Tags

Polen schort in Brussel gewraakte tuchtkamer voor rechters op (Ria Cats, Eiropa/fd, 9 aug. 21)

In het kort:

  • Polen stelt de tuchtkamer voor Poolse rechters tijdelijk op non-actief.
  • Daarmee komt het deels tegemoet aan een harde eis van de Europese Commissie.
  • Polen wil coronasteun hebben, maar steggelt nog over de voorwaarden met Brussel.

Polen heeft een stapje terug gedaan in zijn al langer lopende conflict met de Europese Commissie over de omstreden verbouwing van de rechtstaat. Donderdagavond laat besloot president Malgorzata Manowska van de Poolse Hoge Raad om de tuchtkamer voor rechters tijdelijk en deels op non-actief te stellen.

Daarmee komt de regeringsgetrouwe Manowska tegemoet aan de beschikking van het Europees Hof van Justitie van vorige maand dat deze disciplinaire kamer van de Hoge Raad buiten werking moet worden gesteld. Een dag later onderstreepte het EU-Hof in een definitief arrest nogmaals dat de tuchtkamer niet onafhankelijk is. De Poolse rechts-conservatieve regering zou die gebruiken om kritische rechters te vervolgen.

Coronamiljarden

Polen en Brussel voeren intensief overleg over het in mei ingediende Poolse herstelplan, dat onder meer voorstellen voor klimaat- en digitaliseringsprojecten bevat. Als de Europese Commissie dit plan goedkeurt en daarna ook de andere EU-landen hun fiat geven, kan Warschau €24 mrd aan subsidies en €12 mrd aan goedkope leningen tegemoetzien uit het coronaherstelpakket.

De deadline voor Brusselse goedkeuring van het herstelplan verliep officieel op 1 augustus, maar volgens een woordvoerder onderhandelen Warschau en de Commissie nog altijd ‘in nauwe samenwerking’. Ze willen volgens de zegsvrouw het dossier zo snel mogelijk afronden, maar Brussel wil eerst nog wel antwoord van Polen hebben op ‘openliggende vragen’.

LHBTI-vrije zones

Hoewel de Commissie niet wil ingaan op de aard van deze kwesties, is het overduidelijk dat de partijen vooral botsen over de Poolse interpretatie van de rechtstatelijke principes. Voorwaarde voor storting van het coronasteungeld is respect voor de rechtstaat, zoals onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Al jaren maant Brussel Warschau om allerlei sinds 2015 ingevoerde hervormingen terug te draaien die de politieke controle op rechters vergroten. Doorn in het oog van de Commissie zijn ook de ‘LHBTI-vrije zones’ in Polen, waar homoseksuelen niet welkom zijn.

Daarbij komt nog dat de Commissie Polen vorige maand een ultimatum heeft gesteld. Brussel geeft Warschau tot 16 augustus om de beschikking van het EU-Hof van Justitie na te leven en de tuchtkamer op non-actief te zetten. Mocht Polen hier geen gehoor aan geven, dan kan het Hof op verzoek van de Commissie een dwangsom opleggen.

Chantage

De hoogste Poolse rechter Manowska heeft donderdagavond besloten dat er geen nieuwe zaken meer naar de disciplinaire kamer gaan, totdat ofwel Polen wetswijzigingen heeft doorgevoerd, ofwel het EU-Hof met een nieuw vonnis komt. De opschorting duurt uiterlijk tot 15 november, heeft ze bepaald.

Opvallend genoeg nam Manowska dit besluit al eerder, maar toen kwam ze erop terug. Aanleiding was een uitspraak van het Poolse Constitutionele Hof, dat medio juli oordeelde dat Polen arresten van het EU-Hof over de rechterlijke organisatie niet hoeft op te volgen.

Bindende uitspraken

De Commissie was laaiend, omdat volgens haar het EU-recht prevaleert boven nationaal recht en uitspraken van het EU-Hof bindend zijn. Het Constitutionele Hof staat net als de Poolse Raad voor de Rechtspraak sinds enkele jaren onder regeringscontrole. Eind deze maand beslist het over de vraag of Poolse regels ondergeschikt zijn aan die van de EU.

De regering is diep verdeeld over de ruzie met Brussel. Gematigde bewindslieden roepen op compromissen te sluiten, terwijl justitieminister Zbigniew Ziobro, leider van een zeer conservatieve coalitiepartij, in een interview vrijdag sprak van ‘illegale chantage’ door het EU-Hof. Polen moet niet koste wat kost lid willen blijven van de Unie, vindt hij.

*Het lijkt erop dat de Polen eieren voor hun geld kiezen.

https://fd.nl/economie-politiek/1407481/polen-schort-in-brussel-gelaakte-tuchtkamer-voor-rechters-voorlopig-op-hih1caRzkFzf