Wat is precies ons morele failliet? @nrc #klimaatcrisis

Tags

Greta Thunberg laat ons ons morele failliet zien (Column Zihni Özdil, nrc.nl, 14-12-19)

Krankzinnig. Schandelijk. Obsceen. Dat het Amerikaanse weekblad Time Greta Thunberg tot Persoon van het Jaar heeft uitgeroepen. Door de broeikasgassen die de mensheid uitstoot, warmt de aarde in rap tempo op. De gevolgen zullen catastrofaal zijn. Tenzij we als mensheid heel snel heel veel werk maken van decarbonisatie. Dat wil zeggen dat we omschakelen van fossiele energie naar energiebronnen die geen broeikasgassen uitstoten. En dat is – inmiddels misschien was – heel goed te doen. Door serieus te investeren in innovatie en onderzoek, bijvoorbeeld. Door de fossiele industrie aan banden te leggen. Door prioriteit te maken van uitgebreide openbaar vervoernetwerken. Door publiek geld te gebruiken om alle woningen te isoleren.

Deze column laat iets schizofreens zien door de dubbelzinnigheid  of -hartigheid van Özdil zelf, want het is door een ingewikkelde redenering niet duidelijk waar hij staat. Want zijn inleidende passage laat de lezer geloven dat de het Amerikaanse weekblad Times nooit Greta tot Persoon van het Jaar had mogen uitverkiezen. Terwijl vervolgens Greta zijn tekst uitvoerig wordt verdedigd, terwijl er geen woord wordt gewijd aan de grootste klimaatontkenner in ons land, Thierry Baudet. Over de politieke elite gesproken.

Dit is geen mening. Dit is geen politiek standpunt. Dit zijn rauwe, harde feiten. Die al minstens vijftig jaar bekend zijn.

Gelukkig hebben we een economische elite. Zoals die van de fossiele industrie, de grootste oorzaak van dit existentiële probleem. Ook uit eigen onderzoek weten de intelligente en machtige bestuursvoorzitters van oliebedrijven dat de door mensen veroorzaakte klimaatverandering catastrofaal zal aflopen. En dat weten ze sinds de jaren zestig.

De bazen van Exxon Mobil gingen met deze kennis aan de slag. Toegewijd en keihard. Ze investeerden miljoenen in desinformatie-campagnes. De bazen van Shell ook. Het ontkennen van de door menselijk handelen veroorzaakte klimaatverandering werd zo onderdeel van het ‘publieke debat’. En de massamedia werkten mee. Door het handjevol wetenschappers dat de feiten ontkent evenveel gewicht te geven als de wetenschappelijke consensus.

Alsof je de ideeën van het handjevol mensen dat claimt dat de aarde plat is (ja, die bestaan) even legitiem maakt als de consensus dat de aarde niet plat is. Alsof je die paar historici die de Holocaust ontkennen (ja, die bestaan) opvoert als legitiem onderdeel van het historiografische debat.

Krankzinnig.

Gelukkig hebben we een intelligente politieke elite. Die de macht heeft om dit gestoorde gedrag van bestuursvoorzitters een halt toe te roepen. Door bijvoorbeeld keihard te reguleren.

Hoezo hebben we een intelligente politieke elite? Nooit iets van gemerkt.

Maar die politieke elite deed compleet het tegenovergestelde. De fossiele industrie krijgt al decennia subsidies, belastingontwijking en deregulering. Zelfs de ruimte om nepwetenschap te bestellen aan onze universiteiten voor hun desinformatiecampagne, zoals blijkt uit de dit jaar verbroken samenwerking tussen een van de grootste faculteiten van de Erasmus Universiteit, de Rotterdam School of Management, en Shell. Daarmee verkreeg Shell onder meer formeel het recht om het RSM-curriculum en de profielen van Bachelor- en Masterstudenten te ‘beïnvloeden’.

Schandelijk.

Terwijl Amerika onder Trump harder dan ooit gas geeft om deze afgrond in te rijden, komt Europa nu pas met een nietszeggende Green Deal. Niet te verwarren met de Green New Deal van Bernie Sanders en co. Die wel een echt alternatief biedt. Maar vooralsnog kansloos is met zoveel Republikeinen en laffe Democraten aan de knoppen.

En daar is Greta Thunberg. Voor de rechtse elites een prooi voor demonisering. Niks schuwen ze om haar zwart te maken. Voor de progressieve elites is ze een postmoderne aflaat. Ze applaudisseren voor haar moed. Ze gaan met haar op de foto. Waarna ze weer zelfvoldaan naar huis keren. Om niks te doen.

Greta Thunberg is Times ‘Persoon van het Jaar’ geworden omdat zij klimaatwetenschap wel serieus neemt. Greta Thunberg is een tiener. Zestien jaar oud. Een kind.

‘Zestien jaar oud. Een kind’, dat zijn geen argumenten. Zij is biologisch een kind, maar geestelijk gesproken veel wijzer dan alle materialistische mensen op aarde bij elkaar. Dus terecht uitgeroepen tot de Persoon van het Jaar. Bravo Time!

Een grotere illustratie van het morele failliet van de zogenaamd slimme en kundige mensen die onze wereld runnen is er niet.

Is kan er wel worden gesproken van een ‘illustratie van het morele failliet van de zogenaamd slimme en kundige mensen die onze wereld runnen’? Dit is feitelijk een materialistische maatschappij omdat slechts een kleine minderheid idealistisch en immaterieel is ingesteld. Tot die groep hoor ik ook, maar ik accepteer mijn minderheidsstandpunt. Daarom vind ik het prachtig dat Greta die erkenning van Times heeft gekregen, want zij is zonder meer de grootste persoon ter wereld.

Obsceen.

Vindt Özdil Times nu obsceen of niet? Ik begrijp dus weinig van deze tekst. 

[Zihni Özdil is historicus. Hij schrijft wekelijks een column op deze plaats.]

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/12/14/greta-thunberg-laat-ons-ons-morele-failliet-zien-a3983812#/handelsblad/2019/12/14/#212

Hoezo hebben de Britten iets verdiend? Ze hebben alleen alles gesaboteerd en chaos geschapen @nrc #brexit #nrc-ongegeneerd/ongenuanceerd-proBritten

Tags

De Britten verdienen het als goede buur behandeld te worden (Commentaar, nrc.nl, 14-12-19)

Britse verkiezingen

‘Get Brexit done’. Met die boodschap heeft Boris Johnson de Britse verkiezingen gewonnen. Daarmee is er duidelijkheid: er komt geen tweede referendum, Remain – lid blijven van de Europese Unie – is niet langer een optie. Een campagne voor Rejoin – weer opnieuw lid worden – zal decennia nodig hebben om iets te kunnen opleveren.

Johnson las de stemming onder de kiezers in met name Engeland en Wales – de twee landen in het Verenigd Koninkrijk waar een meerderheid zich drie jaar geleden ook uitsprak vóór de Brexit – beter dan zijn tegenstanders. Het voorstel van Labour-leider Jeremy Corbyn om opnieuw te onderhandelen, opnieuw een referendum te houden – en daarbij zelf geen keuze te maken – zou nog minimaal een jaar aan politiek geharrewar hebben betekend, met niet te vergeten nóg een stembusgang. De Liberaal-Democraten, die nadrukkelijk campagne voerden tegen de Brexit, verloren een zetel. Onafhankelijke kandidaten die een ‘zachte’ Brexit wilden, wonnen nergens.

De Conservatieve strategie om louter over de Brexit te praten en zo van deze verkiezingen toch een soort tweede referendum te maken, bleek een gouden greep. Gezondheidszorg, onderwijs, sociale ongelijkheid en veiligheid waren ondergeschikte thema’s, ook in kiesdistricten die de economische crisis nog niet te boven zijn gekomen.

Dat een kiesdistrict als Wrexham, sinds de oprichting in 1918 nooit anders dan Labour-rood, blauw kleurde, dat ex-mijnwerker Dennis Skinner na 49 jaar is weggestemd als Labour-Lagerhuislid, geeft aan dat de Engelse en Welshe kiezer genoeg had van de Brexit-discussie. De knoop mocht van hen definitief doorgehakt.

Niet dat de verdeeldheid in het Verenigd Koninkrijk hiermee voorbij is. De unie tussen Engelsen, Schotten, Welsh en Noord-Ieren wankelt heviger door deze uitslag. Schotland koos voor de pro-Europese Schotse Nationale Partij, die opnieuw en zo snel mogelijk een referendum over onafhankelijkheid wil. In Noord-Ierland hebben de unionisten voor het eerst sinds 1921 minder stemmen dan de republikeinen, wat een referendum over één Ierland dichterbij brengt. En waar het platteland en de middelgrote steden in Engeland en Wales Tory-blauw kleurden – sommigen voor het eerst sinds het begin van de vorige eeuw – bleven kiezers in Londen en de andere grote steden grotendeels Labour trouw.

Nu in elk geval duidelijk is dat de Brexit aanstaande is, breekt er voor de EU en vooral voor handelspartner Nederland een cruciale fase aan. De dag na de exit op 31 januari beginnen de onderhandelingen voor een nieuwe handelsrelatie met de Britten. In het uittredingsakkoord staat dat de bestaande regelingen voorlopig van kracht blijven; tijdens de transitieperiode geldt vrij verkeer van goederen en diensten.

Maar dat akkoord loopt tot 31 december volgend jaar. Johnson zegt voor die datum een vrijhandelsakkoord met de EU te willen sluiten, wat betekent dat er voor de zomer een blauwdruk moet liggen. Want al eind juni moeten de 27 overblijvende landen van de EU beslissen of zij voldoende voortgang zien in de onderhandelingen met de Britten om de transitieperiode te verlengen. Wat Johnson overigens niet wil.

De tijd is dus krap. Zeker voor een vrijhandelsakkoord naar Canadees model, wat Johnson voorstelt. De onderhandelingen daarover duurden zeven jaar. Dat zou met een voormalig EU-land sneller kunnen, al is nog onduidelijk wat premier Johnson precies voor ogen staat. Zijn nieuwe kiezers in het noorden van Engeland zijn minder liberaal als het om vrijhandel gaat. Zelf lijkt Johnson een handelsnatie voor ogen te zien met lage tarieven en quota.

De EU-27 bleven de afgelopen drie jaar onder leiding van onderhandelaar Michel Barnier verrassend eensgezind. Nu gaan nationale belangen en emoties meespelen. Want hoe belangrijk vindt bijvoorbeeld een land zonder kust een goed handelsakkoord over visserij? Wat voor Nederland – dat kabeljauw voor de fish and chips exporteert en haring importeert uit het Verenigd Koninkrijk – fundamenteel is.

De economische impact van de Brexit is ook niet voor iedere lidstaat even groot. Dat maakt de urgentie voor een goed vrijhandelsakkoord geen gedeeld belang. Waarbij bovendien moet worden opgepast dat de Britten uit misplaatste wrok niets wordt gegund. Het blijven de buren.

[In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.]

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/12/13/de-britten-verdienen-het-als-goede-buur-behandeld-te-worden-a3983768#/handelsblad/2019/12/14/#210

Belangrijkste vraag blijft onbesproken: cultuurverandering bij belastingambtenaren en hoe je beheerst met algoritmes omgaat @nrc #teveelslachtoffers #technocratenalsbelastingambtenaren

Tags

Stelling: Vanwege mijn waarneming dat deze columnist de plank geheel misslaat, ben ik verplicht om mijn conclusie te laten controleren door de hele tekst aan de lezers voor te leggen.

Cultuurverandering, wat is dat? (Column Ben Tiggelaar, Economie/nrc.nl, 14-12-19)

Staatssecretaris Menno Snel heeft een ‘cultuurverandering’ beloofd bij de Belastingdienst. Hij staat niet alleen. Eerder dit jaar las ik dat ook de Amsterdamse brandweer, het ministerie van Justitie en Veiligheid, de politie, de rechtspraak, de studentencorpora en talloze andere organisaties graag hun cultuur willen veranderen. Maar wat is dat eigenlijk?

Eerst maar eens de vraag: wat bedoelen we met organisatiecultuur? Het begrip wordt vaak gebruikt, maar blijkt niet eenvoudig te definiëren. Twee jaar geleden publiceerde Steven ten Have, hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam, samen met collega’s een overzicht van de wetenschappelijke literatuur rond populaire thema’s in organisatieverandering. Ook cultuur kwam aan bod. Een paar highlights: er waren in de jaren tachtig al meer dan 160 verschillende definities van het begrip cultuur. De meeste definities zijn vaag en stellen vooral dat cultuur ‘complex’ is en ‘onzichtbaar’ zijn werk doet. Cultuur lijkt soms vooral een excuus, een mysterieuze X-factor waar managers zich achter kunnen verschuilen als het niet loopt zoals we willen.

Veel cultuurtheorieën beschrijven hoe niet-waarneembare factoren, zoals ‘onderliggende assumpties’ ons handelen bepalen. Deze ‘diepere factoren’ worden overigens meestal afgeleid uit het zichtbare gedrag dat zij zouden veroorzaken en zo lijken veel van deze theorieën verdacht veel op cirkelredeneringen.

Volgens Ten Have en collega’s moet je je afvragen waarom je iets zou willen veranderen dat niemand echt begrijpt en waarvan niet duidelijk is hoe het de resultaten in organisaties beïnvloedt.

De aanpak die mij het meest praktisch lijkt, is cultuur te behandelen als een verzameling van observeerbare gedragspatronen. Tenslotte wil staatssecretaris Snel graag veranderen hoe mensen binnen de Belastingdienst met elkaar en met burgers omgaan. Door je te richten op gedrag, wordt deze uitdaging in elk geval concreet, bespreekbaar en bestudeerbaar.

Je kunt vervolgens ook gangbare wetenschappelijke gedragstheorieën loslaten op vragen als: zou het wantrouwen van de politiek tegenover de Belastingdienst kunnen leiden tot meer stress en ineffectief gedrag van leidinggevenden aldaar? En cultuurverandering wordt in deze benadering ‘gewoon’ gedragsverandering, waarbij je je interventies kunt richten op determinanten van menselijk gedrag, zoals vaardigheden, motivatie en de werkomgeving.

Er zijn verschillende onderzoekers en auteurs die cultuur geheel of gedeeltelijk door zo’n gedragsbril beschouwen. Een van hen is éminence grise Edgar Schein, voormalig MIT-hoogleraar. Schein zei decennia geleden al dat je niet moet proberen om meteen ‘de cultuur’ te veranderen, maar dat je beter kunt beginnen met het oplossen van concrete problemen in organisaties. Dat doe je volgens Schein door je te richten op specifieke gedragingen. Welk gedrag, van wie, zou je meer willen zien?

Het blijft daarbij altijd de uitdaging om gedrag niet tijdelijk maar duurzaam te veranderen. Belangrijk daarvoor, zegt Schein, is of het nieuwe gedrag ook wordt bekrachtigd in het dagelijkse werk. En dan niet alleen door een compliment van de baas zo af en toe. Essentieel is of collega’s en klanten het nieuwe gedrag merkbaar waarderen. Dat helpt om er een blijvertje van te maken. En soms constateren mensen dan achteraf, na maanden of jaren, dat ‘de cultuur’ veranderd is.

[Ben Tiggelaar schrijft wekelijks over persoonlijk leiderschap, werk en management.]

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/12/13/cultuurverandering-wat-is-dat-a3983790#/handelsblad/2019/12/14/#320

EU en geopolitiek @nrc #eu #geopolitiek

Tags

Het recht van de sterkste (Caroline de Gruyter, Column In Europa/nrc.nl, 14-12-19)

(…)

Bij elk internationaal verdrag of akkoord dat sneuvelt, verliest Europa meer greep op de wereld en zijn eigen veiligheid. Open Skies zou het zoveelste voorbeeld zijn. Geen wonder dat we aan geopolitiek gaan doen. Er zit niets anders op.

Zo is het, al wil niet iedereen dat inzicht delen.

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/12/13/het-recht-van-de-sterkste-a3983830#/handelsblad/2019/12/14/#116

‘Proportionaliteitsdenken ‘in de EU gevraagd, want noodzakelijk @volkskrant #eu #eurotop @EU_Commission @EUCouncil

Tags

Stelling: Allereerst een uitleg wat ik onder ‘proportionaliteitsdenken’ versta, want dat begrip dat ik hierbij introduceer als nieuwe noodzakelijkheid om Europees te gaan leren ‘denken’, waar het specifiek gaat om de uitdagingen waarvoor de EU zich gesteld ziet in kader van het Parijsverdrag van 2015 en in het verlengde daarvan het @vonderleyen-programma, is het logischerwijs een nieuw ‘tweesporenbeleid’, maar dan anno ‘2020’, in plaats van de jaren negentig na de aanvaarding van het Verdrag van Maastricht. De kwestie die nu op tafel ligt mag als detaillering gezien worden van het verschijnsel van de EU van de ‘oude’ twee snelheden, namelijk de ‘vooroplopers’ van specifiek West-Europa tegenover de oud-communistische landen in Oost-Europa die te kampen hadden met een zwaar verouderde industriële infrastructuur.

Maar toen – in de jaren negentig – kon nog niet voorzien worden hoe de Europese ‘gemeenschap’ er in 2020 uit zou komen te zien. Welnu, dat is met dit verslag uit de Volkskrant – voor mij – wel zichtbaar geworden. Vandaar ook dat ik hierbij een voorzet wil geven tot een dialoog in zowel de Raad van regeringsleiders als in de Commissie, als de uitvoerders van de hoofdlijnen die de Raad ‘uitzet’ en bepaalt.

Beide kampen – West- en Oost/Zuid-Europa – kampen nú beide met een nieuwe uitdaging, namelijk hoe we zowel de EU als de wereld in mondiale zin beschouwd, moeten gaan redden van de dreigende ondergang die ‘zichtbaar’ wordt als het gaat om het klimaat-en milieuprobleem; als we dat probleem niet weten aan te pakken.

Het wonderlijke is volgens mij dat beide kampen exact hetzelfde probleem moeten oplossen, waarbij voorondersteld dat de VS en China (en India) later zullen volgen als de huidige regimes tot een volwassener inzicht zijn gekomen. Maar dat valt niet af te dwingen en vandaar dat de EU nu heel voorzichtig moet gaan opereren, en dat is infrastructureel geheel anders dan het ‘nietsdoen’ van de vorige Commissie waarin alleen de autolobby de hand boven het hoofd werd gehouden. Dat was een dodelijk beleid.

Het verschil tussen West- en Oost-EU nu is dat de Noordwestelijke lidstaten een hypermoderne infrastructuur in huis hebben, wat in het fossiele Oosten niet het geval is. Maar beide staan voor ‘dezelfde’ technologische uitdaging en dat is een noodzakelijke omslag of energietransitie, omdat óók het westen nog – te veel – steunt op de nog dominerende fossiele infrastructuur, maar dat de hervormingen vanwege ‘achterstallig onderhoud’ in het oosten veel ingrijpender zijn.

Het is ook voor mij vreemd dat de vrije markt in het westen niet de mogelijkheden heeft onderkend van de inzet van duurzame industriële capaciteit, wat natuurlijk te wijten is aan de sterke lobby van de fossiele industrie. Waar het eenzijdige economische liberalisme het kapitalisme domineerde heeft dát fossiele liberalisme ook de marktwerking tegengehouden door eigen manipulatiemechanismen zodat daarmee de gezonde marktwerking geheel verloren ging. Moderne duurzame technieken zijn immers al decennia bekend want de elektrische auto-industrie stamt al uit de jaren 70 en 80, maar kreeg simpelweg geen kans om door te breken. Dat werd gesaboteerd door de ijzersterke lobbyindustrie. Daardoor heeft het westen zichzelf letterlijk in de wielen gereden en nu moet ‘daar’ in dat ‘moderne’ westen de schade worden hersteld, op straffe zelfs van de ondergang van deze beschaving. Is dit niet erg dramatisch voorgesteld?

Neen, want als wij ons klimaat niet beter leren te beheersen dan tot heden het geval was, dan komen we en niet uit en volgt een algehele vernietiging van de aarde door droogte en hitte. Zo ‘simpel’ ligt het in wezen. En daarom kan de EU nu een gidsfunctie gaan vervullen door de wereld te tonen hoe dit klimaatprobleem moet en kan worden aangepakt. Maar wel door eigen denkwerk én en creativiteit omdat we er anders niet uitkomen.

Geen akkoord, en toch een akkoord (Marc Peeperkorn, Ten eerste/de Volkskrant, 14-12-19)

Het had nogal wat voeten in de aarde om EU-lidstaat Polen aan boord te krijgen bij de Green Deal. Voorlopig gaat Polen niet verder dan het delen van de ambitie van een klimaatneutraal Europa in 2050. Maar wel op eigen tempo.

Dat eigen tempo is vanzelfsprekend omdat in Polen het overzicht dat wij hier met onze klimaat- en milieuwetenschapers wél hebben, niet aanwezig is. Ook al wordt dat door de populisten ontkend, maar dat is hun probleem.

ANALYSE KLIMAATAKKOORD

Polen blijft dwarsliggen bij invullen klimaatambities (digitale titel)

Het groene ‘Man op de Maan’-project van EU-president Charles Michel kwam in Brussel al tijdens de lancering vrijdag in de vroege uurtjes in de problemen. ‘Brussels, we have a probleem.’ Polen, een van de passagiers, weigerde in te stappen.

Zoals in mijn inleidend stelling geformuleerd is het logisch dat de Polen weigerden in te stappen. Maar als de Commissie de Polen weet te overtuigen van de intentie van Green Deal, dan zal het zeker loslopen. En het kost iedereen een deel van de – huidige – welvaart, maar dat wordt dubbel en dwars terugverdiend als ‘we’ de energietransitie tot een succes hebben gemaakt en daarmee de VS en China hebben verslagen.

‘Waar 26 Europese regeringsleiders beloofden dat Europa in 2050 het eerste klimaatneutrale continent (netto geen CO2-uitstoot) ter wereld wordt, eiste en kreeg de Poolse premier Mateusz Morawiecki uitstel tot juni. Het weerhield Michel er niet van toch over een akkoord te spreken. ‘We moeten creatief zijn als we met de EU verder willen’, concludeerde Michel laconiek na afloop van de eerste EU-top onder zijn leiding. De vraag of deze nieuwe manier van besluiten (26 minus 1) nu ook bij andere controversiële onderwerpen als migratie wordt toegepast, liet hij onbeantwoord.

Mijn genoemde ‘creatieve’ inzet van de EU zal zonder enige twijfel op andere gronden gebaseerd zijn dan die van Michel, maar veel verschil kan het simpel weg niet zijn. Het hangt er alleen vanaf wat er binnen de Raad aan vermogen bestaat om bruggen te bouwen en weerstanden te overwinnen.

Het klimaatdebat donderdag werd diep in de nacht getrokken door weerstand van Polen, Hongarije en Tsjechië. De laatste twee vooral uit vrees dat de Europese klimaatambities het gebruik van de kernenergie onmogelijk zouden maken. Toen daarover geruststellende woorden kwamen – de EU heeft sowieso geen zeggenschap over de energievoorziening van de lidstaten – staakten zij hun verzet.

Ik herhaal wat ik afgelopen dagen over kernenergie heb geschreven: zolang het afvalprobleem niet is opgelost, geen nieuwe kerncentrales bouwen want die investeringen gaan duurzame oplossingen (zon, water en wind) verre te boven. Kwestie van boekhoudkundig rekenen dus. Maar dat in de Raad ook is meegedeeld dat energie een zaak is aan lidstaten – is een nieuw geluid want dat werd door het koppel Tusk/Juncker nooit in de mond genomen. Er is dus toch een nieuwe wind gaan waaien.

Lang betoog Morawiecki

Morawiecki echter niet. In de vergaderzaal stak hij een lang betoog af over de enorme achterstand die zijn land heeft op andere lidstaten. Polen trekt zo’n 80 procent van zijn energie uit ‘vieze’ kolencentrales, een erfenis uit het Sovjettijdperk. Het te snel verbieden van fossiele brandstoffen leidt volgens hem tot energietekorten en verlies van honderdduizenden banen. En het is duur. Armere lidstaten betalen daardoor meer voor de klimaatplannen dan rijkere. ‘Dat kan ik thuis niet uitleggen’, aldus Morawiecki.

Polen neemt een dramatisch andere positie in dat de andere oosterse lidstaten en daarmee zal de EU ongetwijfeld rekening mee houden, maar wel op voorwaarde dat alle ‘oude’ knelpunten vanuit de vorige periode-Juncker nu rechtgezet worden, en dat er dus in concreto ook gezocht wordt naar redelijke oplossingen inzake migratiebeleid.

Aanvankelijk vroeg hij uitstel van de klimaatneutraliteit voor zijn land, hij suggereerde volgens betrokkenen tot 2070. Dat idee werd weggehoond. Premier Mark Rutte hield zijn Poolse collega voor dat de groene omschakeling ook in Nederland – ‘We hebben een grote energie-intensieve staalsector en chemische industrie’ – pijn doet. De Portugese premier António Costa kwam met een emotionele waarschuwing over de verwoestijning van zijn land en Zuid-Spanje, over bosbranden en orkanen als gevolg van de opwarming van de aarde. Morawiecki liet daarop zijn 2070-verzoek varen en zette in op garanties over financiële hulp van de EU om de vergroening te betalen.

Over ‘de groene omschakeling ook in Nederland’ heb ik in de inleidende stelling al genoeg gezegd, en dat argument speelt ook met betrekking tot de zuidelijke lidstaten die veel meer problemen dan het noorden kennen zoals met bosbranden en orkanen. Het is dus in zekere zin maar een ‘gelukkig’ toeval dat dat bij ons ook speelt, omdat anders de populistische argumenten weer aan kracht zouden winnen, en totaal ten onrechte. De bevolking blijft immers onkundig vanwege alle politieke misverstanden die zijn ontstaan.

Die blanco cheque wilden de andere lidstaten niet afgeven, waarna een impasse dreigde. Michel – bevreesd voor een mislukking van zijn eerste EU-top – schorste de vergadering en nam Morawiecki mee voor apart overleg. Vervolgens sprak Michel met bondskanselier Angela Merkel, de Franse president Emmanuel Macron en premier Rutte. En daarna weer met Morawiecki. De rest van de leiders zat ondertussen hongerig op het diner te wachten.

Verstandige aanpak van Michel!

Niet te vermurwen

De Poolse premier bleek niet te vermurwen, waarna Michel met zijn ‘creatieve oplossing’ een mislukking voorkwam: Polen deelt de klimaatambitie, maar weet nog niet of ze die ook gaat vervullen. Een ‘Belgisch compromis’, concludeerden diplomaten. Een René Magritte-achtig Ceci n’est pas un accord. Voor de buitenwereld was de eenheid van de EU gered.

De diplomaten hebben gelijk omdat in deze situatie nooit met zekerheid kan worden voorspeld hoe de deze problemen uiteindelijk opgelost zullen worden. Maar zoals een tegeltjeswijsheid dicteert: ‘Waar een wil is, is een weg’ (die zichtbaar gaat worden).

‘Morawiecki was tevreden en zei dat Polen ‘op zijn eigen tempo’ de klimaatneutraliteit zal bereiken. Hij wacht begin volgend jaar berekeningen af van de Europese Commissie over hoe duur de omschakeling voor de verschillende lidstaten zal uitpakken en hoeveel geld er beschikbaar is uit de EU-fondsen.

Premier Rutte zei na afloop van de EU-top er ‘vertrouwen’ in te hebben dat Polen zich komende zomer alsnog achter de 2050-doelstelling schaart. Hij benadrukte ook dat Nederland niet sneller de CO2-uitstoot zal terugdringen als Polen toch besluit extra tijd te nemen.

Rutte heeft gelijk met zijn voornemen om ons land niet sneller te laten werken aan de Parijse akkoorden, want malle Henkie zijn wij ook niet vanwege de achterstand die de VS en China hebben. Maar mag ons er niet van weerhouden om een voorbeeldfunctie in de wereld te ontwikkelen omdat steeds meer landen onder de extreme druk van de natuur worstelen. En Portugal kan er dus nu over meespreken.

Diplomaten zien de nachtelijke top als voorbode van de zeer moeilijke discussies tussen de lidstaten zodra de uitgewerkte klimaatwetten op tafel liggen. Feit is wel dat die wetsvoorstellen met een meerderheid kunnen worden aangenomen en Pools verzet kan worden overstemd.

Dat er meer ‘zeer moeilijke discussies tussen de lidstaten zodra de uitgewerkte klimaatwetten op tafel liggen’ spreekt voor zichzelf, maar laten we ook nuchter zijn en constateren dat geen land ontkomt aan maatregelen als we onze beschaving in stand willen houden. En in dat verband geldt niet de laatste zin onjuist is: ‘Een meerderheidsstemming invoeren is laatste wanhoopsdaad’ als het niet op een volwassen wijze kan worden opgelost en dat schort het in de communicatie tussen de EU en lidstaten, en dat waren we al gewend. Maar nu dient dat probleem ook opgelost te worden zonder instandhouden van alle oude mores en ingeslepen gebruiken.

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/polen-blijft-dwarsliggen-bij-invullen-klimaatambities~bb47890c/

Eindelijk de Britten uit de EU; en nu kunnen wij als ‘hernieuwde’ Unie bewijzen dat we het zonder de Britten beter doen dan mét (want met chaos binnen die Angelsaksische wereld valt eenvoudig niet te besturen @trouw #eu @EU_Commission

Tags

Stelling: Ten onrechte werd in ‘Brussel’ altijd de schijn opgehouden dat de EU met de Britten aan boord geopolitiek sterker zou staan dan zonder, maar die 65 miljoen Britten hadden de Unie nooit sterker kunnen maken vanwege hun archaïsche kiesstelsel waar geen greintje democratie in verborgen lag. Zolang ze daar niet zelf achterkomen is het politieke bestel in het VK gedoemd ten onder te gaan. Dus zijn we van die eeuwige lastpakken, vooral Boris Johnson, bevrijd. Hiep hiep, hoera!

Update Verkiezingen Groot-Brittannië (Redactie Trouw, 13-12-19, 7:18)

Absolute meerderheid voor Boris Johnson

De Britse premier Boris Johnson heeft bij de verkiezingen de benodigde meerderheid behaald om zijn brexitdeal ongestoord door het parlement te loodsen.

https://www.trouw.nl/buitenland/absolute-meerderheid-voor-boris-johnson~b6d0ad2e/

Eindelijk nuchtere conclusies over #kernenergie uit Estland @trouw

Tags

Estland twijfelt op de drempel (Ekke Overbeek, Duurzaamheid & Natuur, Katern de Verdieping/Trouw, 13-12-19)

Energie – Het Oost-Europese verzet tegen een CO2-neutrale economie brokkelt af. Onlangs veranderde Estland van kamp. Emissierechten zijn zo duur geworden dat doorstoken op schalie-olie niet meer loont. Maar hoe nu verder? Overgaan op groene energie of een hypermoderne nucleaire installatie bouwen?

(…)

De ingenieur leidt zijn bezoek door een stalen labyrint van trappen, gangetjes, hallen en deuren. Alles zit onder een rossig laagje fijngemalen steen. De sfeer is bedrukt. Honderden collega’s hebben dit jaar hun baan verloren. Bij een CO2-prijs van 25 euro per ton loont het niet langer stroom op te wekken uit schalieolie. De productie is gehalveerd. “Schalie lijkt op bruinkool“, zegt Lipatov. Beide zijn uiterst vervuilend.

(…)

Geen wonder dat Tallinn dit voorjaar zich schaarde achter de Oost-Europese tegenstanders van een klimaatneutrale economie. Maar op 3 oktober vertaalde de gestegen CO2-prijs zich in een politieke omslag. “De Estse regering steunt unaniem het plan om in 2050 de EU CO2-neutraal te maken“, twitterde premier Jüri Ratas. Ook elders slaan de gestegen CO2-kosten gaten in het Oost-Europese front. Uit Polen kwam afgelopen week het bericht dat de bouw van een nieuwe kolencentrale wordt stilgelegd. Staatsbedrijf Orlen wil inzetten op groene energie.

(…)

Gedeeld probleem

Daarmee zijn de nieuwe problemen echter niet opgelost: te weinig stroom en te veel CO2. Die problemen deelt Estland met zijn buren. Finland en de Baltische staten worden dit jaar gered door stroomimport uit Rusland. De Russische stroom komt grotendeels uit kolencentrales; goedkoop en vies. En daarbij politiek onwenselijk. Want als iets in het Balticum gevoelig ligt, dan is het afhankelijkheid van de grote oosterbuur. Er moet dus een andere oplossing komen, maar welke?

Eesti Energia zoekt het in groene energie. In het maanlandschap rond de schaliecentrales zijn windmolens verrezen. Die centrales draaien al deels op biomassa. “We hebben windmolenparken in Letland en Litouwen en zonnepanelen in Polen”, zegt Pajo. “In 2023 moet 45 procent van onze energie groen zijn.” Nul procent CO2 in 2050 is volgens hem haalbaar. “We hebben een lange kustlijn en genoeg ruimte voor offshore windparken.”

Kalev Kallemets schudt geïrriteerd zijn hoofd. “Rajne Pajo kent deze data toch ook?” Op zijn computerscherm verschijnt een grafiek met enorme pieken en dalen: de productie van windenergie van uur tot uur. De boodschap is duidelijk: wind en zon zijn onbetrouwbare bondgenoten in de strijd tegen CO2.

Duidelijk is ook waarom Kallemets, een voormalig politicus, juist met deze grafiek begint. In februari richtte hij met enkele medestanders Fermi Energia op, een bedrijfje dat technologie en kapitaal zoekt voor de bouw van een kerncentrale. “Wij zijn de eerste nucleaire start-up ter wereld“, zegt hij in een gerenoveerd bakstenen fabriekspand tussen de glazen torentjes van Tallinns zakendistrict.

Eerder dit jaar sloot Fermi een principe-akkoord met het Amerikaanse Moltex Energy voor de bouw van een derde generatie nucleaire reactor. Klein, veilig en goedkoop. Vooralsnog bestaat die alleen op papier, maar als het aan Kallemets ligt, krijgt Estland de Europese primeur.

(…)

Zonder kernenergie zal Europa, Nederland incluis, zijn klimaatdoelen niet halen, is Kallemets vaste overtuiging. Groene energie is volgens hem prima voor hooguit een kwart van de energiemix. “Mensen die beweren dat renewables het probleem oplossen zijn naïef, of ze liegen.”

Teet Randma is zo’n leugenaar. Dat geeft de milieu-activist zelf met een grote grijns toe in een café in de binnenstad van Tallinn. Hij kaatst de bal terug naar de zwakke plek van de kernenergielobby. “Kernsplitsing is een heel beperkte bron van energie.” Simpelweg omdat nucleaire brandstof schaars is. “Als we helemaal zouden overstappen op nucleaire energie, zou het binnen enkele decennia op zijn.”

Grote kerncentrales zijn sowieso passé, meent hij. “In de planningsfase krijgen we te horen dat ze goedkoop zijn en snel te realiseren. Maar zijn ze eenmaal aan het bouwen, dan blijkt alles duurder en langer te duren.”

Hij wijst op Finland waar de bouw van een nieuwe reactor in Olkiluoto zich al jaren voortsleept terwijl de kosten alsmaar stijgen. Een kleine kerncentrale zoals Fermi Energia die voorstelt zou eventueel een beperkte rol kunnen spelen in een overgangsfase, meent Randma. Maar zelfs dat is volgens hem twijfelachtig. “We hebben in Estland geen expertise op dat gebied.”

Wind en zon

Met zijn slobbertrui en voorliefde voor fietsen voldoet Randma aan het signalement van een ecoloog. Hij ontwikkelt al ruim tien jaar elektrische auto’s en sleutelt sinds kort aan een start-up voor ecologische landbouw. In de tussentijd publiceert hij over Estlands klimaatbeleid. Zijn conclusie: de echte oplossing moet komen uit wind en zon. Met enthousiasme wijdt hij uit over nieuwe types windturbines en batterijen voor tijdelijke opslag van groene stroom.

Maar de clou van zijn betoog is een systeemverandering. “Stroom moet lokaal worden opgewekt en gebruikt.” In plaats van windmolens die zoveel mogelijk stroom in het net pompen op momenten dat niemand die nodig heeft, wil hij lokale netwerken die onafhankelijk van het landelijke netwerk kunnen functioneren. “De enige duurzame oplossing is een systeem waarbij huishoudens zelf hun energie opwekken.”

Het enige bezwaar van dit waardevolle artikel is dat met geen woord gerept wordt over het radioactieve kernafval, waar dus zelfs geen rekening wordt gehouden, terwijl er gesproken wordt over derde generatie kerncentrales. Maar wordt dat aspect van afval over het hoofd gezien? Maar wel nieuw in het debat is de veronderstelling dat huishoudens en dus wijken en buurten zelf energie moeten kunnen opwekken.

https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/817/articles/1051494/38/1

Link spel van Macron ten aanzien van Poetins Rusland @groene #eu #geopolitiek #asMacronMerkel

Tags

Vredestop (Mathieu Segers, de Groene, 12-12-19)

Stelling: Onderstaande tekst is te belangrijk om niet geheel over te nemen, want van begin tot einde van essentieel belang. Benieuwd dus van het ministerie van Buitenlandse Zaken van deze analyse vindt en hoe een antwoord moet worden gevonden/bedacht om Macron geen solo-voorzitter van de hele EU te laten maken.

Vredestop

Maandag waren de Russische en Oekraïense presidenten, Vladimir Poetin en Volodymyr Zelensky, voor gesprekken in Parijs. Dit op uitnodiging van Emmanuel Macron en Angela Merkel. De officiële agenda: vrede in Oost-Oekraïne. De officieuze agenda: high noon in de Europese geopolitiek, waar Poetin actief werkt aan een schemerzone van invloedsferen die loopt van Oekraïne via de Balkan tot Georgië. Dat doet hij al sinds de Russische inval in Zuid-Ossetië in 2008.

Zelensky heeft veel te verliezen. Zijn landgenoten vrezen dat na de Krim, nu ook Donbas verkwanseld zal raken. Bovendien: als Poetin ergens een meester in is, dan is het wel in het creëren van licht tussen afspraken en realiteit. Hij heerst in de schemer. Zo hield hij ook tijdens de gesprekken van maandag weer vol dat Rusland militair niet betrokken is bij de strijd in Oost-Oekraïne. Tegelijkertijd werd hij het met Zelensky eens over een staakt-het-vuren. Die twee standpunten vallen moeilijk te rijmen.

Het is niet voor niets dat de Pool Donald Tusk zich in zijn afscheidsrede als president van de Europese Raad direct wendde tot Macron. De ‘heruitvinding’ van de relatie met Rusland, waartoe Macron in navolging van Viktor Orbán heeft opgeroepen, is volgens Tusk een heel slecht idee. Tusk riep de EU nog eens op om de sancties te handhaven, die de EU na de annexatie van de Krim heeft ingesteld. Dit brengt ons bij de officieuze agenda.

De top in Parijs vormde een nieuwe mijlpaal in een zorgvuldig opgebouwde geopolitieke strategie van de Franse president. Centraal daarin: de transformatie van Rusland van outcast tot strategische partner van ‘een heruitgevonden EU’. Die EU van Macron kan prima zonder het VK en zonder ‘Balkan-uitbreiding’ (de toetredingsonderhandelingen met Noord-Macedonië en Albanië werden door hemzelf geblokkeerd). Wie de EU stript van Atlantische en Balkanfranjes communiceert twee dingen. Eén: een ouverture naar Rusland. Twee: de EU is Frans-Duitse realpolitik. Laat dit nu precies zijn wat volgens Macron gevraagd is in de context van een assertief China en een ‘hersendode’ Navo.

Macron speelt hoog spel met de meester van de schemer, Poetin

Oekraïens-Russische vredesbesprekingen onder Frans-Duitse regie passen goed in deze strategie. Maar het is ook gevaarlijk, meegaan in de schemer van de invloedsferenpolitiek van Poetin. Tijdens de Europese top van dit weekend staat de verlenging van de sancties tegen Rusland op de agenda.

Dat Tusk in dit verband niet voor niets vreest voor de ‘eenheid van Europa’, werd al duidelijk in februari, toen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Mike Pompeo, Hongarije bezocht. Pompeo had een defensieverdrag bij zich voor de Hongaren, maar ook een waarschuwing: flirt niet te veel met Rusland! Zijn Hongaarse collega pareerde dit echter soepel: ‘Het zijn niet de landen uit Oost-Europa die met Gazprom werken aan de Nord Stream 2-gaspijpleiding.’

Nord Stream is een Duits-Russisch project, waarin (West-)Europese energiebedrijven veel geld verdienen. De Nord Stream-pijplijn loopt rechtstreeks van Rusland naar Duitsland. Het onherroepelijke gevolg daarvan is dat Oekraïne minder belangrijk zal worden voor de EU. En dat is precies waar Poetin op uit is. Toch blijft de regering-Merkel volhouden dat het om een puur economisch project gaat. Dit vreet aan de geloofwaardigheid van de sancties tegen Rusland.

Gedreven door bedrijfsbelangen surfen landen als Nederland en Oostenrijk mee op deze Duitse lijn. President Trump niet. Hij stationeert troepen in Polen en ligt sinds begin dit jaar op ramkoers inzake Nord Stream. Die Amerikaanse ruk liep opmerkelijk genoeg synchroon met de verrassende intrekking van de Franse steun voor Nord Stream.

Voor Macron was dit een cruciale stap in het grotere spel, dat nu op de wagen komt. Want nu heeft Macron in zijn omgang met Rusland zijn handen vrij. Hij kan niet alleen zonder de Balkan, het VK en de Navo. Hij kan ook zonder Gazprom. Dit betekent dat Macron via de vredestop in Parijs ook Merkel onder druk zet. Berlijn moet kiezen: geopolitieke verantwoordelijkheid via Europese eenheid of economisch gewin ten koste daarvan. Zo manoeuvreert Macron zich in de positie van leider van het nieuwe Europa. Het is hoog spel. Waarom? Het moet gespeeld worden met Poetin, de meester van de Europese schemer, die superieur is in het creëren van licht tussen woorden en werkelijkheid, vooral omdat hij niet terugschrikt voor bruut geweld.

https://www.groene.nl/artikel/vredestop

Moties van Wantrouwen worden in de TK aan de lopende band ingediend en dus zijn dus ‘waarde- /zinloos’ geworden @groene #politieke-inflatie

Tags

In Den Haag: Leed over kinderopvangtoeslag

Het kinderopvangtoeslag-debacle levert met een onnodige motie van wantrouwen veel politiek gedoe op. Terwijl hiervoor juist met visie oplossingen moeten komen.

Aukje van Roessel beeld Milo, de Groene, 11 december 2019 – verschenen in nr. 50

‘Door het grote aantal moties van wantrouwen dat tegenwoordig tegen bewindspersonen wordt ingediend, is er sprake van devaluatie. Niemand kijkt er meer van op. Ik denk dat veel Kamerleden ze vooral onhandig vinden, want als er zo’n motie in de lucht hangt, kunnen ze niet naar huis, naar een politieke avond of op werkbezoek. Over een motie van wantrouwen moet direct na het debat worden gestemd.

PVV is de kampioen op afstand van de andere partijen, hoewel Forum niet wat betreft ‘M.v.W.’, maar regelmatig om een hoofdelijke stemming vraagt om meer duidelijkheid te verkrijgen wie tegen een ‘uitdagende’ motie uit de Forumhoek heeft gestemd, zodat daarmee publicitair winst valt te boeken. Maar ook dat is tijdverspilling omdat alle namen van Kamerleden door de griffier moeten worden opgelezen en dus is ook dat instrument aan inflatie onderhevig. Geen wonder dat kiezers afhaken met een dergelijke dierentuin of circus. .

Bovendien doet Forum op volle kracht mee aan de trukendoos van de kartelpartijen, zodat de bestaansgrond van Forum al sleets is geworden. Het gaat er in Den Haag niet echt op vooruit; eerder het omgekeerde.

(…)

https://www.groene.nl/artikel/leed-2019-12-11

Industrie ‘hoort erbij’, maar wél onder voorwaarde van besef dat fossiel doodverklaard moet worden en dat er bewijsbaar een bijdrage wordt geleverd aan transitie @trouw #klimaatbeheersing #eu

Tags

Wiebes ziet onderhandelingen stroef verlopen in Madrid (Frank Straver, vandaag/Trouw, 12-12-19)

klimaat – INTERVIEW – VVD-minister Eric Wiebes (economische zaken en klimaat) nam gisteren in Madrid poolshoogte op de VN-klimaattop. Trouw nam met hem de tussenstand door aan de hand van zes klimaatstellingen.

(…)

“Weiger de fossiele lobby bij de klimaattop” (Laurie van der Burg, Friends of the Earth-activist)

“De politieke wil om de klimaatcrisis op te lossen ontbreekt” (Antonio Guterres, VN)

(…)

“Weiger de fossiele lobby bij de klimaattop” (Laurie van der Burg, Friends of the Earth-activist)

“Zeg! Wat een wonderlijke stelling. Je moet die partijen er juist bij bijtrekken. Bedrijven mogen hun voorkeur aangeven. Het is aan de overheid om verstandig met de lobby om te gaan. Om principieel niet met de industrie te gaan praten, daar ben ik het totaal mee oneens. Net zo goed als groene ngo’s, heeft de industrie een rol. We zitten met een fossiele industrie, klopt, maar die kan dingen lostrekken. Gaat de waterstofindustrie er komen, omdat ambtenaren dat bedenken? Nee. Dat doet de industrie. Net als de plannen voor CO2-opslag. De milieubeweging is boos op de industrie, omdat CO2-opslag in het Klimaatakkoord staat. Daar mag je mij de schuld van geven. Ik heb het expres vastgelegd, met goede redenen. We kunnen niet zonder CO2-opslag.”

De vraag is alleen of de strategie om de industrie erbij aanwezig te laten zijn alleen maar helpt om de remmende functie van die industrie ruimte te geven en dat schiet het niet op. alle bevolkingen moete  maar ‘groene’ en ‘rode’ labels gaan uitdelen aan de multinationals.

https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/816/articles/1050837/8/1