Tags

Surinaams trauma (Column Sylvain Ephimenco, vandaag/trouw, 19-12-22)

Eerlijk gezegd durf ik niet de huidige reis van minister Sigrid Kaag naar Suriname over de slavernijexcuses te typeren. Is het zoals Trouw schreef dat Sigrid Kaag gaat om ‘de scherven van Rutte aan elkaar te lijmen’ of zoals De Telegraaf het spottend noemt om een ‘sorry-bezoek’ af te leggen? Een buiging van boetedoening als een soort gang naar Canossa, wat sinds de elfde eeuw iets betekent als ‘zich onderwerpen en schuld bekennen’, mag het zeker niet worden.

Hoewel voorstander van de slavernijexcuses door de Nederlandse regering, pas ik er wel voor om de schuld van de huidige ‘puinhoop’ op het conto van Rutte IV te schuiven. Dit zou de kwalijke rol en de grilligheid van een deel van de Surinaamse organisaties belonen die van het onderwerp misbruik maken om met wrokkige eisen en claims te komen. Eerst over datum, plek en inhoud van de excuses en de huidskleur van minister Weerwind (alleen een niet-zwarte minister mag excuses maken). Maar nu ook over een verbod op Zwarte Piet en het woord ‘neger’ evenals de eis om ‘geen miljoenen maar miljarden euro’s’ te betalen als compensatie voor nazaten van slavernijslachtoffers.

Het theaterstuk dat zes Surinaamse organisaties donderdag bij de rechtbank opvoerden om de excuses op 19 december te blokkeren, was gedoemd te mislukken. Maar de opgefokte sfeer na het negatieve vonnis helpt de zaak niet vooruit. Iemand riep zelfs ‘stelletje racisten’ in de zaal, maar of dit tegen de rechter en de Nederlandse justitie was gericht of tegen de regering en het Nederlandse volk, zullen we nooit weten.

Misschien is het voor minister Kaag van belang in herinnering te roepen dat ze naar Suriname is afgereisd voor een zaak die 160 jaar geleden ten einde kwam met het afschaffen van de slavernij. Dit terwijl de politieke instanties met wie ze in gesprek is, nog steeds niet in staat zijn om met het eigen trauma van vier decennia geleden plechtig af te rekenen. Vorige week op 8 december was het precies 40 jaar geleden dat een deel van de Surinaamse elite door couppleger Desi Bouterse en zijn handlangers uit de weg werd geruimd. Deze zogenaamde ‘decembermoorden’ waren een ongekende barbaarse daad die aan 15 vooraanstaande Surinamers, onder wie journalisten, advocaten en een vakbondsleider, het leven kostte. In de documentaire Het is geen verleden – 08 12 1982 rapporteerden documentairemaker Ida Does en journaliste Noraly Beyer onlangs hoe de 15 slachtoffers gruwelijk waren gemarteld alvorens te worden gedood.

Desi Bouterse, de eerste verantwoordelijke voor deze misdaad, wordt nog steeds ongemoeid gelaten ondanks dat hij is veroordeeld in 2019 (het appel duurt nu al een jaar). Deze man is overigens niet alleen een folteraar en moordenaar maar ook een drugs- en wapenhandelaar geweest. De huidige Surinaamse regering die nu met minister Kaag vergadert, zal Bouterse niet achter de tralies proberen te krijgen: te riskant.

Wat ik nog erger vind is dat de Surinaamse kiezers, en dus het Surinaamse volk, tot twee keer toe (2010 en 2015) deze gangster op de presidentiële troon heeft gezet. Twee jaar geleden was hij nog president terwijl de vraag over de slavernijexcuses al speelde. Dat je een crimineel tien jaar lang het hoogste ambt van je land gunt, lijkt me ook onderwerp voor publieke excuses.

*Hier heeft de columnist volkomen gelijk maar dat zal nooit bevestigd worden door kabinet of regeringskringen in Den Haag omdat zij dat niet aandurven aangezien er sprake is van glad ijs en voor je het weet in een wak ligt. Maar ook vanuit een heel ander gezichtspunt, namelijk het spirituele, speelt een argument, namelijk dat Suriname minder geestelijk is ingesteld dat men zou kunnen verwachten met een rijke spirituele geestelijke gesteldheid van dat land, met een veelkleurigheid van geïnstitutionaliseerde monotheïstische, naast natuurreligies. Laten we ons bepalen tot het reïncarnatiebeginsel bij de hindoes en boeddhisten en dus ook winti met de voorouderverering. Mensen die dat geloof aanhangen en te onzent de theosofie en antroposofie, weten dat alle mensen op aarde vele reïncarnaties meenaken en dat iedere (mensen)ziel alle soorten leven(sinvullingen) en dus arbeidssoorten hebben en zullen meemaken. Dat betekent dat van de huidige mensheid op aarde er geen sterveling rondloopt die geen slavenleven in een vorig leven heeft meegemaakt. Nu is het ook zo klaar als een klontje dat vele in het westen levende bewust-spirituele burgers en groepen geen invulling kunnen geven aan dit uitgangspunt en voor hen een ‘feit’ en zeker geen fictie of bijgeloof. Ondergetekende rekent zich als ‘blanke man’ met een oude ziel tot dat deel van de bevolking dat al vele slavenslevens achter de rug heeft want tot aan de tijden van de moderne geschiedenis was iedere burger in wezen slaaf want toen gold overal de maatschappelijke tweedeling (militaire en zakelijke) aristocratie tegenover (de politiek onwetende burger-) ‘slavengemeenschap’. Ook de antieke Griekse en Romeinse polis waren een slavengemeenschap. Daarom zijn excuses, zoals de columnist terecht stelt, overbodig en moeten al die protesterende burgers maar eerst bij zichzelf te rade gaan: ze worstelen met hun onverwerkte familieverleden en dito trauma’s.

https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1743/articles/1732910/2/7