Tags

Klimaatalarm drukt Den Haag met de neus op de feiten (NIELS MARKUS, ONNO HAVERMANS,  POLITIEK en DUURZAAMHEID&NATUUR/Trouw, 10-8-21)

Uitstoot – analyse – De boodschap van het VN-klimaatpanel komt hard aan in Den Haag. Klimaat ligt prominent op tafel in de formatie, zeker na het recente natuurgeweld.

Premier Mark Rutte kan er niet langer omheen: het klimaat verandert en het is aan het huidige én volgende kabinet om te helpen de opwarming af te remmen. In het door watersnood getroffen Limburg was hij al geschrokken, en hij herhaalde het gisteren, gevraagd naar het alarmistische IPCC-rapport. “Je mag de ogen niet sluiten voor dit soort weersverschijnselen en klimaatverandering. Dat drukt je met de neus op de feiten.” Hij wees ook op de felle buien van de laatste week.

Alleen al de boodschap in het IPCC-rapport dat de aarde ruim een graad is opgewarmd sinds de industriële revolutie is alarmerend. De grens van anderhalve graad temperatuurstijging kan al binnen twintig jaar zijn bereikt, voorspellen de 234 wetenschappers van het VN-klimaatpanel in hun gisteren gepresenteerde rapport. Gaat de uitstoot van broeikasgassen niet drastisch omlaag, dan is het niet ondenkbaar dat het voor het einde van de 21ste eeuw meer dan twee graden warmer zal zijn dan in 1900.

Alleen tot stilstand brengen van de opwarming kan voorkomen dat de zeespiegel in 2100 stijgt tot 80 centimeter boven het niveau van 1900. Nu al staat het water 20 centimeter hoger dan toen en die stijging verdubbelt in de komende dertig jaar.

Vaststaat dat Nederland meer zal moeten doen. Rutte erkende gisteren dat zijn demissionaire kabinet te weinig doet om de zelf gestelde doelen en de nieuwe Europese eis van 55 procent CO2-reductie in 2030 te halen. De overheid werd meermaals door de rechter op de vingers getikt en actiegroep Urgenda stapt opnieuw naar de rechter om een dwangsom te eisen, omdat de staat in gebreke blijft bij het reduceren van de uitstoot.

Rutte: “Er lijkt een gat te zitten tussen het doel voor 2030 en wat de afspraken die we gemaakt hebben opleveren. Dat is één van de vraagstellingen die de komende weken voorliggen.”

De komende tijd praat het kabinet over de begroting voor volgend jaar. Ook worden de formatieonderhandelingen hervat. De alarmerende rapporten en het extreme weer vergroten het gevoel van urgentie. Klimaat zal één van de belangrijkste thema’s van de formatie zijn. Kamerleden van de partijen die nog in aanmerking komen voor de formatie roepen op tot actie.

Ook Rutte zelf onderstreepte gisteren het belang van klimaatbeleid, waarbij hij wees op de kansen die de energietransitie biedt voor de economie. “Nederland kan vooroplopen, want we zijn ook zevende geworden wat het aantal medailles betreft bij de Olympische Spelen. Ik ben ervan overtuigd dat Nederland bij de Olympische Spelen van het Klimaat ook nummer één kan zijn.”

Ruttes uitspraken zijn niet los te zien van de onderhandelingen. Voor toekomstig kabinetspartner D66 is klimaat een speerpunt. D66 zou graag regeren met PvdA en GroenLinks, de VVD liever met CDA en ChristenUnie. Uit openbaar gemaakte formatienotulen bleek dat Rutte regeren met D66 én GroenLinks niet ziet zitten, vanwege “heel veel klimaat”. Het is in het belang van de VVD-voorman om qua klimaatambities niet onder te doen voor D66-leider Sigrid Kaag, zodat zij minder geneigd zal zijn naar links te kijken. Rutte voelt weinig voor maatregelen die GroenLinks en PvdA aandragen, zoals een strenge CO2-heffing of inkrimping van de veestapel.

Maar het tegengaan van klimaatverandering gaat niet alleen om economische groei, innovatie en medailles. Het kost ook veel geld, en het vraagt veel van burgers en bedrijven, onherroepelijk met protest en verzet tot gevolg. Dat aspect laat Rutte liever onbenoemd. Het is de vraag wanneer het op tafel komt in de formatie en tot welke pijnlijke maatregelen ook de VVD bereid is.

In het kort:

  • Overstromingen, felle buien en het VN-rapport stellen Den Haag voor moeilijke keuzes
  • Klimaat is een speerpunt bij de onderhandelingen voor de kabinetsformatie
  • Pijnlijke maatregelen blijven vooralsnog onbesproken

Drietrapsraket

Het rapport is het eerste deel van een drietrapsraket. In het VN-panel werken wetenschappers uit de hele wereld al drie jaar aan een vervolg op het ook al onheilspellende klimaatrapport uit 2013.

Inmiddels is nauwkeuriger te voorspellen wat de gevolgen zijn van vooral de uitstoot van CO2 en wat maatregelen daartegen kunnen opleveren. Later dit jaar volgt een rapport met mogelijke oplossingen voor klimaatverandering en begin 2022 het slotstuk over de sociale en economische gevolgen.

https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1324/articles/1423951/1/1