Tags

Rechter dwingt Shell tot strenger klimaatbeleid (Orla McDonald, Milieu en Klimaat/fd, 27 mei)

Het klimaatbeleid van multinational Shell is niet concreet genoeg. Het olieconcern kan door zijn hoge CO₂-uitstoot ernstige schade veroorzaken voor mens en milieu. De rechter eist daarom dat Shell zijn klimaatbeleid aanscherpt.

In het kort:

  • Shell moet zich harder inspannen voor het klimaat.
  • Dat volgt uit een uitspraak van de rechter woensdag.
  • Voor het eerst legt een rechter een privaat bedrijf strengere klimaateisen op.
  • Dit kan ook gevolgen hebben voor andere bedrijven met veel fossiel activiteit.

Olie- en gasbedrijf Shell moet zich harder inspannen om zijn CO₂-uitstoot terug te brengen. Dat volgt uit een uitspraak van de Rechtbank Den Haag woensdagmiddag. Actiegroep Milieudefensie had de zaak aangespannen tegen Shell.

De rechtbank heeft Shell en zijn leveranciers en afnemers opgedragen om de CO₂-uitstoot in 2030 met netto 45% terug te brengen ten opzichte van het niveau van 2019. Het is voor het eerst dat een rechter van een privaat bedrijf eist dat het zijn klimaatbeleid aanscherpt. De zaak tegen Shell was aangespannen door Milieudefensie, samen met zes andere organisaties en 17.000 individuele eisers.

Het olie- en gasbedrijf streeft er zelf naar om netto geen CO₂ meer uit te stoten in 2050. Dat is volgens Milieudefensie veel te weinig om opwarming van de aarde te voorkomen. Directeur van Milieudefensie Donald Pols noemde de uitspraak ‘echt geweldig nieuws en een gigantische overwinning voor de aarde, onze kinderen en voor ons allemaal’.

‘Niet concreet en vol met voorbehouden’

De rechtbank vindt het klimaatbeleid van Shell ‘niet concreet en vol met voorbehouden’. Het olieconcern heeft volgens de rechtbank de plicht om opwarming van de aarde te voorkomen door CO₂ te verminderen bij de eigen raffinage van olie. Maar Shell moet ook zijn best doen om de uitstoot van broeikasgassen bij afnemers te verminderen, bijvoorbeeld door autorijders iets anders aan te bieden dan benzine.

*De rechter heeft door de advocatuur eindelijk de juiste instrumenten in handen gekregen om de gaten in de puzzel af te sluiten. Hulde namens de uitgeputte aarde!

Door het eigen vage klimaatbeleid dreigt Shell zijn ‘reductieverplichting te schenden’, zegt de rechter. ‘Dit draagt bij aan de opwarming van de aarde, die tot gevaarlijke klimaatverandering leidt en ernstige risico’s meebrengt voor mensenrechten, zoals het recht op leven en een ongestoord gezinsleven.’ Daarom legt de rechter een klimaatbevel op dat Shell onmiddellijk moet uitvoeren.

Shell reageert schriftelijk. Het concern zegt dat het ‘miljarden dollars’ steekt in klimaatmaatregelen. ‘We zullen ons blijven concentreren op deze inspanningen en verwachten in beroep te gaan tegen de teleurstellende uitspraak.’

Gevolgen

Volgens Nicolas Celis, onderzoeker klimaatrechtspraak aan de Universiteit Tilburg, is de uitspraak ‘zeer opvallend’. ‘Een privaat bedrijf wordt aangesproken op zijn zorgplicht, die geïnterpreteerd wordt in het licht van mensenrechten.’ Volgens Celis zal de uitspraak gevolgen hebben voor andere fossiele-energiebedrijven. ‘Die zullen nu druk voelen om hun transitiebeleid te versnellen.’

Directeur Rients Abma van Eumedion, de belangenclub van institutionele beleggers, zegt dat het belangrijk is dat Shell zo snel mogelijk invulling geeft aan het vonnis. Volgens Abma kan de uitspraak gevolgen hebben voor andere bedrijfstakken met veel uitstoot. ‘De zorgplicht voor mens en milieu waar de rechter op wijst, geldt in bredere zin en niet alleen voor Shell.’

Bedrijfsvoering

‘Voor Shell kan de uitspraak, mits hij tot de Hoge Raad standhoudt, behoorlijk ingrijpend zijn’, zegt Cees van Dam, hoogleraar Onderneming en Mensenrechten aan de Rotterdam School of Management. ‘Het betekent verdere CO₂-reductie dan nu gepland en een snellere afbouw van investeringen in fossiel. Ook heeft het gevolgen voor de concurrentiepositie van het bedrijf.’ Wel vindt Van Dam dat investeerders ook steeds strengere duurzame eisen hebben en dat het vonnis in die zin niet revolutionair is.

*”Gevolgen voor de concurrentiepositie van het bedrijf”??? Neen, want zij krijgen allemaal met deze rechterlijke opdrachten te maken en dus is er sprake van een gelijk speelveld!

De rechtbank erkende gisteren dat de uitspraak gevolgen kan hebben voor de groei van Shell. Maar ‘deze mogelijke offers wegen op tegen het zwaarwegende belang dat wordt gediend bij het tegengaan van gevaarlijke klimaatverandering’, vindt de rechtbank.

Volgens Van Dam kijken andere bedrijven met veel uitstoot zeker mee. ‘De uitspraak geldt formeel alleen voor Shell, maar kan leiden tot nieuwe klimaatzaken tegen bedrijven met veel uitstoot, bijvoorbeeld in de staalindustrie of luchtvaart en scheepvaart. Het zou onverstandig zijn als andere fossiele bedrijven hier niets mee deden.’

Urgenda

Shell stootte in 2018 ongeveer 1,7 miljard ton broeikasgassen uit, bijna tien keer zoveel als de uitstoot van heel Nederland en 3% van de wereldwijde uitstoot. Het bedrijf presenteerde begin april een nieuw klimaatbeleid. Shell wil zich meer richten op biobrandstoffen, waterstof en het opslaan van CO₂. Daarnaast gaat Shell bomen planten.

De zaak die Milieudefensie heeft aangespannen is geïnspireerd op de zogeheten Urgendazaak uit 2015. Milieuactiegroep Urgenda won die klimaatzaak tot aan de Hoge Raad, waardoor het kabinet extra klimaatmaatregelen moest nemen.

*Dit is de enige manier om traagheid en sabotage van de politiek aan te pakken. En laat onverlaten niet beweren dat de rechter op de stoel van de politiek gaat zitten, want het omgekeerde is het geval.

https://fd.nl/ondernemen/1384921/rechter-bepaalt-dat-shell-netto-co-uitstoot-moet-terugbrengen-met-45-h0e1cavvmw3d