Tags

Op basis van de volgende doelen en uitgangspunten van Code Oranje, zoals gepresenteerd op de website van de beweging, vallen de intenties van deze beweging af te lezen en de eisen die aan de initiatiefnemers worden gesteld en niet mals zijn:

“Het doel van Code Oranje (ontleend aan https://codeoranjedemocratie.nl/info)

Het hervormen van onze democratie – waarin op dit moment politieke partijen leidend zijn – naar een democratie van nieuwe vormen, waarin de samenwerking met de inwoners van ons land centraal staat.

Deze ene zin verraadt het zoeken naar een enorme – lees: totale – hervorming, en dus verandering,  van onze politieke ‘gebruiken’ – wijze waarop partijpolitiek wordt bedreven –  en bijpassende tradities, die neerkomen op anti-conservatisme (traditionele wijze waarop politieke wordt bedreven zoals door VVD, CDA, PvdA en eventueel ook D66 als oude en nieuwere volkspartijen) en tegenover het nieuwe, wat ik als’ sektarisme’ zal omschrijven (met partijen als SP, PVV, GL, PvdD en Denk).

Deze sektarische partijen, die ik zo beschrijf vanwege hun fanatieke en bijna fundamentalistische sekte-gedrag en aanpak in de Kamer, staat haaks staat op wat Code Oranje (verder: CO) onder brede ‘samenwerking met ‘de’ – lees: ‘alle’ – inwoners van het land, en dat houdt niet alleen activisten in.

Die ‘samenwerking met de inwoners’ houdt namelijk in dat er doorlopend burgeronderzoek wordt gedaan en daarbij ook noodzakelijkerwijs allerlei uiteenlopende wensen en opvattingen gehoord en beluisterd kunnen/zullen worden.

Hoe zal Code Oranje met al die verschillende opvattingen en meningen omgaan? Dat is de grote vraag. En deze vraag is belangrijker dan de macht van de betrokken partijen zelf die het hoogste woord achter de schermen blijken te hebben. Waarom? Omdat het een immense opdracht zal blijken te zijn om al die opvattingen en meningen ‘samen te brengen’ tot een voor CO werkzaam geheel. Die intentie is ook geheel nieuw omdat er nooit eerder een poging is gedaan om deze benadering te kiezen en uit te proberen. Geen wonder dat er twijfels over deze aanpak mogelijk zijn of opgeroepen worden (zie opiniebijdrage van Norbert Klein in Trouw in vorige blog).

En deze intentie van CO is des te interessanter omdat de bevolking – lees: het electoraat – de huidige polarisatie op het landelijke politieke toneel meer dan zat is. Maar de intentie om ons politieke klimaat te hervormen en om te turnen kan ook gemakkelijk als whishful thinking, als utopie worden omschreven. En daarom zal CO zich erg goed op dit uitgangspunt moeten bezinnen omdat het anders een doodgeboren initiatief zal blijken te zijn.

Code Oranje staat voor:

Een transparant en open formatieproces na de verkiezingen [is naar mijn inschatting binnen het huidige en vastgeroeste bestel onhaalbaar vanwege gegroeide tradities]

Dit streven noem ik bijna een illusie omdat formatieproces per definitie een onderhandelingsproces is, en zich niet lenen voor méér transparantie en openheid dat de journalisten na de persconferenties of vragen op ‘straat’ weten los te peuteren. En het lijkt dus, indien het later wel haalbaar blijkt te zijn, alleen een intentie die in de toekomst bereikbaar blijkt te zijn, maar niet in de fase van het groeiproces waarin CO nu verkeert.

Formeren samen met de samenleving [idem.]

Na voorgaande opmerking is het afdoende om nu vast te stellen dat formeren met 17 miljoen formatiebegeleiders onmogelijk is. Eerst zal er geformeerd worden binnen de huidige procedures, waarbij de verkiezingswinnaars eerst om de tafel gaan zitten en er uiteindelijk al dan niet een concept regeerakkoord zal verschijnen, dat aan de publieke media wordt gepresenteerd om verder te worden besproken en bekritiseerd. Waarom?

Omdat eerst een ‘bespreekstuk’ gepresenteerd zal moeten worden, dat alsnog door de bevolking kan worden afgewezen, als dat nodig blijkt te zijn. Maar die afwijzing is erg moeilijk vast te stellen want er bestaan nu geen ‘geijkte’ wegen om dat te doen. Mocht er een conceptakkoord door de nieuwe Kamersamenstelling worden geaccordeerd, dan is het nieuwe kabinet na de presentatie en debatten van het nieuwe regeerakkoord ook beklonken.

De samenleving stuurt de politieke agenda [dit klinkt utopisch]

Hoe denkt CO dit te kunnen verwezenlijken?

De (ervarings-)deskundigheid en de kennis van onze inwoners wordt optimaal benut

Een noodzakelijke optie voor de toekomst, want het klinkt erg effectief en efficiënt en dat is on onze doelgerichte samenleving algemeen erkend als nastrevenswaardig. Maar …. Hoe wordt die ervaringsdeskundigheid en kennis verzameld én omgewerkt in beleidsprocessen? Zoals het hier geformuleerd wordt bestaat er geen precedent en dus moet er een methode worden uitgevonden om ermee ervaring op te doen. Uit het verleden bestaat de ‘sociocratische methode’ (https://nl.wikipedia.org/wiki/Sociocratische_kringorganisatiemethode; en: https://www.sociocratie.nl/sociocratische-kringorganisatiemethode/ ) en nog verder in het verleden het ‘socratische gespreksvoering’ (https://www.hetnieuwetrivium.nl/assets/files/socratische%20gespreksvoering%20kwaliteit%20in%20praktijk.pdf ; https://boltentraining.nl/socratisch-gesprek/wat-is-socratisch-gesprek/ ), blijven communiceren totdat er een oplossing is gevonden.

Ieder ministerie heeft een burgerjury

Bij dit uitgangspunt wordt de associatie bij mij opgeroepen van Zweden: daar is alle ambtelijke informatie (en dus ook alle briefwisselingen met de burgerij/bevolking) openbaar en gepubliceerd op de website van de overheid, zat er een maximale transparantie bestaat tussen overheid en bevolking. In dat geval kan er ook een burgerjury bestaan omdat juist alles transparant en open is. binnen ons stelsel zal dat dus ook moeten worden geïntroduceerd, zodat voor ieder ministerie een burgerjury kan worden benoemd en geïnstalleerd. In mijn Digitale directe democratie model is die open uitwisseling van kabinetsbeleid geformaliseerd naar die Digitale Derde Kamer, zoals ik dat uit praktische redenen zo zal noemen.

Gebruik maken van volksraadpleging (referendum)

Past geheel in een directe democratiemodel.

Invoeren van de burgerbegroting

Moet daar een rijksbegroting onder worden begrepen? Of een begroting voor burgerparticipatieprojecten?

Alle ruimte voor burgerzeggenschap

Ook hier is een nadere uitwerking bij nodig. Een directe democratiemodel betekent permanente burgerzeggenschap. Al dan niet met een partijenbestel, maar dat is niet meer noodzakelijk.

Dienstbare politici en bestuurders, die niet de pretentie hebben alles (het beste) te weten

Dit klinkt vanzelfsprekend, maar is wel van menselijke eigenschappen afhankelijk. Egocentrische persoonlijkheden en egotrippers zijn niet gediend van inspraak van de bevolking en passen daarom ook niet meer in de toekomstige maatschappij. De pretentie ‘om alles beter te weten’ zal in de toekomst een slinkende eigenschap blijken te zijn.

Geen partijbelang, geen fractiediscipline

Een partijloze democratie is voor de toekomst niet noodzakelijk om van onze samenleving een open en transparante democratie te maken (maar wel wenselijk), aangezien de gemiddelde burger geen politiek specialist is en zichzelf veel meningen vormt van ‘horen zeggen’. Maar de directe democratie vereist veel persoonlijke inzet en discipline om alle te ontvangen informatie te verwerken en jezelf ‘up to date’ te houden en vergt dus een flinke voorbereidingstijd, die nu alleen van ‘professionele’ – lees: beroepspolitici – gevraagd wordt. Een effectieve directe democratie kan alleen op de noodzakelijke randvoorwaarde gevestigd raken als iedere ‘deelnemer’ die zich aanmeldt en zich laat registreren, zich de juiste kennis eigen heeft gemaakt.

Voor de CO-deelnemer geldt dan waarschijnlijk dat hij doorlopend een publiek forum – reflectiefocusgroepen – raadpleegt, die hij zelf in het leven heeft geroepen en georganiseerd. Hij moet immers zijn standpunten kunnen motiveren.

Kortom: op weg naar een nieuwe democratie

Hier wordt ruimte geschapen voor een woordspeling: ‘Kortom’ zou wel eens een hele lange weg van beproevingen en hindernissen of zelfs een lijdensweg kunnen worden als niet alles van tevoren degelijk is voorbereid.

“Gedeelde Uitgangspunten:

Verschillen van inzicht zijn even waardevol als de vaardigheid dit verschil vruchtbaar te maken (= het oplossen en overbruggen van verschil)

Hier dient geconstateerd te worden dat men – de bevolking via het goede ‘voorbeeld’ van politici – van binnen onze gepolariseerde politiek én maatschappij niet geneigd is om verschillen van inzicht als even waardevol te beschouwen; het tegenovergestelde is het geval. Dat moet de burger dus worden aangeleerd. Verschillen van inzicht zijn ook alleen mogelijk als men bereid is juiste argumentatie van anderen over te nemen en dat zal een moeizaam proces blijken te zijn. Wat men gewend is, laat men ook niet gemakkelijk los. Fundamentele maatschappelijke dilemma’s zoals migratie en milieu maken duidelijk dat er bergen van dogmatische en vastgeroeste ideeën eerst weggewerkt moeten worden voordat er naar oplossingen kan worden toegewerkt. Dat is nog een hele lange weg te gaan…

De politiek (Code Oranje) brengt de samenleving in positie om vraagstukken zelf op te lossen

De vertegenwoordigers van CO nemen een extreem moeilijke opdracht op zich als  verantwoordelijkheid…

De samenleving toont eigenaarschap en initiatief in het oplossen van maatschappelijke vraagstukken

Dat klinkt als het opbouwen van een perfecte samenleving…

De politiek (Code Oranje) consulteert en betrekt de samenleving op verschillende manieren bij de oordeels- en besluitvorming

Iedereen zal razend benieuwd zijn hoe dit ideaal wordt uitgewerkt…

De samenleving brengt zijn kennis en kunde in bij politieke oordeels- en besluitvorming

Ook dat vereist een enorme organisatiecapaciteit van CO … aangezien de samenleving dat niet uit zichzelf zal doen…

Tot zover deze beschouwing en vooral vele vragen die nog beantwoord moeten worden. Maar wel een boeiende opdracht voor allen die op de huidige politiek zijn afgeknapt en zich willen inzetten om een nieuw stelsel op te bouwen.

De conclusie luidt dus dat er nog heel wat werk vergt voordat een ideale samenleving kan worden gerealiseerd en dat dit veel inzet en psychische investering vergt.

Advertisements