Tags

Omtzigt keert terug in de Kamer, wat is hij van plan? (Edo van der Goot, NU.nl, 15-9-21)

‘Pieter Omtzigt, de meest besproken politicus sinds de verkiezingen, keert woensdag na maanden ziek thuis te hebben gezeten terug in het parlement als onafhankelijk Kamerlid onder de naam Groep Omtzigt. Wat is er ook alweer gebeurd? En wat zijn zijn plannen?Op 25 maart werden de aantekeningen van demissionair minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) – toen in haar rol als verkenner in de formatie – gefotografeerd.

“Positie Omtzigt, functie elders”, viel er te lezen. Waarom was de positie van het toenmalige CDA-Kamerlid onderwerp van gesprek? En wie had het opgeschreven?

“Het had er niet moeten staan, maar het stond er wel”, was Ollongrens enige uitleg. Omtzigt, die op 31 maart even in de Tweede Kamer was toen hij werd geïnstalleerd als parlementariër, had toen al verwacht dat er op die vraag een antwoord zou zijn.

“Er is hier geen spooktypemachine in Den Haag. Iemand heeft getypt: ‘Positie Omtzigt: functie elders'”, zei hij destijds.

Het is nog steeds een raadsel. We weten wel dat VVD-leider Mark Rutte het over de positie van Omtzigt had in zijn gesprek met Ollongren, terwijl hij dat publiekelijk nog ontkende. Een “verkeerde herinnering”, zei hij daar later over.

Terugkeer naar CDA uitgesloten, partijleden willen wel verzoening

De positie van Omtzigt bleef maandenlang boven de formatie hangen. Wilde hij wel met de VVD onder leiding van Rutte in een kabinet? De relatie met de demissionair premier was flink bekoeld vanwege zijn rol in de toeslagenaffaire. Cruciale informatie werd laat of soms helemaal niet naar de Kamer gestuurd.

*Feit is dat hier twee persoonlijkheden tegenover elkaar staan die elkaars gelijke kunnen worden genoemd wat de eigenschappen betreft van ‘control freak’: Rutte is een machtsverslaafde die zich alleen kan handhaven vanwege zijn perfecte beheersing van de agenda van de ministerraad, en Omtzigt is een heel andere machtsverslaafde vanwege zijn inborst om heilige huisjes – ambtelijke bureaucratie – omver te schoppen.

Die tegengestelde machtsimpulsen leveren per definitie een diep contrast én dus conflicten op, en zo wordt het een permanent politiek stierengevecht. En daarmee wordt ook een populariteitscompetitie zichtbaar met een onmogelijk slot: de crisismanager Rutte en even populair als de ‘boxer’ als tegenstander die blijft bijten tot de onderste steen boven komt en die contrasten vormen vanuit hun hevigheid een explosief mengsel.

De uitkomst van de terugkeer van Omtzigt vandaag in de Tweede Kamer, die als afgescheiden Kamerlid maar twee minuten spreektijd krijgt, betekent hij in zijn twee minuten spreektijd al zijn gram op de minister-president loslaten, zodat die wel psychose moet oplopen. Dit omdat twee minuten bulderen tot een weergaloos scenario leidt.

Dit wordt dus een eeuwig gevecht om het eigen gelijk die er wel toe kan leiden dat Omtzigt de volgende premier wordt na het komende kabinet als hij in de komende parlementaire periode een nieuwe partij gaat oprichten die in één klap de verkiezingen van dat moment glansrijk wint… niemand is immers tegen deze krachtpatsers opgewassen. Wij wensen Omtzigt dus veel kracht en succes toe.

‘Omtzigt, die samen met SP’er Renske Leijten boven op het toeslagendossier zat, noemde dat “de Rutte-doctrine”. Sowieso hekelde hij de opstelling van het gehele kabinet in dit dossier.

Niet alleen omdat hij ook na herhaaldelijk vragen de onderste steen niet boven kreeg, maar ook omdat hij het vermoeden had dat mensen rond het kabinet zich ergerden aan zijn vasthoudende opstelling. Dat vermoeden bleek juist. Sterker: het ging zelfs in kabinetskringen over Omtzigt.

Het maakte een terugkeer naar het CDA onmogelijk, al koestert men in de partij nog steeds zeer warme gevoelens voor Omtzigt, zo bleek zaterdag op het partijcongres. Partijleden vroegen om verzoening en een goede werkrelatie straks in de Kamer. Ook vanuit de partijtop klonk geen onvertogen woord.

Omtzigt richt vooralsnog geen eigen partij op, maar komt dus wel terug in de Kamer. “Ik hoop met mijn inhoudelijke inbreng en voorstellen een bijdrage te leveren aan de richting die we met Nederland opgaan”, zei hij tegen Tubantia.

*Mocht hij die inhoudelijke inbreng in twee minuten kunnen samenvatten, dan levert hij een wereldprestatie.

Die richting publiceerde Omtzigt onlangs op zijn eigen site, en daar zullen ook zijn prioriteiten liggen, laat hij desgevraagd weten.

Herstel van vertrouwen en nieuwe bestuurscultuur

Om te beginnen moet een onafhankelijke persoon met een helder en onafhankelijk mandaat het vertrouwen tussen de burger en de overheid herstellen, schrijft Omtzigt. Concreet moet deze persoon misstanden bij uitvoeringsorganisaties zoals het UWV en de Belastingdienst opsporen en oplossen.

De overheid moet vooral gaan over het onderwijs, volkshuisvesting, het bestaansminimum en de rechtsstaat. Omtzigt wil dat de politiek zich committeert aan “concrete doelen voor het aantal en type woningen dat jaarlijks gebouwd wordt”.

Bestaansminimum kan worden gerealiseerd door het minimumloon te verhogen en te herijken, vindt hij. “In Nederland kun je van het wettelijk minimumloon nu al geen gezin onderhouden”, concludeert Omtzigt.

Een ander belangrijk punt voor het Kamerlid is een “nieuwe bestuurscultuur”. Daar gaat het in Den Haag vaak over sinds de toeslagenaffaire. Met meer openheid en transparantie op de ministeries had veel leed voorkomen kunnen worden, is de gedachte.

Grondwettelijk hof en openheid over rekenmodellen

Om dit te bereiken komt Omtzigt met een aantal punten. Zo moet er een grondwettelijk hof komen, zodat wetten daaraan getoetst kunnen worden. Voldoet een wet niet aan de grondrechten, dan moet die buiten werking worden gesteld.

De Tweede Kamer moet veel nauwkeuriger te werk gaan bij de behandeling van nieuwe wetgeving. Per artikel moet goed worden gekeken of een maatregel de juiste uitwerking heeft. “Dat betekent ook minder spoeddebatten, minder formatiedebatten en meer grondig handwerk”, schrijft Omtzigt. Een kleine fout in zo’n wettekst kan namelijk grote gevolgen hebben voor het recht op bijvoorbeeld subsidie of toeslagen.

De enorme focus op rekenmodellen moet anders, vindt Omtzigt. Veel overheidsbeleid vloeit voort uit die modellen, terwijl niet altijd duidelijk is welke gedachte erachter schuilgaat.

“Of het nu dus gaat over belastingen, klimaat- of milieumaatregelen, inkomenspolitiek of zelfs coronamaatregelen, we maken modellen”, zei Omtzigt daar begin dit jaar tijdens een lezing over. “Daar is in beginsel niets mis mee. Maar deze modellen bepalen in toenemende mate het beleid. En daar is wel iets mis mee.”

Al die rekenmodellen en de achterliggende cijfers moeten daarom openbaar worden gemaakt.

De prioriteit moet bij de politiek op goed onderzoek komen te liggen, en niet op “de verkoop van het beleid”. Dat betekent minder voorlichters op de ministeries – er werken er nu zo’n zevenhonderd in totaal – en meer geld naar meer onderzoeksinstituten.

https://www.msn.com/nl-nl/nieuws/overig/omtzigt-keert-terug-in-de-kamer-wat-is-hij-van-plan/ar-AAOrPwe?ocid=msedgntp