Tags

Britten willen nieuwe afspraken over de Ierse grens (Joost Dobber, Voorpagina/fd, 22 juli 21 (papieren kop)

Londen dreigt streep te zetten door Ierse grensafspraken met EU (digitale kop)

De regering van Boris Johnson wil af van veel grenscontroles bij handel van Groot-Brittannië naar Noord-Ierland en wil opnieuw onderhandelen. Brussel niet.

In het kort:

  • De huidige grenscontroles met Noord-Ierland zijn onhoudbaar, vindt brexitminister David Frost.
  • 200 Britse bedrijven zouden al de leveringen aan Noord-Ierland hebben gestaakt.
  • De Britse regering stelt heronderhandelingen voor, Brussel wil er niet van weten.

De Britse regering heeft het vuurtje rond de brexitafspraken over Noord-Ierland weer opgestookt. De regering van premier Boris Johnson eist dat de Europese Unie instemt met een geheel nieuwe aanpak van de grenzen in de regio, waarbij het aantal grenscontroles drastisch omlaag moet.

Werkt Brussel niet mee, dan dreigen de Britten om de pas anderhalf jaar oude grensafspraken helemaal buiten werking te stellen. Dat zou het gehele bouwwerk van brexitafspraken onder hoogspanning zetten.

De nieuwe Britse opstelling gaat lijnrecht in tegen die van de EU. Eurocommissaris Maros Sefcovic liet woensdag weten dat de EU de onderhandelingen over het Noord-Ierlandprotocol niet wil heropenen.

Volgens de Britten zijn de huidige grenscontroles voor goederen die van Engeland, Schotland en Wales naar Noord-Ierland worden verscheept, onhoudbaar. Brexitminister David Frost heeft gezegd dat met de bestaande brexitafspraken ‘niet de juiste balans’ is gevonden. ‘We kunnen zo niet doorgaan’, aldus de minister.

Douanegrens in zee

De Britse regering beoogt een grondige verbouwing van het akkoord dat Boris Johnson en David Frost eind 2019 zelf sloten met de EU. Na zeer lange onderhandelingen werd destijds een compromis gesloten voor de meest netelige kwestie van het brexitproces: hoe om te gaan met de Ierse grens.

Afgesproken werd dat Noord-Ierland als enige Britse regio de regels van de Europese interne markt voor goederen blijft volgen. Zo hoefde er geen harde grens met EU-lid Ierland te komen.

Maar omdat er toch ergens grenscontroles moeten worden uitgevoerd, is er een douanegrens komen te liggen in de Ierse Zee. Hierdoor wordt nu ook ‘binnenlandse’ handel van Groot-Brittannië naar Noord-Ierland onderworpen aan EU-controles op goederen en levensmiddelen.

Volgens Frost hebben nu al tweehonderd Britse bedrijven om die reden besloten de leveringen aan Noord-Ierland te staken. Naast de handelsproblemen zien de Britten de onrust in de Noord-Ierse maatschappij toenemen en zegt de Britse regering dat het Noord-Ierse vredesverdrag uit 1998 onder druk is komen te staan. De EU zou zich star opstellen, waardoor de last van de grens veel zwaarder is dan verwacht.

Een nieuw pad

Daarmee is volgens de Britten al voldaan aan de voorwaarden om te grijpen naar ‘Artikel 16’. Dat is de controversiële noodprocedure waarbij een van de partijen in geval van ernstige onvoorziene neveneffecten delen van het Noord-Ierlandprotocol kan uitschakelen. Die stap zou echter zowel in Brussel als in Washington erg slecht vallen.

Volgens Frost is dit nog ‘niet het juiste moment’ om artikel 16 te activeren. ‘We willen een nieuw pad vinden met de EU.’ De Britten stellen voor deze zomer een adempauze in te lassen. Op haar beurt zou de EU de ‘inbreukprocedure’ moeten laten varen die het dit voorjaar begon nadat de Britten op eigen houtje hadden besloten sommige grenscontroles tijdelijk niet uit te voeren.

Oude koeien

Tijdens die adempauze kunnen er nieuwe onderhandelingen worden gevoerd. De Britten willen dat het veel simpeler wordt om goederen bestemd voor Noord-Ierland over de Ierse Zee te sturen, zonder dat daar intensieve controles tegenover staan. Ook stellen ze voor een duaal systeem te hanteren in Noord-Ierland, waarbij spullen vrij kunnen circuleren als ze voldoen aan de Britse of de Europese goederenwetgeving. Bovendien moet er een streep door de rol van Europese instellingen zoals het Europees Hof van Justitie bij het toezicht op de Ierse grens.

Dit is onbespreekbaar voor Brussel, waar men vindt dat de Britten zich onvoldoende hebben ingespannen om de gemaakte afspraken uit te voeren. In zijn reactie wijst eurocommissaris Sefcovic erop dat de EU zich al flexibel heeft opgesteld rond de Ierse grens, bijvoorbeeld door de levering van medicijnen aan de regio te vereenvoudigen.

‘We blijven in gesprek met het Verenigd Koninkrijk, ook over deze voorstellen’, aldus Sefcovic. ‘We blijven zoeken naar creatieve oplossingen binnen het raamwerk van het protocol. Maar we zullen de onderhandelingen over het protocol niet heropenen.’

De Britse handelsexpert David Henig sprak op Twitter van ‘wederom een document van de Britse regering over Noord-Ierland dat niet serieus is, oude koeien uit de sloot haalt en het vertrouwen beschadigt.’

Eind september lopen enkele overgangsregelingen af, waardoor er juist meer controles in de Ierse Zee komen. Dan kan ook de brexitruzie over Noord-Ierland weer hoog oplopen. Met de introductie van invoerheffingen en -quota in de handel tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie.

https://fd.nl/economie-politiek/1404979/britse-oorlogstaal-richting-eu-om-ierse-grens-hvg1caNXBeR9