Tags

Het effect van drukte is vooral psychologisch (JOHAN VAN HEERDE en MARCO VISSER, REDACTIE BINNENLAND, vandaag/Trouw, 1-12-20)

De burgemeesters in de veiligheidsregio’s maken zich zorgen over de te drukke winkelstraten. Zo krijgt het virus Nederland onder controle in plaats van andersom, is de vrees. Dan moet de feestmaand december nog beginnen.

*Het blijven angstreflexen, die voor overheid, als het publiek een gok blijven. Nederland als het Rijk van Vrijheid/Blijheid krijgt door ongedurige en disciplineloze jeugd lik op stuk. Alle illegale ‘feestvierders’ zouden met een taakstraf verplicht moeten worden om de begrafenisondernemers in verzorgingstehuizen bij te wonen. Maar die gedachte is natuurlijk nog nooit bij de veiligheidsregio’s of overheid als gedachte opgekomen. Daarom is de consument op straat én het collectieve verantwoordelijkheidsgevoel de klos geworden.

Winkeliers werden gisteravond gewaarschuwd door het Veiligheidsberaad, met daarin burgemeesters van de 25 veiligheidsregio’s. Klanten die geen mondkapje dragen moeten uit de winkel worden gezet, anders kan de winkelier een boete krijgen of de winkel worden gesloten. De mondkapjesplicht in publieke binnenruimtes geldt vanaf vandaag.

Landelijke maatregelen tegen winkeldrukte gaan het Veiligheidsberaad te ver. “Het is soms druk en soms té druk. Op die plekken wordt ingegrepen en zo gaan we verder“, zei voorzitter Hubert Bruls gisteravond. Burgemeesters zoeken regionaal naar manieren om winkelbezoek te spreiden. Minister Ferd Grapperhaus (veiligheid) noemde het tijdelijk sluiten van parkeergelegenheden als een mogelijkheid en riep mensen nogmaals op bij drukte om te keren.

Zijn de zorgen over de drukke winkelstraten terecht? Bewijs dat winkelend publiek tot grote uitbraken heeft geleid is er niet. Ook in de cijfers van het RIVM komen winkels niet voor als locatie waar mensen besmet raken, net zo min als winkelstraten. De kans op besmetting in de buitenlucht is klein, zeker als mensen doorlopen en niet vijftien minuten of langer op minder dan anderhalve meter van elkaar blijven praten. De ophef om de winkelstraten lijkt op de verontwaardiging die ontstond nadat op een zonnige dag in april mensen naar de stranden en parken trokken. Dat leidde niet tot een piek in besmettingen. De verontwaardiging was er vooral omdat op dat moment het advies gold om drukte te vermijden.

Doorstroomlocaties

In tegenstelling tot bijvoorbeeld cafés en restaurants mogen winkels openblijven omdat het zogeheten doorstroomlocaties zijn. Mensen blijven niet lang op hun plek, maar lopen door. Dat vermindert de kans op besmetting. Winkels hebben zich wel te houden aan bepaalde veiligheidsnormen. Zo moet er vanaf vandaag een mondkapje op, moet er afstand worden gehouden en mogen winkels maar een bepaald aantal klanten binnenlaten. Die regels worden niet altijd nageleefd. Vooral in supermarkten schuift winkelend publiek dicht langs elkaar heen. Maar ook supermarkten zijn wereldwijd geen bron van besmetting.

Besmettingsroute

Logisch, als besmettingen vooral plaatshebben als mensen langer dan een kwartier binnen anderhalve meter afstand van elkaar staan. Dat is volgens het RIVM namelijk de voornaamste besmettingsroute. Dat wil niet zeggen dat een winkelende man of vrouw niet besmet kan raken, zelfs als hij of zij alleen maar door de winkelstraat loopt en af en toe in een etalage kijkt.

Belangrijker dan de minieme kans daarop, al is het duizenden keren per middag, zijn de bij-effecten van de gezellige winkeldagen. Binnensteden met veel mensen trekken meer mensen. Niet alleen om te winkelen, maar ook om met elkaar een coffee to go te halen en bij te praten op een bankje. Dat zijn potentiële besmettingsmomenten. Al blijft het de vraag hoe groot hun invloed is op de reproductie van het virus.

Waar het kabinet en RIVM vooral voor zullen waken, is het psychologische effect van al die mensen in de binnensteden. Nederlanders die beelden zien van volle winkelstraten zullen dat vertalen in: het leven als vanouds kan best nog. Dat leidt weer tot minder naleving van andere gedragsregels, zoals niet met te veel mensen bij elkaar op bezoek komen. Want daar ligt de echte bron van de besmettingen.

*Het blijven kortom allemaal uitprobeersels en het evaluatiedebat in de Tweede Kamer zal er steeds spannender op gaan worden! Waar liggen de grenzen van nieuw te vormen beleid, want daarin hebben we nul komma nul ervaring mee, zeker niet in een vrijgevochten land als ons Nederland.

https://www.trouw.nl/binnenland/het-effect-van-drukte-op-straat-is-vooral-psychologisch~bcdf29fa/