Tags

Stelling: Segers geciteerd: “Inmiddels zijn twee andere meerderheidsvarianten definitief afgevallen. Door het vertrek van Omtzigt is een kabinet van VVD, D66, CDA en Volt of JA21 numeriek uitgesloten. Segers opperde daarom een andere variant, die noodgedwongen steeds nadrukkelijker klinkt. “Er zijn heel veel opties. Waaronder ook een minderheidskabinet.”  Als we nu in deze chaotische tijden gedwongen worden om creatief te denken, en een voorbeeld nemen aan Israël met een 8-partijencoalitie, dan is er nog veel te bereiken op korte termijn.

De eerste creatieve optie is dan een minderheidskabinet dat van start gaat met een voor de nieuwe coalitiepartners overeengekomen herstelbeleid postcorona, en de grondtrekken van een klimaat/milieu/stikstofbeleid. Dat wordt vervolgens aan na de regeringsverklaring aan de Tweede Kamer voorgelegd en ofwel aangepast, ofwel geaccordeerd, om buitengaats te gaan. De genoemde concept beleidsplannen worden verder uitgewerkt en zodra er een uitgewerkt plan in een Kamerdebat is besproken, kunnen ook nieuwe potentiële regeringspartners zich aanmelden op basis van wat er ligt en waarover alleen de voorwaarden worden besproken over voorwaarden tot gedogen of daadwekelijke ondersteuning.

Een creatief zoekproces kortom dat voor ons land geheel nieuw is omdat er op dit moment geen zinnig woord over uitgesproken kan worden, behalve dat de huidige crisisomstandigheden met het nodige lef moet worden gewerkt om deze poging een kans van slagen te geven. Want ook in verband met internationale en geopolitieke omstandigheden is het onbestaanbaar om zonder bestaand gezag te functioneren. Maar (verantwoorde) groeiprocessen mogen per definitie niet worden uitgesloten want er moeten nieuwe Deltaplannen (genoemde thema’s) geschapen worden om alle uitdagingen van de komende decennia aan te kunnen. Dus nieuwe regeringspartners melden zichzelf aan en interne onderhandeling(en) binnen het kabinet, dat na akkoord wordt/worden afgesloten met een Kamerdebat waarin de Kamer zich akkoord verklaart, om vervolgens de nieuwe bewindslieden worden beëdigd, wordt door deze stap-voor-stap-methode op weg naar een meerderheidskabinet beproefd op haalbaarheid en uitvoerbaarheid, zodat vervolgens in de Eerste Kamer ook een toets van rechtsstatelijkheid en vermoedelijke effectiviteit wordt uitgevoerd.

Hoekstra kan nog slechts op halve kracht onderhandelen (Niels Markus, POLITIEK/Trouw, 15-6-21)

Formatie:  Wie wil of kan nog met wie?

CDA-leider Wopke Hoekstra heeft al zijn tijd en energie nodig om de crisis in zijn partij te bezweren. Mogelijke coalitiepartners willen weten met welk CDA zij te maken hebben.

Is het CDA na het tot uitbarsting komen van de affaire-Omtzigt nog een geschikte coalitiepartner? Is het beter om te ‘herbronnen’ in de oppositie? Dreigt een partijscheuring? Allemaal vragen die Wopke Hoekstra niet wil en niet kan beantwoorden.

Gisteren moest de CDA-leider opnieuw aantreden bij informateur Mariëtte Hamer, voor gesprekken met zijn collega-fractieleiders Gert-Jan Segers (ChristenUnie) en Lilianne Ploumen (PvdA).

Maar waar zijn zelfvertrouwen en eisenpakket dagelijks groter werden nadat Pieter Omtzigt zich enkele weken terug definitief ziek meldde, klinkt Hoekstra maandag weer bescheiden. De formatie heeft nu geen prioriteit voor het CDA, zegt hij voor en na zijn gesprekken bij Hamer. “U zult begrijpen dat ik de komende weken in de eerste plaats bezig ben met het CDA.”

*Alleen het feit dat de formatie “nu geen prioriteit voor het CDA” betekent feitelijk dat het CDA zich nu formeel terugtrekt en de ruimte aan andere fracties in de Kamer laat. Dat is een eerste punt van helderheid/duidelijkheid.   

Hoekstra zal in ieder geval nog tot na 5 juli zijn handen vol hebben aan zijn partij. Op die dag verschijnt het rapport van de commissie-Spies, die de verkiezingsnederlaag onderzoekt. Het uitlekken van de bijdrage van Omtzigt vorige week leidde diens vertrek in. Naast het evaluatierapport komt er binnenkort mogelijk ook een partijcongres. Leden hebben hiervoor handtekeningen verzameld. Volgens de initiatiefnemers zijn dat er genoeg om een extra congres af te dwingen. In het hele land komen deze dagen afdelingen bijeen om te praten over de crisis.

Na afloop van het gesprek dat PvdA-leider Lilianne Ploumen en Jesse Klaver (GroenLinks) met Hamer hadden, riep Ploumen op “een beetje vaart te maken” met de formatie. Hoekstra zal de onderhandelingen echter slechts op halve kracht kunnen voeren, zolang hij de crisis aan het bezweren is. Ook omdat hij niet precies weet hoeveel steun Omtzigt nog heeft in zijn partij. Vooralsnog hebben alle Kamerleden trouw gezworen aan de CDA-fractie, maar pas als Omtzigt in september terug is van ziekteverlof en officieel zijn eigen fractie begint, weet Hoekstra zeker of niet meer Kamerleden het CDA zullen verlaten. De CDA-leider sloot een verzoeningspoging niet uit. “Ik zou dolgraag willen dat hij weer terugkomt. Maar Pieter Omtzigt heeft zelf gezegd: ik neem nog rust en ik ga de andere kant op. Dat heb ik te respecteren.”

*Ploumen wordt met haar wens om “een beetje vaart te maken” met de formatie op haar wenken bediend, maar dat zal op een geheel andere manier gaan uitwerken dan zij nu kan vermoeden. Het wordt namelijk nu een concurrentieslag, wie zich het best kunnen voegen naar het denkwerk van het motorblok. Daar en daar alleen wordt over onderhandeld. Dat is namelijk de enige manier om dat creatieve denkproces volkomen open en transparant te laten plaatsvinden, want de informatie tot nu toe was natuurlijk nog helemaal niet transparant. Alleen maar geijkte uitspraken die bij voorgaande formaties ook al werden uitgesproken. Het oude liedje dus. En daar moeten we vanaf.   

De twijfels over de stabiliteit van het CDA brengen de formatie in nog onzekerder vaarwater. De toekomst van de partij is ongewis, daarom willen de mogelijke coalitiepartners weten met welk CDA zij praten. VVD-leider Rutte, die de christendemocraten al van begin af aan in een nieuw kabinet wil, weigert twijfels over de stabiliteit van zijn gedroomde coalitiepartner toe te laten. RTL Nieuws vroeg de premier tijdens de Navotop in Brussel of hij het CDA nog als stabiele bestuurderspartij zag. Daarop antwoordde Rutte volmondig: “Ja. Ja.”

*Rutte zegt maar wat.

Rutte zet het liefst de huidige coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie voort. Die variant heeft, na het vertrek van Omtzigt, nog 77 zetels in de Tweede Kamer. Voor zo’n coalitie zijn wel de nodige koppen koffie tussen D66-leider Sigrid Kaag en ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers nodig. De magie tussen de twee partijen is al enige tijd uitgewerkt.

*Inderdaad uitgewerkt, want je kunt geen ijzer met handen breken. Dat mag dus geen verrassing worden genoemd. Bovendien ontkomt de CU ook niet aan een evaluatieproces om het vorige kabinet te onderzoeken op doelmatigheid ten aanzien van eigen principiële stellingnames. Het lijkt waarschijnlijk dat deze partij het steeds moeilijker krijgt met huidige ontwikkelingen waarin de polarisatiegraad onder de bevolking alleen maar toeneemt. Onder die omstandigheden kan de partij niets anders dan feitelijk een getuigenispartij te worden als iets modernere variant van de SGP.

Na zijn gesprek met Hamer en Hoekstra herhaalde Segers dan ook dat de twee linkse partijen PvdA en GroenLinks nu als eerste in aanmerking komen voor formatiegesprekken. Die bevestigden na afloop van hun gesprek nog maar eens dat zij elkaar tijdens de formatie zullen vasthouden.

*Dat is dan nu ook vastgelegd.

Inmiddels zijn twee andere meerderheidsvarianten definitief afgevallen. Door het vertrek van Omtzigt is een kabinet van VVD, D66, CDA en Volt of JA21 numeriek uitgesloten. Segers opperde daarom een andere variant, die noodgedwongen steeds nadrukkelijker klinkt. “Er zijn heel veel opties. Waaronder ook een minderheidskabinet.”

(…)

https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1276/articles/1370626/4/1