Tags

,

Klimaatdoel raakt uit zicht nu top in Egypte teleurstelt (Orla McDonald, Analyse/fd, 21 nov 22)

Frustratie in de EU én vreugde in arme landen: de reacties op de klimaattop in Egypte zijn wisselend. Het verminderen van broeikasgassen is niet meer hét thema op de top. Voortaan gaat het ook over solidariteit met ontwikkelingslanden.

In het kort:

  • Landen op VN-klimaattop scherpen na marathonvergadering klimaatdoelen niet aan.
  • EU-bron zegt tegen het FD dat vraag is of 1.5 gradendoel nog realistisch is zonder extra actie.
  • De focus van ontwikkelingslanden lag op top op de oprichting van een klimaatschadefonds.

Eurocommissaris Frans Timmermans is gesloopt als hij zondagochtend zijn handtekening zet onder het klimaatakkoord. Na ruim twee weken dag en nacht onderhandelen, is het hem niet gelukt landen te dwingen tot ambitieuzere klimaatdoelen. De EU pleitte er tevergeefs voor af te spreken dat wereldwijde emissies voor 2025 pieken. Ook een voorstel om alle fossiele brandstoffen te verminderen, haalde het slotakkoord niet.

‘Wat wij hier voor ons hebben liggen is niet genoeg voor een stap voorwaarts voor mensen en de planeet’, aldus een teleurgestelde Timmermans. Na afloop van de top staat hij de pers niet te woord. Hij wil naar bed.

Om het klimaatdoel zoals afgesproken in Parijs van maximaal 1.5 graden opwarming ten opzichte van de pre-industriële tijd te halen, moeten wereldwijde emissies de komende tien jaar snel zakken, zeggen klimaatwetenschappers. Nu het in in Sharm-el-Sheikh niet is gelukt om broeikasgassen meer terug te dringen, raakt dat doel uit zicht.

‘We moeten ons serieus afvragen of het 1.5 gradendoel nog realistisch is, als landen nu geen extra actie tonen’, zegt een hooggeplaatste EU-bron tegen het FD als de onderhandelingen nog lopen.

Uit het meest recente wetenschappelijke klimaatrapport van de VN blijkt dat alle klimaatdoelen van landen leiden tot een opwarming van ongeveer 2.5 graden deze eeuw. De aarde is nu al met ruim 1 graad opgewarmd en dat zorgt voor klimaatverandering, zoals hittegolven en overstromingen.

‘Jaar verloren’

‘Wat betreft klimaatambitie hebben we toch vooral een cruciaal jaar verloren,’ zegt Europarlementariër Bas Eickhout na afloop van de bijeenkomst. ‘Er ligt een immense opdracht voor de klimaattop volgend jaar.’

In 2023 vindt de klimaattop plaats in Dubai, in de Verenigde Arabische Emiraten. Tijdens de afsluiting van de top op zondag tonen de Emiraten, rijk aan olie, alvast een vooruitblik; een filmpje waarin grote zonneparken en windmolens te zien zijn.

De klimaattop is een conferentie van de Verenigde Naties, maar in de praktijk drukt het gastland zijn stempel op de uitkomst. De sfeer van overmatige luxe die de de Egyptische badplaats uitstraalt, voelt voor veel bezoekers gênant. Binnen de beveiligde zone van de top blijken echter elementaire zaken slecht geregeld. De eerste dagen is er te weinig eten en drinken beschikbaar en de wc’s stromen over.

Achter de schermen blijkt grote frustratie bij de EU-delegatie over hoe de Egyptenaren de top hebben geleid. De delegatie vindt voorzitter Sameh Shoukry, de Egyptische minister van Buitenlandse Zaken, te veel op de hand van de G77, een groep van 134 ontwikkelingslanden en opkomende economieën, en China.

‘Kleine overwinning’

Landen binnen de G77 die anders met de EU strijden voor meer klimaatactie, lieten op de top niet van zich horen. De ontwikkelingslanden hebben op deze top maar één doel: het oprichten van een klimaatschadefonds. Rijke landen met veel broeikasgasuitstoot moeten betalen voor klimaatrampen, die de kwetsbaarste ontwikkelingslanden nu al treffen.

‘Het is een kleine overwinning voor de mensheid’, zegt Avinash Persaud, de klimaatgezant van de kleine eilandstaat Barbados, over het schadefonds.

Naast de EU gaat ook de felste tegenstander van het fonds, de Verenigde Staten, uiteindelijk akkoord. De Amerikanen houden zich deze top erg op de achtergrond, soms tot ergernis van de EU-delegatie. Tot overmaat van ramp loopt hun hoogste onderhandelaar, klimaatgezant John Kerry, corona op en doet de laatste onderhandelingen vanuit zijn hotel.

De oprichting van het klimaatschadefonds zorgt ervoor dat het terugdringen van broeikasgassen een steeds minder prominent onderwerp op de jaarlijkse top is. Voortaan gaat het ook over solidariteit met ontwikkelingslanden. ‘Klimaatambitie en solidariteit zijn nu twee kanten van dezelfde medaille’, aldus Europarlementariër Eickhout.

Ook op de volgende klimaattop in Dubai zullen landen veel over het schadefonds spreken, en zal het onderwerp mogelijk opnieuw een oproep voor meer klimaatactie overschaduwen. Want hoeveel geld in het fonds gaat en wie er precies meebetalen, dat moet een comité van 24 landen de komende tijd nog uitzoeken. Specifieke details over welk soort financiering, leningen of giften, moeten landen ook nog bepalen.

https://fd.nl/politiek/1458466/klimaatdoel-raakt-uit-zicht-nu-top-in-egypte-teleurstelt-nuk2ca7QfKmt