Tags

Louis van Gaal schreeuwt zijn psychologisch inzicht van de daken (Alex Ruitenbeek, Sport/fd, 9 sept. 21)

Nederland telt weer mee als voetballand en dat is volgens veel volgers de verdienste van coach Louis van Gaal (70). Zijn idee van ‘de totale mens’ slaat aan bij de huidige selectie. ‘Van Gaal kan altijd uitleggen waarom hij iets wil. Hij heeft visie.’

‘Nederland is weer in beeld als voetballand. Na drie wedstrijden met Louis van Gaal als coach staat Nederland bovenaan in zijn groep voor kwalificatie voor de wereldkampioenschappen in Qatar, eind volgend jaar.

Het is niet alleen het swingende voetbal dat de toeschouwers in verrukking brengt – het was lang geleden dat Nederland met zulk aantrekkelijk spel een tegenstander verpletterde zoals Turkije op dinsdagavond: 6-1. Ook de herwonnen vreugde en zelfverzekerdheid van de spelers van Oranje zijn voor velen een verademing na de periode-Frank de Boer toen de spelers op en buiten het veld maar niet los leken te kunnen komen.

Louis van Gaal werd na het aftreden van De Boer tot bondscoach benoemd omdat, in de woorden van KNVB-bestuurder Nico-Jan Hoogma, de voetballers een chef nodig hadden. Een man – de tijd is nog niet rijp voor een vrouwelijke bondscoach – die duidelijkheid kon brengen over speelwijze. Een man die een team kon bouwen. Hoe doet Van Gaal, 70 inmiddels en bezig aan zijn derde termijn als bondscoach, dat: duidelijk de baas zijn en tegelijkertijd de voetballers zo’n goed gevoel bezorgen dat ze het beste uit zichzelf halen en aan het geheel denken? Wat maakt Van Gaal een peoplemanager?

  • ‘Van Gaal investeert in zijn spelers, en dat voelen ze’ ~ Henk Jan Kamsteeg, Proistamenos

Henk Jan Kamsteeg van Proistamenos, dat bedrijven adviseert en coacht op het gebied van leiderschap, noemt Van Gaal ‘in veel opzichten een dienend leider’. Vergeet zijn presentatie aan de buitenwereld – de massa toeschreeuwend op een plein in München of een journalist piepelend met de opmerking ‘Ben ik nou zo slim of jij zo dom?’. Het gaat om wat de spelers van hem vinden. ‘Het oordeel van je medewerkers bepaalt of je een goede leider bent. En de spelers lopen met hem weg.’

Dienend leider

Van Gaal, zegt Kamsteeg, is een leider omdat hij weet wat hij wil, een visie heeft en duidelijke kaders stelt. ‘Het dienende aspect is dat hij zich afvraagt hoe hij zijn mensen kan ondersteunen en kan helpen, zodat ze samen het doel bereiken. Een dienend leider heeft oprecht interesse in zijn mensen en dat is bij Van Gaal zeker het geval. Hij investeert in zijn spelers, dat voelen ze. Hij kent de namen van hun vrouwen of vriendinnen, hij vraagt hoe het bij ze thuis is.’

Van Gaal gaat in zijn aanpak naar eigen zeggen uit van ‘de totale mens’. Daar is in de voetbalwereld veel om gelachen, maar de hoon is behoorlijk verstomd. Kamsteeg: ‘Het wordt steeds duidelijker dat voetballers onder grote druk staan. Het zijn allemaal jonge gasten, die veel geld verdienen en omgeven worden met jaknikkers.’

  • ‘Ik zou alle leiders en dus ook Van Gaal één advies willen geven. Bezoek om de zo veel tijd zelf een psycholoog’ ~ Henk Jan Kamsteeg, Proistamenos

Na het echec met Frank de Boer klonk al snel dat Van Gaal de enige was die het Nederlands elftal weer op de rails kon brengen. Kamsteeg plaatst een kanttekening: ‘Van Gaal is niet de enige coach met psychologisch inzicht. Guus Hiddink stond er om bekend, en ook Fred Rutten heeft het in zich. Alleen schreeuwen die het niet van de daken.’

Kamsteeg: ‘Ik zou alle leiders en dus ook Van Gaal één advies willen geven. Bezoek om de zo veel tijd zelf een psycholoog. Iedereen heeft een rugzakje, alle gedrag komt ergens vandaan. Dat is ook bij Van Gaal het geval. Waarom wil hij altijd gelijk hebben in zijn contacten met de media? Dat moet ergens vandaan komen.’

Sterk in teaming

Patrick Davidson van adviesbureau Betterday is ronduit lyrisch over de leider Van Gaal. Nederlandse voetballers staan er om bekend dat ze niet voetstoots iets aannemen van een trainer of coach, maar altijd vragen: waarom dan? ‘Van Gaal kan altijd uitleggen waarom hij iets wil. Hij heeft visie. Die heeft hij ook beschreven, in drie boeken, zodat een volgende generatie er ook uit kan putten.’

Davidson haalt twee sterke kanten van Van Gaals leiderschap naar voren. ‘Ten eerste is hij goed in teaming. Hij krijgt het voor elkaar om een team van mensen van steeds wisselende samenstelling onder hoge druk snel te laten presteren en een gezamenlijk doel te laten bereiken. Dat doet hij door zijn visie te delen.’

Het tweede aspect is zelfkennis. ‘Anders dan wat je zou denken op basis van zijn presentatie in de media weet Van Gaal zeer goed waar zijn beperkingen liggen. Hij weet dat hij anderen nodig heeft om succes te boeken. Hij begon ooit met een staf van vijf man, maar bij Manchester United eindigde hij met een begeleidingsgroep van tachtig man.’

  • ‘Iedereen heeft het nu over Van Gaal en niemand rept meer over spelers die gefaald hebben op het EK in juni’ ~ Patrick Davidson, adviesbureau Betterday

Van Gaal is ook voortdurend bezig de spelers zelfkennis bij te brengen, stelt Davidson: ‘Hij werkt vanaf het begin van zijn trainerscarrière met een videoanalist. Dan laat hij een speler naar beelden van zichzelf tijdens een wedstrijd kijken en vraagt: wat zie je, welk patroon wordt zichtbaar? Zo’n speler leert dan iets over zichzelf, verkrijgt zelfkennis, gaat nadenken over zichzelf. En van daaruit kun je groeien.’

Megalomaan

Davidson haalt een citaat aan van Van Gaal uit het boek LvG: Ik ben het antigif van de maatschappij. ‘Ik snap wat hij bedoelt. De maatschappij van nu is een perceptiemaatschappij. Die voetballers, bijna allemaal multimiljonairs met grote huizen en dito hekken eromheen, leggen filters aan tussen henzelf en de werkelijkheid. Sociale media zijn zo’n filter, en de koptelefoons die ze de hele tijd op hebben. Van Gaal verbiedt dat allemaal niet, want hij behandelt zijn spelers niet als kleine kinderen want dat pikt deze generatie niet. Maar hij brengt ze wel terug tot de kern: zelfkennis en teaming. Hij laat ze nadenken bij de vraag wat zij het team brengen, en waar ze anderen nodig hebben om te schitteren. Dat koppelt hij dan weer aan een doel: het WK van 2022 halen.’

Blijft toch de vraag waarom een dienend leider en een coach met diep-psychologisch inzicht als Van Gaal zich soms zo megalomaan en arrogant uit. Davidson: ‘Daar moet je doorheen kijken. Hij leidt bewust de aandacht af van de spelers. Iedereen heeft het nu over Van Gaal en niemand rept meer over spelers die gefaald hebben op het EK in juni. Zo schept hij rust voor zijn mensen. Zodat ze onder hoge druk kunnen presteren want daar gaat het hem om.’

[Louis van Gaal: de ‘chef’ die de voetballers nodig hadden?

Cv

1951 Geboren op 8 augustus in Amsterdam

1973 Voltooit opleiding tot gymleraar aan Academie voor Lichamelijke Opvoeding

1972-1987 Betaald voetballer bij Ajax, Antwerp FC, Telstar, Sparta en AZ

1977-1988 Gymleraar Don Bosco College in Amsterdam

1991-1997 Hoofdtrainer Ajax, wint Europa Cup in 1995

1997-2016 Trainer-coach bij achtereenvolgens (en met tussenpozen) Barcelona, Bayern München, AZ en Manchester United

2003-2004 Technisch directeur Ajax

2000-2002, 2012-2014 en aug 2021-heden Bondscoach Nederlands Elftal

Van Gaal schreef in 2009 samen met journalist Robert Heukels Biografie van Louis van Gaal/De visie van Louis van Gaal.]

https://fd.nl/samenleving/1411789/louis-van-gaal-schreeuwt-zijn-psychologisch-inzicht-van-de-daken-gii1cahHMMxp