Tags

Voorzitter. Ik kreeg van u op 28 maart de opdracht om te onderzoeken of er een coalitie te maken was van de partijen VVD, CDA, D66 en GroenLinks. De meerderheid in deze Kamer had dit ook geadviseerd. Daarmee wist iedereen ook dat er een uiterst complexe opdracht werd gegeven. Een coalitie die een breed politiek spectrum vertegenwoordigt draagt ook grote politieke meningsverschillen in zich. Voor een stabiel kabinet is het belangrijk dat die meningsverschillen niet worden weggemoffeld in algemene zinnen maar op tafel komen en er oplossingen voor worden gezocht. En dat kost tijd. In mijn ogen goed bestede tijd. Weggemoffelde meningsverschillen leiden later tot grote problemen in een kabinet, zeker als het gaat over de belangrijke thema’s van deze tijd.

Wij zijn niet meteen in de onderwerpen en thema’s geschoten maar zijn begonnen met een analyse van de samenleving en de wereld waarin we leven. Wat zijn de problemen waarvoor we staan? Waar komt de onvrede die een aanzienlijk deel van de samenleving voelt vandaan? Kunnen we daarop een gedeelde visie ontwikkelen en vandaaruit de thema’s bespreken? Dat is belangrijk om een gezamenlijke visie en een missie te hebben als een nieuwe coalitie. Daaraan was ook grote behoefte bij de onderhandelaars in de eerste fase.

Veel van de verschillen in wereldbeeld en analyses zijn overbrugbaar. Dat gaat niet vanzelf; daar moet je hard voor werken. Wij zijn niet doorgegaan met het helemaal uitonderhandelen van alle thema’s om te kijken hoe ver we zouden kunnen komen. Uiteindelijk bleek namelijk dat op het thema migratie er verschillende onderwerpen waren waar de verschillen wel veel kleiner waren dan misschien door velen gedacht, maar dat het laatste stukje echt een brug te ver bleek. En daar hebben we ons niet zomaar bij neergelegd. Migratie is iets van vijf keer besproken. Het is steeds aftikken waarop overeenstemming is en trechteren naar wat dan overblijft. Er bleef domweg te veel over. Over die laatste punten is lang en meermaals gesproken, voor het weekeinde en erna, en uiteindelijk bleek er gewoon geen ruimte meer te zijn om deze laatste punten op te lossen. Niet binnen migratie en ook niet erbuiten, bijvoorbeeld in relatie tot andere thema’s. Migratie is een heel belangrijk thema in de samenleving, in de politiek, nationaal en internationaal. Het is te groot en te fundamenteel om onopgelost te laten. Alle partijen zijn de afgelopen weken uit hun comfortzone gekomen en zijn op onderdelen echt tot de bodem gegaan, niet alleen op dit thema maar ook op andere thema’s. Ik heb daar heel veel waardering voor en wil ook alle onderhandelaars daarvoor bedanken.

Uit deze bewoordingen leid ik af dat er geen, of in ieder geval geen geslaagde overeenkomsten zijn bereikt, opdat er in later stadium een regeerakkoord kon worden geschreven. Men is dus op de moeilijkste thema’s in de schuttersputjes gedoken om zodoende een compromissen onmogelijk te maken. dat zou naar mijn mening niet mogen gebeuren, want een kwestie van gebrek aan goede wil. Dat er tijdens de campagne maximaal gepolariseerd wordt is een gebruikelijk verschijnsel, maar dat mag tijdens een informatieperiode niet gebeuren. Dat het wél gebeurt is een zaak van inhoudelijke bloedarmoede van alle betrokken onderhandelaars.

Daar wordt de bevolking dus doodziek van en daaraan zijn alle betrokkenen schuldig aan. men is simpelweg niet bereid of in staat de eigen dogma’s los te laten en dat geldt overigens ook voor de overige fracties die hun adviezen hebben uitgebracht. Men is volslagen vastgeroest in het eigen gelijk en niet in staat bruggen te slaan.

Des te meer heimwee ontstaat er nu naar de flitsende onderhandelingen van 2012, met alleen het nadeel dat de achterban na afloop onvoldoende werd voorbereid op de nieuwe politieke verhoudingen, waarin geen oude links- en rechtsblokken meer bestaan, vanwege de huidige verspintering. Links valt niet tot een coherente visie te brengen, zelfs niet te forceren, en dat geldt ook voor het huidige rechts. Er breekt dus eens een nieuwe fase door waarin de overgeblevenen die geen hindernissen hebben opgeworpen tot een coalitie kunnen én moeten komen.

Het is niet gelukt en dat is jammer, maar toch vind ik het waardevol dat het is geprobeerd. Dank ook voor deze eervolle taak, voorzitter. Mijn advies in de brief is om een verkennende ronde in te lassen. Ik adviseer dan ook om dat deze week te doen, want voor het tempo is het mijns inziens van belang om volgende week met een nieuwe ploeg onderhandelaars daadwerkelijk aan de slag te gaan.

Wordt vervolgd

Advertisements