Tags

Blog Jeroen Segenhout, In het nieuws/fd, 4 september

Een opkikker heeft de Europese Commissie niet nodig. Vorig jaar moest eurocommissaris Margrethe Vestager (mededinging) haar collega’s aan het begin van een nieuw politiek seizoen nog een steuntje in de rug geven door hard uit te halen naar de Ierse belastingpraktijken van Apple. € 13 mrd was het bedrag dat Ierse fiscus moet volgens de Europese Commissie moet navorderen bij Apple. Daarmee kon toch een beetje de kater worden weggespoeld van het Britse besluit om de Europese Unie te verlaten.

Maar nu is alles anders. De Commissie heeft de touwtjes ferm in handen als het gaat om de onderhandelingen over de brexit en durft voorzichtig weer te kijken naar een rooskleurigere toekomst. De populistische revolutie, waarvoor begin dit jaar nog werd gevreesd, bleef uit en dankzij stevige economische meewind neemt het vertrouwen toe onder de burgerbevolking. Uit een begin deze maand gepubliceerde opiniepeiling kwam zelfs naar voren dat de steun voor de EU zich op het hoogste punt sinds 2010 bevindt en dat de steun voor de euro sinds 2004 niet zo hoog is.

Gespannen verhoudingen

In dit gunstige klimaat moet het dagelijks bestuur van de EU ook waken voor te veel optimisme. Op het internationale toneel is bijvoorbeeld bar weinig veranderd. Nog altijd is er de dreiging vanuit het oosten (Poetin), is de relatie met Turkije gespannen en blijft aan de andere kant van de Atlantische Oceaan onzeker wat voor rare fratsen Donald Trump nog gaat uithalen.

5%

Deel van de wereldbevolking dat aan het eind van deze eeuw nog in Europa woont.

Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker riep vorige week al op tot bescheidenheid. Kijk naar de positie van Europa, zo zei hij tegen EU-ambassadeurs die zich in Brussel hadden verzameld. Het Europese aandeel in de wereldeconomie zal over enkele jaren onder de 20% duiken en aan het einde van deze eeuw zal zelfs nog maar 4% tot 5% van een tien miljard zielen tellende wereldbevolking in Europa wonen. Daarom is een verenigd Europa meer dan ooit van belang.

Het is goed om op het belang van een verenigd Europa te wijzen, maar de noodzaak tot meer transparantie, openheid en democratie van de EU blijft een onzichtbare kwestie.

Juist die eenheid is heel erg wankel. Weliswaar heeft de brexit de 27 overblijvende EU-lidstaten dichter bij elkaar gebracht, maar wat gaat er gebeuren als de gesprekken met de Britten over een goede vertrekregeling dit najaar echt spaak lopen? En wat gebeurt er in de verhouding tussen West- en Oost-Europa als de Franse president Emmanuel Macron blijft aandringen op een inperking van het vrije verkeer van (goedkopere) werknemers?

Dit laatste is een theoretische kwestie zolang de bevolking van de lidstaten niet de indruk krijgt dat Brussel beter luistert naar die bevolking, want dan blijven al deze woorden aan dovemansoren gericht. Jean Clause Juncker heeft ook geen idee hoe hij een beter functionerende Commissie moet opzetten.

Poolse kwestie

Op korte termijn moet de Europese Commissie knopen gaan doorhakken over een andere kwestie die de verhouding tussen lidstaten op scherp kan zetten: de ondermijning van de rechtsstaat in Polen. Eurocommissaris Frans Timmermans zei vorige week in het Europees Parlement geen enkel middel te zullen schuwen om te proberen de Poolse rechts-nationalistische regering in het gareel te krijgen. In zijn ogen staat de toekomst van de EU op het spel als kernwaarden zoals een onafhankelijke rechtspraak worden uitgehold.

Timmermans weet echter ook dat hij omzichtig te werk moet gaan. Hij kan weliswaar rekenen op steun op hoog politiek niveau (Angela Merkel). Maar andere belangen voor de kortere termijn, zoals het bewaren van de eenheid in de brexit-onderhandelingen, kunnen de Poolse kwestie toch weer op de lange baan schuiven. Dat zou in ieder geval passen in de politieke bescheidenheid die Juncker zo predikt.

Waar Juncker verbaal te kort komt overdoet zijn tweede man Timmermans, maar dat past ook in zijn karakterstructuur. Dus een praktische balans.

De EU-agenda van deze week:

Maandag 4 september:

Europese ministers van landbouw zijn voor informeel overleg bijeen in Tallinn, de hoofdstad van de huidige EU-voorzitter Estland. Er zal dan ook worden gesproken over de fipronil-affaire, het eierschandaal dat deze zomer uitbrak in Nederland en België.

Woensdag 6 september:

De eerste vergadering van het voltallige college van de Europese Commissie na de zomervakantie.

Donderdag 7 september:

(Demissionair) premier Mark Rutte komt naar Brussel voor een werkdiner met Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie.

De EU-ministers van buitenlandse zaken houden hun halfjaarlijkse zogenoemde Gymnich-overleg in Tallinn. Op de agenda staan onder meer defensiesamenwerking en de bestrijding van extremisme.

https://fd.nl/economie-politiek/1216680/brussels-lesje-in-bescheidenheid

 

Advertisements