Tags

# De Wet verlenging loondoorbetalingsverplichting bij ziekte heeft zijn langste tijd gehad. Dat staat ook na de jongste schermutselingen over hervorming van de arbeidsmarkt wel vast. De verplichte loondoorbetaling gedurende twee jaar weerhoudt kleinere ondernemers ervan personeel in vaste dienst te nemen. In plaats daarvan zoeken zij hun toevlucht tot de soort flexibele arbeid die juist weinig of geen verplichtingen met zich meebrengt voor de werkgever dan wel opdrachtgever.

In dit hoofdredactionele commentaar worden interessante dilemma’s benoemd. ‘Doorbetaling bij ziekte’ was natuurlijk een arbeidsmarktmaatregel in slechte tijden van depressie en daarom zal nu moeten worden nagegaan en besproken hoe dit soort crisismaatregelen teruggedraaid kunnen worden. Maar waar ons land een roemruchte geschiedenis kent van crisismaatregelen die nooit teruggedraaid worden, wordt dat nu wel urgent omdat bijvoorbeeld een andere crisismaatregel zoals het hoge btw-tarief (21%) ook het risico loopt nooit teruggedraaid zal worden.[1] Dat maakt het leven schreeuwend duur, zoals de consument dat de afgelopen jaren heeft ervaren, en die ook verhinderen dat het economisch herstel in normaal tempo kan plaatsvinden. Hierover dient dus de Kamer een fundamenteel debat te houden in het kader van een noodzakelijk evaluatiedebat over het gevoerde crisisbeleid. Dit vereist een samenhangend beleidsdebat en wetend dat een dergelijk debat bijna onmogelijk is in de Kamer, kan diezelfde Kamer ook zichzelf bewijzen door wel te komen met een samenhangend debat, waarbij alle dogma’s thuis worden gelaten. Slaagt de Kamer daarin dan heeft het zijn bestaansrecht gewezen, maar slaagt men – de fracties – daar niet in, dan is dit bestel bewezen achterhaald en dient in snel tempo een nieuw bestel te worden ontwikkeld (via directe democratie, waarbij de ‘grootste gemene veelvoud’ van alle meningen het te voeren beleid wordt).

Dat was allerminst de bedoeling toen de verplichte doorbetaling bij ziekte op 1 januari 2004 van één naar twee jaar ging. Het tweede kabinet-Balkenende besloot daartoe, nota bene een coalitie van CDA, VVD en D66. De verlenging was het voorlopige sluitstuk van een reeks wettelijke maatregelen om een groter deel van het risico van ziekte en arbeidsongeschiktheid bij werkgevers en werknemers neer te leggen.

Daar was destijds alle reden toe. Eind vorige eeuw maakten werkgevers en werknemers massaal misbruik van de collectieve arrangementen voor deze risico’s om op een prettige wijze afscheid van elkaar te nemen. Het was de tijd waarin minister-president Ruud Lubbers mismoedig opmerkte dat Nederland ziek was.

Nederland ziek | Het was de tijd waarin minister-president Ruud Lubbers mismoedig opmerkte dat Nederland ziek was

De remedie heeft gewerkt. Sinds werkgevers en werknemers meer verantwoordelijkheid dragen voor ziekte en arbeidsongeschiktheid vallen minder werkenden over de rand om in collectieve vangnetten te belanden.

De oorsprong van de loondoorbetaling bij ziekte legt de dilemma’s bloot waarvoor de politiek zich geplaatst ziet als zij die verplichting wil versoepelen. Geen wonder dat de onderhandelaars aan de formatietafel er de voorkeur aan geven dat de sociale partners met een oplossing komen.

Zo’n oplossing moet recht doen aan de problemen van de kleine werkgever die er voor terugschrikt werknemers in vast dienst te nemen. Tegelijkertijd mag dit niet leiden tot een terugkeer naar de situatie van voor de eeuwwisseling, waarin de prikkels voor werkgevers en werknemers ontbreken om zieken weer aan net werk te krijgen en het collectief opdraait voor de kosten. Onderscheid in de wetgeving naar bedrijfsgrootte kan wellicht soelaas bieden. Maar dat mag dan niet ten koste gaan van de uitvoerbaarheid van een regeling, de derde voorwaarde waaraan de verlangde oplossing moet voldoen.

Kan de Kamer zichzelf vernieuwen? Dat is de essentiële vraag.

https://fd.nl/opinie/1217262/doorbetaling-bij-ziekte-duivels-dilemma

[1] https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/zakelijk/btw/btw_berekenen_aan_uw_klanten/btw_berekenen/btw_tarief/btw_tarief