Tags

De hoogbejaarde bioloog Paul Ehrlich waarschuwt nog maar eens: in de natuur is een massale uitsterfgolf gaande, die je alleen maar kunt beschrijven als ‘biologische uitroeiing’ en die in omvang is te vergelijken met de grootste uitsterfgolven uit de prehistorie.

Door: Maarten Keulemans  11 juli 2017

Een ‘angstaanjagende aanslag op de fundamenten van de menselijke beschaving’, voorziet de 85-jarige auteur van The Population Bomb, voortgestuwd ‘door de fictie dat er op een eindige planeet eeuwige groei kan plaatsvinden.’

Mooi en treffend uitgedrukt: ‘Op een eindige planeet kan geen eeuwige groei plaatsvinden.’

Op het randje

De uitsterfgolf is nog niet gebeurd ¿ we staan op het randje

Dat schrijft Ehrlich samen met twee andere eminente conservatiebiologen in een vlammend artikel in vakblad Proceedings of the National Academy of Sciences. Kritiek is er ook: Ehrlich zou activisme verpakken als wetenschap en te weinig oog hebben voor de successen van natuurbehoud, die er soms ook zijn. ‘De uitsterfgolf is nog niet gebeurd – we staan op het randje’, nuanceert Duke-hoogleraar ecologie Stuart Pimm in The Guardian.

Maar voor Ehrlich, wiens boek over overbevolking uit 1968 ooit aan de basis stond van de Club van Rome, is de ‘enorme golf van populatie-afnames en -uitroeiingen’ te heftig voor nuancering. Samen met de eveneens gerijpte ecologen Rodolfo Dirzo (66) en Gerardo Ceballos (58) inventariseerde hij de gegevens van in totaal 27.600 soorten gewervelde dieren, die worden bijgehouden door het VN-agentschap voor natuurbehoud de IUCN. Van al die soorten is een derde in verval: ze zijn met minder exemplaren en hebben minder leefgebied.

Daarnaast bekeken de drie wetenschappers 177 zoogdiersoorten in meer detail: alle soorten hebben 30 procent of meer van hun verspreidingsgebied verloren. Bij 40 procent van de dieren is de populatiegrootte zelfs met meer dan 80 procent gekrompen. ‘We zien een extreem hoge graad van populatieverval, zelfs bij soorten waarover weinig zorg is’, noteren de drie. ‘Dat illustreert, vanuit getalsmatig oogpunt, dat de zesde massale uitsterfgolf op aarde erger is dan waarneembaar is als je alleen kijkt naar uitgestorven soorten.’ Die ‘zesde uitsterfgolf’ verwijst naar de vijf eerdere, prehistorische megarampen waarbij hele takken van de levensboom werden weggeslagen, doorgaans na extreem vulkanisme of meteorietinslagen.

We moeten het publiek bewust maken van de catastrofale afnames die we zien

Ehrlichs betoog kan rekenen op gemengde reacties. ‘We moeten het publiek bewust maken van de catastrofale afnames die we zien’, aldus in The Guardian Robin Freeman van de Zoological Society of London. En in The Atlantic waarschuwt ook paleontoloog Doug Erwin van het Smithsonian Institute tegen teveel gepluis op de academische details: tegen de tijd dat we zeker weten dat er een massa-extinctie gaande is, is het al veel te laat, waarschuwt hij.

Maar anderen, onder wie de vooraanstaande zee-ecoloog en WNF-wetenschapper Tundi Agardy wijzen erop dat het echt nog te vroeg is om een massa-extinctie uit te roepen. Pimm vindt de opstelling van Ehrlich bovendien veel te nihilistisch: het zou weinig eer doen aan de inspanningen van natuurbeschermers. ‘Er zijn delen van de wereld waar enorme verliezen zijn, maar ook gebieden waar juist opmerkelijke vooruitgang is.’

Haast is geboden, vindt Ehrlich. ‘Het tijdsbereik voor effectieve actie is kort, waarschijnlijk twee tot drie decennia op zijn hoogst. Alle tekenen wijzen dat de biodiversiteit de komende decennia steeds heftiger aanvallen te verduren zal krijgen, wat een somber beeld schetst van de toekomst van het leven, ook dat van de mens.’

Lees meer over massa-uitsterving

Miljoenen jaren geleden vond een niet eerder ontdekte massa-uitsterving plaats van grote zeedieren. Vermoedelijk zijn ook hedendaagse soorten gevoeliger voor veranderingen dan gedacht – vooral warmbloedige.

Het is het snelste landdier, maar dit lijkt een race die hij niet kan winnen. De cheeta of jachtluipaard, in staat tot kortstondige sprintjes van 120 kilometer per uur, wordt met uitsterven bedreigd. Belangrijkste reden: zijn leefgebieden worden steeds verder worden ingeperkt en gefragmenteerd.

Als een groep dieren te klein wordt, is inteelt onvermijdelijk, met alle gevaar op zeldzame aandoeningen en uiteindelijk uitsterven. Hoe natuurbeheerders en fokkers het probleem bestrijden (+) – bij otters, heckrunderen, korhoenders en golden retrievers.

http://www.volkskrant.nl/wetenschap/eminent-bioloog-waarschuwt-nog-een-keer-in-vlammend-betoog-de-mens-roeit-al-het-leven-uit~a4505658/

Advertisements