Tags

Minderheidskabinet is wel erg vergezocht (Commentaar Trouw, 24-9-21)

De koning sprak in de Troonrede over de ‘grote’ veranderingen die met ‘open vizier’ tegemoet moeten worden getreden. Hij riep op tot samenwerking om een ‘beter’ land voor toekomstige generaties te realiseren.

Maar samenwerken is niet zo makkelijk in de huidige politieke constellatie met negentien Kamerfracties. Dat bleek weer eens tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen (APB). Demissionair premier Mark Rutte zei vooraf te willen samenwerken met het brede midden om de rijksbegroting nog te wijzigen. Maar van eensgezinde samenwerking was geen sprake.

PvdA en GroenLinks weigerden dat, omdat ze niet mogen meepraten in een formatie. Er werd uiteindelijk in de Kamer toch voor miljarden aan de rijksbegroting gesleuteld, voor de salarissen in zorg en onderwijs, en verlaging van de verhuurdersheffing voor corporaties. Maar over de financiering ervan werden ze het niet eens. Uiteindelijk regelde de oude coalitie van VVD, D66, CDA en ChristenUnie dat zelf.

Het waren rommelige Beschouwingen waarin Rutte nogal eens van rol wisselde tussen minister-president en VVD-partijleider in een stilstaande formatie. De premier probeerde een nieuwe bestuursstijl en samenwerking uit, maar viel al snel terug in zijn oude rol. De oppositie reageerde daarop verbaasd en soms boos. De premier werd in die dubbele rol gedwongen door de oppositie, maar hij liet dat wel al te makkelijk gebeuren. Zo zei Rutte de VVD-leider optimistisch te zijn dat er binnenkort echt een nieuwe stabiele regering komt. Maar hij bleef opnieuw volstrekt vaag waarop hij dat optimisme baseerde. En of het dan een minderheids- of toch een meerderheidskabinet moet worden, Rutte liet de Kamer in het duister.

*Rutte met zijn wat gespleten persoonlijkheid tussen control freak en charmeur heeft daarom moeite met een balans tussen goede voornemen en oude patronen. Wat antwoorden en verbale begaafdheid overtreft hij iedereen in de Kamer, want hun nadeel die bestaan uit dogmatisch-ideologische Pavlovreacties én visieloosheid (want oneliners, want tegengestelde begrippen), maken dat Rutte altijd moeiteloos als overwinnaar uit het debat tevoorschijn komt (tot ergernis van vooral een machteloze oppositie maar natuurlijk ook een radicaal of klassiek-rechtse oppositie (enerzijds de pure conservatieven van PVV, FvD, JA21, om over de splinters maar te zwijgen: Groep Van Haga, BBB en de ‘onplaatsbare’ nieuweling als een soort ‘identiteitspartij’ Bij1).

Rutte staat bekend als een man die nergens op is te pakken. Hij wist de afgelopen maanden, na de motie van afkeuring tegen hem, terug te komen en het middelpunt van deze formatie te worden. Er liggen echter de komende regeerperiode te veel onderwerpen waarop urgent maatregelen genomen moeten worden. Maatregelen die soms zelfs tegen het sentiment van de samenleving in gaan. Dat stelt de nodige eisen aan het leiderschap van een nieuwe premier.

*Wat die urgente hete hangijzers betreft is Rutte wel consequent en dat juist vanwege zijn langdurige ervaring. En daar gaat alle oppositiepartijen de mist in vanwege hun gebrekkige staatsrechtelijke inzichten.

Rutte jongleerde deze dagen vakkundig tussen alle Kamerfracties. Hij kreeg geen constructieve steun van PvdA en GroenLinks, wel van de ChristenUnie. Deze APB maakten echter vooral duidelijk hoe schier onmogelijk het wordt om te regeren met een minderheidskabinet, dat straks over alle grote problemen eindeloos moet gaan onderhandelen met vele oppositiepartijen. Rutte kan die conclusie ook trekken, en dat maandag direct duidelijk maken aan informateur Remkes. Beter is het om in te zetten op een ultieme poging alsnog een meerderheidskabinet te realiseren.

*Eén voordeel van een minderheidskabinet met ‘schier onmogelijke’ manoeuvreerruimte is dat er bij een aaneenschakeling van wetsvoorstellen die geen meerderheid zullen verkrijgen, er tijd resteert om de bureaucratische puinhopen te herstellen, want máár twee thema’s liggen via supranationale wetgeving vast en dat zijn milieu en klimaat. Daar ontkomt geen enkele regering aan, al zullen blinde nieuwelingen als FvD, JA21 en Van Hage nooit erkennen. Zij zullen eeuwig met hun onzinnige uitspraken als automatische antwoordapparaten blijven kakelen.

[De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.]

https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1363/articles/1451605/18/3

Advertisement