Tags

Volgens het RIVM bewegen we in Nederland nog meer dan genoeg (Judith Harmsen, Binnenland/Trouw, 12-8-21)

  • Mensen onderschatten hoeveel ze bewegen, stelt het RIVM vast.

Nederlanders hangen sinds corona vaker op de bank, zeggen ze zelf. Toch blijkt uit onderzoek dat meer mensen aan de minimale beweegrichtlijn voldoen.

*Het blijft wel de vraag welke waarde deze onderzoeken hebben omdat het algemeen bekend is dat er veel meer bewogen kan worden door de bevolking als geheel. Het valt helemaal niet mee hoeveel een gemiddelde burger beweegt.

Een wandeling, een fietstocht of een potje voetbal: veel Nederlanders bewogen naar eigen zeggen minder gedurende de coronacrisis dan ervoor. Dat concludeert nu ook het RIVM op basis van onderzoek naar de beweeggewoonten van tienduizenden Nederlanders.

*Bedoeld wordt dat het verplichte verblijf binnenshuis aanleiding was om meer vertier op de fietst buitenshuis te gaan zoeken of te wandelen, en ook vaker met het huisdier te wandelen, om iets tegen de verveling te doen. Maar méér dat er meer bewegingen konden worden genoteerd, gelooft niemand.

In de vragenlijsten die het RIVM voor het onderzoek heeft gebruikt, gaf zeker 50 procent van de ondervraagde Nederlanders aan in het voorjaar van 2020 minder te zijn gaan bewegen. Dat was de periode dat het coronavirus voet aan de grond kreeg in Nederland, en onder meer de sportscholen en sportverenigingen moesten sluiten.

In de zomer, toen weer meer mogelijk was, zei nog altijd ongeveer 30 procent van de Nederlanders minder te bewegen dan voor de pandemie. In december, toen de tweede lockdown begon, steeg dat percentage tot ongeveer 40 procent. Tegelijkertijd zei 15 procent juist meer te zijn gaan bewegen dan in 2019.

Het is niet voor het eerst dat geconcludeerd wordt dat de coronacrisis een negatief effect heeft op de beweeggewoonten van Nederlanders. Het Mulier Instituut concludeerde in november vorig jaar al op basis van eigen onderzoek dat ruim 2 miljoen mensen veel minder zijn gaan bewegen onder invloed van de coronacrisis.

*Het lijkt erop dat de kwaliteit van onderzoek stevig achteruit is gegaan en dat deze methodieken eens aan een nader onderzoek onderworpen moeten worden.

In maart dit jaar sprak het Kenniscentrum Sport en Bewegen zelfs van een ‘beweegcrisis’ omdat het negatieve effect lang aan leek te houden. Bovendien zouden met name lageropgeleiden minder zijn gaan sporten. Terwijl juist die groep gemiddeld al minder beweegt, en daar ook vaker negatieve gezondheidseffecten van ondervindt.

Het rapport van het RIVM dat gisteren verscheen is minder alarmerend van toon. Want hoewel een substantieel deel van de Nederlanders dus ook in dat onderzoek aangeeft vaker op de bank te hangen, is het percentage van de bevolking dat voldoet aan de minimaal aanbevolen beweegrichtlijn volgens de onderzoekers juist iets gestegen ten opzichte van 2019.

53 procent van de Nederlanders deed in 2020 gemiddeld minimaal 150 minuten per week aan matig intensieve inspanning (bijvoorbeeld wandelen of fietsen) en tweemaal per week spier- en botversterkende activiteiten.

Die conclusie lijkt wellicht in tegenspraak met wat mensen zelf rapporteren over hun beweeggedrag, maar dat hoeft niet zo te zijn, zegt onderzoeker Wanda Wendel-Vos van het RIVM. Wie van 250 minuten bewegen per week naar 200 minuten ging, beweegt immers wel degelijk minder, maar voldoet nog altijd aan het minimum.

Daarbij kan het ook zo zijn dat sommige mensen onderschatten hoeveel ze eigenlijk bewegen, denkt Wendel-Vos. “In het onderzoek is mensen simpelweg gevraagd: ‘bent u als gevolg van corona meer of minder gaan sporten en bewegen?’, zonder daarbij uit te leggen wat onder sport of beweging zou kunnen vallen. Het zou goed kunnen dat mensen daardoor niet zo snel dachten aan klussen, het huishouden of tuinieren. Terwijl dat wel degelijk activiteiten zijn die een uitdaging vragen van je lichaam en dus bijdragen aan het voldoen aan de beweegrichtlijnen.”

Juist aan die activiteiten in en rondom het huis besteedden mensen in 2020 gemiddeld meer tijd, zag het RIVM.

Het lijkt er bovendien op dat wie toch al regelmatig sportte, dat in veel gevallen juist vaker en langer is gaan doen. Net als in 2019 deed in 2020 ongeveer 55 procent van de Nederlands ten minste één keer per week aan sport. Maar de wekelijkse sporters sportten in 2020 gemiddeld 20 minuten per week méér dan een jaar eerder. Hardlopen is populairder dan een jaar eerder. Meer mensen hebben die sport opgepakt in 2020.

Desondanks kan het zijn dat de cijfers een wat al te rooskleurig beeld schetsen, waarschuwt het RIVM zelf. Vanwege corona hebben de onderzoekers minder interviews gehouden bij mensen thuis. ‘Hierdoor ontbreekt de informatie van mensen die via een online enquête moeilijk te benaderen zijn’, is in het rapport te lezen.

Volgens het RIVM beweegt juist deze groep over het algemeen minder, waardoor de schattingen over sport- en beweeggedrag in coronajaar 2020 wellicht wat te hoog zijn uitgevallen.

https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1326/articles/1425363/5/1