Tags

‘Het is te vroeg om ook jonge kinderen te gaan vaccineren’ (Nienke Beintema, nrc.nl, 20 november 2021

Vaccineren | Voor kinderen zelf heeft een coronavaccinatie weinig nut, vindt kinderarts Patricia Bruijning.

In de VS worden kinderen tussen de 5 en 11 jaar al gevaccineerd.

Oostenrijk vaccineert vanaf deze week vijf- tot en met elfjarigen met het Pfizer-vaccin. De Europese geneesmiddelenautoriteit EMA heeft het vaccin nog niet goedgekeurd voor die leeftijdsgroep, maar doet dat naar verwachting begin december. De Amerikaanse FDA gaf die goedkeuring al wel. In Nederland heeft het kabinet de Gezondheidsraad om advies gevraagd wat betreft het vaccineren van kinderen met een medisch risico. Maar zou het voor het terugdringen van besmettingen niet beter zijn álle kinderen van vijf tot twaalf in te enten? „Daarvoor is het te vroeg”, vindt Patricia Bruijning, kinderarts en epidemioloog van het UMC Utrecht.

Twee gezondheidsafwegingen zijn hier van belang: die voor het individuele kind, en die voor de samenleving als geheel. De eerste afweging gaat over de risico’s van het doormaken van een Covid-infectie versus de risico’s van de vaccinatie. „Een ernstig ziekteverloop van Covid-19 is bij kinderen in deze leeftijdsgroep extreem zeldzaam”, zegt Bruijning. „In Nederlandse ziekenhuizen zijn er zo’n veertig gevallen van Covid-19 geregistreerd onder kinderen zonder onderliggende aandoeningen. Dat kunnen ook kinderen zijn die met een gebroken been in het ziekenhuis terechtkwamen en Covid bleken te hebben.” Slechts 3 procent had ernstige Covid; er waren tot nu toe geen sterfgevallen, zegt Bruijning.

„Met dit soort aantallen zou je onder normale omstandigheden niet snel een landelijk vaccinatieprogramma uit de kast trekken”, stelt Bruijning. „Het ligt daarbij dus echt anders dan bijvoorbeeld bij meningokokken B, waarbij wél sprake is van een hoog risico op sterfte of langdurige nasleep.”

Kinderen die een coronainfectie doormaken lopen wel risico op het ontwikkelen van de aandoening MISC-C: multisystem inflammatory syndrome in children. Daarbij slaat het immuunsysteem op hol na een corona-infectie, waarbij allerlei organen schade kunnen oplopen. „Niet alle ziekenhuizen registreren dat”, zegt Bruijning. „Ik schat het totaal in Nederland in deze leeftijdsgroep op zo’n negentig à honderd gevallen tot nu toe. De helft van deze kinderen komt op de IC terecht en het herstel kan maanden in beslag nemen. Vaak is ook het hart aangedaan.”

Dus áls er een reden is om kinderen te vaccineren tegen Covid-19, dan is het MIS-C, aldus de kinderarts. En hoe zit het met long-Covid? „Dat weten we nog niet goed”, antwoordt ze, „en dat is ook moeilijk te onderzoeken. Kinderen hebben vaker last van vermoeidheidsverschijnselen, om allerlei redenen. En ook bij volwassenen is soms niet duidelijk of er echt een causaal verband is met een corona-infectie.”

Het is ook nog niet zeker te zeggen of vaccinatie beschermt tegen MIS-C, en hoeveel dan. „In het VK is er een opmerkelijke daling in het aantal MIS-C-gevallen – zonder kindervaccinaties of afname van het aantal infecties onder kinderen”, zegt Bruijning. „Als nu bij tieners zou blijken dat vaccinatie MIS-C helpt voorkomen, dan heb je een sterk argument om ook jongere kinderen te vaccineren. Maar zo ver zijn we nu nog niet.”

Bijwerkingen

Dan is er het risico op bijwerkingen van het vaccin bij kinderen. Tot nu toe is dat in één studie onderzocht, met zo’n 1.500 kinderen die het vaccin kregen. Daaruit kwamen geen ernstige bijwerkingen naar voren. „Maar die studie was te klein om heel zeldzame bijwerkingen uit te sluiten”, vindt Bruijning. Zo’n zeldzame bijwerking is bijvoorbeeld myocarditis, een ontsteking van de hartspier. Die treedt op bij ongeveer 1 op de 5.000 tot 15.000 gevaccineerde jonge mannen. „Dit werd pas ontdekt toen miljoenen mensen uit deze leeftijdsgroep het vaccin hadden gekregen”, benadrukt Bruijning. „Je moet daarom eerst dit soort ervaringscijfers hebben voordat je kunt concluderen dat het echt voldoende veilig is om gezonde kinderen, die zelf heel weinig risico lopen bij coronainfectie, massaal in te enten.”

Maar dan de vraag: zou het de verspreiding van het virus remmen als kinderen worden gevaccineerd? „Het RIVM heeft hier modelberekeningen op losgelaten”, vertelt Bruijning. „Die laten zien dat je de verspreiding van het virus met nog een procent of drie kunt beperken. Het effect op ziekenhuisopnames is minder groot, en op IC-opnames al helemaal. Daarnaast: die berekening gaat ervan uit dat je onder kinderen een vaccinatiegraad haalt van 75 procent. Dat lijkt me niet realistisch.”

Correctie (18 november 2021): In een eerdere versie van dit artikel stond vermeld dat Oostenrijk per aankomende maandag zou beginnen met het vaccineren van vijf- tot elfjarigen. Dat klopt niet – het betrof deze maandag – en is hierboven aangepast.

ANDERE KIJK ‘DOE HET WÉL’

Internationaal lopen de meningen uiteen over het vaccineren van álle kinderen tegen Covid-19. Doe het wel, betogen twee hoogleraren van de University of Pennsylvania (VS) donderdag in Science. „Myocarditis als bijwerking van het vaccin verloopt gemiddeld relatief mild – een fundamenteel andere uitkomst dan hartklachten die kinderen kunnen krijgen van Covid-19 of MIS-C.”

Bovendien lopen jongere kinderen minder risico op deze bijwerking dan 16- tot 25-jarigen, vervolgen zij, en krijgen zij maar een derde van de vaccindosis. De Amerikanen plaatsen dit gezondheidsrisico naast wat volgens hen het alternatief is: schoolsluiting. Daarvan zijn de sociaal-emotionele en gezondheidsrisico’s op lange termijn veel groter, vinden zij. “Alle kinderen vaccineren tegen Covid-19 kon in de VS weleens de belangrijkste gezondheidsinterventie van de laatste decennia zijn.” Ze begrijpen dat ouders aarzelen. “Maar de keuze om niet te vaccineren is niet zonder risico’s”, stellen zij. “Met die keuze neem je een ánder, serieuzer risico.”

[Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 19 november 2021]

https://www.nrc.nl/nieuws/2021/11/18/het-is-te-vroeg-om-ook-jonge-kinderen-te-gaan-vaccineren-a4066058

Advertisement