Tags

Stelling: Kernoorzaak van de ‘ongeleide projectielen’ als Polen en Hongarije is de oorspronkelijke wens en ‘ambitie’ achtereenvolgende Europese commissies om de EU zo snel mogelijk tot een complete Unie van alle potentiële Europese natiestaten uit te breiden. Nu blijken de ex-vazalstaten van Moskou geen idee te hebben wat de westerse democratische waarden inhouden. Dan loopt logischerwijs alles vast. Zolang deze saboteurs niet tot de orde worden geroepen en blijven weigeren zich te voegen naar de geschreven normen van Unie, zal deze juridische constructie met alle inherente weeffouten nergens toe leiden en is dus een verdere ‘gezonde’ uitbouw op voorhand tot mislukken gedoemd. Een waardenunie valt of staat met de oorspronkelijk geformuleerde universele uitgangspunten, die alleen maar vragen om scherpere sancties als er geen eenduidigheid kan worden verkregen. De schapen van de bokken scheiden!

(Maurits Kuypers, Buitenland/fd, 18-11-20)

In het kort:

  • Deze week staan twee prominente rechters voor de Poolse tuchtkamer.
  • Volgens Brussel is deze kamer niet onpartijdig.
  • Buitenlandse kritiek op de rechtsstaat was maandag aanleiding voor Warschau om een Europees financieel akkoord te vetoën.

Terwijl Europese regeringsleiders nog nauwelijks zijn bekomen van een Pools en Hongaars veto tegen de Europese meerjarenbegroting en een coronaherstelfonds, gaat Warschau onverminderd door met het aanpakken van regeringskritische rechters.

Deze week staan met Igor Tuleya en Waldemar Zurek twee prominente rechters voor de tuchtkamer van het Poolse Hooggerechtshof (SN). Het Europese Hof van Justitie heeft eerder dit jaar de werkzaamheden van deze kamer in strijd verklaard met de Europese wet omdat ze niet onpartijdig en niet onafhankelijk is.

Toch gaat de tuchtkamer door met procedures die zijn gericht op het schorsen van rechters, het korten van salarissen en het opheffen van hun immuniteit. Als de immuniteit eenmaal is ontnomen, kan de echte strafvervolging beginnen. Dat staat Tuleya woensdag te wachten. Hem wordt verweten de media te hebben toegelaten bij een volgens het ministerie van justitie vertrouwelijke rechtszitting. Het gaat om een zaak die hij in 2017 wilde aanspannen tegen de Poolse staat vanwege vervalste protocollen van een parlementszitting.

Voor de zomer werd Tuleya nog vrijgesproken, maar minister Ziobro van justitie accepteerde dat niet en ging in beroep. Hij vindt dat Tuleya landverraad heeft gepleegd. De maximale gevangenisstraf is vijf jaar.

Het vervolg van de zaak tegen de rechter speelt op het moment dat Polen en Hongarije een akkoord over de meerjarenbegroting en het coronaherstelpakket van de EU-lidstaten frustreren. Onderdeel van het akkoord is dat lidstaten die inbreken op de rechtsstaat, het recht op EU-subsidies verliezen. Dat is voor Warschau en Boedapest uit den boze.

Telefoon als smeergeld

De Nederlandse rechter Marc Fierstra, tevens bestuurslid bij de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR), noemt het ‘onvoorstelbaar’ wat er deze week in Polen gebeurt met de twee rechters. ‘Het lijkt erop dat de Poolse regering het bijna expres doet om te kijken hoever ze kunnen gaan in Brussel.’

Eerder liet de tuchtkamer zich al gelden met Beata Morawiec. Haar werd in oktober de immuniteit ontnomen en nu volgt een aanklacht wegens het illegaal aannemen van smeergeld in de vorm van een telefoon. Toevallig is Morawiec ook president van Themis, een rechterorganisatie die zich al jaren verzet tegen justitiële hervormingen die de onafhankelijkheid van rechters en advocaten teniet doen.

Bewusteloze toestand

Een andere zaak die tot veel ophef leidde, is die tegen de advocaat Roman Giertych, bekend vanwege zijn extreem conservatieve denkbeelden maar ook zijn harde kritiek op de regering. Hij werd in oktober samen met nog tien anderen opgepakt op verdenking van fraude. Dat gebeurde nota bene in bewusteloze toestand.

Ook Giertych moet voor de tuchtkamer verschijnen. De nationale ombudsman Adam Bodnar nam het voor hem op omdat hij het zijn taak acht te strijden voor burgerrechten. Het gevolg is dat Bodnar van de regering zo snel mogelijk moet vertrekken.

‘Interne markt in gevaar’

Fierstra denkt dat de Europese Commissie nu echt snel moet handelen. Gebeurt dat niet, dan komt de hele EU volgens hem in gevaar. ‘We zitten nu al in een fase dat een Nederlandse rechter niet meer klakkeloos kan vertrouwen op een uitspraak van een Poolse collega. Als je elkaar binnen de EU niet meer kunt vertrouwen dan brengt dat de interne markt in gevaar.’

Polen en Hongarije hebben de EU met hun vetorecht in een houdgreep. Het enige effectieve drukmiddel dat de EU lijkt te hebben, is geld. Een interessant voorstel kwam onlangs van Marek Prawda, de EU-afgezant in Warschau. Hij stelt voor om het coronaherstelfonds los te koppelen van de gewone EU-begroting en te baseren op bilaterale afspraken. Op die manier kan Polen en Hongarije hun ‘coronageld’ worden afgenomen als ze niet meewerken aan het beschermen van de rechtsstaat. Bij Polen gaat het dan de komende twee jaar toch om een slordige €19 mrd.

Heiko Maas, de minister van buitenlandse zaken van EU-voorzitter Duitsland, probeerde intussen dinsdag de moed erin te houden. Hij denkt dat het allemaal wel goed komt met het coronaherstelfonds en de Europese begroting voor 2021-2027. ‘Er is zoveel geld mee gemoeid en zoveel behoefte bij de lidstaten om dat geld te ontvangen, dat ik er zeker van ben dat er een oplossing komt.’

https://fd.nl/economie-politiek/1364662/polen-voert-druk-op-poolse-rechters-en-advocaten-op

~~

Hongarije en Polen volharden in verzet tegen strengere rechtsstaatregels (Ria Cats en Bas Knoop, CORONAVIRUS/fd, 18-11-20)

De Hongaarse premier Viktor Orbàn lapt de democratische en rechtsstatelijke regels in het Europees Verdrag aan zijn laars, zo vindt Brussel. Een meerderheid van de andere EU-landen en het Europees Parlement is het daarmee eens.

In het kort:

  • Hongarije en Polen weigeren in te binden in hun forse conflict met de 25 andere EU-landen.
  • Zij blijven de nieuwe EU-begroting en het daaraan gekoppelde coronaherstelfonds blokkeren.
  • Dat doen Boedapest en Warschau uit woede over strengere rechtsstaatregels.
  • Premier Mark Rutte laat weten dat die regels ‘de ondergrens zijn’
  • Hij beloofde de Tweede Kamer ‘zijn rug recht te houden’ wat betreft Polen en Hongarije.

Hongarije en Polen geven nog altijd geen millimeter toe in hun hoogopgelopen conflict met de 25 andere EU-landen, de Europese Commissie én het Europees Parlement over de komst van strengere rechtsstaatregels. Die zijn arbitrair en louter bedoeld om onder meer Boedapest pijn toe te brengen en te verstikken, zei de Hongaarse justitieminister Judit Varga.

‘Gelukkig leven we niet meer in een politiek systeem, zoals ten tijde van de Sovjet-Unie, waarin landen werden gesanctioneerd als ze van de officiële politieke en ideologische lijn afweken,’ beet Varga de EU-ministers van buitenlandse zaken dinsdag toe tijdens een videovergadering. ‘We moeten niet naar die tijd terugkeren’.

Ook de Poolse staatssecretaris van Europese Zaken Konrad Szymanski liet zich niet onbetuigd. Volgens hem is er geen enkele juridische basis voor het zogeheten ‘rechtsstaatmechanisme’. Hiermee kan de Europese Commissie straks subsidies onthouden aan lidstaten zoals Polen en Hongarije die volgens Brussel de democratische en rechtsstaatprincipes in het Europees Verdrag aan hun laars lappen.

Rechtsstaatmechanisme

Vrijwel alle EU-ambassadeurs gingen maandag akkoord met de introductie van een rechtsstaatmechanisme, hoewel dat volgens Szymanski ‘onvoorspelbaar’ is en daarmee juridisch onhoudbaar. Uit woede hierover zetten de Poolse en Hongaarse ambassadeur hun veto in tegen de nieuwe EU-begroting voor de komende zeven jaar en het daaraan gekoppelde coronaherstelfonds, die samen goed zijn voor een totaalbedrag van ruim €1800 mrd.

Door de blokkade van Boedapest en Warschau is de Europese Unie volgens een topdiplomaat ‘weer in een crisis beland’. Zonder unanimiteit van de lidstaten kan Brussel simpelweg niet de kapitaalmarkt op om de afgesproken €750 mrd te lenen voor het herstelfonds. Zwaar door de coronacrisis getroffen EU-landen zoals Italië, Spanje en Griekenland krijgen dan voorlopig niet het steungeld waarnaar zij snakken.

Als er eind dit jaar bovendien nog steeds geen overeenstemming is over het nieuwe EU-budget, treedt er in 2021 een noodbegroting in werking. Die is flink lager dan de reguliere begroting en is vooral bedoeld om de salarissen van EU-ambtenaren en subsidies aan boeren uit te keren.

Blufpoker

Hongarije en Polen snijden zichzelf daarmee eveneens in de vingers, omdat zij grote netto- ontvangers van vele tientallen miljarden euro’s aan EU-subsidies zijn. EU-diplomaten denken daarom dat Boedapest en Warschau slechts blufpoker spelen in de hoop dat het rechtsstaatmechanisme wordt afgezwakt. Varga meent juist dat de andere EU-landen met hun ‘ideologische spelletjes over de rechtsstaat’ de begroting ‘in gijzeling’ houden, zei ze.

Bondskanselier Angela Merkel zoekt namens huidig EU-voorzitter Duitsland koortsachtig naar oplossingen. Zij trekt hierbij op met de voorzitters Ursula von der Leyen van de Europese Commissie en Charles Michel van de Europese Raad van regeringsleiders. De leiders hebben donderdag een reeds geplande top per videoverbinding om zich opnieuw te buigen over de coronapandemie. Ze praten dan ook over de impasse rond de EU-begroting en het herstelfonds, maar een uitweg uit deze ‘uiterst complexe situatie’ wordt nog niet verwacht.

Ondergrens

Premier Mark Rutte liet de Tweede Kamer dinsdag weten dat hij geen zin heeft in verdere concessies aan Hongarije en Polen. Hij noemde het ‘rechtsstaatmechanisme’, zoals dat in het nieuwe EU-budget en het coronafonds is opgenomen, ‘de ondergrens’. ‘Daar willen we niet doorheen zakken’, sprak Rutte. Liever had het kabinet, net als een Kamermeerderheid, een nog strenger rechtstaatmechanisme gezien.

‘Het is te bizar voor woorden,’ meent D66-fractieleider Rob Jetten. ‘Straks zit de hele Unie zonder begroting en essentieel herstelfonds omdat de Hongaarse premier Viktor Orbàn de rechtsstaat in zijn land sloopt.’ Jetten moedigde Rutte aan zijn ‘rug recht te houden, zodat we de rechtsstaatslopers kunnen aanpakken.’ De premier zegde toe ‘achter de schermen te doen wat hij kan.’ Desnoods komt er de ‘nucleaire variant’ van een begroting en herstelfonds zonder Boedapest en Warschau.

Ook Italië, Finland, Duitsland en de Europese Commissie riepen Hongarije en Polen op ‘niet bang te zijn voor strikte rechtsregels’. ‘Alle 27 lidstaten zeggen dat ze de rechtsstaat respecteren. Dan hebben ze dus niets te vrezen,’ zei de Duitse minister van Europese zaken Michael Roth. Het is volgens hem ‘geen tijd voor veto’s’, nu de tweede coronagolf over Europa rolt. ‘Ook de Hongaarse en Poolse burgers betalen een prijs voor de blokkade.’

In Nederland denkt PVV-leider Geert Wilders daar anders over. ‘Wat een enorme held is Orbàn! Hadden wij maar zo’n premier die níet in Brussel Nederlands belastinggeld over de balk smijt.’ Rutte reageerde geprikkeld. ‘Moet ik méér Orbàn zijn? Moet ik de homorechten en de persvrijheid beperken? Ben ik blij dat ik niet op die man lijk, verschrikkelijk.’

https://fd.nl/economie-politiek/1364666/hongarije-en-polen-volharden-in-verzet-tegen-strengere-rechtsstaatregels