Tags

,

Rik Winkel • Economie & Politiek/fd, 17-9-17

De Europese Unie beweegt zich met muizenstapjes in de richting van een ‘egalisatietaks’ op de inkomsten vooral Amerikaanse internetreuzen.

De EU-ministers van Financiën namen zaterdag bij informeel overleg in Tallinn een soort dubbelbesluit. Terwijl de EU haar inspanningen voortzet om de belastbaarheid van internetbedrijven hoger op de agenda te krijgen bij de G20 en de Oeso, mag de Europese Commissie vast zoeken naar nieuwe manieren om deze ondernemingen meer belasting te laten betalen over hun activiteiten in de EU. Een heffing is volgens EU-functionarissen niet in strijd met een mondiale oplossing als het om een tijdelijke maatregel gaat.

Door de pomp

Volgens het spoorboekje waarover de ministers het zaterdag eens werden, legt de Europese Commissie voor de digitale EU-top eind deze maand de opties op tafel, stellen de ministers in december vast wat hun voorkeur heeft en dient de Commissie begin 2018 een wetsvoorstel in. Aan het eind van het liedje is nog altijd een unaniem besluit nodig. ‘Maar het gaat nu heel snel‘, meent Jeroen Dijsselbloem, ‘als één of twee landen dwarsliggen, worden ze net zo lang onder water gehouden tot ze door de pomp gaan.’

Volgens Dijsselbloem is er voor de ‘Googletaks’ in potentie veel meer steun dan voor de FTT, de belasting op financiële transacties die negen EU-landen nu via ‘versterkte samenwerking’ van de grond proberen te krijgen. ‘Niemand kan ontkennen dat de grootste ondernemingen ter wereld volstrekt te weinig belasting betalen.’

Versnippering

‘We moeten in ieder geval voorkomen dat er straks 28 verschillende maatregelen zijn, want dan wordt Europa een verschrikkelijk oord om digitaal te ondernemen,’ aldus Dmitri Jegorov, een hoge Estse ambtenaar die de technische onderhandelingen de komende maanden gaat leiden. Estland is dit halfjaar EU-voorzitter. Ook eurocommissaris Valdis Dombrovskis waarschuwt voor versnippering van de interne markt.

Het tweesporenplan is nodig omdat de 28 ministers het er wel over eens zijn dat iedereen belasting moet betalen, maar niet over de vraag hoe dat principe moet worden toegepast op de digitale sector, die haar toevlucht zoekt tot perifere EU-landen met lage winstbelasting om van daaruit haar diensten te verkopen in de rest van de Unie. Die eerste groep lidstaten legt ook meer nadruk op internationale afspraken. ‘Ierland en andere landen hebben grote twijfels over zo’n maatregel,’ aldus de Ierse minister Paschal Donohoe. Volgens hem kan het alleen als de VS en andere leden van de G20 meedoen.

Soevereiniteit

‘Je ziet een tegenstelling tussen kleinere landen die digitale bedrijven hebben binnengehaald en landen met een grote consumentenmarkt’, aldus Dijsselbloem. Als demissionair minister hield hij zich afzijdig, maar als toekomstig oppositiepoliticus gaf hij vast te kennen dat de houding van Nederland en andere landen om belastingzaken als een kwestie van nationale soevereiniteit te beschouwen, ‘niet is vol te houden.’

Volgens Dijsselbloem had hij in gewone omstandigheden ook zonder aarzeling zijn handtekening gezet onder het kattebelletje dat zijn Franse collega Bruno Le Maire in Tallinn liet circuleren. In dat briefje wordt de Europese Commissie aangespoord om een voorstel te maken voor een egalisatietaks op de Europese omzet van digitale ondernemingen. De opbrengst daarvan ‘moet weerspiegelen wat enkele van deze ondernemingen zouden moeten betalen aan vennootschapsbelasting.’

Hoer wordt volgens mij een principieel verschil zichtbaar binnen de huidige coalitie die in de huidige getalsverhoudingen volledig wordt overstemd door de VVD en waar de PvdA niets meer in te brengen heeft. Wat dat betreft zouden de woorden van nrc’s Caroline de Gruyter ter harte moeten worden genomen die gisteren de volgende hartenkreet uitte:

# Rutte’s probleem is niet Juncker. De Commissie beschermt kleine landjes tegen grotere. Rutte’s probleem is dat Merkel uiteindelijk compromissen moet sluiten met Macron. De raison d’être van Europa is het Frans-Duitse compromis. Bij zo’n compromis voelt Nederland zich altijd verraden. Verraden door Berlijn, waarmee we ons meer verwant voelen dan met Parijs. Alleen door mee te gaan praten over „vergezichten” kan Rutte de schade daarvan beperken. Dus dat doet hij. Het zou zo’n verademing zijn als hij dit eens uitlegde in Nederland. Jammer dat hij zich er weer vanaf maakt met een nummertje tegen de Commissie.[1]

In mijn visie heeft De Gruyter hier niet alleen volledig gelijk, maar speelt ook het gegeven mee dat Rutte zelf een van de grootste oorzaken is (geworden) dat de informatie vanuit Brussel naar ons land zo lamlendig verloopt omat dat hij in de Kamer alleen met zijn VVD-pet staat te praten, waar het alleen om handelsbelangen gaat. Hij gaat altijd prat op zijn afkeer van ‘vergezichten’, maar het komt erop neer dat hij wegduikt voor zijn eigen visieloosheid, die altijd in de politiek opduikt als er niet direct antwoorden zijn te ontlenen vanuit (de ideeënwereld of filosofie van) het vrije marktmechanisme.

En inmiddels is ook duidelijk dat die ‘troefkaart’ van de vrije markt geheel aan het wegsmelten is, mede veroorzaakt door de klimaatproblemen. Het is bovendien zulk oud-denken, die vrijemarkt-filosofie. Je houdt er immers gezond en ethisch nieuw-denken mee tegen. Maar dat ziet Rutte, noch zijn partij, niet zitten, want gezweef van anarchisten die de G20-toppen verstoren. Dat zullen ze gaan merken in de komende coalitie waar het antiklimaatsentiment wegens het CDA nog groter wordt dan in het huidige demissionaire kabinet. Rutte heeft zich kortom nu al overleefd en dat wordt dus in het komende kabinet een drama.

Want het begon met halve feiten en waarheden vanuit het Brusselse overleg, zoals De Gruyter terecht opmerkte, maar dat door de vaderlandse journalistiek niet werd opgemerkt, want twee handen op één buik met Rutte. En de Kamer had er (verbaal) geen antwoord op, hetgeen ook de zwakte van dit controlerend orgaan is (en was). Rutte als de te rappe spreker, terwijl het omgekeerde door zijn voorganger even desastreus was.

Het is niet anders, want de democratie bestaat in formele – op papier dus – maar niet in feitelijke – materiële – zin. Democratie is een levend organisme dat meegroeit met de ‘inhoudgevers’, de bevolking dus. Het kenmerk van conservatieven en visielozen is dat ze daar niet bij stilstaan. En de progressieven slaan altijd door. Een middenweg bestaat in ons land niet (meer, want consensuspolitiek is de dood in de pot).

‘Je moet oppassen met advies aan je opvolger, maar Nederland zou er goed aan doen om zich aan te sluiten’, vindt Dijsselbloem. Volgens de PvdA-minister is het beter om bij de landen te zitten die nieuwe belastingen vormgeven dan bij de landen die het tegenhouden.

Ierland

Le Maire heeft nu tien handtekeningen verzameld, maar beweert dat hij in feite steun heeft van negentien lidstaten. Acht landen zijn min of meer tegen, waarbij Ierland, thuisbasis van Google en Apple, ‘op een schaal van Richter’ het verste uitslaat.

Dit tekent ook weer het politieke karakter van de EU, zonder een politieke unie te zijn. Dat is de Europese paradox.

https://fd.nl/economie-politiek/1218716/eu-koerst-in-de-richting-van-googletaks

 

[1] https://www.nrc.nl/nieuws/2017/09/15/mark-rutte-en-zijn-europese-vergezichten-13015657-a1573640

Advertisements