Tags

Op de Dam herinnerde André van Duin dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Een uur eerder, in een vrijwel lege Nieuwe Kerk, riep Roxane van Iperen in haar 4 mei-lezing op om het verleden in het gezicht te kijken: ‘De mythe moet plaatsmaken voor weten’.

Redactie de Volkskrant, 4 mei 2021, 21:05

De 4 mei-voordracht in de Nieuwe Kerk werd dit jaar gehouden door schrijver Roxane van Iperen. Van Iperen schreef het boek ’t Hooge Nest, over een villa in het Gooi dat onder leiding van twee Joodse zussen in het verzet uitgroeide tot een van de belangrijkste onderduiklocaties in Nederland.

In haar voordracht ‘Stemmen uit het diepe’ begon Van Iperen met de Duitse schrijver Walter Kempowski, die zijn landgenoten na de oorlog vroeg: ‘Wist u ervan?’ Eerst verzamelt hij de antwoorden en stemmen van willekeurige voorbijgangers, later voegt hij daar getuigenissen uit dagboeken en andere documenten aan toe. Hij bundelde ze in het boek Echolood, genoemd naar het instrument dat schepen op zee gebruiken om de waterdiepte te meten. Van Iperen: ‘Het echolood zendt geluidsgolven uit, je telt de seconden en wacht tot ze terugkaatsen van de bodem. Het uithoren van de geschiedenis om je huidige positie te kunnen bepalen.’

‘Zover zijn we in Nederland nog niet, zesenzeventig jaar na dato,’ voegde van Iperen daaraan toe. We moeten het verleden in het gezicht kijken, ‘de mythe moet plaatsmaken voor weten’, zei de schrijver over de Nederlandse herinneringscultuur. ‘Morgen vieren we de vrijheid, vandaag mag het gisten dat het pijn doet.’ Lees de voordracht van Roxane van Iperen ‘Stemmen uit het diepe’ terug op de website van het Nationale Comité 4 en 5 mei.

Op de Dam

De 19-jarige spoken word-kunstenaar Amara van der Elst hield een voordracht op de Dam: ‘waar woorden tekortschieten / raakt de waarheid het hardst’. Lees hier haar spoken word-voordracht terug.

Cabaretier en acteur André van Duin hield dit jaar de toespraak op de Dam. Van Duin, die vlak na de oorlog in Rotterdam werd geboren, riep het bombardement op de Maasstad in herinnering. Ook vertelde hij over zijn vader, die als dwangarbeider naar Duitsland werd gedeporteerd en daar nadien nooit over sprak.

Ook stond Van Duin nadrukkelijk stil bij de vervolging van homoseksuelen tijdens de oorlog en het Homomonument dat voor hen is opgericht in het Westerpark. ‘Het feit dat wij in Nederland sinds 1987, als eersten in de wereld, zo’n monument hebben, tekent onze vrijheid. De vrijheid dat iedereen hier zichzelf mag zijn.’ Hier is de toespraak op de Dam van André van Duin terug te lezen.

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/de-toespraken-van-de-nationale-dodenherdenking-vandaag-mag-het-gisten-dat-het-pijn-doet~b2f44dfa/