Tags

Stelling: En nu geen flauwe smoezen meer omdat de bevolking genoeg heeft van het gepruts van de politiek die toch het goede voorbeeld moet geven aan het geheel. Het lijkt nog nergens op, vooral door oude politieke trucs en Rutte die zich liet meeslepen door Hoekstra. Rapportcijfer: 1 Rutte omdat hij aan het zwalken is tussen de Klassieke Liberale vleugel in zijn partij en Hoekstra omdat hij niet in staat is gebleken om leiderschap te tonen in de kwestie Omtzigt en de reorganisatie van zijn partij. Beiden misbruiken deze situatie om oude klassieke links-rechtstegenstellingen en dus worden ze nu voor het blok gezet. En dat de Tweede Kamer daarover vandaag debatteert moet dan ook zakelijk gebeuren en zonder traditionele oppositionele blabla. Anders maken zij zich ook schuldig aan deze onnozele poppenkast.

Hamer wil nog vóór zomerreces contouren van een regeerakkoord (correspondenten, Politiek/fd, 23 juni 21)

Informateur Mariëtte Hamer biedt haar eindverslag aan Tweede Kamervoorzitter Vera Bergkamp. De patstelling ‘wie met wie’ wil zij oplossen door de grootste twee partijen een document op hoofdlijnen te laten opstellen.

In het kort:

  • Onderhandelingen over een nieuwe coalitie zijn nog niet aan de orde, stelt informateur Mariette Hamer vast.
  • Zij adviseert daarom VVD en D66 een aanzet tot een regeerakkoord te laten schrijven.
  • Half augustus moet dat leiden tot onderhandelingen.
  • Woensdag debatteert de Tweede Kamer over het voorstel. Partijen zijn sceptisch.

Na ruim vijf weken trekken en sleuren aan onwillige coalitiepartners gooit informateur Mariëtte Hamer de handdoek in de ring. Nu de impasse over wie met wie wil formeren onverhoopt voortduurt, adviseert zij dat VVD en D66 samen een aanzet tot een regeerakkoord schrijven.

De nu ontstane situatie ‘kan geen eindpunt zijn’, schrijft Hamer in haar eindverslag aan de Tweede Kamer. ‘Het is daarom van belang dat de twee grootste partijen, beide winnaars van de verkiezingen, verantwoordelijkheid nemen voor het vervolg van het proces.’

Als leiders van de twee partijen die noodzakelijk zijn voor elke meerderheidscoalitie, krijgen Mark Rutte en Sigrid Kaag ‘enkele weken’ de tijd om hun beleidsinzet op papier te zetten. Daarmee moeten de twee alsnog de partijen aan zich zien te binden die nodig zijn voor een meerderheidscoalitie, zodat half augustus de onderhandelingen echt kunnen beginnen. Hamer, die door hen is gevraagd aan te blijven als informateur in deze volgende fase, kijkt mee.

*En als die meerderheid niet lukt, dan dient onverwijld te worden overgegaan op een minderheidskabinet, ook al voelt ‘men’ daar niet voor. Maar de fase van vrijblijvende keuzes is nu voorbij en dient de roedel gedirigeerd te worden.

Het ‘document op hoofdlijnen’ is nadrukkelijk niet bedoeld als een afgehecht stuk, maar als basis voor verdere onderhandelingen. D66-leider Kaag liet al voor de officiële bekendmaking weten mee te willen werken aan deze ‘tussenstap op weg naar een meerderheidscoalitie’.

*Kaag is de enige in dit gezelschap die nog enig normaal verstand en inzicht heeft als de frisse lucht van ‘buiten’ en dus zich niet gek laat maken. De ‘boy’s moeten tot de orde worden geroepen.

‘Verbazingwekkend is dat niet. D66 heeft vanaf het begin ingezet op onderhandelingen met vijf partijen, met als terugvaloptie een verkenning vanuit de inhoud samen met de VVD. Een variant waarbij het CDA meeschrijft aan zo’n concept, stuitte op bezwaar. De optie die Hamer nu voorstelt was de enige die niet ergens tegen een blokkade opliep, zei ze.

*”Stuitte op bezwaar” is terecht want het CDA trok een veel te grote broek aan vanwege de aanvankelijke bescheidenheid van Hoekstra als verliezer.

‘Progressieve agenda bewaken’

D66 paste ervoor Rutte alleen te laten schrijven. ‘Wij willen erbij blijven om onze progressieve agenda te bewaken’, klinkt het. Daarbij zullen de sociaal-liberalen niet ten koste van alles blijven vechten voor Kaags voorkeursvariant met GroenLinks én PvdA.

*Kaag is zeker in staat een evenwichtig ‘middenpositie-paper’ te schrijven want alleen aan Rutte overlaten is vragen om moeilijkheden: want dat wordt de route naar het politieke midden van Dijkhoff weer verlaten.

Volgens het eindverslag is Kaag ‘bereid tot het voeren van onderhandelingen over een coalitieakkoord met de fracties van VVD, CDA, PvdA en GL of een combinatie daarvan die kan rekenen op een meerderheid in de Tweede Kamer.’ Een meerderheid in de Eerste Kamer acht Kaag ‘wenselijk’, maar niet meer dan dat.

Betrokkenen tasten echter nog in het duister hoe gedetailleerd de uitwerking van het beoogde ‘tussendocument’ zal zijn. Gegeven dat er slechts enkele weken schrijftijd voor staan, verwachten zij dat het ‘geen uitgekristalliseerd document’ gaat worden. ‘Er zijn geen vastomlijnde spelregels,’ stelt een van hen. ‘Wel weten we dat het straks geen kwestie wordt van tekenen bij het kruisje, maar veel blijft nog onduidelijk.’

*Neem maar gerust aan dat betrokkenen niet “in het duister” tastten omdat allang duidelijk was waar Rutte mee bezig was: met deze ‘omwegstrategie’ kon hij ‘vrind’ Hoekstra behulpzaam zijn.

Bijvoorbeeld of de twee auteurs tijdens het schrijven nog ruggespraak houden met hun voorkeurspartners, of dat andere partijen dan de overgebleven zes (naast VVD en D66 zijn dat het CDA, de combinatie PvdA-GroenLinks en de ChristenUnie) alsnog mogen intekenen op wat er straks ligt. Ook kon Hamer dinsdag niet zeggen of er naar een financiële paragraaf wordt toegewerkt. ‘Dat is aan de schrijvende partijen.’

Scepsis

Woensdag debatteert de Tweede Kamer over het eindverslag, waarna het proces verder kan worden ingericht, aldus de informateur. Op een enthousiast onthaal van het voorstel hoeft zij niet te rekenen, leert een rondgang. GroenLinks noemt het een ‘gekunstelde noodgreep’ om de formatie vlot te trekken. ‘We gaan het niet blokkeren, maar it’s not pretty’, stelt een woordvoerder.

*GL wist natuurlijk dat deze ‘gekunstelde noodgreep’ onvermijdelijk was geworden door alle complicaties die waren ontstaan. Dus van hen wordt ook een volwassen houding verwacht. Zo niet, dan zal ook Klaver met een kater afdruipen.

‘Ook de PvdA gaat morrend akkoord, maar laat alvast weten geen inbreng te zullen leveren. ‘Wij zijn bereid om te onderhandelen. Maar we gaan niet eerst in een achterkamertje van een achterkamer onze wensen kenbaar maken’, aldus een zegsman.

Ook hebben partijen zo hun bedenkingen over het halen van de deadline door de schrijvers. De standpunten van de twee liberale partijen liggen op sommige fronten zo ver uit elkaar, dat er stevig gepraat zal moeten worden om tot een vergelijk te komen, stellen insiders.

*Noodgrepen zijn altijd voorhanden: kom je er niet uit, dan wordt direct ‘het gulden middenpad’ bewandeld: door exact de wiskundige middenpositie te bepalen.

Elders klinkt scepsis of de gekozen uitweg uiteindelijk iets oplost. De blokkade die het CDA met steun van Rutte opwerpt tegen een coalitie met GroenLinks en de PvdA samen verdwijnt er niet door, stellen verschillende partijen. ‘Dat spel over wie-met-wie komt onvermijdelijk weer op de wagen als Rutte en Kaag hun opdracht hebben afgerond.’

*Nu het menens wordt zal Hoekstra ook wel bijtrekken.

Hamer toonde zich dinsdag een stuk optimistischer. Nu is het nog een ‘stap te ver’ onderhandelingen te voeren met vier of vijf partijen, erkende zij. Maar de wil om mee te doen ziet zij bij alle partijen, ondanks de ‘koudwatervrees’ die er nog altijd is vanwege de onderlinge beeldvorming. ‘Het is aan VVD en D66 dat te doorbreken door de pen ter hand (te) nemen.’

*Mariëtte Hamer verdient lof voor wat ze tot stand heeft gebracht in de kleutertuin want met die kleuters kun je niets beginnen totdat hun maskers worden afgezet door ze tot de orde te roepen. Het politiek bedrijf via partijen is de grootste vergissing die de mensheid ooit bedacht heeft. Dat zie je overal ter wereld.

https://fd.nl/economie-politiek/1388852/hamer-wil-nog-voor-zomerreces-contouren-van-een-regeerakkoord-gwf1caAtPnbT