Tags

,

Decadere (Latijn) betekent ‘afvallen’, ‘wegvallen’ of ‘vervallen tot iets lager’. Decadent betekent aldus het verval naar lagere normen, het afvallen van normen en waarden

Spijt zonder excuses van Derksen (Karel Smouter, In het nieuws/nrc.nl, 29-4-22)

Voor de derde avond op rij hadden de drie voetbalduiders van ‘Vandaag Inside’ het louter over zichzelf

In de beslotenheid van de studio had Johan Derksen (Vandaag Inside) de lachers op zijn hand. Daarbuiten lijkt het sentiment gekeerd. Kunnen de donderdag gemaakte ‘excuses’ het veelbesproken programma nog redden?

Bij Vandaag Inside op SBS6 hadden drie voormalige voetbalduiders, Wilfred Genee, René van der Gijp en Johan Derksen, het donderdagavond voor de derde keer op rij minutenlang louter over zichzelf. Na een conferencecall met Talpa zouden er excuses komen. Het bleek echter eerder om het betuigen van spijt te gaan over de ontstane ophef dan om daadwerkelijke excuses.

Aanstichter Johan Derksen beklaagde zich monddood gemaakt te worden door een „woke- en cancelcultuur”. „Er is geen plaats meer voor Johan Derksen.” Hij sprak weliswaar van een „uitglijder”, maar deed tegelijk zijn beklag over geannuleerde radio- en theateroptredens. Op de vraag waarom hij woensdag nog omstandig uitlegde géén excuses te willen maken bleef hij het antwoord schuldig.

Wat volgde was een publiek functioneringsgesprek waarin de drie spilfiguren uitgebreid het voortbestaan van het programma bespraken. „Dit is het mij allemaal niet waard,” zei Derksen herhaaldelijk. Of het programma daadwerkelijk van de zender gehaald zou worden werd niet meteen duidelijk. „Als Talpa met mijn verhaal geen genoegen noemt, dan so be it. Het lijkt wel een examen excuses maken, nou, lik mijn reet.” Meermaals zinspeelde hij op een afscheid bij het programma.

Het lijkt wel een examen excuses maken, nou, lik mijn reet

Dinsdagavond zei Derksen als 24-jarige voetballer twee dronken vrouwen van een feest te hebben meegenomen en één van hen in bewusteloze toestand met een kaars gepenetreerd te hebben.

Een cynicus kon in deze kwestie weer een geslaagd drieluik zien, dat Vandaag Inside weer eens mooie kijkcijfers opleverde. Die dinsdag keken er gemiddeld nog geen 600.000 mensen, een dag later waren dat er bijna 900.000.

Zo riep vaste tafelgast René van der Gijp in de zomer van 2013, rond de Gay Pride, in een voorloper van dit programma, dat voetbal geen sport voor homo’s is. Derksen stelde in april 2016 dat voetbalclubs „naar de klote zijn gegaan” doordat „Marokkaanse spelers de overhand in de selectie krijgen”. Van der Gijp verkleedde zich begin februari 2018 als een vrouw en noemde zichzelf proestend van de lach Renate.

Vanuit de derde persoon

De drie lijken steeds meer personages te zijn, die zichzelf en hun programma vanuit de derde persoon analyseren. Met Wilfred Genee in de rol van vergoelijkende interpretator van de bedoelingen van de andere twee en Derksen en Van der Gijp als verontwaardigde vertolkers van hun eigen goede bedoelingen.

De ironie lijkt dat de mannen die als outsiders de mediawereld wilden opschudden door het onversneden geluid van de gewone man in de voetbalkantine te laten klinken intussen zélf tv-meubilair geworden zijn.

Humoronderzoeker Madelijn Strick, sociaal psychologe aan de Universiteit Utrecht, ziet de kaarsanekdote als een schoolvoorbeeld van een verkeerd gevallen grap, die „overigens niet als grap bedoeld leek, maar door de reactie van de rest van de tafel wel zo uitpakte”. Derksen had hypocrisie aan de kaak willen stellen, door zichzelf „kwetsbaar” op te stellen over seksuele misdragingen „die gebeurden in de tijdgeest van toen”, zo verklaarde hij.

De meeste mensen kijken hier met afschuw naar

Strick: „Toen Derksen aan zijn verhaal begon zag je al het begin van een lach. Zo’n lach is een communicatiesignaal: ik ben op zoek naar erkenning. Toen de anderen begonnen te lachen brak de lach helemaal door. Hij leek de bijval te krijgen waar hij naar op zoek was. Namelijk dat iedereen wel jeugdzondes heeft en dat je tegenwoordig niets meer mag.” Strick zag ook hoe moeilijk het publiek had weerstand te bieden tegen de lach aan tafel, toen die eenmaal ingezet was. „Eenmaal thuis keken de lachers daar misschien ook anders naar. Maar in de huiskamer heerst die dynamiek niet. En hoewel er vast besloten appgroepen en kleedkamers zijn waar het er zo aan toe gaat denk ik dat Derksen ditmaal verkeerd heeft ingeschat hoe zijn woorden zijn overgekomen.”

Sponsoren stoppen samenwerking

Meerdere sponsoren, waaronder Stella Fietsen en kansspelbedrijf TOTO, schortten de samenwerking op. Ook tafelgast Roos Schlikker gaf aan niet langer in het programma te gast te willen zijn. Het OM kondigde een onderzoek aan naar Derksens vermeende jeugdzonde en regeringscommissaris Mariëtte Hamer sprak van „ontluisterende televisie”. Of Talpa Netwerk, waar eerder dit jaar verschillende vrouwelijke werknemers stelling namen tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag, genoegen neemt met excuses in de uitzending moet nog blijken. Evenzeer of de kijkers ná deze ophefgolf opnieuw zo massaal op het programma zullen afstemmen.

Volgens humoronderzoeker Strick wist Vandaag Inside vaak genoeg wél de juiste snaar te raken, maar lijkt het nu alsof Johan Derksen niet helemaal meer mee is met de moderne tijd. „De meeste mensen kijken hier met afschuw naar.”

[Dit artikel is geactualiseerd na de uitzending van Vandaag Inside van donderdagavond 28 april.]

https://www.nrc.nl/nieuws/2022/04/28/voelt-het-programma-dat-de-kleedkamer-wil-vertolken-de-nederlandse-huiskamer-nog-wel-aan-a4118850#/krant/2022/04/29/#106

Advertisement