Tags

Formatie verliest kostbare tijd (Commentaar, In het nieuws/fd, 21 juli)

# Met zijn karakteristieke glimlach vertelde informateur Gerrit Zalm woensdag dat de onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie aan vakantie toe zijn. Ze missen hun gezin en zijn al sinds de verkiezingscampagne in touw. De formatie wordt opgeschort tot de week van 7 augustus. De vermoeidheid is zelfs zo groot dat er niet tot vrijdag kon worden doorgewerkt.

Je zou bijna medelijden krijgen met die onderhandelaars en politiek verantwoordelijken, ware het niet dat ze nu allang genoeg lucht hebben verplaatst. Inherent aan het archaïsche bestel, en daarom moet dit zo snel mogelijk worden vervangen.

# Dat de onderhandelingen worden voortgezet, geeft hoop. De vakantiepauze zou een psychologisch geschikt moment zijn geweest om de handdoek in de ring te gooien. Elke formatie, zo wil het cliché, is een reactie op de vorige. De formerende partijen willen niet meer overhaast in een coalitie stappen om vervolgens electoraal te worden afgedroogd, zoals de PvdA in maart is overkomen. Een formatie met vier partijen is bovendien complex.

Als de betrokkenen nog steeds niet geleerd hebben van die electorale afstraffing, dan moeten ze bij zichzelf te rade gaan. Dit aangezien het voor iedereen duidelijk is hoe slecht de PvdA in het afgelopen kabinet heeft gecommuniceerd naar buiten toe. Dan roep je de afstraffing ook op jezelf af. De communicatiestrategie van iedere partij zou moeten worden bijgesteld: als de peilingen aan jaar slecht blijven, dan dienen de voorlichters te worden ontslagen en wordt er een nieuwe communicatiestrategie ontwikkeld. Zo dwingt iedere partij zichzelf voldoende over het voetlicht te brengen en zijn de publicitaire uitspraken bijna belangrijker dat de spreekteksten tijdens het plenaire debat, waar toch niemand naar luistert. Maar die wel ‘gevolgd’ worden om te ontdekken waar de volksvertegenwoordigers ofwel de Kamerleden hun blunders maken (te langdurig en saai aan het woord zijn bijvoorbeeld).

# Toch begint het te knagen. Na 127 dagen is er nog altijd geen zicht op een regeerakkoord en de informateur, die nu drie weken bezig is, wekt niet de indruk haast te maken. ‘Tijd is minder belangrijk dan kwaliteit’, stelde hij. Er is sinds de verkiezingen van 15 maart echter kostbare tijd verspeeld. Eerder deze week leek het er nog op dat de financiële paragraaf van Rutte III bijna klaar was en de cijferaars van het Centraal Planbureau tijdens de vakantie aan de slag konden gaan. Daarna zou gesproken kunnen worden over beladen dossiers als klimaat, migratie en medisch-ethische kwesties.

Dat er kostbare tijd is en wordt verspeeld bewijst eens te meer dat het partijbelang voor gaat boven het algemeen ofwel het nationaal belang. De politici blijven oerdom hun traditionele spelletjes spelen en hebben er geen notie van hoe snel het publiek hiervan schoon genoeg krijgt. De Commissie-Remkes van het parlementaire stelsel[1] kan zijn borst alvast gaan natmaken.

# Woensdag bleek er echter nog geen conceptbegroting te liggen. Er worden hoogstens mondjesmaat stukken naar het CPB gestuurd. Zalm gaat zelf met de calculator aan de slag, terwijl de partijen vakantie vieren. Door de trage formatie dreigt er op Prinsjesdag een begroting door het demissionaire kabinet te worden ingediend. Het nieuwe kabinet kan dan alleen eigen accenten aanbrengen, zonder grote beleidswijzigingen. Daarmee zou Rutte III een valse start maken en pas in 2019 echt gaan regeren.

Met dit onvolwassen bestel vanwege het gebrek aan politieke urgentie kun je ook niets anders verwachten.

# De hoogconjunctuur van dit moment maakt het allemaal extra wrang. De begrotingsruimte bij de overheid is momenteel groter en de burger is eerder bereid pijnlijke ingrepen te slikken. Zoals invoering van het rekeningrijden om de klimaatdoelen van Parijs te halen, hervorming van de belastingen en transformatie van het pensioenstelsel. Dat momentum kan volgend jaar zomaar voorbij zijn.

Ik meende gelezen te hebben dat de begrotingsruimte momenteel helemaal niet groter is vanwege een aantal onverwachte tegenvallers en het blijft dus een kwestie van sappelen. Bovendien kunnen bepaalde knelpunten zoals rekeningrijden veel gemakkelijker worden opgelost als blijkt dat de twee grootste partijen (VVD/CDA) tegen die maatregel zijn, dan worden ze simpelweg gedwongen op andere dossiers in te leveren, zoals kerncentrales dat ook weer door politieke dogma’s een discutabel thema is want onterecht als duurzaam worden beschouwd door genoemde partijen, vanwege het kostenplaatje en de afvalproblematiek. Maar zakelijke afspraken maken blijkt binnen dit bestel onmogelijk te zijn. formeren blijft een kinderspeeltuin, zoals de Kamer dat zelf ook is. Politieke onvolwassenheid is troef.

https://fd.nl/opinie/1211054/formatie-verliest-kostbare-tijd

[1] https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2017/01/27/instelling-staatscommissie-parlementair-stelsel

Advertisements