Tags

Europa heeft de eerste slag om data verloren, zegt Elsevier-strateeg Alexander van Boetzelaer. Maar de toekomst zit niet in data, die zit in de analyse ervan. Geld is er niet voor nodig, wel samenwerking.

Van Boetzelaer: ‘Europa heeft de eerste slag gemist. Maar als je die grote techbedrijven niet hebt, dan ben je nog niet uitgeschakeld’.

Data zijn de nieuwe olie. De marktwaarde van grote dataverzamelaars als Facebook, Amazon, Alphabet, Alibaba of Tencent ligt straatlengtes voor op die van de grote oliemaatschappijen. Eén ding hebben ze gemeen: ze zijn niet Europees.

‘Grote financiers van wetenschappelijk onderzoek kunnen eisen dat de data vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en herbruikbaar zijn.’• Alexander van Boetzelaer, Elsevier

De achterstand van Europa als het om data gaat hoeft geen probleem te zijn, zegt Alexander van Boetzelaer, hoofd strategie bij Elsevier. Zijn bedrijf is één van de grootste aanbieders van data en analyse in de wetenschap en de medische wereld. In beide domeinen verwacht hij concurrentie van de techreuzen. Toch is hij optimistisch. Als Europa zich maar verenigt in het volgende strijdperk: de analyse van data.

De economie draait nu om data. Als je die niet hebt, wat heb je dan te bieden?

‘Europa heeft de eerste slag gemist. Maar als je die grote techbedrijven niet hebt, dan ben je nog niet uitgeschakeld. Je kunt de regels bepalen. Eisen stellen aan de kwaliteit van data, aan de herkomst. Is die betrouwbaar? Is de privacy gegarandeerd? Vergeet ook niet de algoritmes die op data worden losgelaten. Die nemen zelfstandig beslissingen. Komen die fair tot stand? Zijn ze te reconstrueren, of komen ze uit een black box?’

Hoe kan dat in het voordeel van Europa werken?

‘Europa kan een keurmerk introduceren. Daar moeten de Amerikaanse en Aziatische techbedrijven zich aan houden als ze hier zaken willen doen. Zo kunnen Europese bedrijven een inhaalslag maken.’

‘We moeten ook niet concurreren op data. Daar zit niet de waarde. We moeten concurreren op analytics.’

Maar de data zitten dan nog steeds bij de grote techbedrijven.

‘Dat is zo. Maar we moeten ook niet concurreren op data. Daar zit niet de waarde. Die zit in de analyse van data. We moeten concurreren op analytics.’

Heeft u een voorbeeld in gedachten?

‘Neem de automatisering van medische behandelplannen. De VS zijn daarin verder dan Europa. Apple, Google en Amazon zijn al bezig met analyse van medische literatuur in combinatie met patiëntendata. Ze werken samen met Amerikaanse ziekenhuizen. Hun verzameling “patiëntenlevens” groeit steeds harder.’

Patiëntenleven?

‘Dat is een dataverzameling van één patiënt. Zo drukken medische bedrijven de rijkdom van hun databestand uit.’

Amerikaanse techbedrijven concurreren toch nog niet op de Europese medische markt?

‘Dat klopt, we merken het nog niet. Maar het zal gebeuren. Ik waarschuw alvast. De heilige graal is het gepersonaliseerde medicijn, of de behandeling die op één uniek persoon is afgestemd. Daar heb je individuele patiëntendata voor nodig. In Europa is Philips er mee bezig, en Babylon Healthcare uit Engeland. Ook Elsevier stapt hier op kleinere schaal in. Maar in Europa willen we geen medische black box. We willen slimme systemen die aan de patiënt uitleggen waarom een bepaalde behandeling wordt gekozen.’

Deltaplan
In een Europees ecosysteem met veel medische data, kunnen Europese databedrijven de gewenste schaal bereiken en vooroplopen in de wereld

Hoe kan Europa hierin een voorsprong krijgen?

‘Door één uniform patiëntenbestand te creëren, waarbij elke arts op dezelfde manier informatie invult. De indeling en ordening van medische begrippen moet dan wel in elk EU-land hetzelfde zijn. In zo’n ecosysteem, waarin veel data beschikbaar komen, kunnen Europese databedrijven ook de gewenste schaal bereiken. Dan kunnen ze medische behandelingen ontwikkelen waarmee ze vooroplopen in de wereld. Bovendien zijn hun systemen dan gebaseerd op data die veilig worden bewaard, waarvan de herkomst bekend is, en die van erkende kwaliteit zijn. Dat is geen kernvaardigheid van de grote techbedrijven. Zij zien een extra stroom data, en daarmee een extra stroom advertentie-inkomsten.’

Dat klinkt als een mission impossible. Er zijn moderne ziekenhuizen die vlak voor de operatie een cd met patiëntgegevens laten ophalen door een koerier.

‘We zijn er minder ver vanaf dan we vaak denken. Dit vraagt niet om grote investeringen. Je moet mensen bij elkaar brengen. Afspraken maken. En zorgen dat het gebeurt. Er moet wel een zekere dwang achter zitten.’

Wat betekent dat: ‘een zekere dwang’?’

‘Grote financiers van wetenschappelijk onderzoek, zoals NWO in Nederland en Horizon 2020 in de EU, kunnen eisen dat de data vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en herbruikbaar zijn. Dat is het FAIR principe. In het medische domein kunnen verzekeraars, gesteund door de overheid, eisen stellen aan data-standaarden. Uiteindelijk zal dit leiden tot betere zorg tegen lagere kosten.’

Eindelijk eens een nuchtere, maar ook juiste analyse van het dataprobleem dat we kennen; vooral de geheimzinnigheid ervan maar ook de machtssleutel voor de toekomst. Waar China optimaal heeft geprofiteerd, kan de EU dus de inhaalslag gaan maken.

https://fd.nl/ondernemen/1305280/elsevier-is-strijdbaar-concurreer-niet-op-data-maar-op-analyses