Tags

Keuze tussen ongewenst fossiel en noodzakelijk groen tergt olie- en gaswereld (Bert van Dijk, Energie/fd, 2-8-21)

Het vertrouwen in de olie- en gassector is weer helemaal terug. Maar wat te doen met de miljardenwinsten? Investeren in ongewenste fossiele activiteiten, teruggeven aan aandeelhouders of juist stoppen in noodzakelijke, maar minder renderende groene projecten?

*Die ‘minder’ renderende groene projecten is een kwestie van tijd, namelijk tot ‘groen’ evenwaardig is geworden en vervolgens de oude fossiele sectoren er volledig uit kan concurreren.  Dan heeft het ideaal gewonnen van dogma’s.

In het kort:

  • Olie- en gasmultinationals maken weer miljardenwinsten nu de olieprijs sterk is opgelopen en de wereld herstelt van de coronandemie.
  • Er is dus veel geld beschikbaar voor noodzakelijke investeringen in groene energie.
  • Toch kiezen oliemultinationals ervoor een belangrijk deel van de winst uit te keren aan aandeelhouders via dividenden en inkoop van eigen aandelen.

Ruim een jaar geleden sloeg de coronapandemie nog een groot gat in de financiën van grote beursgenoteerde olie- en gasmultinationals. Sommige concerns, met als meest opvallende voorbeeld Shell, verlaagden noodgedwongen hun dividend en boekten voor miljarden aan bezittingen af.

Nu die bittere pil is doorgeslikt, trakteren diezelfde multinationals hun aandeelhouders weer op miljarden aan dividend en aandeleninkoopprogramma’s, zo bleek de afgelopen week bij de presentatie van de kwartaalcijfers van bedrijven als Shell, Total, Exxon Mobil en Chevron, die beter dan verwacht uitvielen. Opgeteld verdienden deze vier bedrijven de afgelopen drie maanden ongeveer $17 mrd.

*Zijn ze nog steeds nagenoeg belastingvrij bezig?

Shell-ceo Ben van Beurden zei in een persconferentie wereldwijd herstel te zien en vertrouwen te hebben in de toekomst. Een geluid dat werd geëchood bij de andere oliebedrijven. En dus sluizen bedrijven dit jaar miljarden dollars terug naar aandeelhouders.

*Wat zijn dit voor onverbloemd klassieke en archaïsche geluiden als commentaar?

Rendement

Eigen aandelen inkopen in een tijd waarin samenlevingen, activistische aandeelhouders en het klimaat vragen om meer investeringen in groene energie. Waarom investeren oliebedrijven de overschotten niet in nieuwe windparken, zonneweides, waterstof of andere koolstofarme technieken?

‘Of ze hebben er geen vertrouwen in dat investeringen in hernieuwbare energie super winstgevend zullen zijn, of ze denken niet dat ze er zelf een goede rol in kunnen spelen’, zegt olie- en gasexpert Jilles van den Beukel. ‘Weliswaar zegt Shell bijvoorbeeld grote ambities te hebben om te investeren in hernieuwbare energie, maar zijn daden laten vooralsnog iets anders zien.’

  • ‘Bestuurders maken zich achter de schermen heel veel zorgen over wat rechters in de toekomst doen’ ~ Olie- en gasexpert Jilles van den Beukel

Shell investeert de komende jaren ongeveer $22 mrd per jaar, waarvan ‘slechts’ €2 mrd tot € 3 mrd naar koolstofarme technologieën zal gaan. Bij Amerikaanse rivalen is die verhouding nog schever, ten koste van het klimaat.

Door nu miljarden terug te geven aandeelhouders zeggen oliebedrijven in feite dat ze geen betere mogelijkheid zien om rendement te maken. ‘Dat zegt iets over hernieuwbare energie én ook iets over olie en gas’, vindt Van den Beukel.

Lastig dilemma

Investeringen in olie en gas geven op korte termijn nog heel veel rendement, constateert Van den Beukel. ‘Financieel gezien zou het dus een no-brainer moeten zijn om daar in te investeren, maar daar staat inmiddels wel iets tegenover’, stelt de olie- en gasexpert eveneens.

‘Als het klimaat verder verslechtert, als er kantelmomenten komen, wat gebeurt er dan met de heel hoge winsten? Misschien zeggen rechters over vijf jaar wel dat oliebedrijven moeten betalen voor een deel van de schade in de Eiffel als gevolg van wateroverlast. Ik denk dat bestuurders zich achter de schermen heel veel zorgen maken over wat rechters in de toekomst kunnen doen.’

En dus moeten bedrijven als Shell, Total en BP schipperen tussen een nog steeds sterk winstgevende, maar steeds meer ongewenste fossiele toekomst en een noodzakelijk groen, maar minder rendabel tijdperk. Het is een lastig dilemma, want groene investeringen door oliebedrijven worden niet per definitie beloond door beleggers.

Neem BP. Dat concern telde begin dit jaar ruim $1,3 mrd neer voor het recht om een groot windpark te bouwen voor de Britse kust. ‘Binnen de industrie is er een boel scepsis hoeveel geld daar mee te verdienen is’, zegt Van den Beukel.

‘Het kan zijn dat ze uiteindelijk worden beloond door beleggers, maar dat zie je nu nog niet bij BP. Kennelijk levert investeren in duurzaamheid nog niet zoveel op voor olie- en gasbedrijven. Het lost je imagoprobleem op, maar financieel schiet je er niet zoveel mee op.’

Zonsondergang

Investeren in alleen een beter imago is Shell niet van plan, vertelde ceo Van Beurden vorig jaar in het FD: ‘Ik vind het prima om op pioniersprojecten niet de allerhoogste winstverwachtingen te hebben. Maar we kunnen het niet op heel grote schaal gaan doen, daar vervolgens miljarden op afschrijven en onze aandeelhouders vertellen dat ze heel trots mogen zijn dat wij onze maatschappelijke plicht hebben gedaan. Zo werkt het niet.’

Echter, als de winstgevende tak steeds meer onder druk komt te staan bij oliebedrijven en er steeds minder in wordt geïnvesteerd, wat is dan nog de toekomst van olie- en gasbedrijven?

‘Het is goed mogelijk dat olie- en gasbedrijven zogenoemde sunset-bedrijven worden, verwacht Van den Beukel. ‘Dat is een reëel scenario. Ze bouwen hun olie en gasbusiness beetje bij beetje af in lijn met de eisen van de maatschappij. Op den duur betekent dat dat het bedrijf verdwijnt.’

https://fd.nl/ondernemen/1406450/keuze-tussen-ongewenst-fossiel-en-noodzakelijk-groen-tergt-olie-en-gaswereld-ibh1caSQ3MpW