Coronavirus | Uit Brits onderzoek blijkt dat de virusvariant die in Verenigd Koninkrijk opdook onder álle leeftijdsgroepen besmettelijker is.

(Niki Korteweg, nrc.nl, 14 januari 2021)

Wanneer kunnen de basisscholen weer open? Misschien al op 25 januari, zei premier Mark Rutte (VVD) dinsdag in de persconferentie, maar dan moet eerst duidelijk zijn of dat veilig kan. De verspreiding van de nieuwe, besmettelijkere variant van het coronavirus, die het eerst in het Verenigd Koninkrijk opdook en snel terrein wint, moet onder de duim gehouden worden. De grote vraag is of die gemuteerde versie van het virus besmettelijker is via kinderen. Vermoedelijk buigt het OMT zich vrijdag in zijn wekelijkse overleg hierover.

De ‘Britse variant’ kreeg ook in Nederland al hier en daar voet aan de grond, en besmette rond een basisschool in Bergschenhoek in korte tijd tientallen kinderen, ouders en leraren. Om meer zicht op deze variant te krijgen test het RIVM nu alle 63.000 inwoners van de gemeente Lansingerland, waar Bergschenhoek onder valt.

Potentiële superverspreider

Dat de nieuwe mutant besmettelijker is, is inmiddels duidelijk: uit het meest recente onderzoek van Public Health England, het Britse RIVM, komt naar voren dat hij tussen 10 tot 70 procent besmettelijker is dan de oudere varianten, grofweg anderhalf keer zo besmettelijk. De instelling noemt deze variant van het coronavirus (die officieel B1.1.7. heet) al de Variant of Concern 202012/01, de zorgwekkende variant.

De variant lijkt meer mensen een hoge concentratie virusdeeltjes in neus en keel te bezorgen dan het oude virustype: in plaats van bij 10 procent van de besmette mensen zou nu 35 procent zo’n potentiële superverspreider kunnen zijn, suggereert een onderzoek door Public Health England en de universiteit van Birmingham dat nog door collega-onderzoekers moet worden beoordeeld. Daarnaast hecht deze variant zich beter aan lichaamscellen, zodat er voor een infectie een kleinere dosis nodig is om al besmet te raken.

Aanvankelijk leek het nieuwe virustype zelfs nóg besmettelijker voor mensen onder de 25 jaar. In de eerste analyses van Public Health England verspreidde de nieuwe variant zich het hardst in die leeftijdsgroep, maar dat bleek te komen doordat die groep de meeste ‘speelruimte’ had, zei Jaap van Dissel (RIVM) woensdag in de technische briefing voor de Tweede Kamer.

Nooit een probleem

Inmiddels is duidelijk dat de besmettelijkheid in alle leeftijdsgroepen ongeveer evenveel verhoogd is, zo’n anderhalf keer. Public Health England analyseerde de lotgevallen van bijna één miljoen Britten die in de eerste drie weken van december nauw contact hadden gehad met een geïnfecteerde. Van kinderen onder de 10 jaar raakte 9 procent geïnfecteerd na intensief contact met iemand met de nieuwe variant, en maar 6 procent na contact met een drager van een traditionelere virusvariant. Dat is minder dan onder volwassenen, waar de infectiekans met de nieuwe variant rond de 20 procent was, tegen grofweg 15 procent met de oudere varianten.

Toch is het verstandig om dit beter uit te zoeken, want tot nu toe speelden kinderen geen noemenswaardige rol in de verspreiding van het virus, zegt Louis Bont, kinderarts en hoogleraar luchtweginfecties van het Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht. „Voor kinderen in de basisschoolleeftijd was het virus nooit een probleem. Niet alleen worden ze nauwelijks ziek, ze raken vrijwel niet geïnfecteerd. Dat is inmiddels in veel studies aangetoond. Ze zijn geen bron van infectie voor de samenleving.”

Terrein uitbreiden

Maar dat kan veranderen door de nieuwe, Britse variant, denkt Bont. „Die grote uitbraak op een basisschool in Bergschenhoek past niet meer bij wat we weten over het oude virus. Dat wijst erop dat het virus zijn terrein aan het uitbreiden is naar een jongere leeftijdsgroep.”

Dat is ook goed denkbaar, zegt Bont. „Met het oude virus werd een enorm potentieel aan gastheren niet benut: de hele populatie jonge kinderen. Vanuit evolutionair perspectief is het dus logisch dat het verschuift, ook omdat de afweer bij de jongste kinderen, net als bij ouderen, zo onder de maat is dat het virus zich goed kan vermeerderen.”

Tot nu toe zijn er geen aanwijzingen dat volwassenen of kinderen zieker worden van de nieuwe variant. Een besluit om de scholen te openen of dicht te houden zou dan ook niet zijn om kinderen tegen de ziekte te beschermen, maar om de pandemie onder controle te brengen.

Bont is blij met de conservatieve aanpak van de regering. „Het is nog net te vroeg om conclusies te trekken, binnen twee weken weten we meer. Maar met de huidige kennis is het beter om de basisscholen dicht te houden. Er zijn te veel aanwijzingen dat kinderen met de nieuwe variant een bron zijn van transmissie.”

*Het is griezelig hoe inventief en geniaal deze mutaties kunnen opereren!

https://www.nrc.nl/nieuws/2021/01/14/hoe-besmettelijk-is-de-britse-variant-voor-kinderen-a4027579?