Tags

Duitsland wil meer afstand van Trumps Amerika (Gerben van der Marel, Economie & Politiek/fd, 23 augustus)

Opvallend is de digitale titel: Duitsland neemt met concrete visie afstand van Trumps Amerika

Opvallend is de ‘concrete visie’ die wordt geconstateerd. Dat ben ik geheel met de redactie van FD eens, en voeg eraan toe dat de Duitse minister Maas nu de enige EU-bewindsman is met een concrete visie en daarmee heeft hij de Bondskanselier Merkel overtroefd. En om te bewijzen dat hij een werkelijke visie heeft geformuleerd, wordt de tekst (gepubliceerd in het Duitse zakenkrant Handelsblatt) hierbij letterlijk overgenomen.

Buitenlandminister Heiko Maas wil meer autonomie en eigen verantwoordelijkheid voor de EU

Tekst Krant

20 uur Gerben van der Marel • Economie & Politiek

Duitsland neemt met concrete visie afstand van Trumps Amerika

De Duitse minister van buitenlandse zaken Heiko Maas pleit voor een nieuwe strategie voor de omgang met de Verenigde Staten. De SPD-minister wil Amerika niet de rug toekeren maar wel ‘een tegenwicht’ opbouwen.

Maas pleit niet voor een Duitse ‘alleingang’ maar voor een nieuwe balans in de relatie, met meer eigen verantwoordelijkheid voor de veiligheid van het continent en meer financiële autonomie voor de Europese Unie.

‘Duitsland moet ontwaken uit coma in zijn geopolitieke comfortzone’

Maas presenteerde zijn zienswijze woensdag in een opinieartikel in zakenkrant Handelsblatt. Hij haakt daarmee aan op een aanzwellende discussie in Duitsland over de rol van het land op het wereldtoneel, in het tijdperk dat de VS zijn rol herziet in de naoorlogse partnerschappen. Deze discussie wordt onder meer aangejaagd door Sigmar Gabriel, de voorganger van Maas als buitenlandminister. De afgelopen tijd verschenen in Duitsland bovendien meerdere boeken en rapporten over dit thema.

Maas pleit onder andere voor een betere bescherming van Europese ondernemingen tegen Amerikaanse sancties. De Duitser zegt dat Europa harder moet werken aan een eigen betalingssysteem, buiten het huidige wereldwijde betalingsnetwerk Swift. Europa zou daarmee Amerika een machtig wapen kunnen ontnemen waarmee het sancties kan afdwingen tegen bedrijven die bijvoorbeeld zaken willen doen met Iran. Ook landen als China en Rusland willen via een eigen betalingssysteem een eigen koers kunnen varen.

Het strenge Amerikaanse sanctiebeleid verjaagt Europese bedrijven uit Iran. Autofabrikanten PSA (Peugeot, Opel), Renault en Daimler, maar ook bedrijven als Deutsche Bahn en Deutsche Telekom hebben plannen opgeschort om in Iran te investeren. Deze week werd bekend dat ook de Franse olie- en gasmultinational Total zich genoodzaakt voelt Iran de rug toe te keren.

In zijn streven naar meer Europese financiële autonomie pleit Maas verder voor een Europees Monetair Fonds en de invoering van een nieuwe belasting op de digitale omzet van Amerikaanse bedrijven als Google en Twitter maar ook op Airbnb en Uber. Dat is in lijn met een voorstel van de Europese Commissie van afgelopen voorjaar.

Duitsland heeft voor het derde achtereenvolgende jaar het grootste handelsoverschot ter wereld met de Verenigde Staten. Maas stelt dat het beeld er heel anders uitziet als niet alleen naar de handel in goederen wordt gekeken maar ook naar dienstenverkeer. Dan heeft Europa een tekort. De reden: ‘de miljarden aan winsten die Europese dochterondernemingen van internetreuzen zoals Apple, Facebook of Google elk jaar overbrengen naar de VS. Als we het hebben over eerlijke regels, moeten we praten over eerlijke belasting van dergelijke winsten.’

Het is voor het eerst in de Duitse naoorlogse geschiedenis dat het land een eigen Amerika-politiek ontwikkelt. Ondanks de machtige status van Duitsland op economisch gebied, heeft de Duitse regering de militaire bescherming van het continent de laatste zeventig jaar goeddeels aan de Amerikanen overgelaten. Hoewel Amerika meer bijdraagt dan ooit aan de Navo, beschreef de Amerikaanse president Donald Trump de veiligheidsorganisatie recent nog als ‘verouderd’.

Het heeft volgens Maas geen zin achterover te leunen en te wachten op een nieuwe Amerikaanse president. De herziening van de trans-Atlantische relatie komt volgens Maas ook niet uitsluitend uit Trumps koker. ‘De VS en Europa drijven al jaren uit elkaar. De gemeenschappelijke waarden en interesses die onze relatie gedurende twee generaties vormden, nemen af.’

Maas pleit voor ‘een soeverein, sterk Europa’ met een gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid. Dat Maas de defensie-uitgaven wil verhogen zal gewaardeerd worden in het Witte Huis. De Europese Unie moet van Maas een ‘steunpilaar’ worden van de internationale orde en gewicht in de schaal leggen op de plekken waar Amerika zich terugtrekt. Het moet tegengas durven geven als de VS ‘rode lijnen’ overschrijdt.

Minister Hoekstra van Financiën kon woensdag niet persoonlijk reageren op het opiniestuk van Maas. In een schriftelijke reactie zegt een woordvoerder dat ‘het in standhouden van Europese betaalrelaties met Iran onderdeel is van de Europese inzet op dit dossier’. ‘Swift is essentieel voor het efficiënt laten verlopen van mondiaal betalingsverkeer. Daarom moet het onafhankelijk en ongehinderd kunnen functioneren’.

De Duitse bondskanselier Merkel liet aan persbureau Reuters weten dat ze het met Maas eens is dat de EU een onafhankelijke koers van de VS moet varen. Maar een ander betalingssysteem ontwikkelen ziet ze niet zitten, zo zei Merkel.

Deze laatste alinea staat merkwaardig  genoeg alleen in de papieren editie, maar neem ik hierbij ook over omdat het opvallend is dat Merkel pragmatisch, voorzichtig opmerkt dat ze de ontwikkeling van ‘een ander betalingssysteem ontwikkelen niet ziet zitten’. Ze houdt dus niet van tactische opmerkingen om de druk op de VS op te voeren en dat is jammer. Ze is gewoonweg te lankmoedig en zacht voor deze harde wereld en zeker tegenover schreeuwlelijk Trump.

https://fd.nl/economie-politiek/1266805/duitsland-neemt-met-concrete-visie-afstand-van-trumps-amerika

Advertisements