Tags

Kamer dringt vergeefs aan op meer maatwerk bij coronasteun (Bas Knoop, Politiek/fd, 29-1-21)

In het kort:

  • In een bij vlagen vinnig debat drong de Kamer donderdag vooral aan op meer maatwerk.
  • Het demissionair kabinet hamerde op het belang van snelheid en uitvoerbaarheid van de steunmaatregelen.
  • ‘Ik zie echt niet de ruimte om nog weer nieuwe steunregelingen op te tuigen’, zei minister van Economische Zaken Van ‘t Wout.

Eppo Bruins schudde het zo uit zijn mouw. Sectie 3.12, artikel 87 sub a en sub d van de tijdelijke Europese kaderregeling inzake staatssteun covid-19. ‘Daarin staat dat de overheid in totaal tot maximaal €3 mln aan vaste lasten mag vergoeden per bedrijf’, zei het Tweede Kamerlid van de ChristenUnie.

Waarom geldt in Nederland dan een plafond van €400.000 per kwartaal, wilde Bruins donderdag van het kabinet weten in het debat over de uitbreiding van het derde steunpakket. Voor grotere winkelketens met meerdere filialen, zoals bijvoorbeeld Blokker en Wibra, biedt deze noodsteun weinig soelaas.

Minister van Economische Zaken Bas van ‘t Wout wees Bruins erop dat het kabinet gekozen heeft om ‘een ander regime’ te volgen. Bewust. ‘Volg je de regels waar Bruins op doelde, dan mag je als overheid maar maximaal 70% van de vaste lasten vergoeden’, zei Van ‘t Wout. ‘Wij hebben dit percentage vorige week juist kunnen verhogen naar 85%, waar veel kleinere ondernemers van profiteren. Grotere ketens moeten ook kijken of externe financiers de zaak kunnen stutten.’

Voeding voor de ziel

Zo ontspon zich donderdag een bij vlagen vinnig debat tussen een Kamer die vooral aandrong op meer maatwerk en een demissionair kabinet dat hamerde op het belang van snelheid en uitvoerbaarheid van de steunmaatregelen. ‘Ik zie echt niet de ruimte om nog weer nieuwe steunregelingen op te tuigen’, zei Van ‘t Wout.

*In crisisomstandigheden slaat deze redenering nergens op aangezien de gebruikelijke budgettaire regels niet van toepassing (kunnen) zijn en dus was het een klungelig optreden van de nieuw aangetreden minister. Het zal tijdens een toekomstige evaluatie over het covidbeleid heel goed kunnen zijn – lees: het is hoogst waarschijnlijk –  dat de economische theorie (inclusief het onderdeel staatsfinanciën) geheel op de schop moet. Die creativiteit bezit deze jonge minister niet. Hij realiseert zich niet dat waar bedrijven verplicht zijn om de deuren te sluiten, de overheid geen keus heeft dan ruimhartig alle verloren winsten en omzetten te vergoeden. Dit wordt ook een nieuw thema in de advocatuur, die een ‘halve crisis’ moet zien te vertalen in een standaard oorlogseconomie.

Het kabinet trok vorige week €7,6 mrd uit voor uitbreiding van het steunpakket. Zo gaat onder andere de vergoeding voor vaste lasten fors omhoog, wordt een groter deel van de loonkosten vergoed en kunnen nu ook startende ondernemers rekenen op steun.

In de Kamer kreeg de aanhoudende gulheid van het kabinet brede bijval, maar veel Kamerleden wezen ook op hun ‘volle mailbox’ met ‘brandbrieven’ van ondernemers ‘die het niet meer zien zitten’. Ondernemers voor wie de huidige regelingen ontoereikend zijn, of die helemaal buiten de boot vallen. Een lange opsomming volgde. De grenswerkers, de kermisexploitanten, zzp’ers met goed verdienende partners. Of de kleine ondernemer die minder dan €2000 aan vaste lasten per maand heeft en daardoor niet in aanmerking komt voor overheidssteun. En wat te denken van de boekhandelaren. Kunnen zij niet toch open? ‘Het is toch ook voeding voor onze ziel’, zei D66’er Steven van Weyenberg.

*Eén voorbeeld opzichtig falen van het gevoerde covidbeleid is de verplichte sluiting van kappers. Terwijl dat waarschijnlijk de enige sector in het kader van de 1,5-maatschappij is die met vaste klantbestanden geen enkel risico vormen. Dat scheelt de Rijksoverheid dus steunkosten voor de kappersbranche. Hieruit blijkt alleen maar welke bijstelling het huidige covidbeleid nodig heeft en dat de evaluatie van deze crisis een totale revisie van overheidsbeleid noodzakelijk maakt, inclusief adviesorganen als het OMT. Het volgende kabinet kan z’n borst natmaken. Maar dan zonder Van ’t Wout.

Schraalhans keukenmeester

De ministers Van ‘t Wout, Koolmees en Hoekstra probeerden begripvol te blijven, maar reageerden soms ook geïrriteerd op de vele verzoeken vanuit de Kamer. ‘Ik wil niet dat hier het beeld blijft hangen dat het kabinet schraalhans keukenmeester is’, zei Van ‘t Wout. ‘Dat doet geen recht aan de omvang van dit steunpakket.’

*Een volkomen misplaatste opmerking dus.

Vanwege de uitvoerbaarheid is maatwerk in iedere situatie nu eenmaal niet mogelijk, stelde Van ‘t Wout. Om die reden is het kabinet ook niet van plan de partnertoets te schrappen in de Tozo, de steunregeling voor zelfstandigen. De linkse oppositie drong daarop aan, omdat zzp’ers met een goed verdienende partner nu geen overheidssteun krijgen. Maar volgens minister Koolmees zou het schrappen van deze toets ‘de uitvoeringscapaciteit van gemeenten sterk onder druk zetten’. ‘Dan brengen we ze echt in de problemen.’

Op een tweetal andere punten kwam het kabinet de Kamer wel tegemoet. Zo komen waarschijnlijk ook startende ondernemers die eind 2019 met hun zaak begonnen in aanmerking voor economische steun. De regeling die het kabinet vorige week lanceerde geldt alleen voor starters die zich in de eerste helft van vorig jaar bij de KvK hebben ingeschreven. Ook wil het kabinet onderzoeken of de drempel om een vergoeding te krijgen voor de vaste lasten, nog verder kan worden verlaagd: van minimaal €2000 aan vaste lasten per maand, naar minimaal €1500.

https://fd.nl/economie-politiek/1372057/kamer-dringt-tevergeefs-aan-op-meer-maatwerk-bij-coronasteun-ondernemers