Tags

Helaas zijn de trucs van Denk de toekomst (Tom-Jan Meeus, nrc.nl, 20 juni 2018 om 22:41, digitaal 21-6)

Toen ik een paar jaar terug op deze plek schetste hoe Denk een verslaggever in de val liet lopen, kwam me dit op strenge reacties van deskundigen te staan. Het stukje vertelde dat Jeroen Stans van BNR bij Denk was gaan informeren waarom de partij hem niet te woord stond toen de heren onder vuur lagen. Maar hun kalme gesprek sloeg ineens om toen partijleider Kuzu een cameraman wenkte: zodra hij werd gefilmd overlaadden ze Stans met verwijten.

Een valstrik, concludeerde ik. Maar Alexander Pleijter, docent internetjournalistiek in Leiden, schreef in De Nieuwe Reporter dat hij dit betwijfelde; hij kon moeilijk geloven dat een columnist zijn feiten checkt. Pas dit voorjaar werd een documentaire uitgezonden waarin te zien was dat het globaal ging zoals ik schreef.

Het voorvalletje met Pleijter was zo treffend omdat het een breder verschijnsel illustreert: buitenstaanders zijn amper gealarmeerd door het schurkengedrag van Denk tegenover (Haagse) verslaggevers.

Bij Denk is achterdocht het uitgangspunt, provocatie de huisstijl en omkering de standaard. Zodra de partij merkt dat ze kritische journalistieke aandacht krijgt, zetten haar politici en medewerkers verborgen camera’s en andere hulpmiddelen in tegen de betreffende journalisten.

In zo’n spiegelpaleis kwamen ook radioverslaggevers van De Nieuws BV (BNNVARA) terecht nadat zij lucht kregen van de operatie die zij woensdag onthulden. In de campagne voor de Kamerverkiezingen vorig jaar ontwierp het latere Kamerlid Farid Azarkan een banner met een foto en valse tekst van Wilders: ,,Na 15 maart gaan wij Nederland zuiveren.” Het idee was om hiermee online te adverteren: wie op de banner klikte, kwam op de website van de PVV terecht.

Het plan ging niet door omdat het partijbestuur vond dat het „te ver’’ ging. Maar toen Denk vernam dat De Nieuws BV het verhaal toch zou brengen, volgde de bekende respons: pal vóór publicatie bracht Denk een filmpje vol kwaadaardige suggesties over de verslaggevers.

Wat een cynisme. Eerst zinspelen op polariseren om het polariseren: de opvattingen van je tegenstander overdrijven. Daarna de feiten zoek maken met eigen ‘feiten’: een virtuele werkelijkheid uit eigenbelang.

En deze partij doet dit nu een jaar of drie, en het echte probleem lijkt me dat hun miezerige methoden gewoon werken: Denk behaalde uitstekende resultaten bij de verkiezingen vorig jaar en dit jaar.

Dat ‘Denk uitstekende resultaten behaalde bij de verkiezingen vorig jaar’ kwam ongetwijfeld door het feit dat deze praktijken onbekend waren bij het grote publiek – voor mij waren het geruchten op internet die ik dus nooit serieus heb genomen – en dat hun eigen achterban geen Nederlandse kranten leest, op de hogere ontwikkelde en zakelijke Turks-Nederlanders na (maar die stemmen waarschijnlijk ook geen Denk). Éen plus éen is twee.

Maar misschien komt het ook omdat te veel buitenstaanders de achterdocht, de provocaties, de verbasterde feiten en de valse tegenacties van Denk al te lang als niet erg alarmerend laten passeren.

Er was ook voor mij een persbericht van Nu.nl nodig om mij wakker te schudden en langs deze weg mijn actie te ondernemen, mijn blog te schrijven, zodat het nu aan de Tweede Kamer is welke gevolgtrekkingen zij neemt. Zoals ik dus gisteren schreef is het nu tijd om duidelijkheid te scheppen door middel van een fundamenteel debat om het vraagstuk nepnieuws nader te bespreken en over het nieuwe verschijnsel wat ik ‘politieke valsheid in geschrifte’ heb genoemd. Dat heeft dus ook niets (meer) met de vrijheid van meningsvorming te maken, aangezien het nu gaat om valse ofwel onjuiste beweringen; kortom liegen. Dat is in de politiek een doodzonde.

[Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.]

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/06/20/helaas-zijn-de-trucs-van-denk-de-toekomst-a1607426