Tags

‘Je moet vaak naar Parijs om mee te praten over Europa’ (Peter Vermaas, Buitenland/nrc, 5 juli)

Ed Kronenburg Nederland moet het contact met Frankrijk intensiveren om mee te kunnen praten over de toekomst van de EU, zegt de vertrekkende Nederlandse ambassadeur in Parijs, die deze zomer naar China verhuist.

Peter Vermaas

4 juli 2017

Met de verkiezing van Emmanuel Macron tot president van Frankrijk verschuiven de Europese verhoudingen. Nadenken over de toekomst van de EU mag weer, moet zelfs. „Macron”, zegt Ed Kronenburg (65), tot deze zomer de Nederlandse ambassadeur in Parijs, „had de moed Europa op de agenda te zetten. Hij wil in alle lidstaten discussie: mensen moeten er iets van kunnen vinden.”

Heel goed uitgangspunt. Nu nog gaan waarmaken!

Maar Nederland zit zonder regering en zoekt na de Brexit „nieuwe vrienden”. Ambtenaren vragen zich vertwijfeld af of de toekomst van de EU wel deel uitmaakt van de formatiebesprekingen. „Macron kijkt naar de lange termijn”, constateert Kronenburg. „Ook voor ons geldt dat we moeten weten waar we willen uitkomen.”

U bedoelt: we moeten in Nederland een visie op Europa ontwikkelen?

De gelouterde diplomaat kijkt geschrokken, kiest zijn woorden liever zelf. „Dat klinkt wat aanmatigend. Laat ik zeggen dat het goed is de Nederlandse gedachtevorming erover verder te bepalen.”

Moeten we nieuwe vrienden zoeken?

„Die vrienden hebben we. Maar het belang van verdere contacten met Frankrijk is niet afgenomen. Je moet horen wat er speelt om te kunnen meepraten over die Europese toekomst. Het was goed dat Rutte en Koenders hier onlangs al waren.”

Want als je niet aan tafel zit, dan sta je op het menu?

„Dat wordt vaak gezegd, ja. Maar we zouden zwaar op de maag liggen. Dit is het juiste moment om aan tafel te zitten, om het contact met de Fransen te verdiepen.”

Hoe dan?

„Je moet elkaar vaker treffen, ook buiten de reguliere EU-ontmoetingen om. De Fransen en de Duitsers zien elkaar bij wijze van spreken dagelijks.”

Kijkt Nederland al te pragmatisch naar de EU?

Pragmatisch is prima. Macron weet dat er kritiek op de EU is en er dingen moeten veranderen. Hij zoekt het goede midden tussen wat snel zichtbaar gemaakt kan worden en de lange termijn. Er zijn volgens hem desnoods verdragswijzigingen nodig om het draagvlak te vergroten.”

Zo hebben we een Nederlands politicus nooit horen praten! Er komt weer leven in de brouwerij na de gezapige Nederlandse vijver van onbespreekbare politieke taboes.

Hij wil dingen die wij niet willen.

„Hij heeft het niet alleen over een eurobegroting of een parlement voor de eurozone. Hij praat ook over de institutionele vormgeving, de rol van het Europees Parlement, het aantal commissarissen, het veiligheids- en defensiebeleid, over migratie. Als de geopolitieke verhoudingen zo veranderen als nu, zijn we in Europa meer dan ooit op elkaar aangewezen.”

Bravo!

De omnipresente Kronenburg kwam in 2012 naar Parijs nadat hij vier jaar secretaris-generaal was op Buitenlandse Zaken. Namens de ministers Verhagen en Rosenthal voerde hij ingrijpende bezuinigingen door. Een deel is al teruggedraaid.

„In deze snel veranderende wereld moet je direct kunnen inspelen op nieuwe situaties. Naar een Fransman, Duitser of Amerikaan wordt per definitie geluisterd. Wij moeten het vaak meer van onze kwaliteit hebben. Als migratie belangrijk is, moet je meteen mensen beschikbaar hebben die zich daar mee bezighouden. Dan moet je wel een buffer hebben.” Die ruimte is er niet, zegt hij. „Door de bezuinigingen is er niet veel flexibiliteit meer.”

Het werkt hier anders?

„Het werkt overal anders. Het gaat erom dat je over en weer respect hebt, je elkaar kent en iets begrijpt van de culturele achtergrond. Je moet weten hoe een betrokkene in elkaar steekt en waar hij vandaan komt, en op basis daarvan je aanpak bepalen. Het is onvoldoende te zeggen: zo denk ik erover. Het is de bedoeling de ander zover te krijgen dat hij er óók zo over denkt.”

Al vroeg smeedde Kronenburg contacten met Macron en zijn entourage. Minister Macron was in 2015 bij de Tourstart in Utrecht. Hij is „iemand die Nederland kent” en „wil begrijpen”. Toen hij vorige maand Rutte en Koenders in het Élysée ontving, zei hij zich bij zijn economische hervormingen door het Nederlandse overlegmodel te willen laten inspireren. „In dat gesprek met Rutte zaten twee heel pragmatische mensen aan tafel. Macron durft te zeggen dat Frankrijk financieel-economisch moet hervormen voor het de europlannen op de agenda kan zetten. Dat vinden wij ook.”

Macron is de eerste Europese staatsman die dus het nationale aan het internationale verbindt. Eerst orde op zaken stellen in eigen land[1]  

“Macron koppelt pragmatisme aan realiteitszin. Zo zijn wij ook.”

Kunnen wij meer met Macron dan met zijn voorgangers?

„Macron staat voor onze aanpak: tegenstellingen niet aanzetten maar overbruggen. Hier gebeurt het binnen zijn eigen partij, maar het lijkt op hoe het in ons coalitieland gaat. Hij probeert een eind te maken aan de links-rechts-tegenstelling, waarvan hij vindt dat die niet meer bestaat. Het gaat tussen open en gesloten.”

Dat vindt u ook?

Absoluut. Zeker in Frankrijk. Hier hebben links en rechts altijd scherp tegenover elkaar gestaan. Ik was vorig jaar bij Macrons eerste bijeenkomst in Parijs. Hij was nog minister, een verkiezingsbijeenkomst. Je merkte dat het verhaal klopte, dat het de mensen enorm aansprak. Zijn verkiezing is echt een revolutie.”

Macron lijkt de eerste Europese politicus te worden met democratie en rebelse hervormingsgrift in zijn geven terwijl hij alleen te maken heeft met Europese collega’s die machtsbewust zijn en enorme egotrippers. Macron kan vanwege zijn vrijhandelspolitiek en achtergrond als bankier ook zo getypeerd worden – welke bankier is immers geen egotripper en winstbelust? – maar zijn principiële democratische geneigdheid maken dat in hem een echte revolutionair schuil gaat die het oude verkalkte Frankrijk als een Feniks uit zijn as doet oprijzen.

Kan Nederland daarvan profiteren?

„Ja. Macron koppelt pragmatisme aan realiteitszin. Zo zijn wij ook.”

Het ziet er dus naar uit dat we van Macron heel veel kunnen leren en dat hij de EU nieuw elan kan geven, waar we allemaal voordeel bij hebben.

https://www.nrc.nl/nieuws/2017/07/04/je-moet-vaak-naar-parijs-om-mee-te-praten-over-europa-11613478-a1565538

[1] Zie in dezelfde krant: ‘Frankrijk moet voor 60 miljard euro bezuinigen’ (eveneens Peter Vermaas): Premier Philippe laakt de “onacceptabele” overschrijdingen onder Hollande.

Advertisements