Tags

Stelling: Niet alleen Rutte en zijn kabinet wachten een zware week, maar ook de Kamer zelf, want wat uit onderstaande waarnemingen niét blijkt is dat de werkelijkheid nog wel eens anders in elkaar zit dan óók journalisten denken. Want ook zij, de journalisten, moeten nadrukkelijk omschakelen. Ik licht dit toe op basis van mijn persoonlijke observaties, en dus even ‘intersubjectief’ als iedereen dat is, want pure objectiviteit bestaat niet (in de ogen van de wetenschappelijke denkwereld). Als partijloze politiek waarnemer (wel opgeleid in de politieke filosofie) kijk ik op een andere manier – en wel zo wetenschappelijk mogelijk) tegen de nieuwe ontwikkelingen aan. Dat Rutte met zijn grapjes tegenover Sylvana Simons (en BBB-Kamerlid Van der Plas) niet beseft dat zijn hij nog steeds te snel spreekt en denkt zich met humor uit ‘verrassende nieuwe wendingen’ (namelijk van nieuwe Kamerleden) kan redden, wat bijvoorbeeld wijlen premier Lubbers nooit zou hebben gedaan (die naam noem ik bewust in verband met de doctrine-cultuur die door zijn ambtsvoorganger in het leven is geroepen en niet door Rutte zelf).

Rutte mag dan op straat nog steeds de gevierde man zijn die graag door de jeugd op selfies wordt vastgelegd, zijn ogenschijnlijk ontspannen houding op straat kan ook worden verklaard door zijn zelfcorrectie vanwege zijn perfectionistische karakter wat hem dagelijks hinder oplevert, want iemand die ‘alles onder controle’ wil hebben, blaast zichzelf dagelijks op. Zeker in de omgeving van politieke nieuwelingen, is zijn balans bepaald niet aanwezig. Vandaar dat ik deze blogs blijf schrijven omdat ik als ‘bewust politieke partijloze burger’ geen heil of toekomst meer zie in het parlementaire stelsel gebaseerd op partijen en dat levert mij het voordeel op dat ik alles kan opschrijven wat ik vanuit mijn opleiding heb geleerd en dus in volle eerlijkheid. Ik ben dus even benieuwd naar deze nieuwe samenstelling van de Kamer, maar dan vanuit de nieuwsgierigheid hoe die nieuwelingen zichzelf in de vallen laten vallen door te denken dat ze het oude bestel nu ‘wel even snel’ in elkaar laten storten.

Daarom heb ik nu al een gloeiende hekel gekregen aan bijna alle nieuwelingen, maar in gelijke mate aan de ‘oude garde’ in de Kamer met hun ‘eeuwige’ drammerigheid en obstinate (en wat Wilders betreft: saboterende) gedrag (op links zoals SP en Denk, als rechts bij FvD, JA21, PVV). Alleen maar over en weer vliegen afvangen en elkaar zo snel mogelijk in de problemen proberen te brengen. Daar lusten de honden geen brood van. En de gemakzuchtigheid zoals Rutte en De Jonge dat ook zelf veroorzaken door hun routinematige gedragingen en uitlatingen. Het blijven dus ‘communicerende’ vaten die elkaar in balans houden en daarom kan er geen nieuwe politieke cultuur ontstaan zolang iedereen zijn eigen superego’s laat spreken. Het blijft dus een ééndimensionale werkelijkheid binnen het parlement die aan zijn eigen sterfhuisconstructie bezig is. En ik trek mijn lessen eruit om in de nabije toekomst een bestel van directe democratie – op partijloze basis – op te bouwen.

Weer wacht Rutte een loodzwaar Kamerdebat (Wilma Kieskamp, Vandaag/Trouw, 24-4-21)

Weekboek formatie Week 5

Het was een zware week voor Rutte, met nieuwe onthullingen over de toeslagenaffaire. De manier waarop het kabinet is omgegaan met onschuldige ouders en kritische Kamerleden blijft hem maar achtervolgen. Toen hij op 18 maart aan de kabinetsformatie begon, was zijn uitgangspositie nog superieur. Twee politieke affaires later tellen alleen nog de dagkoersen. De kabinetsformatie wordt opnieuw totaal ontregeld. Rutte heeft voorlopig geen grip.

*Niemand heeft grip op deze situatie want die is voor iedereen nieuw en daarvoor bestaan geen ‘handboeken politieke oplossingen’.

Hij moest zijn excuses maken in het coronadebat, aan het nieuwe Kamerlid Sylvana Simons van Bij1. Rutte had zich een flauwe opmerking over haar gepermitteerd, waar hij veel spijt van heeft. “Sorry daarvoor.” Simons stelde hem een vraag over hoeveel mensen er inmiddels immuun zijn voor het coronavirus. De premier wist het antwoord niet goed. Onverwacht beet hij haar toe: “Wat doet u geïrriteerd, mevrouw Simons!” De staatsman die anders zo soepel omgaat met vragen en kritiek uit de Tweede Kamer viel uit zijn rol.

*Rutte maakte de fout die hij helemaal niet had hoeven te maken, als hij eerst had nagedacht over wat die ‘geachte afgevaardigde’ had bedoeld te vragen. En het omgekeerde geldt ook: alle nieuwe Kamerleden proberen direct de beuk erin te zetten en volgen daarmee het voorbeeld van Baudet bij zijn entree van 2017 toen hij de gevestigde orde wel eens even zou gaan doceren waar zij verkeerd handelden. Een arrogantie ten top. Maar tegelijk een verkeerde afdruk nalatend want zijn lichaamshouding sprak steeds voldoende boekdelen om te kunnen inschatten hoe hij werkelijk in elkaar stak/steekt.

Humor kan je je alléén permitteren als er algeheel vertrouwen bestaat en dat is onder deze omstandigheden van een ‘andere en nieuwe’ culturen die de Kamer zijn binnengetreden, die humor kunnen begrijpen maar dat is vanzelfsprekend niet het geval. Dat maakt de nieuwe Kamer als geheel een spannende tijd ingaat waarin ‘mores en tradities’ hun vanzelfsprekend hebben verloren en die verder gaan afbreken. Daarom is Rutte gevaarlijk bezig met zijn routinematige optreden, maar tegelijk zeg ik erbij dat hij de komende jaren onvervangbaar blijft omdat hij alleen een ‘gelijkwaardige’ ervaring is tegengekomen bij Kaag en niemand anders.

De oppositie blijft een puinhoop zoals onder dat de afgelopen al zo was, en er treden voorlopig geen nieuwe duidelijke MP-kandidaten aan. En iedereen doet automatisch mee in die slangenkuil of hyena-arena als vanouds; ook al ben je in de Kamer nieuweling. Die gunnen kortom zichzelf ook geen ruimte om de cultuur op te snuiven. En onder die cultuur moet inbegrepen worden dat je als oppositie alleen een ‘grote bek’ kunt permitteren als je zeker weet dat je als winnaar uit de bus komt rollen en dat is in de afgelopen laren nooit gebeurd.

Dat is ook een nieuwe politieke wet geworden, die aantoont hoe armoedig het weerwerk van de complete oppositie is geweest. Alle opwinding van de kant van Pieter Omtzigt en Renske Leijten ten spijt, en daarom roepen zij, maar vooral de laatste grote woede op en is daarmee ook het verlies van de SP te verklaren. Maar als antipool heeft het CDA zich nooit gerealiseerd dat Omtzigt een perfect Kamerlid was/is, maar geen bestuurder omdat hij daarvoor te ongedurig is en niet in balans: zijn grootste probleem – zichtbaar geworden tijdens de interne partijleidersverkiezingen – was dat hij een enorme gevoeligheid bezit maar die niet kan uiten en dus daarmee in onbalans is en dus geen wonder dat hij nu overspannen is. De CDA-leiding heeft dat nooit herkend, laat staan verstandig daarmee omgegaan, rationalisten en empathie-loos als die partij is.    

‘Het is maar een kleine uitglijder, maar hij tekent hoe in deze post-verkiezingstijd de politieke risico’s van alle kanten kunnen opduiken. Rutte is als kandidaat-premier gefocust op de formatie, naar ondertussen is er ook nog een zelfbewuste nieuwe Tweede Kamer waar hij zich mee te verhouden heeft. Het afblaffen van een nieuwe partij werd hem daar niet in dank afgenomen.

Onvoorspelbaarheid is troef in de kabinetsformatie. En daar niet alleen, want het kabinet heeft precies op het enige andere grote politieke onderwerp waarop het nog wél politieke besluiten neemt, een spannende afslag genomen. Het neemt een gecalculeerde gok met het coronavirus. Terwijl de deskundigen van het OMT waarschuwen dat het nog te vroeg is, gaan de terrassen weer open. Gaat dat goed, dan heeft niemand het er over een maand meer over. Gaat het fout, dan kan het verder afdoen aan Ruttes gezag, precies terwijl hij in de formatie al de grootste moeite moet doen om niet af te bladderen.

*Het kabinet komt tegemoet aan de steeds grotere woede onder de bevolking dat het kabinet steeds op ‘risicoloosgedrag’ afging (gedicteerd door het OMT), wat natuurlijk niet bestaat. Dat is wat mij betreft de grootste blunder geweest van het coronabeleid, waardoor de technocraten het voor het zeggen kregen omdat de politiek daarin machteloos stond). Maar de oppositie had het geduld niet om te wachten tot de enige echte evaluatie in de Kamer zou plaatsvonden nadat de epidemie helemaal was opgelost in het niets.

En in plaats van dat ‘afwachten’ van het natuurlijke einde van Covid, wisten ze het zelf beter wat het kabinet fout deed: daarmee heeft de hele oppositie zichzelf geheel incompetent gemaakt, aanzien ze had ook nooit goed ‘hadden’ kunnen doen’. Arrogantie ten top. De oppositie als typisch voorbeeld van de ‘beste stuurlui staan aan wal’. De oppositie laat zich tegenwoordig steeds meeslepen door Wilders en dat is de grootse fout die de Kamer maakte, los van alle wetten die ook vol gebreken zaten. Dat liet de Kamer dus zelf toe vanwege de hunkering naar publiciteit. Daarom stelt deze Kamer niets voor.  

‘Rutte stond deze week net klaar om een gebaar te maken, na de eerste affaire rond de ‘functie elders’ voor CDA-Kamerlid Omtzigt. Hij kwam woensdag met een verrassende aankondiging, die nog wat raadselachtig klinkt. Na die uitglijder heeft hij “heel goed nagedacht over zijn eigen rol”, zei hij tegen journalisten, en wilde daar eigenlijk binnenkort “iets over delen”. Zijn denkproces is afgerond. Maar hij moet het uitstellen.

Eerst wacht hem weer een loodzwaar Kamerdebat, komende week, over de tweede onthullingen, die ook weer draaien om het vertrouwen in zijn premierschap. Volgens RTL Nieuws heeft het kabinet in 2019 om politieke redenen informatie achtergehouden over de toeslagenaffaire. Het doel was ambtenaren én politici uit de wind te houden, blijkt volgens RTL uit de notulen van de ministerraad. Het was een besluit van het hele kabinet, alle vier de partijen.

*We zullen gaan zien of RTL gelijk krijgt of dat het gewoon een publiciteitsstunt van die omroep was.

‘De eerste schadepost kan Rutte nu al inboeken. Het CDA was zijn favoriete partij om samen mee in een nieuw kabinet te stappen. Maar die kans is een stuk kleiner geworden door de nieuwe affaire. Boze CDA-afdelingen eisen dat Hoekstra niet meer met Rutte in één kabinet gaat zitten. Zij zijn woest dat er in 2019 door het kabinet en Hoekstra zelf is geprobeerd om de kritische Omtzigt te ‘sensibiliseren’.

*Alle oude politieke wetten zijn ongeldig geworden; verder moeten oppositiepartijen en journalisten niet zeuren over van alles en nog wat, want alle eisen vanuit de politiek slaan nergens meer op. Het enige wat de partijen te doen staat is aan de slag te gaan met een minderheidskabinet want dan kunnen ze zichzelf bevrijden van de valkuil van meerderheidsformaties. Klaar is kees.

‘Daar gaat Ruttes regie. In plaats van de kabinetsformatie weer vlot te trekken met een eigen gebaar moet hij nu eerst de nieuwe kwestie van zich af zien te schudden.

*Iedereen moet veranderen en zeker (ook) Rutte.

‘Als hem dat lukt, kan de formatie misschien gewoon verder. Maar voorlopig waarschijnlijk zonder het CDA. En de onvoorspelbaarheid blijft.

*Als – lees: áls – iedereen zich volwassen opstelt is er over een week een nieuw kabinet. De politiek moet afleren zich steeds aan te stellen.

[Politiek verslaggever Wilma Kieskamp blikt wekelijks terug op de kabinetsformatie.]

https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1234/articles/1340936/9/1