Tags

Stelling: Het was revolutionair dat VNO-NCW en MKB dit jaar aankondigden dat met oud bezuinigingsbeleid herstelbeleid niets te winnen was want van de ‘fouten van de economische crisis’ (sinds 2008) waren geleerd. Maar ‘de hand op de knip houden’ komt gevaarlijk dichtbij dat oude denken en dus wordt het nu een kwestie van ‘close reading’ (tussen de zinnen doorlezen) wat nu de bedoeling is. De krantlezer zal de details uit de verslaglegging moeten halen. De vraag is dus om dat doel met ‘geen structurele nieuwe uitgaven doen’ wordt bereikt. Het zal al moeilijk genoeg worden om overeenstemming te krijgen over het ‘economisch herstelbeleid’.

‘CPB: nieuw kabinet moet hand op de knip houden’ (redacteur, Economie/fd, 26 mei 21)

Een volgend kabinet moet geen structurele nieuwe uitgaven doen. Ook moet er snel duidelijkheid komen over het economisch herstelbeleid. Dat heeft directeur Pieter Hasekamp van het Centraal Planbureau (CPB) dinsdag benadrukt bij informateur Mariëtte Hamer.

In dat gesprek zette Hasekamp de aandachtspunten van het CPB voor het toekomstige economische en begrotingsbeleid uiteen. De overheidsfinanciën staan er ondanks de forse extra corona-uitgaven niet slecht voor. Hasekamp ziet daarom geen reden voor extra bezuinigingen of lastenverzwaringen.

Toch is hij van mening dat een volgend kabinet, ook vanwege het risico dat het coronavirus opnieuw de kop opsteekt, terughoudend moet zijn met extra uitgaven. ‘Een eventueel herleven van de pandemie, in Nederland maar ook elders, kan niet worden uitgesloten en zal dan leiden tot nog grotere economische schade’, schrijft het CPB.

*Het is geen kwestie van afwachten of ‘de pandemie zal herleven in Nederland, maar ook elders’, want dat is gewoon een feit, zo hebben meerdere grote namen binnen de virologenwereld al aangekondigd. Dat zal dus als uitgangspunt moeten worden genomen in de economische modellen, die daarop ook zullen moeten worden aangepast, want anders loopt het wederom uit de hand; economen zijn immers ook kuddedieren in de statistiek.

‘Als het volgende kabinet toch meer geld wil uitgeven, moeten daar bezuinigingen of belastingverhogingen tegenover staan. In een regeerakkoord, dat wat het CPB betreft niet al te gedetailleerd hoeft te zijn, moeten coalitiepartijen wel afspraken maken over de ruimte voor uitgaven in de komende jaren.

*In ieder geval dienen de nieuwe grenzen van dat beleid moeten worden verkend en vastgesteld.  

Einde aan steun

Hasekamp pleitte eerder al voor het beëindigen van de huidige steunmaatregelen. Het CPB gaat ervan uit dat veel getroffen bedrijven op eigen kracht kunnen herstellen als de beperkende maatregelen eenmaal zijn opgeheven. Dat ‘sommige bedrijven’ het toch niet zullen redden is volgens het CPB ‘pijnlijk, maar ook onvermijdelijk’.

*Dit laatste schijnt een consensusgedachte te zijn.

Het Planbureau vindt dat het huidige steunbeleid, dat tot doel heeft omzetverlies op te vangen, plaats moet maken voor het gericht kwijtschelden van schulden van levensvatbare bedrijven. Daarnaast moet een nieuw kabinet inzetten op herstelbeleid, dat moet bijdragen aan de versterking van de economie op de lange termijn.

*En dit detail is al moeilijk genoeg omdat er natuurlijk strijd zal ontbranden wat levensvatbaar is en wat niet. Ook wordt de regering geconfronteerd met de belofte ten tijde van de eerste golf dat niemand én geen bedrijf het slachtoffer mocht worden van het steunbeleid dat immers door de overheid werd gedicteerd. Maar op dát moment bestonden er onrealistische verwachtingen dat de epidemie binnen een half jaar voorbij was. Niemand rekende op langer dan een jaar en dat bleek achteraf een volkomen onderschatting van het feitelijke probleem. Onze beheersingscapaciteit bleek door alle tegenbewegingen als ‘Viruswaanzin’ en opvolger ‘Viruswaarheid’ tot het nulpunt te zijn gezakt. Daaruit moet ook geleerd worden.

Het is volgens het CPB niet nodig om de economie op de korte termijn verder te stimuleren. Een nieuw kabinet moet werk maken van urgente dossiers, zoals een betere arbeidsmarkt, het halen van klimaatdoelen en het terugdringen van kansenongelijkheid in het onderwijs. Maar over dat herstelbeleid moet snel duidelijkheid komen. Geld uit het Nationaal Groeifonds of het Europees coronaherstelfonds kunnen daarvoor worden gebruikt.

*Hier kan de tweede denkfout worden vastgelegd: ‘als iets niet nodig wordt geacht’ hoeft dat helemaal niet waar te zijn, want er valt onder deze epidemische of pandemische omstandigheden niets met zekerheid vast te stellen. Dat is een nieuwe economische wet geworden.

Stabiele economie

‘Het financiële stelsel in Nederland is volgens het CPB trouwens stabiel genoeg om de gevolgen van de coronacrisis op te vangen, dankzij een goede uitgangspositie vóór de crisis en het steunbeleid van de overheid, zo staat te lezen in een dinsdag gepubliceerd rapport.

*Ook ons land kan het slachtoffer worden van minder herstelvermogen in vergelijking met de ons omringende landen en zeker in die landen, zoals Italië, waar de besmettingsangst veel groter uitpakte en dus bleek te zijn dan bij ons; wij bleken de ‘nuchterheid’ zelve.  

https://fd.nl/economie-politiek/1385051/cpb-nieuw-kabinet-moet-hand-op-de-knip-houden-fze1cavvmw3d