Tags

,

Commentaar hoofdredactie, In het nieuws/fd, 17-10-17

Door de uitslag van de verkiezingen in Oostenrijk is Europa ook weer een stukje verder naar rechts ‘opgeschoven’. Van de verkiezingen in Europese landen de afgelopen tijd was nergens de ruk naar rechts zo sterk als zondag in het Alpenland met een bescheiden 8,7 miljoen inwoners. Het hoofdthema in de verkiezingsrace was immigratie. Een meerderheid van de kiezers heeft zich duidelijk daartegen uitgesproken.

Hoewel minder dan in Nederland en Duitsland, gaven ook in Oostenrijk de sociaaldemocraten terrein prijs. Dat terwijl kanselier Christian Kern het niet slecht deed gemeten aan de hand van economische indicatoren. Gevestigde partijen zoeken nog altijd naar het medicijn tegen populisme.

Oostenrijk leert dat verbaal begaafde jonge politici met rechts-populistische standpunten razendsnel de harten van kiezers kunnen veroveren. Sebastiaan Kurz (31) transformeerde de oubollige christendemocratische ÖVP tot de populairste partij van het land. Het stelen van harde immigratiestandpunten van de partij aan de uiterste rechterzijde van het politieke spectrum wierp zijn vruchten af.

Dat gaat altijd ten koste van de ‘ware’ want wezenlijke ideologie, maar hoewel opportunisme regeert, is het oude en oorspronkelijke waardenstelsel nooit fundamenteel aangepast. Dan maar het dominantie van de winst. Koste wat kost.

Dat had de VVD in Nederland met Mark Rutte ook al met succes gedaan. De christendemocraten in Duitsland onder leiding van Angela Merkel (CDU) en Horst Seehofer (CSU) weigerden krachtig die richting in te slaan en daar betalen ze nu een prijs voor met de Alternative für Deutschland (AfD) als de op twee na grootste partij in de Bondsdag.

Oostenrijk is de kraamkamer van het nieuwe rechts-populisme. Na verkiezingen in 1999 vormde de FPÖ van partijleider Jörg Haider een regering met de christendemocratische ÖVP. De EU strafte het land voor die coalitie met sancties, daar is nu niet meer de tijdsgeest naar. En dat heeft in Oostenrijk de argwaan jegens Brussel alleen maar versterkt. Rechts-populisten zijn buiten de regering gehouden in Nederland, Frankrijk en Duitsland. Maar in Oostenrijk keert de FPÖ mogelijk terug. Veel kiezers hebben ondanks de hardvochtige taal van Kurz toch voor de radicale rechts-populisten gekozen.

De machtswisseling in Oostenrijk laat Europa niet onberoerd. Meer integratie is politiek moeilijk verkoopbaar. In de vluchtelingencrisis had Merkel een belangrijke partner in Oostenrijk. Die lijkt ze nu kwijt. Na de uitslagen in Nederland en Frankrijk werd geroepen dat het populisme tot stilstand was gebracht. Dat was voorbarig. De succesformule in Oostenrijk zal populisten elders juist inspireren.

Zolang Juncker ook zulke beroerde uitspraken doet als hij de afgelopen maanden heeft gedaan, roept hij ook automatische weerstand op. Hij is hard op weg een even slecht Commisievoorzitter te worden als zijn voorganger Barroso. Politiek vernuft is hem vreemd. Een schoolvoorbeeld van een voorzitter van de Commissie die uit de klassieke traditie stamt en daarmee alleen scherven veroorzaakt.

https://fd.nl/opinie/1222854/salonfahig-populisme

 

Advertisements