat ze afgestraft kunnen worden door de kiezer. Toch nemen ze hun verantwoordelijkheid nog wel. Mensen zeggen vaak: ‘Ons systeem deugt, maar de mensen leveren slecht werk.’ Ik zeg: ‘De mensen deugen wel, maar het systeem is aan slijtage onderhevig’. Politici zijn van goede wil, maar daaronder zit de betonrot.”

De zin ‘Toch nemen ze hun verantwoordelijkheid nog wel’ kan alleen gelegitimeerd worden door de machtsfactor die de mens altijd blijft verheerlijken en er ook altijd naar streven; egotrippers kunnen dus niet zonder de politiek. En omgekeerd, de politiek zal altijd blijven bestaan omdat de mens machtsbelust is.

Maar dat is een nog somberder conclusie. Dan is een snelle oplossing niet voorhanden.

„De roep om een snelle oplossing is vals. Het is een structureel probleem, dat niet alleen van bovenaf kan worden opgelost.”

Wat vindt u van het resultaat van samenwerking, regeerakkoorden?

„We moeten uitkijken voor een herhaling van de formatie van 2012 [tussen VVD en PvdA], toen standpunten werden uitgeruild. Dat is een zot systeem. De ene partij krijgt dit, de ander dat, om iedereen tevreden te houden. Regeerakkoorden worden op die manier dik en instrumenteel en sluiten debat uit. Het regeerakkoord wordt zo een samenstelling van minderheidsstandpunten.”

Met terugwerkende kracht en wijsheid achteraf kan ‘wetmatig’ worden geconstateerd dat Rutte 2 aldus gedoemd was te mislukken en de grootste verkiezingsnederlaag van de kleinste coalitiepartij heeft veroorzaakt. Uitlegkunde van de coalitie was naar het publieke bedroevend. De PvdA stelde zich veel te gedwee op.

Is daarmee een voedingsbodem gecreëerd voor volkswoede, zoals bij de ‘gele hesjes’ of Geert Wilders?

„Ja. Gele hesjes ontstaan als we langdurig de democratische rechtsorde aan onze laars lappen.”

Ook juist opgemerkt maar hier wordt een ander cruciale factor vergeten, te weten het totale gebrek van sociale rechtvaardigheid in de Franse maatschappij. Die is nu in technische of technocratische zin opgelost, maar nu valt al te voorzien dat er méér nodig is voor een blijvende arbeidsvrede. En dat geldt vanzelfsprekend ook voor Italië. Er valt kortom nog veel te herstellen en bij te stellen in ons land en de EU.

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/12/11/herman-tjeenk-willink-de-roep-om-een-snelle-oplossing-is-vals-a3060312