Tags

(Maarten van Poll, Zorg/fd, 16 juni 22)

In het kort:

  • Het coronavirus leeft, gedragen door nieuwe subvarianten, snel op in Nederland.
  • Onduidelijk is nog hoe deze golf effect gaat hebben op de druk in de zorg.
  • Voor de sectorplannen komt de opleving te vroeg, in het najaar volgt mogelijk een nieuwe golf.

Eigenlijk willen mensen het niet weten, maar ontkennen heeft inmiddels weinig zin meer. Anekdotisch bewijs is er volop. Op kantoren besmetten collega’s elkaar met het coronavirus, en wie zelftests wil kopen moet soms de hele winkelstraat door. Ook de cijfers van het RIVM wijzen het uit: een nieuwe coronagolf begint zich te ontwikkelen. Hoe hoog en lang die wordt, is onduidelijk.

De vraag is nu wat deze nieuwe opleving van het virus teweeg gaat brengen. Omikronvarianten zijn minder ziekmakend dan eerdere varianten, maar verspreiden zich wel sneller. Een steile piek zou per saldo, ondanks opgebouwde immuniteit, toch voor een flinke ziekte- en verzuimgolf kunnen zorgen.

64% meer besmettingen

Vooralsnog loopt het aantal covidpatiënten in het ziekenhuis mondjesmaat op, maar tussen besmettingen en opnames zit altijd vertraging. Lang niet alle zorgdruk komt bij het ziekenhuis terecht, en door uitputting, verzuim en binnenkort ook vakanties zit er nauwelijks rek in de capaciteit. En voor mensen met een kwetsbare gezondheid blijft covid hoe dan ook een serieus risico.

Dinsdag meldde het RIVM in heel Nederland 64% meer besmettingen dan een week eerder. Er wordt veel minder getest dan in eerdere stadia van de pandemie, maar ook in het rioolwater worden steeds meer virusdeeltjes aangetroffen. Via de website Infectieradar melden mensen vaker covidachtige klachten en positieve zelftests.

Een dag eerder waarschuwde het ECDC, het Europese RIVM, al dat de opmars van twee nieuwe subvarianten waarschijnlijk voor een besmettingsgolf gaat zorgen. De omikronvarianten BA.4 en BA.5 verspreiden zich weer sneller dan eerdere incarnaties van het coronavirus, en worden daarom snel dominant.

Spelen met vuur

Maria Van Kerkhove, epidemioloog bij de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), waarschuwde dinsdag voor een andere mogelijke consequentie. ‘We spelen echt met vuur, want we weten dat dit virus blijft evolueren’, zei de Amerikaanse op een persconferentie. Hoe meer covidgevallen, hoe groter de kans dat er nieuwe varianten opduiken.

BA.4 en BA.5 zijn niet eens veel besmettelijker, maar ontsnappen beter aan door eerdere infectie of vaccinatie opgebouwde immuniteit, zegt virologe Marion Koopmans. Herinfecties zijn daarom waarschijnlijker. ‘Het is ongelooflijk moeilijk om te voorspellen wat de impact op de zorg gaat zijn’, zegt Koopmans. ‘In het eerste jaar kon je de klok er nog op gelijkzetten, maar het verband tussen besmetting en ziekte is nu veel minder duidelijk. Die complexiteit maakt communiceren ook lastig.’

De virologe benadrukt dat het belangrijk blijft om oog te houden voor de situatie van kwetsbare groepen. Een ernstige uitbraak en stevig ingrijpen lijken Koopmans nu niet direct aan de orde, maar dat zegt niets over het verloop van een eventuele najaarsgolf. Voorbereidingen moeten dus vooral doorgaan. ‘Mensen denken dat corona voorbij is, maar dat is dus niet zo. Daarom is het belangrijk dat er aandacht is voor deze golf.’

Plannen nog niet klaar

Voor de sectorplannen met maatregelen per branche komt de zomergolf duidelijk te vroeg. Wat er ligt, is nog niet af, en pas in september worden de pakketten met bijbehorende ‘maatregelenladders’ definitief. Bij welk niveau van besmettingen, ziekenhuisopnames of andere indicatoren ingegrepen moet gaan worden, is nog onduidelijk.

Zorgminister Ernst Kuipers meldde maandag dat het met de vaccinatiecapaciteit in elk geval wel goed zit. Donderdag bespreekt hij zijn maandag gelanceerde langetermijnplannen met de Tweede Kamer. De GGD’en lieten desondanks weten dat het nog een hele toer wordt om voldoende prikkers te vinden.

‘Geen strategie’

Amrish Baidjoe, infectieziektenepidemioloog bij The London School of Hygiene and Tropical Medicine, is kritisch op de coronaplannen van de overheid. ‘Er is geen visie, geen strategie en doel, we hebben gezien hoe slecht dat uitpakte voor vorige golven. Eigenlijk bereiden we ons op deze manier niet voor.’ Hij was betrokken bij een groep die dinsdag een eigen plan publiceerde, met zestig pagina’s vol aanbevelingen over bijvoorbeeld de bescherming van kwetsbaren en de gevolgen van long covid.

Dat er in het straatbeeld niets te zien is van de zomergolf, verbaast Baidjoe. ‘Inmiddels zouden we, na al die golven, moeten weten: hoe langer je wacht, hoe harder je moet ingrijpen.’ Hij pleit niet voor stevige interventies, zoals sluiting van sectoren, maar voor bijvoorbeeld tijdelijke herinvoering van mondkapjes in het openbaar vervoer als infecties blijven stijgen. ‘Dat vermindert het risico op zware maatregelen, maar dan moet je er wel vroeg mee beginnen.’

https://fd.nl/samenleving/1442549/zomergolf-corona-rolt-nederland-binnen-hpf2ca8aOv0P

Advertisement