Tags

Coronapas (Stevo Akkerman, vandaag/Trouw, 15-9-21)

Een dilemma zou geen dilemma zijn als er niet wat handenwringen aan te pas kwam en wat pijnigen van de hersens, maar wat de coronapas betreft ben ik eruit. De voorstanders hebben volstrekt gelijk: dit is een nuttige tussenstap op weg terug naar de vrije en open samenleving die we ooit hadden. De tegenstanders hebben trouwens ook volstrekt gelijk: door de toegang tot het leukste deel van het maatschappelijk leven te verbinden aan een pas, en dus aan vaccinatie, wordt op akelige wijze druk uitgeoefend op wat een persoonlijke kwestie moest zijn: to prik or not to prik.

Laten we bij het begin beginnen. Waar we het hier over hebben, is niet de keuze tussen vrijheid en onvrijheid, tussen democratie en dictatuur. Nee, hier moeten vrijheden en onvrijheden bínnen een democratie tegen elkaar worden afgewogen. Natuurlijk kunnen overheden in de verleiding komen hun grip op de burger via tijdelijke maatregelen permanent te maken, maar ons kabinet zwalkt vooral en heeft op cruciale momenten (‘Dansen met Janssen’) de grip juist te gretig losgelaten.

Wat ons parten speelt, is dat een virus van een persoonlijke kwestie – hoe ga ik om met mijn lichaam en mijn gezondheid – een collectieve kwestie heeft gemaakt. Aan hoeveel gevaar willen we de een blootstellen ter wille van de vrijheid van de ander? Nul gevaar bestaat bijna niet waar mensen elkaar treffen, denk alleen al aan het verkeer, maar ook daar gelden beperkingen, al accepteren we evengoed een x-aantal verkeersslachtoffers per jaar.

Er is geen gouden formule die bepaalt in welke mate de vrijheid van het individu mag worden aangetast om anderen te beschermen. Uiteindelijk bepaalt de samenleving, via de democratische organen, wat wel of niet proportioneel is. Als het gaat om de coronapas, horen naar mijn gevoel in elk geval de volgende zaken op de weegschaal. Allereerst de lichamelijk integriteit van eenieder: vaccinatiedwang is uitgesloten. Vervolgens de bijzonder gunstige werking van de vaccins: 71 procent minder virusoverdracht, 95 procent voorkoming van ziekenhuisopname, 97 procent van ic-opname. Recht doen aan deze botsende gegevenheden betekent: voer de coronopas in en zorg tegelijkertijd dat er ruimschoots en gratis kan worden getest.

Er zullen mensen zijn, vooral onder degenen die onze democratie sowieso beschouwen als tirannie, die ook een test onaanvaardbaar vinden als toegangsbewijs. Terecht is dat niet: een test is een waarneming, geen gunstige dan wel ongunstige ingreep in het lichaam. Natuurlijk kun je ervan afzien, maar bespaar me je hyperbolen over dictatuur en onderdrukking, je verwijzingen naar de nazi’s, je toe-eigening van de Jodenster. Oké, niet alle bezwaarden zijn wappies. Maar er bestaat ook zoiets als gerechtvaardigde woede wanneer mensen de herinnering aan de oorlog besmeuren.

En vergeet niet, het is nog maar kort geleden dat we een avondklok hadden, dat de meeste winkels gesloten waren en alle restaurants, cafés, theaters, sportscholen en zwembaden; dat we maximaal één persoon thuis mochten ontvangen. Vier de vrijheid, vermors haar niet.

https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1355/articles/1445949/2/1