Tags

Stelling: onderstaande opiniebijdrage die pleit voor een consequent raadplegend referendum en geen achteraf correctief referendum, is volkomen op drijfzand gebaseerd. Omdat het inhoudelijk niet op de nadelen (bijvoorbeeld inbreng van populisten) ingaat, maar ook omdat er veel te gemakkelijk over dat referendum wordt gedacht, namelijk dat het ook vereist dat de deelnemers aan dat referendum over de juiste kennis en staatsrechtelijke inzichten beschikken, en daarvan is geen sprake. De initiatiefnemer, het vertrekkend Kamerlid van SP, Ronald van Raak, heeft deze wet door beide Kamers heen gekregen omdat uit de stemmingen toch al bleek dat dit wetsvoorstel in tweede lezing toch geen schijn van kans maakt vanwege de noodzakelijke tweederde meerderheid. En gun hem als vertrekkend parlementariër ook zijn roem als wetmaker!

Maar stel je bijvoorbeeld voor dat in geval een onwaarschijnlijk en uiterst gevoelig onderwerp te benoemen, dat over 30 jaar een meerderheid van de bevolking uit moslims bestaat, zodat uiteindelijk dat bevolkingsdeel wel beschikt over tweederde meerderheid. Daar zit niemand op te wachten! Maar buiten dit ‘beeld’ is de politiek zo complex geworden, zoals ook met de maatschappij het geval is, dan er alleen een nieuw bestel kon ontstaan als onze vertegenwoordigende en dus parlementaire democratie wordt vervangen door een bestel van directe democratie (op digitale basis) waarbij alle stemgerechtigde zich kunnen aanmelden die eraan deel willen nemen. Want als je je bewust bent van de gevolgen van deelname, namelijk dat je aan iedereen verantwoording moet afleggen om een meerderheid voor een wetsvoorstel te ‘veroveren’.

Laat referendum over Grondwet toe (RIEN SEIP, jurist en publicist, Opinie/Trouw, 2-3-21)

Het wetsvoorstel tot invoering van een correctief referendum is op 26 januari door de Eerste Kamer aangenomen. Het gaat hier om een grondwetswijziging in zogenaamde eerste lezing. Dit betekent dat na de verkiezingen de nieuwe Tweede Kamer en de huidige Eerste Kamer de wijziging opnieuw in stemming gaan brengen. Voor definitieve aanname is dan een tweederde meerderheid nodig. Er is een nogal klemmende reden om te hopen dat het zover niet komt.

Het referendum is namelijk zwaar uitgekleed. Begrotings- en belastingwetten zijn uitgezonderd omdat dit het functioneren van de overheid zou kunnen ontwrichten. Verdragen zijn uitgezonderd omdat dit de regering internationaal in haar hemd zou kunnen zetten. Grondwetswijzigingen zijn uitgezonderd omdat de kiezer zich daarover al zou kunnen uitspreken bij de Tweede Kamerverkiezingen. Dit laatste argument staat mijlenver af van de realiteit.

Immers: verkiezingen gaan over zoveel andere wezenlijke onderwerpen dat ze totaal ongeschikt zijn om je ook over een grondwetswijziging uit te kunnen spreken. Deze referendumwet bijvoorbeeld: ik ben tegen, maar om dat te uiten zou ik conservatief moeten stemmen. Die prijs is mij veel te hoog. Kortom, dit voorstel ademt de sfeer dat je als burger mag meebeslissen, maar natuurlijk niet als het echt belangrijk wordt. Graag introduceer ik hiervoor het begrip governance supremacy. Onze politici zullen deze mentaliteit met kracht ontkennen, maar ja, dat gold ook voor white supremacy.

En dan nog iets. Vanuit democratische optiek is het uitzonderen van grondwetswijzigingen niet minder dan een gotspe. De Grondwet is het meest basale document van de democratische rechtsstaat. Het parlement, de senaat en de regering danken hun bestaan eraan. Het respect voor onze grondrechten: neergelegd in de Grondwet. Onze Grondwet heeft daarom het karakter van een contract tussen het volk en de politiek, een ‘sociaal contract’. En een contract kan niet eenzijdig worden aangepast.

Als er dus één onderwerp is waarover de kiezer zijn uitdrukkelijke stem moet kunnen laten horen, dan is het wel een wijziging van de Grondwet. Zelfs als je in principe tegen het referendum bent, kun je met recht wel nog voor een referendum bij grondwetswijzigingen zijn. En niet correctief achteraf, maar raadplegend, vooraf en bindend. Welke politicus durft te breken met deze governance supremacy?

*Niemand omdat het een onzinnig voorstel is!

https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1189/articles/1309474/20/2