Tags

Stelling: Zolang er partijen blijven verkondigen dat ze liever niet met ‘die’ persoon of die partij(en) willen regeren ofwel coalities willen sluiten, houdt het oud-politieke gekibbel niet of en hebben die partijen geen recht meer van bestaan of van ‘onderhandelen. Sinds het laatste meerderheidskabinet VVD-PvdA (Rutte 2) het politieke landschap nog veder is versplinterd, bestaan er in coalitieland geen andere opties meer dan minimaal een 4- of 5 partijenkabinetten nodig, tenzij de bereidheid bestaat om minderheidskabinetten aan te gaan. Dat hebben de oude klassieke partijen als de VVD dus nog steeds niet in de gaten die liefst met eigen ‘blokformaties’ willen regeren, maar de klassieke tegenstelling links/rechts heeft opgehouden te bestaan en volwassen partijen moeten intern dat inzicht inmiddels ook hebben uitgewerkt. Anders deugt de interne organisatie van die partijen niet. Regeren is vooruitzien en dus hoort ook de politieke wereld de lopende veranderingen binnen het ‘versplinterde landschap’ ook in rekening te worden gebracht/genomen.

Dat de conservatieve achterban vanwege klassiek liberalisme van de VVD toch hengelt naar ChristenUnie en JA21 is begrijpelijk, maar dus geen signaal van wijsheid. Waarom? Omdat CU worstelt met een identiteitscrisis omdat duidelijk is geworden dat ‘de’ seculieren in Rutte 3 niet wijken voor ouderwetse en achterhaalde ethische wetgeving (abortus, lhbti’ers). Dus valt er voor de CU weinig te winnen in Rutte 4. En JA21 is een nieuweling en bovendien een afsplitsing van het inherent onstabiele FvD, dat ook alsnog kan doorslaan naar JA21 zelf. Want wie garandeert dat deze radicaal dogmatische rechtervleugel partijen (dogmatisch vanwege het nationalisme en het ‘gematigde (waar PVV extreem racistisch is) ofwel ethisch onderscheid makend ‘romanticisme’ uit de wereld van vóór de migratiebewegingen wereldwijd), een garantie op stabiliteit betekent?

Daarom moet deze coalitievorming op zakelijke gronden worden aangepakt en uitwerkt, zoals Hamer dat nu laat zien: niks geen voorkeuren voor wie dan ook. En zeker Rutte niet, want weliswaar verkiezingswinnaar én de verreweg grootste partij, maar dat is geen stabiele basis voor luie achterover leunen in de fauteuil, omdat Rutte eerst zijn ‘eigen’ rotzooi moet opruimen (Kindertoeslagenravage) en de documentatiechaos binnen de ambtelijke diensten. En vooral: schaf alle algoritmes per onmiddellijk af en verwijder ze uit de uitvoerende diensten want de introductie heeft zich op volstrekt willekeurige wijze afgespeeld, want niemand begreep die die chips werkten. Dat is dus een blunder geweest van de politieke wereld, waar nu migranten met een ‘verdachte’ achternaam het slachtoffer van zijn geworden. En Rutte had dan met zijn ambtelijke raadsadviseurs niet in de gaten. Een blunder die de toekomstige geschiedkundigen met verbazing zal worden bestudeerd. En dus samenvattend: de nieuwe bestuursstijl past dus helemaal niet bij de rechts-radicale partijen als JA21 en FvD (of PVV) want ‘het volk’ waarmee men daar dweept, bestaat helemaal niet. Het is nationalisme en witte macht ‘eerst’ en dus discriminerend. Geen stabiele nieuwe ontwikkelingen in de hedendaagse rottende electorale markt dus. Nuchterheid dient nu de troefkaart te zijn opdat er niet nog meer chaos ontstaat.         

De blik van de informateur richt zich deze week op VVD, D66, CDA, PvdA en GroenLinks  (AVINASH BHIKHIE en NATALIE RIGHTON, Ten eerste/de Volkskrant, 1-6-21)

‘Het was een goed gesprek en daar laten we het bij, want we hebben afgesproken verder onze mond te houden’, zeiden VVD-leider Mark Rutte en D66-leider Sigrid Kaag maandag na afloop van een twee uur durend gesprek met informateur Mariëtte Hamer over het starten van de onderhandelingen met potentiële regeringspartijen.

De twee grote winnaars van de verkiezingen hebben eerder de hoop uitgesproken dat er nog voor de zomervakantie – medio juli – een nieuw kabinet is. Dat betekent dat er vaart moet worden gemaakt.

*En gelijk heeft Mariette Hamer, die in haar huidige functie ervaring heeft opgebouwd met coalities  te smeden.

‘Om te bepalen wie überhaupt wil meeregeren, zal Hamer deze week eerst nog een paar ‘verdiepende gesprekken’ voeren met partijleiders. Haar voorspelling is dat later deze week, rond 6 juni, de contouren van een nieuwe coalitie zichtbaar worden.

‘Het skelet van een nieuw kabinet begint intussen vorm te krijgen. Zeker is dat Kaag graag namens D66 in gesprek wil met VVD, CDA, PvdA en GroenLinks. De VVD heeft meer opties in het vizier. De partij wil liever niet met twee linkse partijen regeren. De liberalen lonken daarom ook naar ChristenUnie en JA21, hoewel die laatste partij geen optie is voor D66.

*D66 en Kaag maken overigens niet de fout zoals de VVD-achterban die hun voorkeur voor ‘rechts’ heeft uitgesproken, want de progressief-liberalen van D66 hebben geen socialistenvrees zoals de mastodonten binnen de VVD en gaan rustig en vol zelfvertrouwen dat avontuur aan onder het visierijke gezag van Kaag zelf. Want traditioneel links stelt qua visie niets meer voor, even achterhaald als klassiek-liberaal.

‘Het CDA weifelt nog over kabinetsdeelname vanwege een tegenvallend verkiezingsresultaat en een richtingenstrijd binnen de partij. Met name de liberalen voeren de druk op CDA-leider Wopke Hoekstra op om toch mee te doen, niet alleen vanwege de ideologische overeenkomsten met het CDA, maar ook omdat het getalsmatig lastig wordt een stabiele regering te vormen zonder de christendemocraten.

Ook regeringsdeelname van de linkse partijen PvdA en GroenLinks is nog onzeker, hoewel beide partijen graag willen. Samen met VVD en D66 hebben die partijen slechts 75 zetels; net geen Kamermeerderheid. Een logische vijfde bondgenoot is het CDA. Nog meer linkse partijen erbij om aan de gewenste Kamermeerderheid te komen is voor de VVD niet wenselijk en is praktisch ook niet erg haalbaar.

*Als de achterban van PvdA en GL weigeren om mee te werken, dan hebben ook zij zichzelf uitgeschakeld vanwege datzelfde patroon van achterhaalde opvattingen. Laat Rutte in zijn volgende kabinet bewijzen dat hij in staat is de collectieve chaos en rommel op te ruimen en van de Nederlandse ‘staatshuishouding’ een gezonde organisatie te maken, zoals ooit in het verleden (laatste kwart van de 20e eeuw ons land met de Belastingdienst als lichtend voorbeeld wereldwijd gold als fiscaal perfect georganiseerde ambtelijke dienst, want dat was toen nog mogelijk.

Maar de VVD heeft er zelf een rotzooi van gemaakt door alle bezuinigingsronden, die al dan niet door Brussel werden opgelegd. En dát kwam de VVD natuurlijk perfect uit want helemaal passend in hun (inmiddels achterhaalde) neoliberalisme van liberalisering en privatisering. Juist dáárom heeft dat romantische (even romantisch als FvD) klassiek-liberale geluid geen recht van eisen stellen meer.    

‘Vorige week schoof SP-leider Lilian Marijnissen aan bij een overlegtafel met de VVD, maar die partij wilde alleen praten over een kortetermijnherstelplan voor Nederland en niet over regeringsdeelname. ‘Wij hebben ons eerder helder uitgesproken dat wij Rutte IV niet aan een meerderheid gaan helpen. Nou, dat staat’, zei Marijnissen een paar dagen geleden nog.

*Hier beging de SP een fundamentele blunder want ‘kortetermijn(denken)’ is in deze tijden van klimaatverloedering en milieuknelpunten de regelrechte afslag naar de afgrond of sterker uitgedrukt: wie durft er vandaag de dag nog te spreken van korte termijn, ook al gaat het nu alleen om herstelbeleid in de (voorlopig) na-corona-tijd als men de illusie koestert dat de pandemie definitief zal verdwijnen want dat is niet het geval. Dat hebben al voldoende topvirologen voorspeld.

‘Aanvankelijk leek de ChristenUnie Rutte eveneens in de ban te doen, nadat die achter de schermen had gefilosofeerd over een ‘functie elders’ voor het kritische Kamerlid Pieter Omtzigt. Maar de ChristenUnie is in de afgelopen weken van toon veranderd. Vorige week wilde CU-leider Gert-Jan Segers na afloop van een overleg met de informateur bijvoorbeeld niet zeggen of hij inmiddels wel met Rutte in een kabinet wil. ‘Daar hebben we het niet over gehad’, zei hij tegen Nieuwsuur.

*Gelukkig heeft de CU zichzelf tijdig gecorrigeerd, aangezien die zelfkritiek ook onvoldragen was. Ze moeten aanvaarden dat niet alle partijprogrammapunten verwezenlijkt kunnen worden, aangezien dat voor iedereen geldt. Segers had als politicoloog beter moeten weten.

‘De partij bereidt zich voor op een rol in de oppositie, heeft Segers meermaals publiekelijk gezegd. Maar een gedoogvariant lijkt daarmee niet uitgesloten. In die optie zou een minderheidskabinet van VVD, D66 en CDA of van VVD, D66, PvdA en GroenLinks alsnog gedoogsteun kunnen krijgen. Het zal voor de ChristenUnie echter niet de voorkeursvariant zijn, eerder een laatste optie om nieuwe verkiezingen te voorkomen.

*Zoals hierboven al aangegeven: ‘voorkeursvarianten’ bestaan de facto niet meer want zijn snel smeltende illusies in deze wereld.

‘Door de terugtrekkende beweging van de SP en ChristenUnie zal de blik van Hamer zich deze week naar verwachting richten op VVD, D66, CDA, PvdA en GroenLinks. De informateur is van plan verder te werken aan het herstelplan en haar ‘derde oog aan te zetten’, zei ze vrijdag, om goed te gaan kijken wie er nou echt met wie wil. In de praktijk betekent dat: nog meer gesprekken voeren.

*Zelfs Hamer maakt hier de denkfout door te spreken van het aloude adagium ‘wie er nou echt met wie wil’. Dat is simpelweg achterhaald. Dan mag geen rol meer spelen. ‘Zakelijkheid’ en ‘logisch denken’ staan vooral als het om het landsbelang gaat, en geen holle frasen.

https://krant.volkskrant.nl/titles/volkskrant/7929/publications/1269/articles/1362239/5/1