Tags

‘Ik had naast de mensen moeten gaan staan’ (Mark Middel, Binnenland/nrc.nl, 2 september 2022)

Parlementaire enquête Oud-minister Verhagen zegt een cruciaal advies over de gaswinning in 2012 niet te hebben gezien

Vol overtuiging begon voormalig vicepremier en minister Maxime Verhagen (Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, CDA) aan zijn verhoor voor de parlementaire enquêtecommissie. Het besef van de impact van de beving in Huizinge in 2012 was er in Den Haag „onvoldoende”, zei Verhagen donderdag in Den Haag. Dat hij het dorp daarna niet bezocht, was „echt slecht en dat neem ik mijzelf kwalijk. Ik had naast de mensen moeten gaan staan die getroffen waren door die aardbeving.”

Een half jaar na de beving werd Verhagen opgevolgd door Henk Kamp (VVD). Maar in die tijd gebeurde er achter de schermen van alles, waarover Verhagen niet werd geïnformeerd door zijn ambtenaren. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) waarschuwde Verhagens ambtenaren voor zwaardere bevingen met serieuze gevolgen. Verhagen: „Het is onbegrijpelijk en buitengewoon vreemd dat ik daarover niet geïnformeerd ben, want theoretisch had ik voorwaarden kunnen stellen aan de gaswinning of kunnen stoppen”, zei hij resoluut.

Maar die overtuigingsdrang verdween toen het over Verhagens eigen handelen ging. De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa), een onafhankelijke toezichthouder, besloot in 2011 gashandelaar GasTerra een boete op te leggen van 400 miljoen euro vanwege monopolistisch gedrag. Uit geheime documenten, in bezit van de enquêtecommissie, bleek dat ambtenaren Verhagen aanbevolen om „een stevig gesprek” te voeren met de NMa. Na dat gesprek ging dezelfde dag nog de megaboete van tafel. De commissie vroeg zich af of een minister zich wel mocht bemoeien met een besluit van een onafhankelijke toezichthouder.

Maar van dat gesprek kon Verhagen zich niks herinneren: „It doesn’t ring a bell.” Zelfs een schorsing om zijn geheugen op te frissen – een primeur tijdens deze enquête – leidde niet tot een herinnering van het gesprek bij de oud-vicepremier.

Gaswinning kon wel omlaag

Verhagens opvolger, Henk Kamp, hield jarenlang vol dat de gaswinning in Groningen niet omlaag kon vanwege de leveringszekerheid. Nederland moest zich immers houden aan gascontracten. Maar zo waterdicht was dat argument niet, bleek eerder op de dag tijdens het verhoor van voormalig topambtenaar op Economische Zaken Jos de Groot (2006-2014).

De Groot kreeg op 5 november 2012 een mail van Gertjan Lankhorst, topman van gashandelaar GasTerra, dat de gaswinning fors omlaag kon ondanks lopende contracten. Bij een normale winter en het gebruik van ander, met stikstof bewerkt gas was minimaal 27 miljard kubieke meter aardgas uit Groningen nodig, mailde Lankhorst, tegenover de 47 miljard kuub die op dat moment werd gewonnen. Theoretisch kon er dus 20 miljard kuub minder gewonnen worden uit het Groningenveld.

Bovendien adviseerde De Groots enige ambtenaar die verstand had van aardbevingen ook de productie van het Groningenveld te verminderen, als voorzorgsmaatregel in verband met de zware bevingen in het gebied. Maar de gaswinning werd niet verlaagd. Sterker nog, de gaswinning ging een jaar later naar 54 miljard kuub, het hoogste niveau sinds halverwege de jaren zeventig. De Groot: „Dat was vanwege de aardgasbaten, rust op de gasmarkt en leveringszekerheid.”

*De conclusie luidt dat er vreselijk veel werk aan de winkel is om dit politieke bestel te gaan omvormen tot een andere politieke cultuur; als dat nog mogelijk is aangezien want daaraan kan serieus getwijfeld worden. Waarom eventueel onherstelbaar? Omdat de politiek bestaat uit louter en alleen egotrippers met een materialistische inborst en van hen kun je daarom niets beters verwachten. Daarom haakt de bevolking ook af.

https://www.nrc.nl/nieuws/2022/09/02/ik-had-naast-de-mensen-moeten-gaan-staan-a4140500#/krant/2022/09/02/#110

Advertisement