Tags

Politiek gaat niet over loon private banken (Commentaar FD, In het nieuws/fd, 14-3-18}

(…) # De commissarissen van ING, onder wie enkele oud-politici, staan in hun hemd. Maar die blunder rechtvaardigt nog geen wettelijke ingreep waarvoor nu een voorstel circuleert.

Dit is een onjuist stellingname van deze krant omdat er alleen technocratische argumenten in het onderstaande standpunten worden opgevoerd, zoals ik hieronder zal aantonen.

# Het is een beetje raden naar de precieze argumentatie van de voorstanders. De website van GroenLinks citeert fractievoorzitter en initiatiefnemer Jesse Klaver te laten zien ‘dat we niet machteloos zijn tegenover het grote geld’. Nu zijn er meer bedrijven met ‘groot geld’, zoals Shell en Unilever, maar daar is kennelijk geen aanleiding tot een wettelijk ingrijpen.

# Aangezien het wetsvoorstel zich richt op ‘systeembanken’, is de vermoedelijke argumentatie dat banken ooit staatssteun zouden kunnen krijgen. Daarmee zijn het geen gewone bedrijven en daarom gelden voor banken niet de gewone regels. Dat argument is deels valide. De financiële crisis heeft aangetoond dat forse staatssteun niet alleen een theoretische mogelijkheid is.

‘Niet meer alleen een theoretische mogelijkheid’ is een correcte weergave van de feitelijke ontwikkelingen, maar onder de huidige mondiale verwevenheid die tussen banken is ontstaan mag ook worden opgemerkt dat de ING als veronderstelde private bank ook een vrijbrief heeft tot het aangaan van exorbitante risico’s die een ‘gewone’ private banken zich ooit hebben gepermitteerd, zoals de kredietcrisis van het afgelopen decennium zich aangetoond. Tegen die achtergrond moet de waanzinnige beloningsverhoging van de CEO worden beoordeeld.

# Maar de tijden zijn veranderd, met dank aan terecht ingrijpen door politici. Zo zijn de kapitaaleisen in meerdere ronden fors verhoogd. Ten tweede is er een ‘bail in’-wet gekomen, op grond waarvan aandeelhouders en obligatiehouders moeten meebetalen aan een bank in nood. Daarbovenop komt er een ‘resolutiefonds’, gevoed door de banken zelf, waar eventuele hulp eerst uit gehaald moet worden. En tenslotte betalen banken in Nederland bankenbelasting met als enige onderbouwing dat ze ooit weer om steun zouden kunnen vragen.

Deze laatste zin lijkt me niet de bedoeling van belastingwetgeving maar dat terzijde.

# Daarmee is de kans op staatssteun zo ver geslonken, dat het onzin is om een bank als een soort overheidsorgaan te zien. Als dat wel zo zou zijn, zou de politiek niet alleen naar de beloningen moeten kijken, maar ook naar echt belangrijke zaken zoals overnames. Kortom: dan zouden banken staatsbedrijven moeten worden, maar die status is geen garantie voor succes.

Dit is te kort door de bocht geformuleerd en ik wijs de hoofdredacteur van FD op het artikel van vanochtend in Trouw waarin de Tilburgse hoogleraar bedrijfsethiek Wim Dubbink aan het woord komt onder de kop ‘Banken hebben geen moraal’. Die uitspraak én de bijgeleverde redenering maakt vooral duidelijk dat de bancaire wereld nog steeds als ‘God in Frankrijk’ waant vanwege, om het in mijn eigen woorden te formuleren, zich boven de bestaande wet- en regelgeving meent te kunnen staan. Ook ING dient zich te realiseren dat deze ‘fabrieken van digitaal geld’ een extreme vrijheid bezitten om de consument om te tuin te leiden zoals de woekerpolissen – weliswaar verzekeringsgelden – hebben aangetoond. Maar omdat toekomstige bankencrises niet uitgesloten mogen worden geacht, dient de bankenwereld met name juist sterk te letten op normale salarissenstructuur binnen de eigen bank – en wel vergelijkbaar met het gewone bedrijfsleven -, zonder te gaan vergelijken met andere mondiale topbanken, want dat is de waanzin ten top. En zeker niet gaan vergelijken met de Angelsaksische wereld waar de bankencrises als eerste ontstaan.

# Commissarissen moeten het bankbestuur overeenkomstig de Nederlandse Code Banken net onder de mediaan — het middelste salaris van de vijftig grootste beursgenoteerde bedrijven uit de eurozone — belonen in verband met eventuele staatssteun. Daarom ging de loonsverhoging van Hamers te ver. Maar er is geen rechtvaardiging voor politieke bemoeienis bij bedrijven die in private handen zijn.

Tegenover mijn stelling dat systeembanken een ‘aparte’ (vooral geen apartheid scheppend, maar in de betekenis van ‘afzonderlijke’ verantwoordelijkheid) status hebben – niet ‘verdienen’ overigens want geen eigen verdienste maar een ‘toevalligheid’ vanwege de onderlinge vervlechting van de banken zelf – is er juist alle aanleiding om de politiek een vinger in de pap te geven aangezien de politiek in de geval staat voor de ‘vertegenwoordiging van het publiek’, de publieke opinie. En de politiek mag daartegenover gaan bewijzen dat ze de publieke opinie serieus nemen en daarmee het verloren vertrouwen van de burgers in de bancaire wereld én de politiek zelf, weer zullen terugwinnen. Win-winsituatie omdat zowel de publieke opinie als de politiek gezamenlijk een taak hierin hebben te vervullen. Daarom raakt het commentaar van FD kant noch wal.

https://fd.nl/opinie/1245656/politiek-gaat-niet-over-loon-private-bank

zie ook: https://aquariuspolitiek.wordpress.com/2018/03/14/systeembanken-zijn-overheidsbanken-zonder-ook-formeel-genationaliseerd-te-zijn-trouw/