Tags

Stelling: Rutte is inderdaad gedeukt nu gebleken is hoe zijn ‘Rutte-doctrine’, die bepaalt dat niet meer alles schriftelijk wordt vastgelegd (aan ambtelijke apps, verkennende notities en denkoefeningen) vanwege de overdaad aan bureaucratie die dat oplevert, maar over het hoofd zag hoe deze poging om die besluitenmachine op gang te houden een volkomen averechts effect heeft gesorteerd en de democratische controle van de Tweede Kamer naar de gallemiezen heeft geholpen. Maar de schuld ligt bepaald niet alleen bij Rutte aangezien er een uitwisselingsprincipe bestaat: de wetgevingshandelingen van de Kamer zijn qua complexiteit volkomen vergelijkbaar met het foutenfestival dat het uiteindelijke resultaat bleek te zijn.

Kortom, een kip en ei verhaal: de medewetgever zoals de Tweede Kamer is, wenst steeds meer details voor uitzonderingsbepalingen in de wetgeving opgenomen te zien, waardoor het voor de uitvoerders steeds moeilijker wordt om de wetgeving (bestaande uit onnodig ingewikkelde nieuwe mechanismen) nog uitvoerbaar te laten zijn. En zo geformuleerd kan ook direct worden opgemerkt dat de ‘controleur’ op rechtsstatelijkheid, haalbaarheid en uitvoerbaarheid, te weten de Eerste Kamer alleen maar puinhopen heeft voortgebracht en daarover wordt met geen woord gerept in de commentaren.

We zijn gewend geraakt om te meten met twee maten, zoals door Kamerleden ook al werd opgemerkt en beweerd, maar dat ging veel verder dan betrokken woordvoerders dachten. De enig denkbare conclusie is dat het hele bestel uit zijn voegen is gebarsten en daarom heeft de voortijdige val van dit kabinet geen enkele zin, aangezien er allereerst een ingrijpende verbouwing van dit hele bestel noodzakelijk is, want ‘zonder’ die geheel nieuwe constructie betekent het alleen maar verder blijven doormodderen zoals dat nu gebeurt. Geen enkele nieuwe coalitie zal dan meer kunnen functioneren, laat staan regeren.

De conclusie mijnerzijds luidt dus dat de huidige verspintering aan politieke partijen én de tomeloos gegroeide en uit de hand gelopen Kafka-bureaucratie de oorzaak is van de huidige crisis. Dit hele bestel is vastgelopen en deugt dus niet meer en dat kan door geen enkele opvolger van Rutte worden goedgemaakt. Er is maar één uitkomst denkbaar: laat al die schreeuwers maar een nieuw bestel construeren dat gebaseerd is op directe democratie, want ‘de’ partijendemocratie is onherstelbaar beschadigd. Dát komt nooit meer goed. Dan maar een stemmersstaking organiseren om duidelijk te maken dat de vele kieslijsten alleen maar ‘hetzelfde’ zijn van het oude denken binnen de politieke partijen en deze en vorige generaties.

Krachtige premier gedeukt naar 2021 (Commentaar, opinie/Trouw, 31-12-20)

Het jaar 2020 zal de geschiedenisboeken ingaan als het jaar waarin de wereld in lockdown ging vanwege een Covid-pandemie. Het was een jaar waarin grote en kleine gebeurtenissen over elkaar heen tuimelden. Boris Johnsen wist zijn land op het nippertje een brexit met handelsakkoord te leveren. Afgelopen jaar ging het stokje van de boeren- en onderwijsprotesten naar de Blacklivesmatter-beweging en de virusontkenners. Het was een jaar waarin zorgmedewerkers zowel werden bejubeld als steeds agressiever bejegend. En waarin we Kerst gingen vieren zonder fysieke kerkdienst, en oudjaar zonder vuurwerk.

Als de afgelopen 365 dagen ons één ding duidelijk maken, is dat niets blijft zoals het was. Alles blijft stromen, zoals de oude filosofen zeiden. Dat weet koning Willem-Alexander, die dit jaar met een paar gedenkwaardige toespraken in achting steeg, en dat imago vervolgens verprutste met zijn vakanties in Griekenland.

En dat weet ook premier Mark Rutte, de liberaal die ons land inmiddels tien jaar leidt. Ruttes’ populariteit steeg afgelopen zomer spectaculair. Bijna 60 procent van de bevolking zei vertrouwen te hebben in de wijze waarop Rutte het land door deze pandemie leidde. Zelfs onder linkse kiezers scoorde hij hoog. Het verbaasde niemand dat Rutte zich opnieuw als VVD-lijsttrekker in 2021 opwierp. Maar nu de verkiezingen naderen en Nederland in een lock-down zit, loopt de krachtdadige premier deuken op. We weten sinds een paar weken dat de kabinetten van Rutte keiharde anti-fraude-wetten hebben gemaakt, waarmee grote groepen onschuldige burgers fors in de problemen zijn gebracht. Het kabinet moet zich nog in de Kamer verantwoorden over het rapport van de commissie Kinderopvangtoeslag. Of het kabinet dat gaat overleven, zal blijken. Duidelijk is dat het vertrouwen in de premier is geschaad.

Dat geldt ook voor het coronabeleid, dat voor steeds meer ergernis zorgt. Want waarom wachtte het kabinet zolang voordat het een lockdown afkondigde, terwijl het virus alweer maanden opliep? Ziekenhuizen zitten – tegen alle beloftes in – nu opnieuw bomvol coronapatiënten, ten koste van de reguliere zorg. Rutte moest vlak voor het kerstreces in de Kamer toegeven dat er veel gesteggel was geweest in het kabinet over een lockdown. En waarom begint Nederland pas 8 januari met de inentingen tegen het virus? Nederland is daarmee het laatste EU-land dat met inenten start, terwijl ook de discussie nog loopt welke groepen als eerste de prikken krijgen. Er zijn in 2021 nog zes weken te gaan voor de verkiezingscampagne aanbreekt. Rutte zal in deze periode van grote en snelle veranderingen nog alle zeilen moeten bijzetten om het begin van het komende jaar zonder verdere politieke schade door te komen.

[De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.]

https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1138/articles/1273119/21/2