Tags

Nederland blijft aarzelen over eurozonebegroting — hoe uitgekleed het nieuwste voorstel ook is (Ria Cats, EUROPA/fd, 20-11-18)

De Franse president Emmanuel Macron had een droom. Hij mijmerde over een eigen Europese minister van financiën en een eigen begroting voor de negentien eurolanden, zo zei hij vorig jaar september in een toespraak aan de Parijse Sorbonne-universiteit. Een stabiele, crisisbestendige muntunie kan daar volgens hem niet zonder.

Maar Macron is inmiddels ontwaakt en ingehaald door de realiteit. De Europese minister van financiën kan hij voorlopig op zijn buik schrijven, maar zijn visioen van een eigen begroting voor de eurozone lijkt behoorlijk levend. Vrijdag schaarde Duitsland zich opnieuw achter het Franse plan. Samen willen de twee machtigste lidstaten de andere eurolanden overhalen zich bij hun pleidooi voor een eurozonebudget per 2021 te voegen.

Geen harde bedragen

Het Frans-Duitse voorstel is echter behoorlijk uitgekleed ten opzichte van de oorspronkelijke opzet van Macron. De Franse president zei eerder dat de eurozonebegroting enkele procenten van het Europese bruto binnenlands product (bbp) zou moeten bedragen, wat neerkomt op enige honderden miljarden euro’s op jaarbasis.

Daarvoor kreeg Macron de handen niet op elkaar bij Duitsland. De Duitse bondskanselier was in eerste instantie helemaal niet enthousiast over een eigen begroting voor de eurozone, maar zei later zuinigjes dat ze een bedrag van ‘enkele tientallen miljarden euro’s’ niet mocht overstijgen. Opvallend genoeg wordt in het Frans-Duitse voorstel nog steeds geen bedrag of percentage van het bbp genoemd.

Meelopen met meerjarenbegroting

Er staat wel in dat het eurozonebudget onderdeel moet worden van de Europese meerjarenbegroting. Dat is een flinke concessie van Macron aan de Duitsers. De lopende Europese begroting (2014-2020) bedraagt immers 1% van het bruto nationaal inkomen van de EU en de Europese Commissie wil die voor de komende periode (2021-2027) laten doorstijgen naar 1,11% ofwel zo’n €1279 mrd.

Dit is weliswaar allemaal — met unanimiteit van stemmen — nog onderhandelbaar, maar voor sommige lidstaten waaronder Nederland is 1,11% al veel te fors. Duidelijk is dus dat de eurozonebegroting niet al te hoog gaat uitvallen als die moet meelopen in de meerjarenbegroting, naast alle uitgaven voor landbouw, infrastructuur, klimaat, migratie, veiligheid enzovoort. Mooi voor Duitsland is eveneens dat de eurozonebegroting dan, net als de meerjarige begroting, onder de Europese begrotings- en controleregels valt.

Investeringen

De Duitsers hebben bovendien bedongen dat het eurozonebudget wat hen betreft vooral moet worden ingezet voor investeringen, innovaties en hervormingen die de eurolanden in economisch opzicht dichter naar elkaar laten toegroeien. Macron wilde het budget aanvankelijk inzetten voor ‘stabilisatie’, zodat landen die hard worden getroffen door een economische schok, niet meteen hard hoeven ingrijpen in hun economie. Maar dat lijkt voor Duitsland een brug te ver.

Daar komt nog bij dat de lidstaten blijkens het jongste Frans-Duitse voorstel zelf de controle behouden over de eurozonebegroting en die niet uit handen hoeven geven aan een aparte Europese minister van financiën, zoals Macron voorstond. Er komt dus ook geen parlement voor de eurozone dat die minister moet controleren, eveneens een gesneefde wens van de Franse president.

Eigen broek ophouden

Daarmee heeft Duitsland bewust drempels ingebouwd om zijn grootste angst te bezweren: dat het eurozonebudget uitdraait op een permanente transferunie, waarbij de rijke noordelijke lidstaten tot in lengte van dagen geld blijven overmaken aan het armere zuiden. Ook Nederland staat daarom huiverig tegenover een eurozonebegroting.

Het kabinet denkt dat zo’n begroting helemaal niet nodig is als EU-lidstaten ervoor zorgen dat ze hun huishoudboekje op orde krijgen en hervormingen doorvoeren. Bovendien wijst minister van Financiën Wopke Hoekstra steeds maar weer op de vele investerings- en hulpfondsen die de Europese Unie al kent. Hij zegt dan ook niet te begrijpen voor welk probleem het eurozonebegroting een oplossing is.

Hoekstra niet overtuigd

Daar blijft hij bij, zei Hoekstra maandagavond na de zogeheten Eurogroep-vergadering van de EU-ministers van financiën in Brussel. Hij heeft zich laten bijpraten door Frankrijk en Duitsland en is ‘niet overtuigd’ van hun voorstel. ‘Er zijn duidelijk ook nog veel dingen niet uitgewerkt.’ Hoekstra wil onder meer beantwoord zien hoe het eurozonebudget, dat is bedoeld voor negentien eurolanden, onderdeel kan zijn van de Europese meerjarenbegroting, waarop na de brexit 27 EU-lidstaten aanspraak mogen maken.

Hoekstra, die naar eigen zeggen niet alleen staat in zijn opvatting, vliegt donderdag naar Berlijn en Parijs voor verder overleg. Het eurozonebudget maakt deel uit van een bredere discussie over hoe de muntunie crisisbestendiger kan worden. De EU-lidstaten willen hierover op een Brusselse top in december knopen doorhakken.

https://fd.nl/economie-politiek/1278984/nederland-blijft-aarzelen-over-eurozonebegroting-hoe-uitgekleed-het-nieuwste-voorstel-ook-is