Tags

‘De euro is een munt zonder land’ (Peet Vogels, Economie/Het Parool, 2 september)

Angela Merkel sprak zich deze week uit voor een Europese minister van Financiën voor de eurozone. Een grote stap? Econoom Paul De Grauwe is sceptisch. “Er is veel meer integratie nodig.”

# De Duitse bondskanselier zei in haar zomerse persgesprek dat ze voorstander is van een Europees Monetair Fonds, dat landen in de eurozone financieel helpt hervormingen door te voeren. Ook een minister van Financiën, een idee van de Franse president Emmanuel Macron, ziet ze wel zitten.

Inderdaad geen gek idee, omdat de EU via de eurogroep deze toekomstige problemen zelf zal moeten oplossen.

# Daarmee hebben Frankrijk en Duitsland zich uitgesproken voor meer economische integratie binnen de eurozone. En als deze twee het ergens over eens zijn, gebeurt het meestal ook. Maar de voorstellen van Merkel gaan lang niet ver genoeg, meent De Grauwe, hoogleraar Europese betrekkingen aan de London School of Economics.

Is meer integratie noodzakelijk?

# “Ja. De euro is nu een munt zonder land. En die munten blijven niet bestaan. Als we de euro willen behouden, moeten ze dat land creëren. Als we dat niet willen, moeten we terugkeren naar de tijd dat elk land zijn eigen munt had.”

Deze redenering klopt aangezien de ooit bestaande twijfels over een muntunie zonder regering niet werkt en dat is inmiddels een bewezen feit.[1] Alleen met kunst en vliegwerk via het ECB van Draghi is het gelukt ons staande te houden in de mondiale economie.

[1] Zie bijvoorbeeld: https://www.bnr.nl/nieuws/beurs/10061034/euro-is-munt-zonder-land-dat-is-het-probleem

Is Duitsland nu om? De Duitsers waren toch altijd tegen meer economische en politieke integratie?

# “Merkel doet een geste aan Macron, maar inhoudelijk zal er weinig veranderen. Zo’n Europese minister van Financiën zal weinig te doen hebben. Hij kan niet zelf belasting heffen en heeft dus geen budget. Het is vooral symbolisch.”

Het is maar de vraag of een eventuele aanstelling van een minister van Financiën van de eurozone te ‘weinig’ te doen heeft. Een minister van Financiën die de rol krijgt van de supercommissaris Olli Rehn uit de vorige Commissie voor Begrotingszaken heeft veel zin omdat de begrotingsdiscipline en staatsschulden van veel lidstaten nog niet op orde zijn. Bovendien moeten de economieën van de eurolanden nog geharmoniseerd worden, zodat er een betere afstemming van de exportcapaciteit gegarandeerd is. dus dat er ‘weinig zal veranderen’ is een te pessimistische houding. En belastingheffing alleen voor deze functie zal geen draagvlak vinden onder de Europese burgers. Eerst de financieel-economische infrastructuur van de eurozone op orde maken en dan pas kan een eigen belastingheffing eens op tafel komen om ter discussie te worden gebracht.

Er komt toch ook een gezamenlijk fonds, het Europees Monetair Fonds, om eurolanden te helpen?

# We hebben nu al zoiets, het EMS. Daar kunnen landen geld lenen als ze in problemen zitten. Dat fonds wordt beheerd door de lidstaten van de eurozone. Het nieuwe Europees Monetair Fonds zal onafhankelijker worden. Dat is goed. Maar hoeveel geld komt er in dat fonds? Daar hoor ik Merkel niet over. En dat is wel heel belangrijk. Dit is een heel kleine doorbraak, geen revolutionaire stap.”

Wat moet er nog meer gebeuren?

# “We moeten naar meer budgettaire en politieke integratie. Bij de recessie zag je dat landen die het hardst getroffen werden, ook de minste ruimte hadden op hun begroting om de economie te stimuleren. Een land als Duitsland had die ruimte wel, maar had die niet nodig. Met een Europese begroting kun je de gebieden die het hardst getroffen worden wel helpen de klappen op te vangen. En we moeten toe naar Europese staatsleningen, in plaats van ieder land zijn eigen staatsleningen. Bij de kredietcrisis zag je hoe destabiliserend dat werkte. Beleggers vluchtten naar veilige havens als Duitsland en Nederland. De zwakkere landen kwamen in grote problemen door stijgende rente. Dir instabiliteit verdwijnt niet in de eurozone. Die los je alleen op met Europese obligaties.”

Dat willen Nederland en Duitsland niet. Dan betalen zij de rekening voor het falend economisch beleid in zwakkere eurolanden, vrezen ze.

# “Die landen zijn bezorgd, dat begrijp ik. Er is natuurlijk het gevaar van permanente stroom geld van het noorden naar het zuiden. Maar daar kun je afspraken over maken. dat geldt ook voor de plannen voor een Europees werkloosheidsfonds. De werkloosheid is in Zuid-Italië bijvoorbeeld structureel hoger dan in het noorden. Of neem Vlaanderen en Wallonië. Je kunt afspreken die uitgaven aan structurele werkloosheid door de lidstaten zelf te laten betalen. Alleen de extra werkloosheid als gevolg van een recessie betaal je dan uit het gezamenlijke fonds.”

Deze plannen zijn nuttig om het algehele debat binnen de eurozone op gang te brengen. Zeker iemand als De Grauwe heeft zo’n grote statuur dat luisteren naar hem zin heeft. En bovendien zijn zijn plannen en voorstellen beter doordacht dan die van de gemiddelde politicus, die dogmatisch zijn partij napraat. Een zinloze handeling!

 

Advertisements