Tags

Laatste hoop in sneue tijden (Commentaar/fd, 2-9-21)

‘Kabinetsinformateur Mariëtte Hamer is klaar al duurt het — geheel in stijl — nog even voordat ze aan de Tweede Kamer verslag uitbrengt van haar bevindingen. Haar opvolger staat al in de coulissen: VVD’er Johan Remkes. Na het falen van het liberale verkennersduo Ollongren-Jorritsma en de vergeefse inspanningen van de SER-voorzitter, is Remkes ‘s lands laatste hoop in deze politiek sneue dagen.

*Vervang ‘sneu’ maar rustig voor ‘schandalig’ want beter heeft de politiek niet verdiend.

Dinsdag kwam feitelijk het einde van Hamer’s verkenning, die op 12 mei begon met haar benoeming. VVD en CDA sloten eindelijk eendrachtig de deur naar een vijfpartijencoalitie met D66, PvdA en GroenLinks, terwijl ook voortzetting van de zittende coalitie geen levensvatbare optie is voor D66 (en ChristenUnie).

Politiek Den Haag is niet snel ten einde raad, maar het komt er inmiddels dichtbij als het over de formatie gaat. Ook het land is het spoor bijster. Bijna een halfjaar na de verkiezingen is er nog steeds niet inhoudelijk gesproken over wat er in de komende jaren nodig is om burgers, bedrijven, samenleving en economie gelukkiger en gezonder te maken. Ondertussen staat de ambitie om overheid en democratie beter te maken nog amechtig te pruttelen op de politieke waakvlam.

*De ‘Politiek Den Haag’ is een kreet geworden omdat het begrip geen zelfherstellend vermogen meer heeft en dus heeft het ‘leidende’ dualisme zijn nut en legitimatie overleefd. Alle participerende hoofd- en bijrolspelers hebben zichzelf gediskwalificeerd. Zonder één uitzondering.  

Het speelveld voor coalitievorming is in maart al door de kiezer verkleind en uiteindelijk in de formatie verengd tot de zes partijen die tot dinsdag rondom elkaar heen bleven draaien. De angst voor negatieve beeldvorming over de partnerkeuze overtrof uiteindelijk de verantwoordelijkheidszin. Daarbij is al te gemakkelijk uit het oog verloren dat het juist dat ongemakkelijke Haagse gezelschapsspel is dat het aanzien van de politiek verder beschadigt en het vertrouwen erin juist ondermijnt.

Het valt te hopen dat de VVD in de formatie nu het initiatief terug kan pakken dat Mark Rutte door het ‘functie-elders’-drama verspeelde. Het gebrek aan leiderschap was tot nu toe een van de handicaps in deze formatie. Remkes heeft de autoriteit waarmee hij zo nodig ook zijn eigen partijgenoten, en hun aanvoerder, tot de orde kan roepen, of met Groningse snibbigheid in de juiste richting sturen.

*Remkes als de politieke Louis van Gaal is mogelijk de reddende engel, tenzij de spelers zelf zo bot blijven handelen en acteren zoals tot heden het geval was. Dan schieten we er niets mee op, behalve de constatering dat het bestaande representatieve bestel onder de huidige stand van zaken z’n politieke legitimatie is verloren. Van Gaal kan zo’n uitmuntende coach zijn, maar zonder even briljante spelers komt hij ook nergens. Dat geldt voor de huidige politieke generatie ook. Oranje was gisteravond het aanzien niet waard vanwege de traagheid van het spelbeeld en gebrek aan creativiteit en dat geldt exact ook voor deze generatie politici. Het politieke én ambtelijke mismanagement komt dus niet uit de lucht vallen.

De nasleep van de coronacrisis, de escalerende klimaatcrisis en geopolitieke verschuivingen vragen net zoveel daadkracht en visie als het functioneren van de overheid, de verdeling van kansen en van woongenot. Het zijn ongebruikelijke tijden die vragen om onorthodoxe oplossingen om Nederland op koers te houden. Een minderheidskabinet kan dan niet alleen heel verfrissend zijn, maar ook snel uit de startblokken komen. Dat maakt het in dit stadium de beste oplossing.

*En concluderend en afsluitend kan dus worden opgemerkt dat alléén onorthodoxe onverwachte vondsten kunnen opleveren. Wie weet wat een minderheids- of extraparlementair kabinet nog voor verrassingen én wonderen kunnen opleveren. Dat mag niet worden uitgesloten.  

https://fd.nl/economie-politiek/1410230/laatste-hoop-in-sneue-tijden-hbi1caOi2fJz