Waarom burgers in sommige welvarende steden in opstand komen: ze voelen geen rechtvaardigheid (Jeffrey Sachs, Buitenland/fd, 26-10-19)

‘Drie steden die tot de meer welvarende steden in de wereld behoren, zijn dit jaar opeens het toneel van protesten en onlusten. Parijs sinds november 2018, kort nadat de Franse president Macron de belasting op brandstof had verhoogd. Hongkong sinds maart dit jaar, toen regeringsleider Lam met een wetsvoorstel kwam dat uitlevering aan China mogelijk maakte. En de Chileense hoofdstad Santiago, toen president Piñera deze maand een prijsverhoging van het metrokaartje afkondigde.

‘Plaatselijke factoren spelen hier natuurlijk een rol, maar samen vertellen de protesten het grotere verhaal van wat er kan gebeuren als een gevoel van ongelijkheid onder burgers wordt gecombineerd met geringe sociale mobiliteit.

Vanwege deze oorzaak komen alle economistische – lees: neoliberale – regeringen in de knel en zullen gedwongen worden om hun beleid aan te passen: socialer te maken tegen de wens van de gefortuneerden en politiek-economische elite in.

‘Burgers van Hongkong, Frankrijk en Chili vinden dat hun leven op belangrijke punten is vastgelopen’

Afgaande op de traditionele maatstaf van het bruto binnenlands product (bbp) per hoofd van de bevolking zijn de drie steden een toonbeeld van economisch succes. Het inkomen per hoofd van de bevolking in Hongkong ligt rond $40.000, ruim $60.000 in Parijs en rond $18.000 in Santiago, toch een van de rijkste steden in Zuid-Amerika.

‘Toonbeeld’ of schijn van de illusie?

Hoewel deze landen bepaald rijk en concurrerend zijn, vinden de burgers van Hongkong, Frankrijk en Chili dat hun leven op belangrijke punten is vastgelopen, zo blijkt uit het ‘World Happiness Report 2019.’ Elk jaar vraagt opiniepeiler Gallup hiervoor mensen in de hele wereld of ze tevreden of ontevreden zijn over hun vrijheid om met hun leven te doen wat ze willen.

Vervoerskosten

Al is Hongkong qua bbp het negende land op de wereldranglijst, het staat op de 66e plaats voor wat betreft het oordeel van burgers over hun persoonlijke vrijheid om hun leven vorm te geven. Dezelfde discrepantie is zichtbaar in Frankrijk (op de 25e plaats met het bbp, maar op de 69e wat betreft keuzevrijheid) en Chili (respectievelijk 48e en 98e plaats).

Wedden dat al die betrokken regeringsleiders van dit contrast niets van begrijpen? Dat geldt dus ook voor ons land. Wat is vervolgens het politieke antwoord op dit probleem? Dat is een compleet nieuw belastingstelsel en fiscale faciliteiten. Inkomens tot 30 mille belastingvrij en daarna verhoogde belastingschijven en dat dient ook te gelden voor ziektepremies. Alle regeringen in de werkelijkheid van ‘oude politiek’ zijn in deze slag op een onoplosbare achterstand gezet. Dat geldt ook voor de SP, want Lilian Marijnissen hamert dit jaar wel op ‘rechtvaardigheid’, maar zonder dat begrip inhoud te geven en dat is haar fundamentele zwakte.

(…)

https://fd.nl/opinie/1321390/zonder-rechtvaardigheid-komen-burgers-in-opstand