Tags

Cijfers | Het is allemaal voorbij. De toog, de bitterballen, die zalige onwetendheid. 66 procent van de mannen van boven de vijftig heeft overgewicht, en dat maakt ze kwetsbaar. De man in cijfers.

Martine Kamsma, Leven/nrc.nl, 4 maart 2021

Mannen hebben het heus ook niet makkelijk. Ineens hebben zij het allemaal gedaan. Met hun dikke buiken corona oplopen en vervolgens de intensivecarebedden bezet houden. Wisten zij veel, toen ze amper een jaar geleden nog gezellig aan de toog stonden, met een biertje in de ene hand en een bitterbal in de andere.

Het is allemaal voorbij. De toog, de bitterballen, die zalige onwetendheid. Hoewel, ze wisten het natuurlijk ergens wel, van dat buikje. Dat het er niet zomaar vanzelf was gekomen. En dat het misschien niet zo gezond was. Maar ja, wat dan?

Mannen komen pas in actie als ze ziek worden, schrijft Wim Köhler over wat hij het zwakke geslacht noemt. En mannen hebben een ongelooflijke allergie voor adviezen en goede voorbeelden. Althans, Wim de Jong heeft dat. Hoewel hij niet blind is voor zijn eigen spiegelbeeld en echt wel van dat buikje af zou willen.

Deze pagina’s zijn precies waar je niet op zit te wachten, als dikke man. Waarom zou je het jezelf aandoen, verhalen over waarom mannen eerder doodgaan dan vrouwen, en hoe het voelt om dik te zijn. En heel irritant: wat je eraan zou kunnen doen.

Het hoeft ook niet. Je kunt deze krant ook ongelezen in de kattenbak gooien, die in één moeite door verschonen, en de zak met vuil kattengrit even naar de stortkoker brengen, samen met de vuilniszak op het balkon. Toch weer wat calorieën verbrand.

Tot slot een terzijde. Voor mensen die kampen met ernstig overgewicht en chronische aandoeningen is afvallen op eigen houtje vaak ondoenlijk. Dan red je het niet met een schaaltje wortels en een nieuwe racefiets. Dat vraagt om langdurige begeleiding, bijvoorbeeld met een Gecombineerde Leefstijl Interventie. Daarvoor heb je geen krant nodig maar een verwijzing van de huisarts.

Gewicht

66 procent van de mannen van boven de vijftig heeft overgewicht, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Boven de 65 jaar neemt dat percentage niet meer toe. Gemiddeld is de helft van de Nederlanders te zwaar. Met 87 kilo gemiddeld zijn Drentse mannen het zwaarst.

Voeding

Mannen eten een kwart minder fruit dan vrouwen, blijkt uit peilingen van het RIVM. Ze eten juist meer vlees (115 gram, vrouwen 81 gram) en ze drinken 3,5 keer zoveel alcohol als vrouwen. Ze snoepen meer, eten meer taart en hartige snacks. Mannen hebben weliswaar meer energie nodig dan vrouwen, maar vrouwen komen vaker dan mannen in de buurt van de richtlijnen voor gezonde dingen, zoals voor fruit en vis.

Kwetsbaar voor corona

72 procent van de coronapatiënten op de intensive care-afdelingen is man, volgens IC-arts Peter van der Voort. Driekwart van de coronapatiënten op de IC heeft overgewicht. De gemiddelde leeftijd is 65. Er zijn 1,2 miljoen mannen tussen de 50 en 75 met overgewicht.

Omvang

Buikvet is een betere voorspeller van ziekten dan gewicht. Overgewicht begint bij mannen als het meetlint rond het middel boven de 94 centimeter aangeeft. Meer dan 102 centimeter wijst op obesitas en een verhoogd risico op diabetes type 2 en hart- en vaatziekten.

Matige erecties

Mannen met overgewicht lopen een groter risico op erectieproblemen. Bij mannen met een BMI van 28,7 bleek het risico 30 procent groter dan bij een gezond gewicht. Niet alleen de grote buik die in de weg zit, ook het metabool syndroom (een combinatie van verhoogd cholesterol, bloeddruk en bloedsuiker) houdt verband met matige erecties.

Dagelijkse portie

2.400 kilocalorieën per dag is genoeg om van te leven voor mannen boven de vijftig, die veel zitten en weinig bewegen. Wie actiever is, heeft nauwelijks meer nodig: 2.600.

Smartwatches

Mannen die gadgets leuk vinden, lezen op hun Fitbit of andere ‘activity trackers’ hoeveel ze bewegen en hoeveel calorieën ze daarmee verbranden. Maar hoe nauwkeurig zijn die dingen? NRC-redacteur Marc Hijink testte zes smartwatches bij het Sportmedisch Adviescentrum Utrecht. Omgerekend naar een uur matig intensief fietsen zat er een verschil van 252 kilocalorieën tussen de strengste en de aardigste smartwatch – bijna drie glazen cola.

Hoeveel calorieën?

Bakje paprikachips: 160

Blikje bier: 149

Blikje cola: 139

Halve rookworst: 415

Bakje patat: 384

Gevulde koek: 246

Blikje alcoholvrij bier: 86

Glas karnemelk: 75

Volkorenboterham met kaas: 148

Portie kipfilet: 158

Appel: 76

Schaaltje komkommer: 15

Dagelijkse inspanning

150 minuten minimaal per week matig intensief bewegen, wandelen of fietsen bijvoorbeeld, is de beweegrichtlijn voor volwassen mannen. Liefst verspreid over de week. Minder dan de helft van de mannen (én vrouwen) ouder dan 50 jaar voldoet aan de beweegrichtlijnen.

Krachttraining

Twee keer per week krachttraining wordt aanbevolen voor sterkere spieren en botten. De Gezondheidsraad noemt traplopen, dansen en fietsen ook als bot- en spierversterkende activiteiten.

Minder zitten

Zitten is dodelijk. Ongeveer tien uur per dag zitten verhoogt de kans op vroegtijdig overlijden met 40 tot 60 procent, vergeleken met kortzitters (vier uur), stond eerder in NRC. Volwassen mannen zitten ruim negen uur per dag op hun kont. 65-plussers zijn iets actiever, die zitten per dag een uur korter.

Televisie kijken

Mannen tussen de 35 en 65 zijn bijna 19 uur per week bezig met tv kijken, gamen en ander ‘mediagebruik’, zegt het Sociaal en Cultureel Planbureau. Vrouwen in die leeftijd 8 uur. 65-plusmannen zijn daar 29 uur mee bezig, vrouwen minder dan 9 uur.

Lang leven

Voor een 65-jarige man is de levensverwachting 2,4 jaar korter dan voor een vrouw. Maar hoewel vrouwen ouder worden dan mannen, leven ze allebei ongeveer even lang in goede gezondheid.

Matig/intensief bewegen

Inspanning wordt uitgedrukt in MET -waarden (Metabolic Equivalent of Task). Alles boven de 3 geldt als matig of intensief bewegen.

De krant lezen: 1,3

Passief vrijen: 1,3

Staand schermwerken of bellen: 2,8

Auto wassen: 2

Darten: 2,5

Actieve seks: 2,8

Hond uitlaten: 3

Ramen lappen: 3,2

Schilderen in huis: 3,3

Langzaam traplopen: 4

Rustig fietsen: 4

Stoepje vegen: 4

Stevig wandelen: 4,3

Dansen: 5

Voetballen: 7

Boodschappen de trap op tillen: 7,5

Hardlopen (10km/u): 10

Wielrennen: 15,8

Sporten

Om met beweging af te vallen, moet je veel sporten. Van sporten krijg je zoveel trek, dat mensen gemiddeld 1.000 kilocalorieën extra per week eten, of ze met dat sporten nou 1.500 of 3.000 kilocalorieën verbranden. Onderzoekers lieten proefpersonen zes keer per week 40 tot 60 minuten trainen. Zij vielen meer af dan de groep die twee keer per week 90 minuten trainde. Verschil met de matige sporters: het verzadigingshormoon leptine werkte anders, waardoor ze minder trek kregen.

Gezond hart

Het idee was lang dat er een grens zat aan hoeveel bewegen goed voor je is. Uit een nieuwe analyse van ruim 90.000 Britten uit de UK Biobank bleek onlangs dat de mensen die het vaakst en het meest sportten het laagste risico op hart- en vaatziekten hadden. Overigens kun je hier niet uit concluderen dat een gezond hart een gevólg is van bewegen, de studie toont alleen een verbánd dat in deze groep gevonden is.

’s Ochtends trainen

Als mannen buikvet willen verliezen, kunnen ze beter ’s middags dan ’s ochtends trainen. Dat valt af te leiden uit een (kleine) studie van Maastricht University. De middagfietsers hadden een gezondere bloedsuikerspiegel en vielen iets meer af dan de mannen die ’s ochtends op de hometrainer zaten. De bevindingen sluiten aan bij de groeiende overtuiging dat de biologische klok en nachtelijk snacken een rol spelen bij (over)gewicht.

7 minute workout

Voor wie geen sportschooltype is: waarschijnlijk de kortste effectieve training is de ‘7 minute workout’. Dagelijks zeven minuten met twaalf intensieve oefeningen zouden net zo goed zijn voor je vetverbranding, bloedsuikerspiegel, spieren en conditie als een paar keer per week lang trainen. Je hebt er niets voor nodig en je hoeft nergens naartoe. Voor mannen met vieze vloeren: er is ook een ‘staande’ versie.

Intensieve training

Intensieve intervaltrainingen, waarbij je bij elke inspanning even doodgaat, leveren niet per definitie meer op dan een goede wandeling of een stuk fietsen, blijkt uit recent onderzoek. 23 te zware, weinig actieve mannen werden zes weken naar de sportschool gestuurd. Gekeken werd naar het verschil tussen drie keer per week ‘sprint interval training’ en vijf keer per week iets langer comfortabel fietsen. De rustige sporters vielen meer af en hadden een betere bloeddruk dan de hardfietsers.

https://www.nrc.nl/nieuws/2021/03/03/man-in-cijfers-a4033904#/handelsblad/2021/03/06/#504