Tags

Macron wil stevig plan voor migranten (Kleis Jager, Parijs, buitenland/Trouw, 3 augustus)

OPVANGCENTRA De Franse president Macron gaat de problemen rond migratie te lijf. In eigen land, maar ook in Libië, waar hij ‘Hotspots’ wil openen voor asielzoekers.

Hoewel er afgelopen weken al meer soortgelijke beschouwingen zijn verschenen in andere kranten, zoals bijvoorbeeld nrc: https://www.nrc.nl/nieuws/2017/07/27/macron-asielhotspots-oprichten-in-libie-a1568101, brengt het lezen van deze Trouwtekst mij tot andere impulsen dat bij al die andere kranten. Voor Macron kan zijn migratieplan de proef op de som of lakmoesproef worden van zijn algehele hervormingsstrategie, waar inmiddels al veel twijfels over gepubliceerd zijn van vooral commentatoren die moeite hebben om geduld op te brengen. Macron kan de uitverkorene worden om de EU te hervormen of politiek te transformeren waar inertie op dit moment de boventoon voert. Door het goede voorbeeld binnenslands te geven, kan hij met zijn op te bouwen gezag ook binnen het EU-kader als de makelaar en bruggenbouwer tussen Oost- en West-Europa en in mindere mate de N-Z-tegenstelling tot moderne economische formule ombouwen, want over dat basisbegrip van de economie bestaat EU-breed geen consensus.

Geen wonder omdat de EU geen politieke unie is of een politieke eenheid ooit kan worden, want daarvoor ontbreekt de basis in de vorm van de geboorte van een natiestaat. Maar dat waren 18e en 19e-eeuwse natiestaatideeën of –noties, die inmiddels zijn achterhaald. De ‘natiestaat’ of in EU-verband de ‘lidstaat’ blijft het geografische – want historisch gegroeide kerngegeven van ideale omvang van de verhouding tussen burgers en bureaucratie – met de overal bestaande nationale soevereiniteit, zodat voor de moderne ‘lidstaat-EU’ de ‘klassieke’ natiestaat kan worden gelezen en begrepen.

Macron kan ook een EU-breed organisatiestructuur proberen door te voeren door van het migratievraagstuk de primaire opdracht te maken, dus de ‘eerste’ prioriteit onder de vele andere prioriteiten zoals klimaat, milieu, werkgelegenheid, veiligheid en criminaliteit. Vanuit het migratiedossier kan dus een basisaanpak of –strategie worden ontwikkeld, die ook in de toekomst toepasbaar kunnen zijn voor alle andere prioriteiten.

# President Macron wil hoe dan ook geen migranten meer op straat zien. Niet in Calais, niet in Parijs en ook niet in andere steden.

Dit klinkt niet alleen uiterst voortvarend, maar ook dictatoriaal, maar dat is een schijndictaat. Waarom? Geen migranten op straat betekent mogelijk strijdigheid met mensenrechtenverdragen, maar met ‘die’ strijdigheid worstelen alle EU-lidstaten inmiddels al vele decennia, want het vluchtelingenvraagstuk speelt al veel langer dan deze eeuw. En nooit kon er een adequate oplossing worden gevonden. Dit is punt 1.

Punt 2 is dat mensenrechtenverdragen zoals oorspronkelijk geformuleerd en via het mondiale forum vastgesteld, grosso modo geen antwoord op deze actuele ontwikkelingen met als kernpunt de ‘inbreng’ of ‘bemoeienis’ van mensenhandel en criminele organisaties mogelijk maakt. Er zullen dus EU-afspraken moeten worden gemaakt om tot een uniforme handelswijze te komen en die zullen zo strikt en streng mogelijk moeten worden vastgesteld opdat er geen rechtsongelijkheid wordt mogelijk gemaakt. Dit komt alleen het EU-draagvlak tegemoet.

# Voor het einde van dit jaar beloofde hij vorige week tijdens een bezoek aan een AZC, is het afgelopen met het wildkamperen. En de asielprocedure, die nu meer dan twee jaar in beslag neemt, mag niet meer dan zes maanden gaan duren. Economische migranten wil hij uitzetten.

Het behoeft geen toelichting dat bij slagen van deze (bijna onmogelijke voornemens) het gezag van Macron in de EU gevestigd is en daarmee generaties politici heeft verslagen. De vraag is echter alleen of hij erin slaagt deze drastisch plannen ten uitvoer te brengen. Dapper en gedurfd zijn ze. Geen enkele politicus die dergelijke radicale plannen ooit eerder als belofte heeft gepresenteerd.

# Macron is daarbij vast van plan het probleem bij de wortel aan te pakken, in Libië. Deze zomer zouden in de Fezzan, het zuiden van het land, en in het noorden van Niger en Tsjaad zogenaamde hotspots moeten komen waar Franse ambtenaren van het vluchtelingenagentschap OFPRA asielaanvragen beoordelen. Eind deze maand stuurt Macron een verkenningsmissie naar dit gebied.

Wat is het heerlijk om onder een presidentieel systeem zulke snelle, ‘verstandige’ voorstellen op tafel komen liggen; gedurfd, pionierswerk en alleszins redelijk klinkend in barre omstandigheden zoals de kritische grens tussen draagvlak en noodzaak tot ingrijpen. Kom daar in onze pluriforme democratie eens voor aanzetten!

# Wat is de kans van slagen van deze ‘globale strategie’ van Macron? Het stroomlijnen van de asielprocedure is mogelijk volgens kenners. Maar verder lijken zijn beloften moeilijk in te lossen.

Dat laatste is geen overdreven cynisme want een gemiddeld politicus legt hiermee zijn hoofd in de strop. Maar Macron is geen gemiddeld mens en daarom wordt het uiterst spannend of hij zichzelf niet overschat. Maar zijn intelligentie staat garant voor een nieuw aangezicht van de politiek en het tot heden onbekende verschijnsel van het tonen van realiseerbare durf enerzijds en het hebben van een innerlijk vertrouwen dat het werkelijk realiseerbaar is. Dat het WORDT gerealiseerd.

# Hoe Macron het uitzetten gaat verbeteren is onduidelijk. Afgelopen jaar werden 91.000 illegalen aangehouden, waarvan er 25.000 het land hebben verlaten. Tegen landen die weigeren een migrant terug te nemen valt weinig te doen.

Hiervoor – weigering – is een praktische oplossing denkbaar en waarschijnlijk ook mogelijk: die (Afrikaanse? En enkele Aziatische, zoals Afghanistan, Bangladesh en Pakistan?) landen worden uitgesloten van mondiale overleggremia, en van de bestaande subsidiestromen uit de EU.

# Minstens zo problematisch is het idee van de Afrikaanse hotspots. Het is een revolutionair voorstel, waarover in de Europese Unie is maanden wordt gepraat. Dat het tot nu bij woorden is gebleven, komt omdat Libië – een land met verschillende regeringen en vele milities – onveilig is. Macron heeft in Parijs vorige week Fayez al-Sarrai, de premier van de door de VN gesteunde regering, en Khalifa Haftar, de sterke man van het oosten, een akkoord laten sluiten. Maar het is afwachten wat er van deze afspraken terecht komt. Afgezien van de vraag of het lukt Libië te stabiliseren is een asielloket voor de meeste migranten daar geen oplossing. Volgens een Franse schatting verblijven ongeveer een miljoen migranten in Libië, waarvan een grote meerderheid afkomstig is uit de veilige landen Nigeria, Ivoorkust, Gambia en Bangladesh. Zij stappen zodra zij de kans krijgen op de boot richting Italië. Precies zoals dit jaar al meer dan 112.000 Afrikanen hebben gedaan.

De troefkaart die Macron in handen heeft om een krachtiger EU-geluid te laten horen is dat het in datzelfde EU-belang is dat dit probleem wordt opgelost. Als dat niet gebeurt betekent dat de uiteindelijke ondergang van de EU. Daar zullen de EU-vijanden geen probleem mee hebben, maar als dat ook gepaard gaat met een waarschijnlijke implosie van de mondiale economie, dan gaan ze wel anders piepen.

 

Advertisements